1 - 3 A ciloŋ Teofili, a bʋŋɩ sɩ kʋ lana sɩ a pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ a pa nmʋ, sɩ n wanɩ n lwarɩ kʋlʋ na yɩ cɩga tɩn. Nmʋ maŋɩ n ye wo-kamunnu tɩlʋ na kɩ dɩbam tee nɩ tɩn ni nɩ. Nɔɔna badonnə dɛɛn mʋ wʋra wo-kamunnu tɩntʋ pulim nɩ. Ba nɛ kʋlʋ maama na kɩ tɩn, yɩ ba brɩ Wɛ kwərə kam. Ba ma daarɩ ba pa dɩbam lwarɩ kʋlʋ na kɩ tɩn. Nɔɔna zanzan ma kwaanɩ sɩ ba pʋpʋnɩ wəənu tɩntʋ ba tiŋi. Mʋ kʋ kuri a bʋŋɩ sɩ kʋ'ʋ ta lamma sɩ a dɩ pʋpʋnɩ-tɩ lanyɩranɩ a pa nmʋ. A kwaanɩ a zaasɩ wəənu tɩm tɩ pulim nɩ mʋ, yɩ a lwarɩ tɩ kuri cɩga cɩga. 4 Kʋntʋ tɩn, a'a wanɩ a pʋpʋnɩ wəənu tɩntʋ na kɩ te tɩn, sɩ n wanɩ n lwarɩ lanyɩranɩ nɩ, wəənu tɩlʋ ba na tagɩ ba brɩ nmʋ tɩn sɩɩnɩ tɩ yɩ cɩga. 5 Maŋa kam Erɔdɩ dɛɛn na yɩ Zude pɛ tɩn, nɔɔnʋ wʋdoŋ mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Zakari. Wʋntʋ mʋ yɩ Wɛ kaanɩm tu. O nuŋi Abɩa dwi tiinə wʋnɩ mʋ. O kaanɩ yɩrɩ mʋ Elizabɛtɩ. Wʋntʋ dɩ dɛɛn nuŋi kaanɩm tu Aarɔn dwi dɩm wʋnɩ mʋ. 6 Bantʋ maama kɩ lanyɩranɩ Wɛ yigə nɩ, yɩ ba sɛ Wɛ niə yam dɩ DƖ cullu tɩm maama. 7 Elizabɛtɩ dɛɛn yɩ ka-dʋgʋ mʋ yɩ o ba jɩgɩ bu. Ba maama dɛɛn kwɩn mʋ. 8 Maŋa ma ba yi sɩ Abɩa dwi tiinə bam zʋ Wɛ-di-kamunu kʋm ba taa tʋŋɩ ba pa Wɛ. Zakari maa tɔgɩ o wʋra o tʋŋa. 9 Wɛ kaanɩm tiinə bam yəni ba ta jɔrɔ mʋ sɩ ba nii, ba wʋnɩ wɔɔ mʋ w'ʋ zʋ Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ o zwɛ wəənu tɩlʋ lwəm na ywəmmə tɩn o pa Wɛ. Ba ma ta jɔrɔ yɩ Zakari di. 10 O ma sɩɩnɩ o zʋ sɩ o zwɛ wəənu tɩm o pa Wɛ. Maŋa kam o na wʋ digə kam wʋnɩ tɩn, nɔn-kɔgɔ zanzan dɛɛn ma wʋ kʋnkɔlɔ kʋm nɩ ba zɩgɩ ba warɩ Wɛ. 11 Baŋa-Wɛ malɛka laan ma da ka ba o te, ka zɩgɩ wəənu zwɛɛm bimbim dɩm jazɩm nɩ. 12 Zakari na nɛ-ka tɩn, o maa yɩ yəəu yɩ fʋʋnɩ zʋ-o lanyɩranɩ. 13 Malɛka kam ma ta dɩd-o ka wɩ: "Zakari, yɩ ta n kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ Wɛ ni nmʋ na loori-DƖ kʋlʋ tɩn. Nmʋ kaanɩ wʋm laan w'ʋ ja pugə o lʋ bu o pa-m, sɩ n pa o yɩrɩ nɩ Zan. 14 O lʋra kam w'ʋ pa n na wʋpolo zanzan. Nɔɔna zanzan dɩ w'ʋ tiini ba taa jɩgɩ wʋpolo dɩ o lʋra kam. 15 O'o ta