AR LUKA 12

1Nep'u̱ xa mi thota ár nze̱ye̱ ya jö'i bi mhunts'i, ne mi ñ'ent'a n'a ngu n'a. Nu'mú̱ ar Hesu bi ndu̱i bi ñö, ne m'e̱t'o bi 'ñemba yá ma̱xte: 2Hiñ'otho teme xi t'ögi ne hinda thini, wa teme xi t'o̱t'a ñ'öntho ne hinda födi. 3Jange nuga di xi'ahu̱, gatho nö'ö gi möñhu̱ ñ'öntho, m'e̱fa ma da födi. Ne gatho nö'ö gi njont'anehu̱, ma da mhönga nts'e̱di gatho da 'yo̱de. 4Ha nuga di eñ'ahu̱, ma tsi ñ'owi'ihu̱, yo gi tsuhu̱ togo ne da hñök'ahu̱ ri tehu̱, ne m'e̱fa hinda tsa̱ te man'a da ja'ahu̱. 5Ma ga xi'ahu̱ togo mahyoni gi tsuhu̱. Tsuhu̱ nö'ö tsa̱ da hñök'a ri tehu̱, ne pe̱'sa ar ts'e̱di da me̱ñ'ahu̱ har tsibi n'ehe. Hö, go gi tsuhu̱nu̱. 6Nuya tsi ts'ints'u̱ hingi hmödi, t'unga ku̱t'a ha n'ar tsi ngu̱dmi. Ha Jö hinxi pumhni n'ayu̱. 7Xi'ahu̱hmö. Gatho ri xtöhu̱ Jö pödi hangu'u̱. Jange yo gi ntsuhu̱, ngetho gi töfu̱ ár nsu pe̱'sa n'a mut'i ya ts'ints'u̱. 8Di xi'ahu̱, gatho nu'u̱ togo da da̱majöni ha yá nthandi ya jö'i xi bökagi, Nuga xta e ga Njö'i, ma ga da̱majöni ha yá nthandi yá e̱nxe̱ Jö xta mpö'be'u̱. 9Ha nu'u̱ togo da ko̱ngagi ha yá nthandi ya jö'i, nuga n'e, ma ga ko̱nga ha yá nthandi yá e̱nxe̱ Jö, ga enö hiñham'u̱ xta mpö'be'u̱. 10Nu'mu̱ n'a da ñömañ'u̱bi Nö'ö Togo ba e bi Njö'i, da mpumbabi. Ha nö'ö togo da zanga ár Hñö Jö, hinda ma da mpumbabi. 11Nu xta ts'ix'ahu̱ ha yá nijö ya xodyo, wa ha yá nthandi ya nza̱ya̱, wa ma'ra yá ndö ya hnini, yo gi tu ri mu̱ihu̱ tema gi thöhu̱, yo gi beñhu̱ m'e̱t'o tema gi möñhu̱. 12Ngetho nu xki ñöhu̱, ár Hñö Jö ma da ut'ahu̱ teme mahyoni gi möñhu̱. 13Nep'u̱ n'ar ñ'o̱ho̱ mi 'yo har mhuntsjö'i, bi 'ñemba ar Hesu: 14Nunar Hesu bi 'ñembabi'ö: 15Ne bi 'ñenö n'e: 16Ne bi xipa n'ar 'bede nu'u̱ ya jö'i xki mhunts'i, ne bi 'ñembabi: 17Nu'mú̱ nö'ö ar ñ'o̱ho̱'ö bi bense̱, ne bi 'ñenö: Te ga pe̱pya. Hiñ'otho habu̱ ga kwata gatho ma sofo. 18N'a mbi 'ñense̱ hár mfeni: Da beni tema ga pe̱fi. Ma ga yo̱t'a nuyu̱ ma t'u, ne ma ga hoka ma'ra di töte ár döta. Ne ka ga u̱tnu̱ gatho ma sofo ne gatho nö'ö te di pe̱ts'i. 19Nep'u̱ ka jwadi ga kwata gatho ma sofo, ma ga embase̱ ma te: Nupya hö, janu̱ gatho nö'ö te di honi ga tsi nze̱ye̱ ya je̱ye̱ da 'ñep'u̱. Nupya da tsa̱ ga tsa̱ya̱, ga ñuni, ga ntsithe, ne xa ga njohya. 20Ha Jö bi 'ñembabi nö'ö ar ñ'o̱ho̱'ö: Xa xka 'be̱ ri mfeni, ngetho ar nxuinu̱, ma gi tu, ne gatho nö'ö gi pe̱ts'i, hingi pödi togo ma da gohwi. 