LITULN 7

1Le Uwumbɔr aatotoorninkpil baa Stiifen, "Baah len pu na, ti gbii ii?" 2Le Stiifen bui ke, "Ntetiib ni nnaabitiib, ni li pel man. Uwumbɔr, u nyuun na, nan dan tiyaja Abraham chee. Waah dan u chee na, u laa bi Mesopotamia aatiŋ ni, kaa kee buen Haran aatiŋ ni, un ti kal nima. 3Le Uwumbɔr bui u, 'Nyan ni saatiŋ ni, ni saanib chee, ki li cha maah ga mɔk si kitiŋ ki ponn ni na.' 4Nima pu na, le u fii Kaldea yaab aatiŋ ni, le ki buen Haran aatiŋ ni, ki nan bi nima. Waah bi nima na, le ute kpo. Ute aah kpo na, le Uwumbɔr nyan u nima chee, ki di u dan taah bi kitiŋ ki ponn ni dandana wee na. 5N-yoonn ngbaan Uwumbɔr aa tii u kitiŋ kibaa du chee na. Waa po tii u lisaŋ libaa. U puu tipuul tii u ke u ga di kitiŋ kee ki di tii u ni uyabitiib. N-yoonn mu Uwumbɔr puu tipuul tee tii u na, Abraham aa kee kpa ubo. 6Le Uwumbɔr bui u, 'Aayabitiib ga li ye bicham kitiyaayan ponn ni. Kitiŋ ngbaan aanib ga di bi ŋa binaagbiib, ki ŋa bi bakaa ŋibin ikub inaa. 7Kitiŋ ngbaan aanib aah ga di bi ŋa binaagbiib na, m ga daa bitafal. N-yoonn ngbaan le aayabitiib ga nyan kitiŋ ngbaan ni, ki dan kitiŋ kee ponn ni, ki nan li dooni mi du chee na.' 8Le Uwumbɔr puu tipuul tii Abraham, ki tii u nkaal, ke u ni uyabitiib mɔmɔk gii ŋichakpan, aan ki mɔk ke bi kii Uwumbɔr aah puu tipuul ti na. Le Abraham ma ubijabo ki yi u ke Aisak le ki gii uchakpaln, u nan ye iwiin iniin aabo la. Le Aisak ma waabo Jakob. Jakob mu ma japɔɔtiib kipiik ni bilee bi ye tiyajaninkpiib na. Le bi mɔmɔk gii ŋichakpan. 9"Le Jakob aajapɔɔtiib nan kpa lipiipoln binaal Josef pu, ki di u kooh binib pu, u li ye unaagbiija kitiŋ kibaa ponn ni, bi yi ki ke Ijipt. Le Uwumbɔr mu nan bi u chee, 10ki ter u, ki nyan u waafalaa mɔmɔk ponn ni. N-yoonn ngbaan le Faro ye Ijipt aatiŋ aabɔr. Le Uwumbɔr tii Josef nlan, ki cha Faro gee waabɔr. Le Faro di u ŋa kitiŋ ngbaan aayidaan, ni waachiln aayidaan. 11N-yoonn ngbaan le nkon lir Ijipt aatiŋ ni, ni Kanaan aatiŋ ni. Binib kan falaa saakpen a. Tiyajatiib nan bi Kanaan aatiŋ ni. Baa kan tijikaar. 12Le bite Jakob ŋun ke tijikaar bi Ijipt aatiŋ ni. Nima pu na, le u cha ujapɔɔtiib buen nima chee bin ti daa tijikaar. Le bi buen ki daa, ki gir ni, ki ki buen leelee. 13Baah buen leelee na, le Josef di ubaa mɔk bi, le ki di waamaal mu ki di mɔk Ubɔr Faro, 14le ki tun bi ute Jakob chee, ke bin ti yi ni u ni waamaal mɔmɔk, bin dan u chee Ijipt aatiŋ ni. Bi nan ye binib imonko itaa ni kipiik ni biŋmu. 15Le bi mɔmɔk buen u chee Ijipt aatiŋ ni, ki nan bi nima kenaa ki ti kpo. 16Baah kpo na, le bi yoor bi le ki di dan Shekem aatiŋ ki bi du chee na ni, ki ti di sub. Bi sub bi mfal ponn ni, mu Abraham nan di ŋimombil ki daa Hamor yaab chee na. 17"Tɔ, Uwumbɔr nan puu tipuul ki tii Abraham. Le n-yoonn mu u ga ŋa waah puu tipuul ti na peeni. N-yoonn ngbaan le Israel yaab took pɔr kpee, Ijipt aatiŋ ni. 18N-yoonn ngbaan le ubɔr uken joo Ijipt yaab. Waa pii Josef aah nan bi n-yoonn mu na. Nima pu le cha waa nyi u. 19Le u nan ŋmanni tiyajatiib ki ŋa bi bakaa, le ki tuk waanib ke bin di tiyajatiib aabim ki mee timoor ni, ke bin kpo. 20N-yoonn ngbaan le bi ma Moses, u ye ubo u ŋan saakpen na la. Le bi kpiin u ute do iŋmal itaa. 21Waah ye iŋmal itaa aabo na, le bi di u siin timoor ni. Le Faro aabisal kan u, ki yoor u, ki kpiin u, ki di u ŋa waabo. 