yɩ nɔn-kamunu Baŋa-Wɛ tee nɩ. O nan yɩ zaŋɩ o nyɔ sana naa woŋo kʋlʋ na kɩkarɩ yiə tɩn. Wɛ Joro kʋm w'ʋ ta wʋ o tee nɩ maŋa maama, kʋ na w'ʋ sɩŋɩ o lʋra kam maŋa nɩ tɩn. 16 O nan w'ʋ pa Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə zanzan wʋbʋŋa joori ya taa tɔgɩ ba Yuutu Baŋa-Wɛ. 17 O'o tɔgɩ d'ɩ Yuutu wʋm yigə, yɩ Wɛ Joro kʋm dam w'ʋ ta wʋ o tee nɩ, nɩnɛɛnɩ Wɛ nijoŋnu Eli dɛɛn na yɩ te tɩn. O'o pa kwə joori ba taa soe ba biə, yɩ o kwəri o pa vɩnvɩɩna joori ba taa jɩgɩ nɔn-ŋʋna wʋbʋŋa, sɩ o fɔgɩ o kwɛ d'ɩ Yuutu wʋm nɔɔna bam yigə o pa-o." 18 Zakari laan ma bwe malɛka kam o wɩ: "A yɩ nankwɩan mʋ, yɩ a kaanɩ dɩ kwɩn. Bɛɛ mʋ w'ʋ pa a lwarɩ nɩ nmʋ taanɩ dɩm yɩ cɩga?" 19 Malɛka kam ma lər-o ka wɩ: "Amʋ nan yɩ Gabrɩyɛlɩ mʋ, wʋlʋ na zɩgɩ Wɛ tee nɩ tɩn. DƖ tʋŋɩ-nɩ sɩ a ba a ŋɔɔnɩ dɩ nmʋ, sɩ a ta ta-ŋʋm dɩm a brɩ-m. 20 Nmʋ nan na wʋ sɛ a taanɩ dɩm tɩn, Wɛ w'ʋ pa n ni məəri. Maŋa kam na yiə, wəənu tɩlʋ a na tagɩ a brɩ-m tɩn w'ʋ sɩɩnɩ tɩ kɩ. Nan ta n ye sɩ nmʋ b'a wanɩ n ŋɔɔnɩ, sɩ kʋ taa ve maŋa kam wəənu tɩm na w'ʋ kɩ tɩn." 21 Kʋntʋ maama na wʋra kʋ kɩ tɩn, nɔn-kɔgɔ kʋm maa zɩgɩ ba cəgi Zakari sɩ o nuŋi Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ. Ba ma cəg-o taan ba ga. Kʋ ma kɩ-ba yəəu dɩ o na daanɩ te tɩn. 22 O laan ma ba nuŋi, yɩ o warɩ o ŋɔɔnɩ dɩ ba. O ni na məəri tɩn, o maa maɩ o jɩa o maŋɩ o brɩ-ba. Ba ma maanɩ sɩ o nɛ wo-kɩnkagɩlɩ mʋ Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ. 23 Da yalʋ o na maŋɩ sɩ o taa tʋŋɩ Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ tɩn ma ba ya ti. O ma joori o vu sɔŋɔ. 24 Da yantʋ na kɛ tɩn, o kaanɩ wʋm laan ma ja pugə. O maa wʋ sɔŋɔ nɩ taan, canɩ sɩnu. 25 O na wʋra kʋntʋ tɩn, o maa wɩ: "Mʋ woŋo kʋlʋ Yuutu Baŋa-Wɛ na kɩ DƖ pa-nɩ tɩn. DƖ lɩ woŋo kʋlʋ ya na yɩ a cavɩɩra nɔɔna tɩtarɩ nɩ tɩn." 26 - 27 Bɩsankana kadoŋ dɛɛn mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Mari. O ta yəri baarʋ. O sɔŋɔ tiinə wʋbʋŋa dɛɛn ya yɩ sɩ o zʋ nɔɔnʋ wʋdoŋ mʋ, yɩ o daa ta wʋ zʋ-o. Nɔɔnʋ wʋm yɩrɩ mʋ Zʋzɛfʋ. O yɩ faŋa faŋa Pɛ Davidi dwi tu mʋ. Mari dɛɛn zʋʋrɩ Galile tɩʋ kʋdoŋ nɩ mʋ, kʋ yɩrɩ mʋ Nazarɛtɩ. Maŋa kam Zakari kaanɩ Elizabɛtɩ pugə kam na yi nɩnɛɛnɩ canɩ sɩrdʋ tɩn, Baŋa-Wɛ daa ma tʋŋɩ malɛka Gabrɩyɛlɩ sɩ ka vu Mari te. 28 Ka ma zʋ o te ka jɔɔn-o yɩ ka wɩ: "Kɩ wʋpolo, n Yuutu Baŋa-Wɛ wʋ nmʋ tee nɩ sɩ DƖ zəni-m lanyɩranɩ." 