21Njap'u̱tho n'ehe, nö'ö togo xi munts'a nze̱ye̱ ya ñho ár me̱tise̱, nu xta du, ma da ñhoya hár nthandi Jö. 22Nep'u̱ ar Hesu bi 'ñemba yá ma̱xte: 23Ngetho ri tehu̱ töpa ár nsu ar ñhuni, ne ri ndo'yohu̱ töpa ár nsu ar he. 24Hyanthu̱ ya ka. Nu'u̱ hingi pot'i, hingi xofo, ne hiñ'otho yá t'u. Jö go 'wiñ'u̱. Ne nu'ahu̱ gi töfu̱ ár nsu gatho ya zu'we nsa̱ni. 25Togo da hñu'sa ár ñhets'i xa di tu ár mu̱i. 26Nu'mu̱ hingi tsa̱ gi 'yo̱thu̱ nö'ö hingi hembi, yo'ö tup'a ri mu̱ihu̱ gatho nu ma'ra 'mu̱. 27Hyanthu̱ hanja te ya do̱ni. Hingi het'i, hingi pe̱ man'ar 'be̱fi. Ha di xi'ahu̱, nunar ndö Salomon, mödi xa mi pe̱'sa ár nsu, himbi za̱ bi ñhe ngu ár nza̱tho'u̱. 28Nu'mu̱ Jö heta ya do̱ni da ndo̱mpya har 'batha, ne xudi da nk'u̱ts'i da t'u̱'sa har tsibi, xi'ahu̱, tengu da thet'ahu̱ 'mu̱. Yo'ö xa hinte gi pe̱'su̱ ri jamfihu̱. 29Jange yo gi tu ri mu̱ihu̱ tema gi tsihu̱ ne tema gi hyehu̱, ne hindi oda ri mfenihu̱ tema gi k'athu̱. 30Ngetho gatho nu'u̱ ya jö'i hinxi ñ'emu̱i, hyax'mu̱ oda yá mfeni nö'ö te da zi ne te da hye. Ha nu'ahu̱, ri Dadahu̱ bi 'bu̱ mhets'i, pö'ö teme gi k'athu̱. 31Jange hyoñhu̱ m'e̱t'o hanja gi 'bu̱hu̱ xiñho hár ts'u̱t'wi Jö, ne njap'u̱ hö, hinda k'at'ahu̱ gatho nö'ö gi hoñhu̱. 32Ma tsi t'u̱lo mhunts'i'ihu̱, yo gi ntsuhu̱, ngetho Jö ri Dadahu̱ xi hwëk'ahu̱ gi 'bu̱hu̱ hár ts'u̱t'wi'ö. 33Jange pa̱hu̱ ri m'e̱ts'ihu̱, ne hyembabihu̱ ya hyoya. 'Yo̱thu̱ ri 'be̱nihu̱ hingi thege, ne ri m'e̱ts'ihu̱nu̱ mhets'i hinda göts'i, habu̱ hinda yu̱t'a ya bë da bëp'ahu̱, ne hinda de ar zu'we. 34Ngetho habu̱ 'bu̱ ri m'e̱ts'ihu̱, ka 'bu̱hnu̱ ri mfenihu̱ n'ehe. 35Ñhoju̱ ne ndo̱'mhu̱, ngu 'ra ya hoga 'be̱go di zo̱ yá ñot'i. 36Jahu̱ ngu 'ra ya 'be̱go to̱'ma yá hmu xta menga n'ar ngo nthöti, ne nu xta ga̱nt'a ar goxthi, nu'u̱ ngut'a da xokwabi. 37Xa ma da njohya nu'u̱ ya 'be̱go di nuhu nú'mu̱ xta zo̱ ár hmu. Nuga di xi'ahu̱, nunar hmu'ö da mo̱ ar mexa, ne da 'ñei da 'wini. 38Mödi da zo̱ made ar xui, wa nú'mu̱ 'bu̱tho da hats'i, xa ma da njohya nu'u̱ ya 'be̱go da ts'u̱di nuhu. 39Ne di xi'ahu̱, nu'mu̱ n'ar jö'i di pöhmö ham'u̱ da zo̱ ar bë, nu ar jö'i'ö hinda ñ'öhö, da su ár ngu, hinda hye̱ ar bë da yu̱t'i da bëpabi. 