Luki 1

1- 3A ciloŋ Teofili, a bʋŋɩ sɩ kʋ lana sɩ a pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ a pa nmʋ, sɩ n wanɩ n lwarɩ kʋlʋ na yɩ cɩga tɩn. Nmʋ maŋɩ n ye wo-kamunnu tɩlʋ na kɩ dɩbam tee nɩ tɩn ni nɩ. Nɔɔna badonnə dɛɛn mʋ wʋra wo-kamunnu tɩntʋ pulim nɩ. Ba nɛ kʋlʋ maama na kɩ tɩn, yɩ ba brɩ Wɛ kwərə kam. Ba ma daarɩ ba pa dɩbam lwarɩ kʋlʋ na kɩ tɩn. Nɔɔna zanzan ma kwaanɩ sɩ ba pʋpʋnɩ wəənu tɩntʋ ba tiŋi. Mʋ kʋ kuri a bʋŋɩ sɩ kʋ'ʋ ta lamma sɩ a dɩ pʋpʋnɩ-tɩ lanyɩranɩ a pa nmʋ. A kwaanɩ a zaasɩ wəənu tɩm tɩ pulim nɩ mʋ, yɩ a lwarɩ tɩ kuri cɩga cɩga. 4Kʋntʋ tɩn, a'a wanɩ a pʋpʋnɩ wəənu tɩntʋ na kɩ te tɩn, sɩ n wanɩ n lwarɩ lanyɩranɩ nɩ, wəənu tɩlʋ ba na tagɩ ba brɩ nmʋ tɩn sɩɩnɩ tɩ yɩ cɩga. 5Maŋa kam Erɔdɩ dɛɛn na yɩ Zude pɛ tɩn, nɔɔnʋ wʋdoŋ mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Zakari. Wʋntʋ mʋ yɩ Wɛ kaanɩm tu. O nuŋi Abɩa dwi tiinə wʋnɩ mʋ. O kaanɩ yɩrɩ mʋ Elizabɛtɩ. Wʋntʋ dɩ dɛɛn nuŋi kaanɩm tu Aarɔn dwi dɩm wʋnɩ mʋ. 6Bantʋ maama kɩ lanyɩranɩ Wɛ yigə nɩ, yɩ ba sɛ Wɛ niə yam dɩ DƖ cullu tɩm maama. 7Elizabɛtɩ dɛɛn yɩ ka-dʋgʋ mʋ yɩ o ba jɩgɩ bu. Ba maama dɛɛn kwɩn mʋ. 8Maŋa ma ba yi sɩ Abɩa dwi tiinə bam zʋ Wɛ-di-kamunu kʋm ba taa tʋŋɩ ba pa Wɛ. Zakari maa tɔgɩ o wʋra o tʋŋa. 9Wɛ kaanɩm tiinə bam yəni ba ta jɔrɔ mʋ sɩ ba nii, ba wʋnɩ wɔɔ mʋ w'ʋ zʋ Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ o zwɛ wəənu tɩlʋ lwəm na ywəmmə tɩn o pa Wɛ. Ba ma ta jɔrɔ yɩ Zakari di. 10O ma sɩɩnɩ o zʋ sɩ o zwɛ wəənu tɩm o pa Wɛ. Maŋa kam o na wʋ digə kam wʋnɩ tɩn, nɔn-kɔgɔ zanzan dɛɛn ma wʋ kʋnkɔlɔ kʋm nɩ ba zɩgɩ ba warɩ Wɛ. 11Baŋa-Wɛ malɛka laan ma da ka ba o te, ka zɩgɩ wəənu zwɛɛm bimbim dɩm jazɩm nɩ. 12Zakari na nɛ-ka tɩn, o maa yɩ yəəu yɩ fʋʋnɩ zʋ-o lanyɩranɩ. 13Malɛka kam ma ta dɩd-o ka wɩ: "Zakari, yɩ ta n kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ Wɛ ni nmʋ na loori-DƖ kʋlʋ tɩn. Nmʋ kaanɩ wʋm laan w'ʋ ja pugə o lʋ bu o pa-m, sɩ n pa o yɩrɩ nɩ Zan. 14O lʋra kam w'ʋ pa n na wʋpolo zanzan. Nɔɔna zanzan dɩ w'ʋ tiini ba taa jɩgɩ wʋpolo dɩ o lʋra kam. 15O'o