AR LUKA 6

1N'ar pa ntsa̱ya̱ ar Hesu ne yá ma̱xte bi tho ha ya hwöhi xki 'bot'a ya t'e̱i, ha nuyá ma̱xte mi toka ya ngöt'e̱i, ne mi töki mi tsa. 2Nu'mú̱ 'ra ya de̱nga'be̱pate mi hyandi, bi 'ya̱ni ne bi 'ñembabi'u̱: 3Ha nu ar Hesu bi dödi ne bi 'ñembabi'u̱: 4Bi yu̱t'a hár nijö Jö, ne bi gu̱ka nuya thuhme xki 'bo̱'spa Jö. Nuya thuhmeyu̱, hinto mi tsa̱ nda zi, ho̱nse̱ ya möjö. Mödi ar Dabi bi zi, ne bi umbabi gatho nu'u̱ togo mi ñ'owi. 5Ne bi 'ñembabi n'ehe: 6Man'ar pa ntsa̱ya̱ ar Hesu bi yu̱t'a ha yá nijö'u̱, ne bi du̱'mi mi uti. Ka mi 'bu̱hnu̱ n'ar ñ'o̱ho̱ xki 'yot'a ár 'ye̱ ñ'e̱i. 7Ha nuya böt'ofo ne ya de̱nga'be̱pate, mi öda ar Hesu mi handi ha nda o̱the ar ñ'o̱ho̱ har pa ntsa̱ya̱, ne nda dinga te nda hyo̱x'u̱. 8Har Hesu mi pötwatho yá mfeni'u̱, ne bi 'ñemba ar ñ'o̱ho̱ xki 'yot'a ár 'ye̱: 9Nep'u̱ ar Hesu bi 'ñembabi nuya böt'ofo ne nuya de̱nga'be̱pate: 10Ne bi k'öt'a gatho nu'u̱ mi 'bu̱hnu̱, ne bi 'ñembabi ar ñ'o̱ho̱: 11Nuya de̱nga'be̱pate ne ya böt'ofo xa bi mbo̱ yá kwe̱, ne mi ñ'a̱nga n'a ngu n'a teme nda jap'u̱ ar Hesu. 12Nuya pa'u̱ ar Hesu bi bo̱xa ha n'ar t'o̱ho̱, ma ba a̱pa Jö, ne gatho ar xui bi m'u̱hnu̱ mi ñöwi ár Dada. 13Ár hyax'ö bi zohna gatho nu'u̱ mi te̱ni. Ne bi hwahna 're̱t'amayoho yá ma̱xte, ne bi 'ñembabi yá mpo̱te n'ehe. 14Go gehyu̱ yá thuhu'u̱: ar Simu nö'ö bi t'embabi ar Pedro, ar Andre ár jödöp'u̱'ö, ar Hakobo ne ar Xuwa, ar Lipe, ne ar Bartolo, 15ar Teo, ar Toma, ne nö'ö man'ar Hakobo ár t'u̱ ar Alfeo, man'ar Simu togo mi t'embabi ar ñöngahnini n'ehe, 16ar Huda nö'ö ár jödö ar Hakobo, ne ar Huda Iskariote togo m'e̱fa bi da̱ ar Hesu. 17Nep'u̱ ar Hesu ba kö har t'o̱ho̱, ba ñ'owi nu'u̱ 're̱t'amayoho yá ma̱xte. Ne bi zo̱ñ'u̱ ha n'ar 'batha habu̱ xki mhunts'a nze̱ye̱ ya jö'i mi te̱ni. Ne mi janu̱ ma nze̱ye̱ ya jö'i, ma ya me Herusalen ne ma'ra ya hnini har ha̱i Nhudea, ma'ra xki 'ñe har hnini Tiro ne Sidon 'bu̱ hár ñöni ar döta ñho̱nthe. Nuya jö'iyu̱ ba ehe nda 'yo̱xa nö'ö mi mönga ar Hesu, ne nda o̱thebi yá hñeni. 18Nu'u̱ mi nthe̱xkwi ya ts'ondöhi mi e̱mbabi. 19Ne gatho ya jö'i xa mi ne nda da̱nga ar Hesu, ngetho nu'u̱ togo nda da̱ni, mi po̱nga n'ar ts'e̱di mi hökwa gatho yá hñeni. 