Hechos 7

1Iurë zuga'a Esteban lu Junta Suprema, jëfë shtë ra bëshuzi guna'bë di'dzë lu Esteban zdë'ë: ―¿Pë gualdí ra nguiu narni'i cuntrë lë́'ël? 2Con zihani histuri biadi'dzë Esteban lu rall: ―Dadë bëchi, gulë bëquë́ diaguë lo quë narnia'a lu të. Llëru'bë na Dios shtë́na'a. Bëlua'alú më lu shtadë guëlú hia'a Abraham tsana guquëréldi' regiuni Mesopotamia. Biadi'dzënú më Abraham antsë tsana guquëréldi' Harán. 3Repi Dios lu Abraham: “Bësa'në ládzël nu grë ra sa'l nu bëagzë́ zitu tubi lugar naguëluá'ahia lë́'ël”. 4Iurní bëru'u Abraham ládzi' nalë Caldea parë guëquëréldi' Harán. Despuësë guti shtadë Abraham, iurní Dios bëshe'ldë lë'ë Abraham lugar catë dzu hia'a iurne'. 5Perë Dios adë bëdë́'ëdi'i ni tubi partë shtë lugar rë' parë nianibë'a Abraham ni siquierë tubi ldë guiu'u mitu'në catë niazubë tubi hiu'u lídchi'. Perë Dios bë'në prometer lu Abraham guëdë'ë më lugar ni parë shíni' despuësë tsana gáti', perë dzë ni Abraham gá'adi'i nápi' shíni'. 6Nu guni'i Dios lu Abraham ra shíni' natsadalë, guëquëreldë rall ziquë më zitu lugar catë adë na ladzë rall. Por tapë gahiu'a izë gac rall muzë nu guëzac zi rall lu dchi'ni. 7También guni'i Dios lu Abraham: “Na guna cashtigu ra mënë naguëzac zi ra shínil lu dchi'ni. Despuësë tsana guëru'u rall lugar ni, iurní gunë rall adorar na lugar rë'.” Lugar ni dzu hia'a iurne'. 8Dios bë'në prometer lu Abraham de quë grë ra shini Abraham, na rall shmënë Dios. Ziquë tubi lëy parë lë'ë rai', gunibë'a më gac circuncidar shini Abraham, quiere decir, bëchuguë Abraham du'pë gui'di shtënë partë delicadë shtë llguë'në. Dzë Isaac napë tubi llmalë gúlëll, guc circuncidárëll. Isaac bë'në lo mizmë tsana gúpëll shínill, Jacob. Nu zni bë'në Jacob con ra shíni'. Ra shini Jacob bëac rall chi'bë chupë nanaguc chi'bë chupë grupë shtë naciuni Israel. 9’Ra shini Jacob naguc ra shtadë guëlú hia'a, gupë rall mbidi José, bëchi rai'. Bëtuu' rai' lë'ë José. Ra naguzi'i José bia'a lë'ë José parë Egipto, perë Dios bë'në compañi lë́'i'; 10adë bësá'nëdi'i më lë́'i'. Nu bëdë'ë më llëru'bë llgabë parë bëá'nëll bien lu rëy Faraón. Nu Faraón bë'në nombrar lë'ë José ziquë gubernadurë shtë Egipto. José guná grë ra dchi'ni nagunë ra mënë lidchi Faraón. 11’Gudëdë ra izë; bëdchini galzí guëc ra mënë shtë Egipto nu Canaán. Nalë́ bëldia'në rall lu gubini. Ra shfamili Jacob, ra shtadë guëlú hia'a, adë rdzélëdi'i rai' nagáu rai'. 12Perë bini Jacob de quë nanú dau Egipto, iurní bëshé'ldi' ra shíni' parë guaca'a rall nagáu rai'. Nu bëabrí rai' ladzë rai'. Ndë'ë primërë viajë shtë rai'. 