PROVERBIOS 1

1Re' taqe i na'ojb'al wili ruq'orom chaloq i Salomón xwihik cho chi reyil Israel, rak'uun reey David. 2Xutz'ihb'aaj, reh chi naa rureqariik chi riij i nimaq kiwach na'ojb'al. Eh chi naa rutijiik iib', chi naa runaab'jiik i holohaq laj na'ojb'al, 3chi naa rutijiik iib', naa ruwihiik na'ojb'al. Eh chi naa ruwihiik rukorkiil wach k'uxliis, chi re' korik naa rub'aan, 4reh chi naa ruwihiik kina'ojb'al i ma' xta kina'ojb'al. Reh chi re' taqe k'ijolaq, xa re' chik i holohik neenkikapaaj rub'aan. 5Eh noq naa rib'iram taqe i na'ojb'al wili i wilik runa'ojb'al, naa rureqem ruman i runa'ojb'al. Eh reht'al chik i naa rub'anam. 6Reh chi neerureq chi riij inkiq'or i wilik kina'ojb'al. Eh nee rureq chi riij aha' wilik i ma' inki a'n ta ruch'ob'ariik rub'ehel. 7Re' raa' ri'sil i na'ojb'al re' i ruyohljiik i QaJaaw Dios. Re' taqe i yiib' wach kina'ojb'al inkixowaaj wach i holohik laj na'ojb'al, i tijinik imb'aan. 8Hat wak'uun noq wilkaat, chab'iraj i naa nuq'orom aweh, chak'am naah aatijiik i rub'an aawajaaw. Eh maaq'eb' chi riij ak'ux aak'uhb'aaljiik i rub'an aatuut. 9Ruum re' taqe re' xiik' naah loq'il cha weh, je' naa jino'q aakorona reh wach anaah, je' naa aakarena chawalaq. 10Hat wak'uun noq wilkaat, wila' xatkaaj kijot'om taqe i aj mahk maayeew q'ab' keh. 11Eh xkiq'or-oq aweh chi je' wili: Taq chiqiij qaq'at chaloq i xa awach pa' ineenik'ik pamb'eeh, neenqakansaj atoob' ta wilik ma' chih ru mahk. 12Neenqik'saj i qak'aah chikinaah, neenqab'iq' taqe chi manlik kiwach, je' rukab' noq i rub'iq' i kamnaq i chaamlaj jul. 13Chi je' re', neenqaq'uch i chib'ih keh, eh ma' k'isiin ta nee qoh b'ehoomrik. Korehtaal neenujik i qapaat ruum i chib'ih qeh. 14Taq chiqiij, cha a'n rusuqkiil inqa'an rusuqkiil i hoj. Eh chamol wach i atumiin quuk', inko'q taqe aweh. 15Re' hat wak'uun noq wilkaat maak'ulaa' ojik chikiij. Chawesaj la' awiib' chuwach i kiyiib' wach b'eeh. 16Ruum re' keh xankinik'eej chik kiq'iij chub'anariik i yiib' wach na'ojb'al. Eh je' wo' chukanteesjiik i kas kichaaq'. 17Re' i q'atooj inki a'n xama' xta inokik wii', chawil i tz'ikin wila' xrilow i xirob' xama' nee ta wo' chik inqajik ar. 18Eh ruuk' taqe inki a'n re' re', xa re' keh inkikansaj kiib'. Eh inkiyeew panyohb'aal i kik'achariik. 19Je' re' inkik'ul noq inooj kuxoq taqe i k'axal wach b'ehomal. Ruum i re', inkiyeew kiib' pankimik. 20Re' taqe i holohik laj na'ojb'al kow k'ahchi' ruq'orariik rib'iral chupaam taqe i nim b'eeh, eh xilak taq b'eeh. 21Eh k'ahchi' ruq'orariik chupaam taqe ye'aab' inkimol wii' kiib' i tinamit. K'ahchi' ruq'orariik chupaam taqe i ookb'al reh i tinamit. 22Eh ¿kojaruuj taq inakanaa' rub'aan taqe na'ojb'al xama' xta ruk'am chaloq? Eh ¿Mi nee taq inareq rusuqkiil ak'ux ruuk' i rukaqse'ljiik i korik taq i na a'n? ¿Mi juneliik ma' naa ta ruponiik taq panaq'awach re' i holohik laj na'ojb'al? 23Chab'iraj taq aak'uhb'aaljiik i nub'an, chi je' re' nee taq i nuyeew aweh i holohik laj na'ojb'al. Eh nee taq i nuyeew aweh chi naab'jik taqe i ruq'or i nuk'uhb'aal. 24Eh noq xnusik' naq taq chaawach chi naa taq kinanimam re' taq i hat ma' xawaaj ta taq. Noq xatwaaj naq taq kaat nutoob'eem ma' xak'ulaa' ta wo' taq. 25Ma' xponik ta la' taq panaq'awach aq'ilariik xnub'an. Ma' xawaaj ta taq ak'ulum aak'uhb'aaljiik xnub'an. 26Re' hin ilook' insuuqb'ik nuk'ux, re' na' chaloq i ti' k'axik taq cha naah Eh naa taq kaat nuse'laam noq xatib'arb'otik taq chik ruum ayo'jiik 27Eh na' ponoq i ruq'ijil noq naa ruchaliik taq cha naah, i yo'jiik, i k'axkiil, i ruti'kiil k'uxliis, i ruti'kiil ánima chi je' nk'u'loq jino'q teew jab', re' ruuk' rusach wach chu'nchel i xa chib'ih jariik. 28Ko ar aj naq chik re' naa taq apahqaam i wotob'il. Eh re' hin ma' naa ta chik taq kaat nutob'eem, naa naq chik taq kinasik'im ma' naa ta chik ruye'em riib', 29ruum re' taq i hat, ma' xponik ta taq panaq'awach i holohik laj na'ojb'al. Eh ma' xayohleej ta taq nuwach i hin, hin Dios, 30ni xata xawaaj taq animam aak'uhb'aaljiik xnub'an, ma' xponik ta taq panaq'awach aq'ilariik xnub'an. 31Re' taq i hat naa taq ak'ulum i ti' k'axik ruum taq ayiib' wach na'ojb'al, ruum xa a'n taq ana'ojb'al awutkeel awiib' 32Re' taqe ma' xta kina'ojb'al, ruum chi xkiq'eb' kiib' naa ruchaliik i kimik chikinaah. Re' taqe yiib' wach na'ojb'al, re' re' naa ruq'eb'wiik keh. 33Raaj awach inib'irinik reh i nuq'or i hin, naa ruk'achariik pansuqkiil k'uxliis. Eh ma' xta jino'q yohb'aal neenchalik chinaah.

will be added

X\