20Ar Hesu bi hyanda yá ma̱xte, ne bi 'ñenö: 21Nza̱tho nuya gi thohu̱ ar thuhu, ngetho ma gi niñöhu̱. 22Nza̱tho nú'mu̱ xta u̱tsa'ihu̱ ya jö'i, xta gu'ahu̱, xta zañ'ahu̱, ne hinda ne da beñ'ahu̱ ri thuhuhu̱ ngu n'ar ts'ojö'i, ngetho gi te̱ñhu̱ Nö'ö Togo ba e bi Njö'i. 23Nuya pa xki thohu̱ gatho nuya thogiyu̱, xa gi njohyahu̱, ngetho xa ma gi hñöñhu̱ n'ar nthöhönu̱ mañö mhets'i. Beñhu̱ mam'e̱t'o, gatho nuyá m'e̱hni ar tsi Dada bi nt'u̱tsa ngu'ahu̱ n'ehe. 24Ha hwëkate nu'ahu̱ te xka pe̱'su̱wa har ximha̱i. Xi göxa ri johyahu̱ xka pe̱'su̱. 25Hwëkate nu'ahu̱ hinxka thohu̱ ar thuhu, ngetho m'e̱fa xa ma da zit'ahu̱ ar thuhu. 26Hwëkate'ihu̱ nu'mu̱ gatho ya jö'i es'ahu̱ ri nsuhu̱, ngetho nuya jö'i mi 'bu̱ mam'e̱t'o, njap'u̱ mi e'spa yá nsu nuyá m'e̱hnise̱ hinxki me̱hna Jö. 27Ha nu'ahu̱ gi o̱xu̱ nö'ö teme di mö, möhu̱ ri ñ'u̱nihu̱, ne 'yo̱t'wabihu̱ ar ñho nu'u̱ togo u̱tsa'ihu̱. 28'Ya̱fu̱ Jö da jöpa nu'u̱ togo tsañ'ahu̱, ne mat'wabihu̱ Jö nu'u̱ togo ñömañ'u̱'ihu̱. 29Ha nu'mu̱ togo da me̱p'a n'a ri hmihu̱, ñhe̱hu̱ da me̱p'a nö'ö man'a n'ehe. Ha nu'mu̱ da hñömp'a ri pa̱t'ihu̱, hye̱hu̱ da hñöxa ri pahnihu̱ n'ehe. 30Nu'mu̱ togo te da 'ya̱'ahu̱, umbabihu̱. Ne nu'mu̱ da hñöñ'ahu̱ n'a te ri me̱tihu̱, yo gi a̱pabihu̱. 31Nö'ö teme gi nehu̱ da 'yo̱t'ahu̱ ya jö'i, 'yo̱t'wabihu̱ njap'u̱ n'ehe. 32Nu'mu̱ ho̱nse̱ gi möhu̱ togo mö'ahu̱, tema ñho gi o̱thu̱ 'mu̱. Ha hingi jap'u̱ yá ñ'ohu̱ ya ts'okte n'ehe. 33Ne nu'mu̱ ho̱nse̱ gi ko'sfu̱ ar ñho nu'u̱ togo xi 'yo̱t'ahu̱ n'ehe, tema ñho gi o̱thu̱ 'mu̱. Ngetho nuya ts'okte njap'u̱tho n'ehe. 34Ha nu'mu̱ gi hmifu̱ ri bojöhu̱ ho̱nse̱ nu'u̱ togo gi pöhu̱ da gut'ahu̱, tema ñho gi o̱thu̱ 'mu̱. Ngetho ya ts'okte njap'u̱'u̱, hmipa yá bojö nu'u̱ togo pödi da ko'spabi. 35Nu'ahu̱ möhu̱ ri ñ'u̱nihu̱ ne 'yo̱t'wabihu̱ ar ñho. Hmipabihu̱ nö'ö da mi'ahu̱, ne yo gi to̱'mhu̱ da kos'ahu̱. Ngetho nu'mu̱ gi 'yo̱thu̱ njap'u̱, ma gi hñöñhu̱ n'ar döta nthöhö, ne da nheki yá bötsi'ihu̱ Jö bi 'bu̱ mhets'i. Ngetho nö'ö pe̱'spa ar ts'e̱ti ya ts'om'u̱i ne nu'u̱ hiñ'otho yá njamödi. 