ta yɩ nɔn-kamunu Baŋa-Wɛ tee nɩ. O nan yɩ zaŋɩ o nyɔ sana naa woŋo kʋlʋ na kɩkarɩ yiə tɩn. Wɛ Joro kʋm w'ʋ ta wʋ o tee nɩ maŋa maama, kʋ na w'ʋ sɩŋɩ o lʋra kam maŋa nɩ tɩn. 16O nan w'ʋ pa Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə zanzan wʋbʋŋa joori ya taa tɔgɩ ba Yuutu Baŋa-Wɛ. 17O'o tɔgɩ d'ɩ Yuutu wʋm yigə, yɩ Wɛ Joro kʋm dam w'ʋ ta wʋ o tee nɩ, nɩnɛɛnɩ Wɛ nijoŋnu Eli dɛɛn na yɩ te tɩn. O'o pa kwə joori ba taa soe ba biə, yɩ o kwəri o pa vɩnvɩɩna joori ba taa jɩgɩ nɔn-ŋʋna wʋbʋŋa, sɩ o fɔgɩ o kwɛ d'ɩ Yuutu wʋm nɔɔna bam yigə o pa-o." 18Zakari laan ma bwe malɛka kam o wɩ: "A yɩ nankwɩan mʋ, yɩ a kaanɩ dɩ kwɩn. Bɛɛ mʋ w'ʋ pa a lwarɩ nɩ nmʋ taanɩ dɩm yɩ cɩga?" 19Malɛka kam ma lər-o ka wɩ: "Amʋ nan yɩ Gabrɩyɛlɩ mʋ, wʋlʋ na zɩgɩ Wɛ tee nɩ tɩn. DƖ tʋŋɩ-nɩ sɩ a ba a ŋɔɔnɩ dɩ nmʋ, sɩ a ta ta-ŋʋm dɩm a brɩ-m. 20Nmʋ nan na wʋ sɛ a taanɩ dɩm tɩn, Wɛ w'ʋ pa n ni məəri. Maŋa kam na yiə, wəənu tɩlʋ a na tagɩ a brɩ-m tɩn w'ʋ sɩɩnɩ tɩ kɩ. Nan ta n ye sɩ nmʋ b'a wanɩ n ŋɔɔnɩ, sɩ kʋ taa ve maŋa kam wəənu tɩm na w'ʋ kɩ tɩn." 21Kʋntʋ maama na wʋra kʋ kɩ tɩn, nɔn-kɔgɔ kʋm maa zɩgɩ ba cəgi Zakari sɩ o nuŋi Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ. Ba ma cəg-o taan ba ga. Kʋ ma kɩ-ba yəəu dɩ o na daanɩ te tɩn. 22O laan ma ba nuŋi, yɩ o warɩ o ŋɔɔnɩ dɩ ba. O ni na məəri tɩn, o maa maɩ o jɩa o maŋɩ o brɩ-ba. Ba ma maanɩ sɩ o nɛ wo-kɩnkagɩlɩ mʋ Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ. 23Da yalʋ o na maŋɩ sɩ o taa tʋŋɩ Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ tɩn ma ba ya ti. O ma joori o vu sɔŋɔ. 24Da yantʋ na kɛ tɩn, o kaanɩ wʋm laan ma ja pugə. O maa wʋ sɔŋɔ nɩ taan, canɩ sɩnu. 25O na wʋra kʋntʋ tɩn, o maa wɩ: "Mʋ woŋo kʋlʋ Yuutu Baŋa-Wɛ na kɩ DƖ pa-nɩ tɩn. DƖ lɩ woŋo kʋlʋ ya na yɩ a cavɩɩra nɔɔna tɩtarɩ nɩ tɩn." 26- 27Bɩsankana kadoŋ dɛɛn mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Mari. O ta yəri baarʋ. O sɔŋɔ tiinə wʋbʋŋa dɛɛn ya yɩ sɩ o zʋ nɔɔnʋ wʋdoŋ mʋ, yɩ o daa ta wʋ zʋ-o. Nɔɔnʋ wʋm yɩrɩ mʋ Zʋzɛfʋ. O yɩ faŋa faŋa Pɛ Davidi dwi tu mʋ. Mari dɛɛn zʋʋrɩ Galile tɩʋ kʋdoŋ nɩ mʋ, kʋ yɩrɩ mʋ Nazarɛtɩ. Maŋa kam Zakari kaanɩ Elizabɛtɩ pugə kam na yi nɩnɛɛnɩ canɩ sɩrdʋ tɩn, Baŋa-Wɛ daa ma tʋŋɩ malɛka Gabrɩyɛlɩ sɩ ka vu Mari te. 28Ka ma zʋ o te ka jɔɔn-o yɩ ka wɩ: "Kɩ wʋpolo, n Yuutu Baŋa-Wɛ wʋ nmʋ tee nɩ sɩ DƖ zəni-m lanyɩranɩ." 