22Le bi mɔk u Ijipt yaab aalan aaboŋ aaboŋ. Le u kpaln unii u len iliin i kpa liyimbil na, ki tun lituln li kpa liyimbil na. 23"Waah ye ŋibin imonko ilee aaja na, u ban ke un mann unaabitiib Israel yaab. 24Le u mann bi, le ki kan Ijipt aanii ubaa ŋa Israel yaab aanii ubaa bakaa. Le u buen ti ter Israel yaab aanii ngbaan, ki gbaa teen Ijipt aanii ngbaan, ki ku u. 25(U dak ke unaabitiib ga bee ke Uwumbɔr ga cha u nyan bi baadim aaŋaal ni. Le baa bee.) 26Le ni woln le u kan Israel yaab bilee jaa kijaak. U ban ke un par bi, le ki bui bi, 'Njɔtiib, ni ye tɔb naabitiib la. Ba ŋa ni ŋani tɔb bakaa?' 27Le unii u ŋa uŋeen aatɔ bakaa na, nan tur Moses nyan bibaa chee, ki bui u, 'Saa ye timi aabɔr, kaa ye timi aaninkpil. 28Aa ban ke aa ku mi ke saah fo ku Ijipt aanii ngbaan pu na aa?' 29Waah len kena na, le Moses san nyan Ijipt aatiŋ ni, ki buen Midian aatiŋ ni, ki nan ye uchaan nima. Le upuu ma mbijabim bilee nima. 30"Ŋibin imonko ilee aah jer na, le Uwumbɔr aatuun di ubaa mɔk Moses. N-yoonn ngbaan le Moses nan bi timoor ni, lijool libaa chee. Bi yi lijool ngbaan ke Sainai. Uwumbɔr aatuun ngbaan nan bi mmii ponn ni, busub bu gaal na pu. 31Waah kan ni na, le ni gar Moses pam. Le u foor mal mmii ngbaan un ti lik. Waah foor mal mu na, le u ŋun Tidindaan aaneel len ke, 32'Min le ye aayajatiib Abraham, ni Aisak, ni Jakob Aawumbɔr.' Le ijawaan chuu Moses, le uwon gbaa. Waa ki kaar un ki lik. 33Le Tidindaan bui u, 'Saah si nin chee na, ni ye kitiŋ ki bi chain na la. Chuu takl saanaatak. 34Maanib Israel yaab bi bi Ijipt aatiŋ ni na ji falaa la. M kan baah ji falaa pu na, ki ŋun baah wii pu na. Le m sunn ni m nan nyan bi falaa ngbaan ponn ni. Li pel, m ga tun si Ijipt aatiŋ ni, aa ti nyan bi nima chee.' 35"Tɔ, Moses le ye unii u Israel yaab yii u na, ki len ke waa ye baabɔr, kaa ye baaninkpil. Uma le Uwumbɔr nan tun waatuun u chee, busub bu gaal na pu, un ti tuk u ke un buen ti joo waanib ki nyan bi tinaagbiir ni. 36Uma Moses le nyan bi Ijipt aatiŋ ni, ki tun lijinjiir aatun nima chee, ni Nnyusaakpem Maman ni, le ki ti nin tun lijinjiir aatun timoor ni, ŋibin imonko ilee. 37Uma Moses le tuk Israel yaab, 'Uwumbɔr ga tun ni ubɔnabr ubaa ni chee, ke waah tun ni mi pu na. U mu ga li ye ninaabitiib ponn ni ubaa la.' 38Uma Moses ni tiyajatiib, ni Uwumbɔr aatuun nan bi timoor ni, Sainai aajool chee, le Uwumbɔr aatuun len u chee tibɔr lijool ngbaan paab, ki tuk u limɔfal aaliin, u nan tuk timi. 39"Le tiyajatiib aa gee ke bin kii waamɔb. Bi yii u, ki ban ke bi ki labr buen Ijipt aatiŋ ni, 40le ki bui Moses aanaal Aaron, 'Maa ŋiwaa tii timi, aan ŋi luln ti pu nsan. Moses u nyan timi Ijipt aatiŋ ni na, taa ki nyi waah bi niwɔb na.' 41N-yoonn ngbaan le bi di salmaa ki mɔɔ unaabo, le ki toor kitork ki tii u. Baah mɔɔ unaabo ngbaan na, le bi ji njim ki mɔɔni saakpen. 