29 Mari na ni ka na tagɩ kʋlʋ tɩn, o bɩcarɩ ma di. O ma bʋŋɩ o wɩ: "Taanɩ dɩntʋ kuri mʋ bɛɛ?" 30 Malɛka kam laan ma ta ka wɩ: "Mari, yɩ ta n kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ Baŋa-Wɛ kɩ nmʋ yu-yoŋo. 31 Nmʋ w'ʋ ba n ja pugə n lʋ bəkərə, sɩ n pa o yɩrɩ nɩ Zezi. 32 Wʋntʋ w'ʋ ta yɩ nɔn-kamunu. Ba'a ta bə-o ba wɩ, Baŋa-Wɛ Bu. D'ɩ Yuutu Wɛ w'ʋ pa o di paarɩ nɩ o ko-nakwɩ Davidi dɛɛn na di paarɩ faŋa faŋa te tɩn. 33 O ma w'ʋ ta yɩ Zakɔbɩ dwi tiinə bam pɛ maŋa maama. O paarɩ dɩm daa b'a ti maŋa dɩ maŋa." 34 Mari ma ləri malɛka kam o wɩ: "Kʋntʋ w'ʋ kɩ tɩta mʋ kʋ kɩ, yɩ a ta wʋ zʋ barʋ?" 35 Malɛka kam ma ləri ka wɩ: "Kʋ na w'ʋ kɩ te tɩn, Wɛ Joro kʋm w'ʋ ba nmʋ te, yɩ Baŋa-Wɛ tɩtɩ dam-fɔrɔ kʋm w'ʋ ba kʋ kwəli nmʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ bu wʋlʋ n na w'ʋ lʋ tɩn w'ʋ ta yɩ Wɛ tɩtɩ nyɩm, yɩ ba taa bə-o nɩ Baŋa-Wɛ Bu. 36 Maanɩ n nii nmʋ cʋrʋ Elizabɛtɩ na yɩ te. Wʋntʋ jaanɩ pugə mʋ sɩ o lʋ bu, yɩ o maŋɩ o kwɩn. Nɔɔna ya bʋŋɩ sɩ o yɩ ka-dʋgʋ mʋ, yɩ o laan jɩgɩ pugə ka yi nɩnɛɛnɩ canɩ sɩrdʋ. 37 Kʋlʋkʋlʋ tərə Baŋa-Wɛ na b'a wanɩ DƖ kɩ." 38 Mari ma ta o wɩ: "Amʋ yɩ d'ɩ Yuutu Wɛ tɩntʋŋ-kana mʋ. Wɛ nan pa kʋ kɩ nɩ n na tagɩ te dɩ amʋ tɩn." Malɛka kam laan ma viiri. 39 Da yam kʋntʋ ni nɩ Mari ma zaŋɩ o kɩ lɩla o maa diini Zude tɩʋ kʋdoŋ na wʋ pweeru tɩtarɩ nɩ. 40 O ma vu o yi Zakari sɔŋɔ. O ma zʋ o na o kaanɩ Elizabɛtɩ. O ma kɩ o pwəgə. 41 Maŋa kam Elizabɛtɩ na ni Mari na jɔɔn-o tɩn, o bu wʋm na tigi o wʋnɩ tɩn ma pipiri. Wɛ Joro kʋm ma ba Elizabɛtɩ te, 42 yɩ o ŋɔɔnɩ baŋa baŋa dɩ kwər-dɩa o wɩ: "Wɛ tiini DƖ kɩ nmʋ yu-yoŋo DƖ dwəni kaana maama. Kʋ na yɩ bu wʋlʋ na wʋ n wʋnɩ tɩn, Wɛ kɩ-o yu-yoŋo lanyɩranɩ. 43 Amʋ yɩ wɔɔ mʋ sɩ a Yuutu nu ba amʋ te? 44 N jɔɔnɩm dɩm na tu dɩ tʋ a zwɛ nɩ tɩn, bu wʋm na wʋ a wʋnɩ tɩn tigi o pipiri mʋ, o na jɩgɩ wʋpolo tɩn ŋwaanɩ. 