29Mari na ni ka na tagɩ kʋlʋ tɩn, o bɩcarɩ ma di. O ma bʋŋɩ o wɩ: "Taanɩ dɩntʋ kuri mʋ bɛɛ?" 30Malɛka kam laan ma ta ka wɩ: "Mari, yɩ ta n kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ Baŋa-Wɛ kɩ nmʋ yu-yoŋo. 31Nmʋ w'ʋ ba n ja pugə n lʋ bəkərə, sɩ n pa o yɩrɩ nɩ Zezi. 32Wʋntʋ w'ʋ ta yɩ nɔn-kamunu. Ba'a ta bə-o ba wɩ, Baŋa-Wɛ Bu. D'ɩ Yuutu Wɛ w'ʋ pa o di paarɩ nɩ o ko-nakwɩ Davidi dɛɛn na di paarɩ faŋa faŋa te tɩn. 33O ma w'ʋ ta yɩ Zakɔbɩ dwi tiinə bam pɛ maŋa maama. O paarɩ dɩm daa b'a ti maŋa dɩ maŋa." 34Mari ma ləri malɛka kam o wɩ: "Kʋntʋ w'ʋ kɩ tɩta mʋ kʋ kɩ, yɩ a ta wʋ zʋ barʋ?" 35Malɛka kam ma ləri ka wɩ: "Kʋ na w'ʋ kɩ te tɩn, Wɛ Joro kʋm w'ʋ ba nmʋ te, yɩ Baŋa-Wɛ tɩtɩ dam-fɔrɔ kʋm w'ʋ ba kʋ kwəli nmʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ bu wʋlʋ n na w'ʋ lʋ tɩn w'ʋ ta yɩ Wɛ tɩtɩ nyɩm, yɩ ba taa bə-o nɩ Baŋa-Wɛ Bu. 36Maanɩ n nii nmʋ cʋrʋ Elizabɛtɩ na yɩ te. Wʋntʋ jaanɩ pugə mʋ sɩ o lʋ bu, yɩ o maŋɩ o kwɩn. Nɔɔna ya bʋŋɩ sɩ o yɩ ka-dʋgʋ mʋ, yɩ o laan jɩgɩ pugə ka yi nɩnɛɛnɩ canɩ sɩrdʋ. 37Kʋlʋkʋlʋ tərə Baŋa-Wɛ na b'a wanɩ DƖ kɩ." 38Mari ma ta o wɩ: "Amʋ yɩ d'ɩ Yuutu Wɛ tɩntʋŋ-kana mʋ. Wɛ nan pa kʋ kɩ nɩ n na tagɩ te dɩ amʋ tɩn." Malɛka kam laan ma viiri. 39Da yam kʋntʋ ni nɩ Mari ma zaŋɩ o kɩ lɩla o maa diini Zude tɩʋ kʋdoŋ na wʋ pweeru tɩtarɩ nɩ. 40O ma vu o yi Zakari sɔŋɔ. O ma zʋ o na o kaanɩ Elizabɛtɩ. O ma kɩ o pwəgə. 41Maŋa kam Elizabɛtɩ na ni Mari na jɔɔn-o tɩn, o bu wʋm na tigi o wʋnɩ tɩn ma pipiri. Wɛ Joro kʋm ma ba Elizabɛtɩ te, 42yɩ o ŋɔɔnɩ baŋa baŋa dɩ kwər-dɩa o wɩ: "Wɛ tiini DƖ kɩ nmʋ yu-yoŋo DƖ dwəni kaana maama. Kʋ na yɩ bu wʋlʋ na wʋ n wʋnɩ tɩn, Wɛ kɩ-o yu-yoŋo lanyɩranɩ. 43Amʋ yɩ wɔɔ mʋ sɩ a Yuutu nu ba amʋ te? 44N jɔɔnɩm dɩm na tu dɩ tʋ a zwɛ nɩ tɩn, bu wʋm na wʋ a wʋnɩ tɩn tigi o pipiri mʋ, o na jɩgɩ wʋpolo tɩn ŋwaanɩ. 