36Jange nu'ahu̱ pe̱'spabihu̱ ar hwëki gatho ya jö'i, ngu o̱t'a Jö ri Dadahu̱. 37Yo gi nthentehu̱, ne njap'u̱ hinda ntheñ'ahu̱ n'ehe. Yo gi ñöthu̱ ar mfe̱i, ne hinda ñhöt'ahu̱ ar mfe̱i n'ehe. Pumbabihu̱ ma'ra, ne njap'u̱ da mpump'ahu̱ n'ehe. 38Uñhu̱, ne da t'a'ahu̱, n'ar hoga t'e̱ni xi nhwöt'i ne xa di 'baxki. Ngu nö'ö ar t'e̱ni gi e̱ñhu̱, get'ar t'e̱ni ma da t'e̱ñ'ahu̱ n'ehe. 39Nep'u̱ nö'ö bi xipabi'u̱ n'ar 'bede, ne bi 'ñembabi: 40Hinjo'o n'ar jö'i togo t'uti di töpa ár mfödi ár utate. Ha nu'mu̱ da bödi xiñho, nu'mú̱ hö, da ñhe̱hwi ár utate. 41Hanja gi handwa ár ts'oki ri ku, njangutho n'ar paxi o hár da̱'ö, ne hanja hingi jamasu nö'ö ri döta ts'oki ngu n'ar xo̱ka za o ha ri da̱ge. 42Ne hanja da za̱ gi 'ñembabi ri ku: To̱'mi ga höp'a ar paxi o ha ri da̱. Ne hanja hingi handa nö'ö ar xo̱ka za o ha ri da̱ge. Xa gar nemhñö. Hñö m'e̱t'o nö'ö ar za o ha ri da̱ge, ne njap'u̱ da za̱ gi hyanda xiñho, ne gi hñö'mba ar paxi o hár da̱ ri ku. 43Hiñ'otho n'ar hoga 'ba̱iza da unga nö'ö hingi ho da ts'i, wa n'ar ts'o'ba̱i da unga nö'ö xiñho. 44Föta tema za'ö xta födi te uni. Ngetho nuya 'mini hinda tsa̱ da nthu̱kwa ya iuxi, ha nuya 'minza hinda tsa̱ da njo ya obxi. 45Njap'u̱tho n'ehe n'ar hogajö'i o̱t'a nö'ö xiñho, ngetho xi me̱'sa ar ñho hár mfeni. Ha nor ts'om'u̱i jö'i o̱t'a nö'ö hingi ho, ngetho hár mfeni hyaxtho benga nö'ö hingi ho. Nö'ö di pe̱'su̱ ha ma mfenihu̱, ge'ö po̱nga ha ma nehu̱. 46Hanja gi engagihu̱: Ma tsi Hmu'ihe, ma tsi Hmu'ihe, ne hingi ne gi 'yo̱thu̱ nö'ö di xi'ahu̱. 47Nö'ö togo da e da zu̱kagi, da 'yo̱xa nö'ö di mö ne da 'yo̱t'e, ma ga xi'ahu̱ te ñhe̱hwi. 48Nö'ö ma ga he̱kwatho n'ar ñ'o̱ho̱ ho̱ n'ar ngu. Bi xa̱'ma habu̱ da 'ñe ár ndu̱i, bi zo̱nga habu̱ o ar medo, ne ka bi du̱'mnu̱ bi guts'i. Ne nu mi zo̱ ya dö'ye, ne bi gö ya nzo̱the, bi tho habu̱ mi 'bu̱ ar ngu. Nunar ngu'ö himbi 'ñöni, ngetho ár ndu̱i mi foxa har medo. 49Ha nö'ö togo da 'yo̱xa nö'ö di mö ne hinda 'yo̱t'e, ma ga he̱kwatho n'ar ñ'o̱ho̱ bi hyo̱ ár ngu har 'baxka ha̱i, himbi xa̱'mi nda hyokwa ár ndu̱i. Ne mi zo̱ ya nzo̱the, xa mar nze̱di, ne bi text'a nor ngu'ö, ne xa bi hwata gatho.

will be added

X\