Matiyu 13

1Dɛ dɩm kʋntʋ nɩ Zezi ma nuŋi sɔŋɔ kʋm nɩ o vu nɩnɩʋ kʋm ni. O ma jəni tɩga nɩ sɩ o brɩ nɔɔna. 2Nɔn-kɔgɔ ma ba kʋ gilim-o. Kʋntʋ ŋwaanɩ o ma zaŋɩ o vu o zʋ naboro wʋ o je da, yɩ kɔgɔ kʋm laan zɩgɩ na bam ni nɩ sɩ ba taa cəgi o taanɩ dɩm. 3O ma maŋɩ mɩmaŋa o brɩ-ba wəənu zanzan o wɩ: "Valʋ dɛɛn mʋ wʋra. O ma zaŋɩ o vu kara sɩ o du. 4O ma karɩ o dʋlɩ o wo-duuru tɩm. Tɩdonnə ma tʋ cwəŋə ni nɩ. Zunə ma ba ba twɛ-tɩ ba di. 5Tɩdonnə ma tʋ kandwa jəgə nɩ valɩm na ba daga mɛ tɩn. Tɩ ma wʋ daanɩ tɩ puli, valɩm dɩm na ba lirə tɩn ŋwaanɩ. 6Wɩa ma ba ka baanɩ tɩ maama. Tɩ bʋnnʋ na wʋ zʋ tɩga tɩn, tɩ ma tɩ. 7Kʋ daarɩ wo-duuru tɩdonnə ma tʋ sabarɩ wʋnɩ. Tɩ na puli tɩn, sabarɩ sɩm laan ma zaŋɩ sɩ li-tɩ sɩ gʋ. 8Kʋ daarɩ tɩdonnə ma tʋ tɩ-ywəŋə jəgə nɩ. Tɩ ma nuŋi tɩ kɩ biə lanyɩranɩ. Tɩdaara kɩ nɩnɛɛnɩ biə bi bi. Tɩdaara ma kɩ nɩnɛɛnɩ biə fusɩrdʋ fusɩrdʋ. Tɩdaara dɩ ma kɩ nɩnɛɛnɩ biə fiintɔ fiintɔ. 9Abam nan fɔgɩ 'a cəgi a taanɩ dɩm lanyɩranɩ." 10Zezi na maŋɩ mɩmaŋɩ dɩm kʋntʋ o ti tɩn, o karabiə bam laan ma vu o te, yɩ ba bwe-o ba wɩ: "Bɛɛ mʋ yɩ nmʋ yəni n maŋɩ mɩmaŋa n brɩ nɔɔna bam?" 11O ma ləri-ba o wɩ: "Wɛ paarɩ dɩm kuri ya səgi mʋ. Kʋ nan na yɩ abam, Wɛ maŋɩ DƖ pa 'a lwarɩ DƖ paarɩ dɩm kuri na yɩ te tɩn. Kʋ daarɩ nɔɔna badaara bam, Wɛ wʋ pɛ ba lwarɩ DƖ paarɩ dɩm kuri. 12Mɩmaŋa yam na maŋɩ sɩ ya zəni nɔɔna wʋbʋŋa te tɩn nyɩ dɩ nɔɔnʋ na maŋɩ o jɩgɩ woŋo, o ta w'ʋ joŋi kʋdoŋ o wəli da sɩ kʋ taa daga. Nɔɔnʋ wʋlʋ nan na maŋɩ o ba jɩgɩ kʋlʋkʋlʋ tɩn laan w'ʋ ba o ga kʋlʋ fɩnfɩɩn o ya na jɩgɩ tɩn mʋ. 13Kʋntʋ, a maɩ mɩmaŋa mʋ a brɩ-ba, bɛŋwaanɩ bantʋ yiə mʋ naɩ a na kɩ wəənu tɩlʋ tɩn, yɩ ba ba ni tɩ kuri. Ba ta maa ni a zaasɩm dɩm, yɩ ba ba lwarɩ dɩ kuri. 14Kʋntʋ mʋ brɩ nɩ Wɛ nijoŋnu Ezayi dɛɛn na tagɩ kʋlʋ faŋa faŋa tɩn sɩɩnɩ kʋ kɩ bantʋ tee nɩ. O dɛɛn tagɩ o wɩ: 'Abam w'ʋ fɔgɩ 'a cəgi Wɛ taanɩ dɩm dɩ 'a