45Nmʋ na sɛ nɩ Baŋa-Wɛ jɩgɩ cɩga tɩn, nmʋ yɩ yu-yoŋo tu. Kʋlʋ maama Wɛ na tagɩ DƖ brɩ-m tɩn w'ʋ sɩɩnɩ kʋ kɩ." 46Mari laan ma ta o wɩ: "A'a pa a Yuutu Baŋa-Wɛ zulə dɩ a bɩcarɩ maama. 47Wʋntʋ na yɩ a Vɩrnʋ tɩn mʋ pɛ a na wʋpolo dɩ a wʋ maama. 48Bɛŋwaanɩ amʋ yɩ Wɛ tɩntʋŋ-kana balaŋa mʋ, yɩ DƖ nii amʋ baŋa nɩ. Kʋ na zɩgɩ zɩm kʋ ta maa ve, nɔɔna maama w'ʋ ta wɩ, a yɩ yu-yoŋo tu, 49dɩdaanɩ Dam-fɔrɔ Tu Baŋa-Wɛ na kɩ kʋlʋ DƖ pa-nɩ tɩn ŋwaanɩ. Dɩntʋ mʋ yɩ wʋ-poŋo tu cɩga. 50Balʋ maama na kwarɩ-DƖ tɩn, DƖ jɩgɩ ba ŋwaŋa lanyɩranɩ maŋa maama. 51Wɛ kwe DƖ jɩŋa mʋ DƖ ma kɩ wo-kɩnkagɩla. DƖ ma pa banɩ-nyɩna jagɩ da-yigə nɩ dɩ ba wʋbʋŋ-yɔɔrʋ tɩm. 52DƖ joŋi balʋ na yɩ pwa tɩn paarɩ, yɩ DƖ paɩ balʋ na yɩ nabwənə tɩn na zulə. 53DƖ maa paɩ balʋ yinigə na jɩgɩ-ba tɩn wo-laarʋ zanzan, yɩ DƖ daarɩ DƖ pa nadunə viiri dɩ jɩ-kʋrɩ. 54Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə yɩ DƖ tɩtɩ nɔɔna mʋ. DƖ guli ba gulə, DƖ duri ba ŋwaŋa yɩ DƖ zəni-ba, 55nɩ DƖ na goni ni dɩdaanɩ dɩbam kwə-nakwa tɩn, dɩdaanɩ Abraham dɩ o dwi tiinə bam maama, sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn." 56Mari dɛɛn ma maŋɩ Elizabɛtɩ tee nɩ nɩnɛɛnɩ canɩ sɩtɔ. O laan ma joori sɔŋɔ. 57Maŋa kam dɛɛn ma yi sɩ Elizabɛtɩ lʋ. O ma sɩɩnɩ o lʋ bəkərə. 58O tɩʋ kʋm tiinə dɩ o cʋrrʋ dɩ ma ni, Baŋa-Wɛ na tiini DƖ duri o ŋwaŋa yɩ DƖ kɩ kʋlʋ DƖ pa-o tɩn. Ba maama dɩ ma jɩgɩ wʋpolo zanzan. 59Bu wʋm da na yi nana tɩn, ba ma pa ba go-o, nɩ Moyisi cullu tɩm na brɩ sɩ ba taa goni ba bəkəri te tɩn. Ba ma lagɩ sɩ ba pa o yɩrɩ nɩ Zakari, nɩ o ko yɩrɩ na yɩ te tɩn. 60O nu wʋm ma wʋ sɛ yɩ o wɩ: "Awo, 'a pa o yɩrɩ nɩ Zan." 61Ba ma lər-o ba wɩ: "Bɛŋwaanɩ mʋ yɩ n ta kʋntʋ? Nɔɔnʋ maŋɩ o təri 'a sɔŋɔ nɩ o yɩrɩ na yɩ Zan." 62Ba ma daarɩ ba ma ba jɩa ba maŋɩ ba brɩ o ko wʋm sɩ ba nii, o na lagɩ sɩ ba pa o bu wʋm yɩrɩ te tɩn. 63O ma pa ba kwe tɔnɔ ba pa-o, sɩ o pʋpʋnɩ o brɩ-ba. O ma pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm wʋnɩ o wɩ, o yɩrɩ mʋ Zan. Kʋ ma sʋ-ba dɩ o na pʋpʋnɩ te tɩn. 64O na pʋpʋnɩ kʋntʋ tɩn, o ni ma puri bɩdwɩ baŋa nɩ, yɩ o dindəlimi joori dɩ pipiri. O maa ŋɔɔnɩ o zuli Wɛ. 65Fʋʋnɩ dɛɛn ma ja ba tɩʋ kʋm nɔɔna bam maama. Balʋ maama dɛɛn na zʋʋrɩ Zude pweeru tɩm je sɩm nɩ tɩn dɩ dɛɛn ma ni wəənu tɩlʋ na kɩ tɩn, yɩ ba jɩgɩ tɩ taanɩ ba ŋɔɔna. 