42Le Uwumbɔr daak bi chee, le ki cha bi, le bi dooni ŋiŋmabil ŋi bi kitaapaak ni na. Uwumbɔr aabɔnabr nan ŋmee tibɔr ngbaan Uwumbɔr aagbaŋ ponn ni, ke Uwumbɔr len ke 'Israel yaab, ni nan kɔr tiwankur ki toor kitork ŋibin imonko ilee timoor ni. Naah toor kitork na, ni toor di tii min aa? Aayii. 43Ni nan yoor liwaal bi yi li ke Molok na aabɔkl, le ki yoor liwaal li naahn liŋmabil na, bi yi li ke Refan. Ni nan mɔɔ ŋiwaa ŋimina, ke ni li dooni ŋi. Nima pu na, m ga cha binib di nimi di buen kitiŋ ki daa jer Babilon aatiŋ aah daa pu na.' 44"Tɔ, tiyajatiib nan joo ngban aabɔkl timoor ni. Uwumbɔr nan joo ubaa mɔk bi libɔkl ngbaan ponn ni. U nan tuk Moses waah ga ŋa pu ki ŋa libɔkl ngbaan. Le Moses ŋa li Uwumbɔr aah mɔk u pu na. 45Tiyajatiib nan di libɔkl ngbaan di tii baabim. Baabim ni baayidaan Joshua mu yoor libɔkl ngbaan, le ki buen bin ti gaa kitiŋ ki Uwumbɔr jenn binib nima na. Le libɔkl ngbaan nan bi nima, ki ti saa Ubɔr David aayoonn. 46Le Uwumbɔr gee Ubɔr David. Le David nan ban ke un maa lidichal tii Uwumbɔr, u nan ye uyaja Jakob Aawumbɔr na. David mu aa maa lidichal tii Uwumbɔr. 47Ujapɔɔn Solomon le maa lidichal tii Uwumbɔr. 48"Tɔ, Uwumbɔr u kaa kpa ŋeen aatɔ na, waa bi binib aah maa ŋidichal ŋi na ponn ni baanja. Uwumbɔr aabɔnabr nan len ke Tidindaan Uwumbɔr len ke 49'Kitaapaak le ye maabɔrjal, kitiŋ le ye ntaa aah taani pu na: ni ga maa ba aadichal aaboŋ ki tii mi? M ban m fuur aa? 50Min mbaa le nan naan tiwan nimina mɔmɔk."' 51Tɔ, Stiifen nan ki len ke "Nitafal pɔɔ, naa dii Uwumbɔr aasan nisui ni, kaa pel waaliin. N-yoonn mɔmɔk ni ban ni yii Uwumbɔr Aafuur nyaan, ke niyajatiib aah yii mu pu na. 52Niyajatiib muk Uwumbɔr aabɔnabtiib mɔmɔk, le ki ku binib bi tuk bi ke Uwumbɔr Aabo nyaan ga dan na. Le u fuu ni a, le ni kooh u, le ki ku u. 53Uwumbɔr nan tun ni waatuuntiib bi nan tii nimi waakaal. Le ni yii, kaa kii nkaal ngbaan." 54Stiifen aah len kena na, le liŋuul chuu binib ngbaan. Le bi ŋma ŋinyin. 55Le Stiifen u gbii Uwumbɔr Aafuur nyaan na, waan lik paacham, le ki kan Uwumbɔr aah wiin chain pu na, le ki kan Yesu si uŋaaŋgii wɔb. 56Le u bui ke, "Lik, m kan kitaapaak chuu piir a, ki kan Unibɔn Aabo na si Uwumbɔr aaŋaaŋgii wɔb." 57Waah len kena na, le bi teen mpɔɔn pu, ki di biŋaal ki di ŋeeb bitafal, le ki kpaan ber bin ti chuu u, 58ki nyan u kitiŋ ponn ni, ki di buen ngbaan, ki ti mae u ŋitakpal. Le bi chuu peer baabɔkur, ki di bil unachipɔɔn ubaa chee, bi yi u ke Sɔɔl. 59Le bi mae u ŋitakpal un ti kpo. Baah mae u ŋitakpal na, le Stiifen mee Yesu ke, "Tidindaan Yesu, gaa maawiin," 60le ki gbaan utaaŋaayil pu, le ki teen mpɔɔn pu, "Tidindaan, taa teen bi baah ŋa bakaa u na." Waah len kena na, le u kpo.

will be added

X\