AR MATEO 13

1Nunar pa'ö ar Hesu bi bo̱nga har ngu habu̱ mi 'bu̱i, ne bi ma ba hu har ñönthe. 2Bi wat'a nze̱ye̱ ya jö'i habu̱ mi 'bu̱'ö, jange bi bo̱xa ha n'ar motsa ne ka bi hñuxnu̱, ha gatho ya jö'i mi 'ba̱ har ñönthe. 3Ne bi metwabi nze̱ye̱ ya 'bede mi utwabi. M'e̱t'o bi me n'ár 'bede n'ar mot'i ne bi 'ñenö: 4Nú'mu̱ mi mpot'i, n'a tu̱i bi zo har 'ñu, ba e ya ts'ints'u̱ bi go bi za. 5Man'a tu̱i bi zo ha ya do habu̱ himi köxa nze̱ye̱ ar ha̱i. Ngut'a bi k'onts'i ngetho himar mpidi ar ha̱i. 6Ne nu mi bo̱xa ar hyadi bi hwixki. Himi tsa̱ nda nu̱nga yá 'yu̱, jange bi 'yot'i. 7Man'a tu̱i bi zo habu̱ mi ja ya 'mini, bi xuhña ne bi ot'i. 8Ha man'a tu̱i bi zo habu̱ mar ñho ar ha̱i, xa bi unga n'ar hoga sofo, 'ra n'a nthehe, ma'ra hñun'a̱te, ne ma'ra n'a̱tema're̱t'a n'a ngu n'ar 'ba̱i. 9Nö'ö togo tu ar gu da 'yo̱de, dá 'yo̱xa nö'ö te di mö. 10M'e̱fa yá ma̱xte bi wat'a habu̱ mi 'bu̱ ar Hesu ne bi 'ñembabi: 11Ar Hesu bi dötwabi ne bi 'ñembabi'u̱: 12Ngetho nö'ö to pe̱ts'i, ma da thu'spabi, ha nö'ö hinte pe̱ts'i, ma da thömba xo̱ge. 13Jange di zo m'ede, ngetho tu yá da̱, ne hingi handi, tu yá gu, ne hingi o̱de, ne hingi tso yá mfeni. 14Thohyu̱ ngu bi mönga ar m'e̱hni Isaia nú'mu̱ bi 'ñenö: Ma gi 'yo̱hu̱, ne hinda zo ri mfenihu̱. Ma gi hyanthu̱, ne hingi pöhu̱ teme di bo̱nga nö'ö gi hanthu̱. 15Ngetho nuya jö'iyu̱ xi japi xi më yá ñö, ne hingi ne da 'yo̱xa nö'ö o̱de. Xi ts'a̱nt'a yá da̱, njap'u̱ hinda xo yá da̱ da hyandi, ne hinda zo yá gu, hinda kwata ha yá mu̱i, ne da hñuxka yá da̱, ha nuga da tsa̱ ga umba ar nzaki. 16Ha nu'ahu̱, nza̱tho ri da̱se̱hu̱ xka hyanthu̱, ne ri guse̱hu̱ xka 'yo̱hu̱. 17Ngetho xa majöni di xi'ahu̱, nze̱ye̱ yá m'e̱hni Jö ne ma'ra ya hogajö'i, mi nemhö nda hyanda nö'ö gi hanthu̱pya, ha himbi tsa̱ bi hyant'u̱. Ne mi nemhö nda 'yo̱xa nö'ö gi o̱hu̱pya, ha himbi 'yo̱x'u̱. 18'Yo̱hu̱pya tema di bo̱nga ár 'bede ar mot'i da xi'ahu̱. 19Nö'ö togo da 'yo̱xa ar mhö no̱mba ár ts'u̱t'wi Jö ne hinda zo ár mfeni, m'e̱fa da e ar ts'ondöhi ne da hñömba ar mhö xki zomhö hár mu̱i, gehnu̱ nö'ö n'a tu̱i bi zo har 'ñu. 20Nu'u̱ ma'ra bi zo ha ya do, ngu nö'ö bi 'yo̱xa ár mhö Jö ne da njohya da hñöni. 