66Ba maa jɩgɩ kʋlʋ ba na ni tɩn ba wʋrʋ nɩ, yɩ ba tɛ ba wɩ: "Bu wʋntʋ nan lagɩ o ji wɔɔ mʋ?" Bɛŋwaanɩ Baŋa-Wɛ dam dɛɛn wʋ bu wʋm tee nɩ. 67Wɛ Joro kʋm dɛɛn ma ba bu wʋm ko Zakari te, yɩ kʋ pa o ŋɔɔnɩ Wɛ yiyiu-ŋwɛ o wɩ: 68"Pa-na d'ɩ zuli Baŋa-Wɛ dɩlʋ na te Yisɩrayɛlɩ tiinə tɩn, bɛŋwaanɩ DƖ tu DƖ nɔɔna bam te, sɩ DƖ vrɩ-ba lwarɩm wʋnɩ DƖ yagɩ. 69DƖ ma pa wʋlʋ na yɩ faŋa faŋa Wɛ tɩntʋŋnʋ Davidi dwi tu tɩn zaŋɩ d'ɩ wʋnɩ, sɩ o ba o ji dɩbam vɩrnʋ. 70Kʋ ma sɩɩnɩ kʋ kɩ nɩ Baŋa-Wɛ na pɛ DƖ nijoŋnə bam maŋɩ ba ta kʋlʋ faŋa faŋa tɩn. 71Ba dɛɛn tagɩ ba wɩ, Wɛ w'ʋ vrɩ dɩbam d'ɩ dʋna jɩa nɩ, dɩ balʋ maama na culi dɩbam tɩn jɩa nɩ. 72DƖ daa ta duri dɩbam kwə-nakwa yibwənə, 73yɩ DƖ guli DƖ ni-ŋʋm dɩlʋ DƖ dɛɛn na goni dɩ dɩbam ko-nakwɩ Abraham tɩn woŋo. 74Wɛ dɛɛn wɩ, DƖ w'ʋ joŋi dɩbam d'ɩ dʋna jɩa nɩ DƖ yagɩ, yɩ d'ɩ daa b'a kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ d'ɩ ta'a tʋŋa nɩ DƖ wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn. 75DƖ maa wɩ, d'ɩ w'ʋ ta tɔgɩ-DƖ dɩ wʋ-poŋo, sɩ d'ɩ ta'a kɩ lanyɩranɩ DƖ yigə nɩ dɩbam ŋwɩa maama wʋnɩ. 76A bu, kʋ na yɩ nmʋ, ba'a bəŋi nmʋ nɩ Baŋa-Wɛ nijoŋnu, bɛŋwaanɩ nmʋ w'ʋ da d'ɩ Yuutu wʋm yigə, sɩ n fɔgɩ n kwɛ o cwəŋə kam, o na lagɩ o ba o da da tɩn. 77Nmʋ ta w'ʋ pa Wɛ nɔɔna bam lwarɩ sɩ DƖ w'ʋ vrɩ-ba, dɩ DƖ na w'ʋ yagɩ ba lwarɩm DƖ ma cɛ-ba tɩn. 78Wɛ maa jɩgɩ dɩbam ŋwaŋa lanyɩranɩ. DƖ ma w'ʋ pa pooni nuŋi wɛyuu dɩ ba dɩbam te dɩ nyɩɩna, nɩ wɩa na puli tɩtɩɩtɩ te tɩn, 79sɩ dɩ pa nɔɔna balʋ na wʋ lim wʋnɩ tɩn dɩ balʋ na kwarɩ tʋʋnɩ tɩn na pooni, sɩ dɩ pa d'ɩ da yazurə cwəŋə." 80Zakari bu Zan dɛɛn ma kɩ nɔɔnʋ yɩ o wʋbʋŋa bɩ lanyɩranɩ. O dɛɛn ma zʋʋrɩ kagʋa nɩ taan, sɩ kʋ vu kʋ yi dɛ dɩm o na w'ʋ nuŋi Yisɩrayɛlɩ tiinə bam tɩtarɩ nɩ o brɩ-ba Wɛ kwərə kam tɩn.

will be added

X\