Proverbios 24

1Ama millay runakunata envidiakuychu, ama paykunawan huñukuytapas munaychu, 2paykunaqa maqakuyllatan yuyaykunku, mana chanin ruwayllatan rimankupas. 3Yachay kaqtinmi wasiqa perqakun, allin yuyay kaqtinmi qaqata sayan. 4Yachaywanmi wasikunapas hunt'an imaymana chaniyoq kaqkunawan munayllaña illakunawan ima. 5Yachayniyoqqa atiyniyoqmi, reqsiq runapas astawanmi kallpachakun. 6Allintaraq yuyaykuspan awqa-tinkuymanqa rina, atipanapaqqa askha yuyaychaqkunawanmi yuyaychachikuna. 7Yachayqa mana aypay atinan mana yuyayniyoqpaqqa, payqa manan juzganapi rimariyta atinqachu. 8Mana chanin ruwayllatapuni yuyaykuq runaqa “millay yuyaykuq runa” nisqan. 9Mana yuyayniyoqpa yuyaykusqanqa huchan, hatunchakuqtaqa runaqa cheqnikunpunin. 10Llaki-phutiy p'unchaypichus pisi kallpayanki chayqa, pisi kallpapunin kashanki. 11Wañuchinapaq huchachasqa mana huchayoqkunata qespichiy, wañuchinapaqña nisqakunata kacharichiy. 12Manapunin yacharqaykuchu, nispachus ninki chayqa, ¿manachu sonqokunata taripaqqa chayta reparan? ¿Manachu waqaychaqniykiqa chayta yachan? Paymi sapanka runaman ruwasqanman hina qopunqa. 13Churilláy, miel misk'ita mikhuy, chayqa sumaqmi, simiykipaqqa misk'in chay mielqa. 14Yachallaytaq yachayqa qanpaqqa misk'i kasqanta, chaytachus tarinki chayqa hamuq p'unchayqa qanpaq allinmi kanqa, suyakuyniykipas manan qollupunqachu. 15Ama chanin runaq wasintaqa suwa hina qhamiyaychu, ama wasintapas suwaychu. 16Qanchis kutitaña chanin runa urmanqa chaypas, payqa sayaripullanqapunin, millay runakunatan ichaqa hatun llaki hap'inqa. 17Awqayki urmaykuqtinqa aman kusikunkichu, misk'akuqtinpas aman sonqoykipi kusikunkichu. 18Señor Diosqa manan kusisqachu chaytaqa rikunqa, awqaykipaqmi manaña phiñakunmanchu. 19Ama phiñakuychu mana chanin runakuna hawa, amallataq envidiakuypaschu millay runakunataqa. 20Millay runapaqqa manan suyakuynin kanñachu, millay runaqa lámpara hinan wañupunqa. 21Churilláy, Diostawan reytawan manchakuy, ama waqlli-waqlli kawsaqwanqa huñukuychu, 22Diospas reypas qonqayllan paykunata muchuchinqa. ¿Pin yachan imayna muchuytachus iskayninku chayachimunanta? 23Kaykunapas yachayniyoqkunaq rimasqankunan: Juzganapi runaman sayapakuyqa manan allinchu. 24Huchallikuqta: “Mana huchayoqmi kanki”, niq jueztaqa llaqtakunan ñakanku, suyukunan cheqnikunku. 25Huchallikuqkunata huchachaqkunan ichaqa allillanpuni kanqaku, sumaq saminchasqan kanqaku. 26Chanin simiwan kutichiyqa, simipi much'aykuy hinan. 27Hawapi ruwanaykikunataraq ruwamuy, chakra llank'anaykikunataraq llank'amuy, chaymantañan wasiykita sayarichinki. 28Ama yanqapuniqa runamasiyki contra testigo kaychu, amataq simiykiwanpas q'otuychu. 29Ama niychu: Imaynatachus ruwawarqan chay hinatan paytaqa ruwasaq, chay runamanqa ruwawasqanman hinan kutichisaq, nispaqa. 30Qella runaq chakran qayllatan pasarqani, mana yuyayniyoq runaq uvas chakran qayllata, hinan rikurqani: 31Chakrantinpin khiska wiñaykapusqa, kisan chakrata tukurqapusqa, rumi perqanpas thunisqañan kapusqa. 32Chayta rikuspaymi sonqoypi yuyaykurqani, chayta rikuspaymi kayta yachaqarqani: 33Huk chhikallantawan puñuriy, huk chhikallantawan ch'illmiriy, huk chhikallantawan puñunapaq makita oqllariy, neqta. 34Pisichikuyniykiqa llat'anaq runa hinan hap'irqosunki, wakchayayniykipas maqanantin runa hinan ayparqosunki.

will be added

X\