21Ha hinxi 'ñet'a xiñho hár mu̱i nunar mhönu̱, jange xta e ya thogi ne ya nt'u̱tsa ngetho xi hñömga ma mhö, da 'wege, ngu ar t'e̱i hinxi nu̱nga ár 'yu̱ ngut'a da 'yot'i. 22Nö'ö n'a tu̱i bi zo habu̱ mi ja ya 'mini, gehyu̱ nuya xi 'yo̱xa ár mhö Jö, ne dama bi 'be̱ ar ñ'emu̱i, ngetho tupa ár mu̱i gatho nö'ö te jawa har ximha̱i, ne ñhe̱gi da ka ar bojö. Gathoyu̱ da jö'sa ar mhö, jangutho ar t'e̱i hinte bi uni. 23Ha nu ma'ra bi zo habu̱ mar ñho ar ha̱i, gehyu̱ nuya bi 'yo̱xa ár mhö Jö ne bi zo yá mfeni. Xa bi unga n'ar hoga zofoyu̱, 'ra bi unga n'anthebe, 'ra hñun'a̱te, ha nu ma'ra n'a̱tema're̱t'a n'a ngu n'ar 'ba̱i. 24M'e̱fa ar Hesu bi metwabi'u̱ man'ar 'bede ne bi 'ñenö: 25Ha nú'mu̱ mi ö yá 'be̱go, ba e ár ñ'u̱ni ne bi mot'wa ya nxot'o hár hwöhi xki mot'a ar t'e̱i, ne bi ma. 26Nu mi te ar t'e̱i ne mi fu̱di nda ngöhö, bi k'onts'a ar nxot'o 'mu̱ n'ehe. 27Nuya 'be̱go bi ma ba a̱nga nö'ö togo ár me̱ti ar hwöhi ne bi 'ñembabi'u̱: Tsi ndada, ha hinga pot'a ar t'e̱i xki nthahni ha ri hwöhi. Xi'mu̱ ha xpa e nuya nxot'o 'mu̱. 28Nor ñ'o̱ho̱'ö bi 'ñemba yá 'be̱go: Zage n'a ma ñ'u̱ni xi mot'i. Nuyu̱ bi 'ñembabi 'mu̱: Ha gi ne ma ga k'u̱se ya nxot'o. 29Nö'ö togo ár me̱ti ar hwöhi bi dödi ne bi 'ñembabi'u̱: Hin'ö, yo gi k'u̱su̱ ngetho yo ma da k'u̱xkwi ya t'e̱i n'ehe. 30Hye̱hu̱p'u̱ da tewi mahye̱gi, ne nu xta zo̱ ár pa ar sofo, ga xipa ya xathe da xat'a m'e̱t'o ya nxot'o da dut'i, ne da gö'sa har tsibi da zöt'i. Ha nor t'e̱i da munts'i da kwata ha ma t'u. 31Ne ar Hesu bi metwa man'ar 'bede ne bi 'ñembabi: 32Nö'ö ar nda̱'ö xa tsi t'u̱lo töta gatho nu ma'ra. Ha nu xta te, töta gatho nu ma'ra ya k'ani, habu̱ bi e ya ts'ints'u̱ köxa yá m'afi. 33Bi xipa man'ar 'bede ne bi 'ñembabi: 34Ar Hesu gatho nö'ö te mi xipa ya jö'i, mi xipa m'ede. Nu'mu̱ himar 'bede hinte mi xipabi. 35Njap'u̱ bi thogi ngu xki mönga maham'u̱ ár m'e̱hni Jö nú'mu̱ bi 'ñenö: M'ede ma ga zo ya jö'i, Ma ga mönga nö'ö xki t'ögi nú'mu̱ mi thoka ar ximha̱i. 36Ar Hesu mi wadi bi 'ñe ya jö'i, bi ma har ngu habu̱ mi 'bu̱i, ne bi wat'a yá ma̱xte, bi 'ñembabi: 37Ar Hesu bi dötwabi'u̱ ne bi 'ñenö: 38Ar hwöhi gehnu̱ ar ximha̱i, ha nö'ö ar t'e̱i xi thahni, gehyu̱ nu'u̱ 'bu̱ hár ts'u̱t'wi Jö. Ha nunar nxot'o, nuya te̱nga ar ts'ondöhi. 