13Dzë bërë́ dau shtë rai', gua rall Egipto stubi vueltë. José bëquebi lu ra bë́chi' chu nall. Nu rëy shtë Egipto bínill ca nezë ze'dë José. 14Iurní José bëshe'ldë ra bë́chill parë guaglli'i rall Jacob, shtadë rall con grë shfamíli'. Famili rë' na rai' setenta y cinco mënë. 15Zni guc con Jacob. Bëagzë́ rai' Egipto con grë shfamíli'. Guquëreldë rai' ndë. Despuësë guti Jacob. Nu ndë guti ra shini Jacob, ra shtadë guëlú hia'a. 16Iurní bia'a rai' ba'cu shtë ra tëgulë parë lugar nalë Siquem. Ndë bëga'chi ra ba'cu ni catë guzi'i Abraham tubi ldë guiu'u lachi más antsë lu shini Hamor naquëreldë ra Siquem. 17’Dzë ni hia mërë gac cumplir lo quë nabë'në më prometer lu Abraham, bë'në më jurar lu Abraham de quë guëdalë shíni'. Bëac rai' mënë zihani lugar Egipto. 18Tiempë ni cagnibë'a tubi rëy naciuni Egipto perë adë bëagnádi'i ldú'ull pë bë'në José guahietë. 19Mizmë rëy ni bësiguëll shtadë guëlú hia'a. Gunibë'a rëy lu ra israelitë parë guëru'ldë rall shini rall lu nisë parë gati ra me'dë. 20Dzë ni gulë Moisés. Guc me'dë chulë nu nacha'ngu me'dë delantë lu Dios. Bë'në shtadë me'dë gan; gupë rai' lë'ë me'dë tsunë mbehu lídchi'. 21Tsana guagsa'në rai' me'dë lu nisë parë nia'a pë niac me'dë, bëdchini shtsa'pë rëy shtë Egipto. Biá'all me'dë nu gunall me'dë cumë ziquë shínill. 22Zdë'ë mudë bësë'dë Moisés grë́të' studi narac bë'a ra më Egipto. Nu gúquëll tubi nguiu de buen llgabë parë ruadí'dzëll nu grë ra cusë nalë́ ráquëll. 23’Dzë ni napë Moisés cuarenta izë, guagnáhi' ra më ládzi', ra më israelitë naquëreldë tubi lugar shtë Egipto. 24Lugar ni gunáhi' lu mal tratë naquëhunë tubi më Egipto con tubi më israelitë. Moisés guagláhi' më ládzi'. Por mal nabë'nënú më Egipto, gudini Moisés më Egipto. 25Moisés bë́'ni' llgabë ra më ládzi' nadë'ë rall cuendë de quë Dios bëshe'ldë lë́'i' parë guëdë́'ëi' libertá lë'ë rall, perë ra më israelitë adë guasë́di'i rall. 26Stubi dzë Moisés bëdia'guëlú chupë më ládzi'; cadildi rall. Guaglá Moisés lë'ë rall nu gúchi' lu ra nacadildi: “Lë'ë të bëchi sa' të. ¿Pëzielú rdildi të?” 27Iurní nacagdë'ë galnë́ sa'll, bësínill lë'ë Moisés; répill: “¿Chull bëshe'ldë lë́'ël? ¿Pë zé'dël ndë'ë ziquë narnibë'a parë ze'dë guë́'nël juzguë lë'ë na'a? 28¿Pëllë rac shtu'u quínil na ziquë gudínil më Egipto na'guë?” 29Iurë bini Moisés lo quë naguni'i nguiu ni, bëllu'në Moisés. Bëagzëll parë regiuni nalë Madián. Ndë guquëréldëll ziquë më zitu. Bëtsë́'all nu gúpëll chupë shínill. 30’Hia guc cuarenta izë guquëréldëll Madián. Dzë ni zull lachi guëlla' dani nalë Sinaí, bëlua'alú tubi ianglë lull. Bërú'ui' lu be'lë catë rëuldë tubi hiaguë. 31Moisés bëdzëguëë' ldú'i'; bë́'ni' llgabë, pëzielú rëuldë hiaguë rë'. Guabí'guëll parë gunall luhin. Bínill voz shtë Dios naguni'i: 32“Nahia Dios shtënë ra shtadë guëlul. Nahia Dios shtë Abraham. Nahia Dios shtë Isaac. Nahia Dios shtë Jacob.” Iurní lë'ë Moisés guzublú bëdzë́bëll nu bëchí'chill. Hia adë gunë́di'ill niagbí'all lu hiaguë catë rru'u be'lë. 33Nu guchi Dios lull: “Gulú rachi guëa'l purquë lugar catë nanul na lugar santu purquë na zugá'ahia ndë'ë iurne'. 