zwa, yɩ 'a b'a ni dɩ kuri. Abam w'ʋ fɔgɩ 'a nii dɩ 'a yiə, yɩ 'a b'a na. 15Bɛŋwaanɩ nɔɔna bam kʋntʋ wʋbʋŋa tɩgɩ mʋ. Ba zwa dɩ ma kwarɩmɩ, yɩ ba daarɩ ba pu ba yiə, sɩ ba yiə yɩ zaŋɩ ya na, sɩ ba zwa yɩ zaŋɩ ya ni, sɩ ba wʋbʋŋa yɩ zaŋɩ ya lwarɩ Wɛ taanɩ dɩm kuri. Kʋ na daɩ kʋntʋ, ba ya w'ʋ pipiri ba sɛ amʋ Wɛ, yɩ a'a pa-ba yazurə.' " 16Zezi laan ma ta dɩ o karabiə bam o wɩ: "Kʋ nan na yɩ abam, 'a jɩgɩ yu-yoŋo, bɛŋwaanɩ abam yiə naɩ yɩ 'a zwa dɩ ni. 17A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, faŋa faŋa Wɛ nijoŋnə bam dɩ nɔn-ŋʋna zanzan dɛɛn jɩgɩ tɩɩna sɩ ba ya na kʋlʋ abam na naɩ lele tɩn, yɩ ba wʋ wanɩ ba na. Ba dɛɛn ta jɩgɩ tɩɩna sɩ ba ya ni Wɛ taanɩ dɩlʋ abam na ni tɩn, yɩ ba wʋ wanɩ ba ni-dɩ. 18Nan cəgi-na, sɩ a maŋɩ valʋ wʋm mɩmaŋɩ dɩm kuri a brɩ abam. 19Wo-duuru tɩlʋ na tʋ cwəŋə kam ni nɩ tɩn nyɩ dɩ nɔɔna balʋ na ni Wɛ paarɩ dɩm taanɩ yɩ ba wʋ lwarɩ dɩ kuri tɩn. Wo-lwaanʋ tu sʋtaanɩ laan ma ba o lɩ-dɩ, yɩ dɩ wʋ zʋ ba wʋbʋŋa. 20Wo-duuru tɩlʋ na tʋ kandwa jəgə nɩ tɩn dɩ maa nyɩ dɩ nɔɔna balʋ na ni Wɛ taanɩ dɩm yɩ ba joŋi-dɩ lɩla dɩ wʋpolo. 21Taanɩ dɩm ma wʋ tiini dɩ zʋ ba wʋbʋŋa, ba ma wʋ zɩgɩ kəŋkəŋ. Yaara na yi-ba yɩ ba na bɛɛsɩ-ba Wɛ taanɩ dɩm ŋwaanɩ, ba'a da ba kwe ba yagɩ mʋ lɩla. 22Wo-duuru tɩlʋ na tʋ sabarɩ sɩm wʋnɩ tɩn maa nyɩ dɩ nɔɔna balʋ na ni Wɛ taanɩ dɩm yɩ ba ta jɩgɩ liə dɩ lʋgʋ baŋa wəənu tɩn. Səbu-lagɩ ma cɔgɩ ba wʋbʋŋa, nɩ sabarɩ sɩm na ligi wo-duuru tɩm te tɩn. Kʋ ma pa ba kwe Wɛ taanɩ dɩm ba yagɩ, yɩ dɩ wʋ jaanɩ kuri dɩ pa-ba. 23Kʋ daarɩ wo-duuru tɩlʋ na tʋ tɩ-ywəŋə jəgə kam nɩ tɩn maa nyɩ dɩ balʋ na ni Wɛ taanɩ dɩm yɩ ba pa dɩ tiini dɩ zʋ ba wʋbʋŋa tɩn. Kʋntʋ ma pa Wɛ taanɩ dɩm ja kuri dɩ pa-ba, nɩnɛɛnɩ wo-duuru na kɩ biə lanyɩranɩ te tɩn. Tɩdaara kɩ biə bi bi, tɩdonnə ma kɩ biə fusɩrdʋ fusɩrdʋ, tɩtɩm ma kɩ biə fiintɔ fiintɔ." 