45 Nmʋ na sɛ nɩ Baŋa-Wɛ jɩgɩ cɩga tɩn, nmʋ yɩ yu-yoŋo tu. Kʋlʋ maama Wɛ na tagɩ DƖ brɩ-m tɩn w'ʋ sɩɩnɩ kʋ kɩ." 46 Mari laan ma ta o wɩ: "A'a pa a Yuutu Baŋa-Wɛ zulə dɩ a bɩcarɩ maama. 47 Wʋntʋ na yɩ a Vɩrnʋ tɩn mʋ pɛ a na wʋpolo dɩ a wʋ maama. 48 Bɛŋwaanɩ amʋ yɩ Wɛ tɩntʋŋ-kana balaŋa mʋ, yɩ DƖ nii amʋ baŋa nɩ. Kʋ na zɩgɩ zɩm kʋ ta maa ve, nɔɔna maama w'ʋ ta wɩ, a yɩ yu-yoŋo tu, 49 dɩdaanɩ Dam-fɔrɔ Tu Baŋa-Wɛ na kɩ kʋlʋ DƖ pa-nɩ tɩn ŋwaanɩ. Dɩntʋ mʋ yɩ wʋ-poŋo tu cɩga. 50 Balʋ maama na kwarɩ-DƖ tɩn, DƖ jɩgɩ ba ŋwaŋa lanyɩranɩ maŋa maama. 51 Wɛ kwe DƖ jɩŋa mʋ DƖ ma kɩ wo-kɩnkagɩla. DƖ ma pa banɩ-nyɩna jagɩ da-yigə nɩ dɩ ba wʋbʋŋ-yɔɔrʋ tɩm. 52 DƖ joŋi balʋ na yɩ pwa tɩn paarɩ, yɩ DƖ paɩ balʋ na yɩ nabwənə tɩn na zulə. 53 DƖ maa paɩ balʋ yinigə na jɩgɩ-ba tɩn wo-laarʋ zanzan, yɩ DƖ daarɩ DƖ pa nadunə viiri dɩ jɩ-kʋrɩ. 54 Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə yɩ DƖ tɩtɩ nɔɔna mʋ. DƖ guli ba gulə, DƖ duri ba ŋwaŋa yɩ DƖ zəni-ba, 55 nɩ DƖ na goni ni dɩdaanɩ dɩbam kwə-nakwa tɩn, dɩdaanɩ Abraham dɩ o dwi tiinə bam maama, sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn." 56 Mari dɛɛn ma maŋɩ Elizabɛtɩ tee nɩ nɩnɛɛnɩ canɩ sɩtɔ. O laan ma joori sɔŋɔ. 57 Maŋa kam dɛɛn ma yi sɩ Elizabɛtɩ lʋ. O ma sɩɩnɩ o lʋ bəkərə. 58 O tɩʋ kʋm tiinə dɩ o cʋrrʋ dɩ ma ni, Baŋa-Wɛ na tiini DƖ duri o ŋwaŋa yɩ DƖ kɩ kʋlʋ DƖ pa-o tɩn. Ba maama dɩ ma jɩgɩ wʋpolo zanzan. 59 Bu wʋm da na yi nana tɩn, ba ma pa ba go-o, nɩ Moyisi cullu tɩm na brɩ sɩ ba taa goni ba bəkəri te tɩn. Ba ma lagɩ sɩ ba pa o yɩrɩ nɩ Zakari, nɩ o ko yɩrɩ na yɩ te tɩn. 60 O nu wʋm ma wʋ sɛ yɩ o wɩ: "Awo, 'a pa o yɩrɩ nɩ Zan." 61 Ba ma lər-o ba wɩ: "Bɛŋwaanɩ mʋ yɩ n ta kʋntʋ? Nɔɔnʋ maŋɩ o təri 'a sɔŋɔ nɩ o yɩrɩ na yɩ Zan." 62 Ba ma daarɩ ba ma ba jɩa ba maŋɩ ba brɩ o ko wʋm sɩ ba nii, o na lagɩ sɩ ba pa o bu wʋm yɩrɩ te tɩn. 63 O ma pa ba kwe tɔnɔ ba pa-o, sɩ o pʋpʋnɩ o brɩ-ba. O ma pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm wʋnɩ o wɩ, o yɩrɩ mʋ Zan. Kʋ ma sʋ-ba dɩ o na pʋpʋnɩ te tɩn. 64 O na pʋpʋnɩ kʋntʋ tɩn, o ni ma puri bɩdwɩ baŋa nɩ, yɩ o dindəlimi joori dɩ pipiri. O maa ŋɔɔnɩ o zuli Wɛ. 65 Fʋʋnɩ dɛɛn ma ja ba tɩʋ kʋm nɔɔna bam maama. Balʋ maama dɛɛn na zʋʋrɩ Zude pweeru tɩm je sɩm nɩ tɩn dɩ dɛɛn ma ni wəənu tɩlʋ na kɩ tɩn, yɩ ba jɩgɩ tɩ taanɩ ba ŋɔɔna. 