34Rnahia grë trabaju nardëdë ra shmëna naquëreldë Egipto, nu rquë diaga iurë ru'në rall lua. Por ni iurne' guna librar lë'ë rall. Guëshe'lda lë́'ël ziquë shmëna hashtë Egipto.” 35’Antsë ra israelitë adë bë́'nëdi'i rall cuendë lë'ë Moisés; repi rall: “¿Chu bëshe'ldë lë́'ël ziquë jëfë parë ze'dë guë́'nël juzguë lë'ë na'a?” Perë Dios bëshe'ldë lë́'i' Egipto. Nu lë'ë ianglë naguni'i lull catë zubë hiaguë narëuldë, bë́'ni' compañi lë'ë Moisés. Gúqui' jëfë parë gualdull më israelitë lugar ni. 36Gua Moisés Egipto parë gualdúhi' ra shtadë guëlú hia'a. Por pudërë shtë Dios bë́'ni' milagrë nu cusë ru'bë Egipto. Bë́'ni' milagrë rua' Nisëdu'u Llni. Por cuarenta izë bë́'ni' milagrë la'ni ra dani catë zia'a zu rai'. 37Lo mizmë Moisés rë' guni'i lu ra më israelitë: “Dios guëshe'ldë tubi naguadi'dzë shti'dza delantë lu të. Galë më ladi bëchi sa' të cumë ziquë bëshe'ldë më na. Gulë tsaldí ldu'u të grë lo quë naguëni'i më lu të.” 38Lë'ë Moisés ni guzënú lë'ë ra mënë la'ni ra dani Sinaí catë guni'i ianglë lúhi' antsë. Moisés guquëreldënú ra shtadë guëlú hia'a. Bë́'ni' recibir ra diza'quë shtë Dios të guëne'e Moisés di'dzë ni parë lë'ë hia'a. Di'dzë ni napë pudërë parë siemprë; nunquë adë tsalúdi'in. 39’Shtadë guëlú hia'a bëzu'bë diáguëdi'i rai' shti'dzë Moisés. Adë gunë́di'i rall nanibë'a Moisés lë'ë rall. Mejurë guc ldu'u rall nëabrí rall parë Egipto. 40Tubi dzë adë zuga'anú Moisés lë'ë rall, repi rall lu Aarón: “Adë guëne'e na'a rsunë pë cazac Moisés. Adë nídi'ill ndë'ë, nu gulull lë'ë hia'a Egipto; por ni rac shtu'u na'a iurne', guntsá'ul tubi dios naquiblú lu hia'a delantë.” 41Lueguë bëntsa'u rall tubi ngunë mitu'në de orë. Gudini rall bëldá ma parë bëdë'ë rall tubi ofrendë lu dzanë narunë rall adorar. Nalë́ bëquitë ldu'u rall por lo quë nabëntsa'u rall con guia'a rall. 42Iurní Dios bë'në intriegu lë'ë rall parë quëhunë rall adorar ra cusë lu guë́'dchiliu, ziquë ra mbelëgui'i nu ngubidzë. Zni naescritë la'ni librë nabëquë'ë ra profetë. Rni'i librë ni: Lë'ë të më israelitë, guzë́ të lu dani durantë cuarenta izë. Gudini të ra ma parë bë'në të ofrecer lu dios shtë të, perë ni tubi ma adë bë'në të ofrecer lua con guëdubinú ldu'u të. 43Be'rquë nua'a të nichi shtë Moloc, dios shtë të. Nua'a të tubi mbelëgui'i shtë dios Renfán. Ra ídolo rë' bëntsa'u të parë runë të adorar. Por ni guëgúa të de ladzë të parë guëshe'lda lë'ë të más zitu stubi ladë Babilonia parë tsa të cashtigu. 44’Ra shtadë guëlú hia'a tsana guzë́ rall dani, nua'a rall tubi hiu'u lari nu tubi nichi catë nutsa'u ra lëy nabëquë'ë Moisés. Hiu'u lari guctsá'uhin ziquë guni'i Dios lu Moisés nu ziquë bëlua'a më lúhi'. 