24Zezi dɛɛn ma maŋɩ mɩmaŋɩ dɩdoŋ o brɩ-ba o wɩ: "A lagɩ a brɩ abam Wɛ paarɩ dɩm na wʋ nɔɔna tɩtarɩ nɩ te tɩn mʋ. Kʋ nyɩ dɩ valʋ na kwe mɩn-ŋʋna o ja vu o kara o du. 25O na dugi-ya kʋntʋ tɩn, o dʋm ma zaŋɩ pən-dʋa maŋa nɩ o ja mɩn-puurə o vu o du o gwaanɩ valʋ wʋm kara mɩn-ŋʋna yam wʋnɩ, yɩ o daarɩ o joori o vu sɔŋɔ. 26Mɩn-ŋʋna yam ma ba nuŋi ya ji mɩn-kwɩɩrʋ. O dʋm wʋm na dugi yalʋ tɩn ma nuŋi ya ji mɩn-kayalɩ. 27Sɔŋɔ tu wʋm tɩntʋŋna laan ma vu ba ta dɩd-o ba wɩ: 'Dɩbam yuutu, nmʋ na dugi n kara kam tɩn, kʋ daɩ mɩn-ŋʋna yɩranɩ mʋ n dugi na? Bɛɛ mʋ yɩ mɩn-kayalɩ laan nuŋi sɩ gwaanɩ da?' 28O ma ləri-ba o wɩ: 'Kʋ yɩ a dʋm mʋ kɩ kʋntʋ.' Ba laan ma bwe-o ba wɩ: 'D'ɩ nan ve d'ɩ gɔ mɩn-kayalɩ sɩm d'ɩ yagɩ na?' 29O ma wʋ sɛ, yɩ o ta dɩ ba o wɩ: 'Abam na kɩ kʋntʋ, 'a w'ʋ kɛ 'a gɔ mɩn-ŋʋna yam dɩ mʋ 'a wəli da. 30Nan yagɩ-na sɩ ya maama taa wʋra sɩ kʋ ba kʋ yi zagɩm maŋa. Kantʋ maŋa kam nɩ, a laan w'ʋ ta dɩ mɩn-zagɩna bam, sɩ ba da yigə ba pɔɔrɩ mɩn-kayalɩ sɩm ba zagɩ ba kɩ daanɩ ba zwɛ, sɩ ba daarɩ ba zagɩ mɩn-ŋʋna yam ba pɛ ba kɩ a tulə nɩ.' " 31Zezi daa ta ma maŋɩ mɩmaŋɩ dɩdoŋ o brɩ-ba o wɩ: "Wɛ paarɩ dɩm nyɩ dɩ nɔɔnʋ na kwe wo-duu na yɩ mɩmɩɩnʋ o vu o du o kara nɩ. 32Wo-duu kʋm kʋntʋ mʋ tiini kʋ yɩ mɩmɩɩnʋ wo-dwə maama wʋnɩ. Kʋ ma nuŋi, yɩ kʋ ji kamunu kʋ dwəni dwə balʋ maama na wʋ o kara kam nɩ tɩn. Kʋ laan maa ji tu-kamunu, yɩ zunə tui ba sɔ ba pwəru da." 33Zezi daa ta ma maŋɩ mɩmaŋɩ dɩdoŋ o brɩ-ba o wɩ: "Wɛ paarɩ dɩm nyɩ dɩ kaanɩ na kwe dabɩlɩ o gwaanɩ dɩ dɩpɛ muni zwɩ-zɛ sɩtɔ te tɩn mʋ. Dɩ laan ma pa dɩpɛ muni dɩm maama tiini dɩ fʋlɩ." 34Wəənu tɩm kʋntʋ maama Zezi dɛɛn na brɩ nɔn-kɔgɔ kʋm tɩn yɩ mɩmaŋa yɩranɩ mʋ o ma brɩ-ba. O wʋ ŋɔɔnɩ wo-woŋo dɩ ba yɩ kʋ wʋ dɛ dɩ mɩmaŋa. 