39Ar ñ'u̱ni pot'a ar nxot'o, ar ts'ondöhi. Nunar sofo gehnu̱ ár ngöts'i ar ximha̱i, ne nuya xathe gehyu̱ yá e̱nxe̱ Jö. 40Jangu ya xat'e̱i 'weka ar nxot'o da ts'öt'i, njap'u̱ hár ngöts'i ar ximha̱i, ya e̱nxe̱ ma da 'weka nuya jö'i te̱nga ar ts'ondöhi. 41Nö'ö Togo ba e bi Njö'i ma da me̱hna yá e̱nxe̱ da gu̱ka hár ts'u̱t'wi gatho nuya 'yo̱t'ats'oki ne nu'u̱ japa ma'ra da nts'oki. 42Ne ma da t'u̱t'a har tsibi, ka ma da nzonu̱ ne da guxtya ts'i di tho ya u̱gi. 43Ne nu'u̱ ya hogajö'i ma da yot'u̱ ngu ar hyadi núnu̱ mhets'i, habu̱ bi 'bu̱ ár ts'u̱t'wi Jö yá Dada. Nu'u̱ togo tu yá gu da 'yo̱de, dá 'yo̱xa nö'ö di mö. 44Ár ts'u̱t'wi Jö bi 'bu̱ mhets'i ñhe̱hwi n'ar m'e̱ts'i t'a̱ har ha̱i. Nunar m'e̱ts'inu̱ bi dinga n'ar jö'i, ne bi mengi bi 'ñö man'agi. Ne xa bi njohya bi ma ba pa̱ gatho nö'ö mi pe̱ts'i, bi da̱nga ar ha̱i habu̱ mi t'a̱ ar m'e̱ts'i. 45Nunár ts'u̱t'wi Jö bi 'bu̱ mhets'i jangu n'ar ma̱ honga ya nza̱tho do xa xi mhödi. 46Nu mi dinga n'ar hoga do, bi ma ba pa̱ gatho nö'ö mi pe̱ts'i ne bi ma ba ta̱i. 47Ár ts'u̱t'wi Jö bi 'bu̱ mhets'i jangu n'ar nt'a̱ts'i njöt'a har dehe ne tsa̱nt'ö ar zu'we bi gu̱ts'i. 48Nu xta ñuxa yá nt'a̱ts'i, nuya ngu̱xhwö da gu̱ka har ñönthe, ne da hñudi da hwahna nuya xiñho da 'yu̱t'a ha yá 'bo̱ts'e, ne nu ma'ra hingi ho da 'ye̱nga nthi. 49Ma da njap'u̱ xta göxa ar ximha̱i, da e ya e̱nxe̱ da 'weka ya ts'om'u̱i xi nthöskwi ya hogajö'i. 50Ne da tho̱t'a har tsibi, ka ma da nzonu̱ ne da guxt'a yá ts'i. 51Nu'mú̱ ar Hesu bi 'ya̱nga yá ma̱xte: 52Nu'mu̱ nö'ö bi 'ñembabi'u̱: 53Mi wadi bi mönga nuya 'bedeyu̱, bi ma bi zohnu̱ nunar hnininu̱. 54Ne bi zo̱nga hár ha̱i'ö, mi ku̱t'a ha yá nijö mi uti, ne nuya jö'i xa mi 'yo̱tho ne mi eñ'u̱: 55Ha hinga gehnu̱ ár t'u̱ ar hye̱nza. Ha hingar Maria ár nönönu̱, ne ár jödö ar Hakobo, ar Huse, ar Simu ne ar Huda 'mu̱. 56Ha hinge di 'bu̱hwihu̱wa yá nju n'ehe. Ha xpa pöhnu̱ gatho nö'ö mö ne o̱tnu̱ 'mu̱. 57Ne nuya mengunu̱ xa mi tso̱t'a yá mu̱i, jange ar Hesu bi 'ñembabi'u̱: 58Jange himbi 'yo̱t'a nze̱ye̱ ya döta nt'udinu̱, ngetho ya jö'i himi ñ'emu̱ibi.

will be added

X\