45Ra shtadë guëlú hia'a gupë rall hiu'u lari ni por llëduni tiempë ziquë tubi cusë nabësëa'në Dios parë lë'ë rall. Nu ra mënë nabidë con Josué, nua'a rall hiu'u lari rë' tsana bëdchisú rall ra guiu'u shtënë stubi ra naciuni. Dios bë'në compañi lë'ë rall parë guëru'u ra mënë lugar ni parë guëu' ra shtadë guëlú hia'a. Nga'li guquëreldë rall hashtë tiempë nagunibë'a rëy David. 46Dios guc shtu'u lë'ë David. Guna'bë David lu Dios niuntsá'ui' tubi iádu'u catë niaquëreldë Dios verdadërë, mizmë Dios nabë'në Jacob adorar. 47Perë David adë bë́'nëdi'i' gan naza'a tubi iádu'u lidchi Dios, perë shínill Salomón, sí, bë́'nëll gan; bëzá'ai' iádu'u lidchi Dios. 48Perë Dios nacabezë gube'e cumë llëru'bë na më, adë quëréldëdi'i më la'ni iádu'u narza'a ra nguiu. Ziquë guni'i profetë shti'dzë Dios narni'i: 49Gube'e cabeza, nu rnibë́'ahia guëdubi guë́'dchiliu. Guë́'dchiliu na ziquë tubi bangu catë rzu guëahia. ¿Pëllë clasë iádu'u guntsa'u të parë guëbeza la'ni? Adë rquí'nidia'a lugar catë guëzi'i ldua'a. 50Na bëntsa'ua grë cusë rë' lu guë́'dchiliu. 51’Lë'ë të de por si naguëdchi ldu'u të nu adë rínidi'i të shti'dzë Dios. Na të cumë ziquë ra mënë nadë guënë́di'i Dios. Siemprë quëhunë të cuntrë Espíritu Santo. Na të ziquë guc ra shtadë guëlú hia'a. 52Ra shtadë guëlú hia'a, bëdë'ë rall hiaguë grë ra nabiadi'dzë shti'dzë Dios guahietë. Ni túbi' adë chu bídëdi'i sin quë adë niadë'ë hiaguë guëc rai'. Ra shtadë guëlú hia'a, gudini rall profetë nabiadi'dzë de quë guëdchini stubi nguiu naná tubldí shcuéndi' lu Dios. Iurná bidë më perë lë'ë të bë'në të intriegu lë'ë më lu guia'a më rumanë nu gudini të lë'ë më. 53Lë'ë të bë'në të recibir lëy shtë Dios nabidënú ra ianglë, perë adë bëzu'bë diáguëdi'i të di'dzë ni. 54Iurë gualú bini rall grë ra cusë naguni'i Esteban, nalë́ bëldë́ rall hashtë rchushí lai' rall; rna rall lu Esteban. 55Perë cabezënú Espíritu Santo la'ni ldu'u Esteban. Bëldísi' lúhi' lu gube'e; gunáhi' lu gluri shtë Dios catë cabezë më. Nu gunáhi' lu Jesús nacabezë ladë ldi shtë Dios. 56Guni'i Esteban: ―Gulë guná, rnahia gube'e lla'lë. Rnahia lu Jesús, nguiu nabëshe'ldë Dios lu guë́'dchiliu. Cabezë më ladë ldi shtë Dios. 57Perë grë rall bësë'au rall diaguë rall. Gurushtiá rall nu ze'dë guëllu'në rall parë quini rall Esteban. 58Gulú rall Esteban fuërë rua' guë'dchi. Ndë bëdë'ë guë'ë rall Esteban parë gáti'. Ra nabini shti'dzë Esteban, gulú rall shabë rall nu guatishi rall shabë rall lu tubi nguiu nalë Saulo. 59Iurë bëdë'ë guë'ë rall Esteban, quëadi'dzënúhi' Jesús. Guná'bëi' lë'ë më; guní'i': ―Dadë Jesús, bë'në recibir espíritu shtëna. 60Despuësë iurní bëzullibi Esteban nu fuertë guní'i' lu Dios nacabezë gube'e: ―Adë rtiá'adi'il culpë duldë shtë rall. Iurë gualú guni'i Esteban di'dzë ni, gúti'.

will be added

X\