35O nan kɩ kʋntʋ, sɩ kʋ pa Wɛ nijoŋnu wʋdoŋ taanɩ mʋ sɩɩnɩ dɩ kɩ. O dɛɛn tagɩ o wɩ: "Amʋ na lagɩ a ŋɔɔnɩ a brɩ-ba, a'a ta maɩ mɩmaŋa mʋ a ma brɩ-ba. A'a pa ba lwarɩ Wɛ cɩga kalʋ na səgi lʋgʋ pulim maŋa nɩ sɩ kʋ ba kʋ yi zɩm tɩn." 36Zezi dɛɛn ma zaŋɩ o yagɩ nɔn-kɔgɔ kʋm, yɩ o daarɩ o joori o vu sɔŋɔ. O karabiə bam ma ba o te yɩ ba wɩ: "Brɩ dɩbam mɩn-kayalɩ sɩm mɩmaŋɩ dɩm kuri." 37O ma ləri-ba o wɩ: "Nɔɔnʋ wʋlʋ na dugi mɩn-ŋʋna yam tɩn brɩ amʋ Nabiin-bu wʋm na kɩ te tɩn mʋ. 38Kara kam maa nyɩ dɩ lʋgʋ baŋa. Mɩn-ŋʋna yam maa nyɩ dɩ nɔɔna balʋ na yɩ Wɛ paarɩ dɩm nɔɔna tɩn. Kʋ daarɩ mɩn-kayalɩ sɩm maa nyɩ dɩ balʋ na yɩ sʋtaanɩ nɔɔna tɩn. 39Dʋm wʋlʋ na dugi mɩn-kayalɩ sɩm tɩn maa nyɩ dɩ sʋtaanɩ dɩm tɩtɩ. Zagɩm maŋa kam maa nyɩ dɩ lʋgʋ na w'ʋ ba kʋ ti te tɩn. Mɩn-zagɩna bam maa nyɩ dɩ Wɛ malɛsɩ sɩm. 40Nɩ mɩn-zagɩna bam na zagɩ mɩn-kayalɩ sɩm ba zwɛ te tɩn, kʋntʋ doŋ mʋ w'ʋ kɩ lʋgʋ tiim maŋa nɩ. 41Kʋ na w'ʋ kɩ te tɩn, amʋ Nabiin-bu wʋm w'ʋ tʋŋɩ a malɛsɩ tiinə bam sɩ ba vu ba lɩ kʋlʋ maama na paɩ nɔɔna tusi tɩn dɩ wo-lwaan-kərə bam maama Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ. 42Ba laan w'ʋ zəli-ba ba yagɩ min-lɔŋɔ wʋnɩ sɩ dɩ di-ba. D'aanɩ mʋ ba laan w'ʋ ta wʋra ba keerə yɩ ba dʋnɩ ba nwa. 43Kʋ daarɩ balʋ maama na sɛ Wɛ yɩ ba kɩ lanyɩranɩ tɩn laan w'ʋ ta tiini ba nyɩɩna ba Ko Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ, nɩ wɩa na nyɩ te tɩn. Fɔgɩ-na 'a cəgi a taanɩ dɩm lanyɩranɩ. 44Wɛ paarɩ dɩm daa ta nyɩ dɩ wo-ŋʋnnʋ tɩlʋ na yɩ lʋnnɩ nyɩm tɩn na səgi kara wʋnɩ. Nɔɔnʋ wʋdoŋ laan ma na-tɩ. O ma joori o fɔgɩ o səgi-tɩ. O wʋ na tiini kʋ poli tɩn, o ma vu o kwe o wəənu maama o yəgi səbu, sɩ o vu o yəgi kara kantʋ, sɩ wo-ŋʋnnʋ tɩm taa yɩ o nyɩm. 45Wɛ paarɩ dɩm daa ta nyɩ dɩ pipimpiinu na beeri o lagɩ kandwa-ŋʋna sɩ o yəgi te tɩn. 46O ma ba o na kandwɛ dɩlʋ na tiini dɩ jɩgɩ lam yɩ dɩ səbu daga tɩn. O laan ma joori o vu o kwe o wəənu maama o yəgi, o ma yəgi kandwɛ dɩm kʋntʋ yɩranɩ. 