40Jange nu'ahu̱ ndo̱'mhu̱, ngetho nö'ö ar pa hingi beñhu̱, n'a ngi tha̱ñhu̱tho, ma da mengi da ehe Nö'ö Togo ba e bi Njö'i. 41Nep'u̱ ar Pedro bi 'ya̱mbar Hesu, ne bi 'ñembi: 42Ne ar tsi Hmu bi dödi: 43Xa da njohya nö'ö ar 'be̱go nu xta zo̱ ár hmu, ne da dini di o̱t'a gatho ngu nö'ö xki zokwabi nda me̱fi. 44Xa majöni di xi'ahu̱, nu ar hmu'ö ma da 'ñexa ar hoga 'be̱go'ö, da supa gatho nö'ö te pe̱ts'i. 45Ha nu'mu̱ nö'ö ar 'be̱go togo bi ts'ogi nda supa ár 'be̱fi ár hmu, da benga hár mfeni, nunár hmu hinda nxo̱ni da pengi. Ne da ndu̱i da me̱ ya ñ'o̱ho̱ ne ya 'be̱hñö nu'u̱ yá mi'be̱gowi, ne xa di ñuntho, ne di tsithetho, ne xa di ntitho. 46Ha nu'mu̱ ár hmu da zo̱ho̱ nö'ö ar pa'ö hindi to̱'ma nor 'be̱go'ö, xa ma da t'umba n'ar döta mfe̱i, ne da 'ñet'a habu̱ bi ku̱ nu'u̱ hingi ñ'emu̱i. 47Nö'ö ar 'be̱go pödi xiñho tema xi 'be̱pa ár hmu, ne hinda 'yo̱t'e, töte ár mfe̱i ma da t'umbabi'ö. 48Ha nö'ö ar 'be̱go hindi pödi xiñho teme xi 'be̱pa ár hmu ne hinda me̱fi xiñho, da t'umba ar mfe̱i, mödi hingar nze̱ye̱ ngu nö'ö man'a. Ngetho nö'ö togo da t'e̱nt'wa nze̱ye̱ ar 'be̱fi hár 'ye̱, njap'u̱tho ma da thö'spa majöni n'ehe. Ne nö'ö togo da t'umbabi nze̱ye̱ da su, njap'u̱tho ma da thö'spa majöni. 49Nuga xta ekwa har ximha̱i ga u ar tsibi, ne xa di nehmö da ndu̱i da nzo̱. 50Mahyoni ga tho nze̱ye̱ ya u̱gi ne ya dumu̱i, ne xa di nehmö da ndu̱i ga thogi. 51Ha gi beñhu̱ xta ekwa ga jö'sa ya tuhni har ximha̱i. Hin'ö, xta e ga exa ya jö'i da ntuhni. 52Da ndu̱ ar pania di map'u̱, nu'mu̱ ha n'ar ngu di 'bu̱ ku̱t'a, ma da ñhehyu̱, hñu da u̱tsa nu yoho, ne yoho da u̱tsa nu hñu. 53Ya dada da u̱tsa yá t'u̱, ha nuya t'u̱ da do̱xa yá dada. Ya nönö da u̱tsa yá t'inxu, ha nuya t'inxu da do̱xa yá nönö. Nuya ka̱ da u̱tsa yá ts'ihwe̱, ha nuya ts'ihwe̱ da u̱tsa yá ka̱. 54Ar Hesu bi 'ñembabi ya jö'i n'ehe: 55Nu'mu̱ da ndu̱i da ñ'o ar ndöhi, gi eñhu̱ ma da zo̱ ar pahyadi, ne majöni da njap'u̱. 56Nemhñöhu̱. Gi pöhu̱ gi hyanthu̱ ham'u̱ mponga mhets'i ne ar ximha̱i, hanja hingi pöhu̱ mponga nuya payu̱ gi 'bu̱hu̱. 57Hanja hingi bense̱hu̱ ndana'ö xiñho gi 'yo̱thu̱, ne ndana'ö hingi ho. 58Nu'mu̱ n'a da zix'ahu̱ har ts'u̱t'wi, nu xki 'yohu̱ har 'ñu, dama gi nkohwihu̱ nú'mu̱ gi 'yose̱hu̱, njap'u̱ hinda zix'ahu̱ har nza̱ya̱. Ngetho nú'mu̱ xki tso̱ñhu̱ har nza̱ya̱, nö'ö da da̱t'ahu̱ ár mfa̱ts'i, ne nö'ö ár mfa̱ts'i da zix'ahu̱, ma da go'ahu̱ har fa̱di. 59Di xi'ahu̱ hinda za̱ gi po̱ñhu̱, ma gi 'bu̱hu̱nu̱ gi k'othu̱ gatho nö'ö gi tuhu̱.

will be added

X\