66 Ba maa jɩgɩ kʋlʋ ba na ni tɩn ba wʋrʋ nɩ, yɩ ba tɛ ba wɩ: "Bu wʋntʋ nan lagɩ o ji wɔɔ mʋ?" Bɛŋwaanɩ Baŋa-Wɛ dam dɛɛn wʋ bu wʋm tee nɩ. 67 Wɛ Joro kʋm dɛɛn ma ba bu wʋm ko Zakari te, yɩ kʋ pa o ŋɔɔnɩ Wɛ yiyiu-ŋwɛ o wɩ: 68 "Pa-na d'ɩ zuli Baŋa-Wɛ dɩlʋ na te Yisɩrayɛlɩ tiinə tɩn, bɛŋwaanɩ DƖ tu DƖ nɔɔna bam te, sɩ DƖ vrɩ-ba lwarɩm wʋnɩ DƖ yagɩ. 69 DƖ ma pa wʋlʋ na yɩ faŋa faŋa Wɛ tɩntʋŋnʋ Davidi dwi tu tɩn zaŋɩ d'ɩ wʋnɩ, sɩ o ba o ji dɩbam vɩrnʋ. 70 Kʋ ma sɩɩnɩ kʋ kɩ nɩ Baŋa-Wɛ na pɛ DƖ nijoŋnə bam maŋɩ ba ta kʋlʋ faŋa faŋa tɩn. 71 Ba dɛɛn tagɩ ba wɩ, Wɛ w'ʋ vrɩ dɩbam d'ɩ dʋna jɩa nɩ, dɩ balʋ maama na culi dɩbam tɩn jɩa nɩ. 72 DƖ daa ta duri dɩbam kwə-nakwa yibwənə, 73 yɩ DƖ guli DƖ ni-ŋʋm dɩlʋ DƖ dɛɛn na goni dɩ dɩbam ko-nakwɩ Abraham tɩn woŋo. 74 Wɛ dɛɛn wɩ, DƖ w'ʋ joŋi dɩbam d'ɩ dʋna jɩa nɩ DƖ yagɩ, yɩ d'ɩ daa b'a kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ d'ɩ ta'a tʋŋa nɩ DƖ wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn. 75 DƖ maa wɩ, d'ɩ w'ʋ ta tɔgɩ-DƖ dɩ wʋ-poŋo, sɩ d'ɩ ta'a kɩ lanyɩranɩ DƖ yigə nɩ dɩbam ŋwɩa maama wʋnɩ. 76 A bu, kʋ na yɩ nmʋ, ba'a bəŋi nmʋ nɩ Baŋa-Wɛ nijoŋnu, bɛŋwaanɩ nmʋ w'ʋ da d'ɩ Yuutu wʋm yigə, sɩ n fɔgɩ n kwɛ o cwəŋə kam, o na lagɩ o ba o da da tɩn. 77 Nmʋ ta w'ʋ pa Wɛ nɔɔna bam lwarɩ sɩ DƖ w'ʋ vrɩ-ba, dɩ DƖ na w'ʋ yagɩ ba lwarɩm DƖ ma cɛ-ba tɩn. 78 Wɛ maa jɩgɩ dɩbam ŋwaŋa lanyɩranɩ. DƖ ma w'ʋ pa pooni nuŋi wɛyuu dɩ ba dɩbam te dɩ nyɩɩna, nɩ wɩa na puli tɩtɩɩtɩ te tɩn, 79 sɩ dɩ pa nɔɔna balʋ na wʋ lim wʋnɩ tɩn dɩ balʋ na kwarɩ tʋʋnɩ tɩn na pooni, sɩ dɩ pa d'ɩ da yazurə cwəŋə." 80 Zakari bu Zan dɛɛn ma kɩ nɔɔnʋ yɩ o wʋbʋŋa bɩ lanyɩranɩ. O dɛɛn ma zʋʋrɩ kagʋa nɩ taan, sɩ kʋ vu kʋ yi dɛ dɩm o na w'ʋ nuŋi Yisɩrayɛlɩ tiinə bam tɩtarɩ nɩ o brɩ-ba Wɛ kwərə kam tɩn.