47Wɛ paarɩ dɩm daa ta nyɩ dɩ nɔɔna na kwe bʋra ba dɩ bugə nɩ sɩ ba ma ja kale te tɩn. Ba na dɩ-ka da tɩn, ba ma ja kale dwi dwi. 48Ka ma ba ka su lanyɩranɩ. Nɔɔna bam laan ma vaŋɩ-ka ba tuuri ba ja bɛ. Ba laan ma jəni tɩga nɩ ba kuri kaləŋ-ŋwɩ sɩm ba kɩ ba tampwarʋ wʋnɩ. Ba ma daarɩ ba kwe sɩlʋ na ba lana tɩn ba dʋlɩ ba yagɩ. 49Kʋ nan w'ʋ ba kɩ kʋntʋ mʋ lʋgʋ tiim maŋa nɩ. Wɛ malɛsɩ w'ʋ ba sɩ pɔɔrɩ nɔn-balwaarʋ dɩ balʋ na sɛ Wɛ yɩ ba kɩ lanyɩranɩ tɩn daanɩ. 50Sɩ laan w'ʋ daarɩ sɩ zəli nɔn-balwaarʋ tɩm sɩ yagɩ min-lɔŋɔ kʋm wʋnɩ sɩ dɩ di-ba. D'aanɩ mʋ ba laan w'ʋ ta wʋra ba keerə yɩ ba dʋnɩ ba nwa." 51Zezi na ŋɔɔnɩ o ti tɩn, o laan ma bwe o karabiə bam o wɩ: "Abam ni wəənu tɩm maama kuri na?" Ba ma lər-o ba wɩ: "Ɛɛn, d'ɩ niə." 52O ma ta dɩ ba o wɩ: "Kʋntʋ tɩn, Wɛ cullu karanyɩna wʋlʋ maama na tu o zaasɩ Wɛ paarɩ dɩm cɩga kam tɩn nyɩ dɩ sɔŋɔ tu wʋlʋ na lɩ wo-dʋnnʋ dɩ wo-dwəənu o jɩjɩgɩrʋ wʋnɩ o paɩ nɔɔna te tɩn mʋ. Kʋntʋ tu laan waɩ o lɩ zaasɩm-dʋʋrɩ o wəli dɩ zaasɩm-doori dɩm sɩ o ma brɩ o nɔɔna bam." 53Zezi dɛɛn na maŋɩ mɩmaŋa yam kʋntʋ o ti tɩn, o laan ma nuŋi jəgə kam kʋntʋ nɩ. 54O ma joori o vu o tɩtɩ tɩʋ o na bɩgɩ mɛ tɩn. O ma zʋ Zwifə Wɛ-digə kam sɩ o brɩ-ba. O na brɩ-ba te tɩn, kʋ dɛɛn sʋ-ba lanyɩranɩ. Ba ma ta ba wɩ: "Nɔɔnʋ wʋntʋ kɩ ta mʋ o jɩgɩ swan yam kʋntʋ doŋ? O nan kɩ ta mʋ o na dam o ma kɩ wo-kɩnkagɩla yantʋ? 55Wʋm mʋ daɩ da-lwarʋ wʋm bu wʋm na? O nu mʋ daɩ Mari na? Kʋ daɩ o nyaana mʋ yɩ Zakɩ dɩ Zʋzɛfʋ dɩ Simɔn dɩ Zudasɩ na? 56Kʋ daɩ o nakwa bam maama mʋ wʋra dɩdaanɩ dɩbam tɩn na? Wʋntʋ nan nɛ dam dɩm kʋntʋ maama yən mʋ?" 57Kʋntʋ ŋwaanɩ ba dɛɛn wʋ sɛ nɩ Zezi sɩɩnɩ o nuŋi Wɛ te. Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: "Nɔɔnʋ na yɩ Wɛ nijoŋnu, nɔɔna pa-o zulə lanyɩranɩ, kʋ daarɩ o tɩtɩ tɩʋ tiinə dɩ o sɔŋɔ tiinə nan b'a nɩg-o." 58Ba dɛɛn na wʋ kɩ ba wʋ-dɩdʋa sɩ ba sɛ-o tɩn mʋ pɛ o wʋ tiini o kɩ wo-kɩnkagɩla ba tee nɩ.

will be added

X\