YA 'BE̱FI 7

1Nep'u̱ ar döngamöjö bi 'ya̱mba ar Teba, ne bi 'ñembabi: 2Nu'mú̱ ar Teba bi dödi ne bi 'ñenö: 3Ne bi 'ñembabi: Po̱ni, tsokwa nunar ha̱inu̱, ne tsop'u̱ nu'u̱ te ri njawi. Di ma man'ar ha̱i habu̱ ma ga ut'a'i, ne ka ma gi 'bu̱hnu̱. 4Nunar Abra 'mu̱, bi bo̱nga habu̱ mi 'bu̱hmö núnu̱ ha yá ha̱i ya kaldeo, ne bi ma ba 'bu̱ har ha̱i Aran. Ne nu mi du ár dada, Jö ba tsi injawa habu̱ di 'bu̱hu̱pya, ka bi m'u̱kwa n'ehe. 5Ha Jö himbi umba n'a xe̱ni ar ha̱i nda 'ñenö már me̱ti. Bi ñö'twabi m'e̱fa nda umbabinu̱ ne gatho yá 'be̱to nda m'u̱i. Nunar ñhö'tinu̱ bi nsipabi nú'mu̱ hinte mi 'ñeta ar bötsi. 6Ne Jö bi 'ñembabinu̱: Nuya ri 'be̱to ma da m'u̱ ha n'ar ha̱i ngu ya nzo̱ho̱tho habu̱ hingya me̱ti. Ne ka ma da m'u̱hnu̱ ngu gohonthebe nje̱ye̱ di m'e̱go, ne xa ma da mfe̱i. 7Ne bi 'ñenö n'ehe: Nuga ma ga ko'spár mfe̱i nunar hnininu̱ habu̱ ma da m'e̱go'u̱. Ne m'e̱fa ma nda bo̱nu̱ nda ndöngagiwa. 8Nep'u̱ Jö bi gohwi n'ar nkohi ar Abra, bi xipabi gatho nuyá 'be̱to nda thu'spa n'ar nse̱gi ha yá ndo'yo. Jange nu mi m'u̱ ár t'u̱ ar Abra mar thuhu ar Isa, ár hñöto mpa bi hñu'spa ar nse̱gi xki gohwi Jö. Ne njap'u̱ bi 'yo̱t'wa ar Isa ár t'u̱, már thuhu ar Hakob. Ne bi jap'u̱'ö n'ehe, bi tutwa nor nse̱gi'ö nu'u̱ 're̱t'amayoho yá t'u̱, go gehyu̱ ma palehu̱ habu̱ xta ehu̱. 9M'e̱fa nuyá t'u̱yu̱ xa bi u̱tsa n'ár jödö már thuhu ar Huse. Bi ma̱yu̱, har Huse bi ts'ixa Ehipto. Ha Jö himbi hye̱se̱. 10Bi ma̱xa ha ya thogi bi tho'ö. Ne bi umba n'ar döta mfödi, ne bi hwëkwabi nda numañho ar faraon togo már ndö Ehipto. Ne nunu̱ bi 'ñexa ngu ár ma̱xte xo̱ge har ha̱i Ehipto, ne nda supa ár ngu ar ndö n'ehe. 11M'e̱fa xa bi nja n'ar thuhu xo̱ge Ehipto ne Kanan, ne xa mi ñ'u̱da yá m'u̱i'u̱. Numa palehu̱ hinte mi tini te nda zi'u̱. 12Nep'u̱ ar Hakob bi 'yo̱de mi ja ar t'e̱i núnu̱ Ehipto, jange bi me̱hna yá t'u̱, gehyu̱ ma dadahu̱, ka bi ndu̱p'u̱ ndi ma Ehipto. 13Nep'u̱ ar ño'gi mi ma'u̱, ar Huse bi ñ'udi togo'ö, njap'u̱ bi bö'u̱ már jödö'u̱. Ne bi bö ar faraon togo yá mëni ar Huse. 14M'e̱fa ar Huse bi me̱mpar nze̱ngwa ár dada nda e nda m'u̱hwi, nunu̱ ne gatho yá mëni, mi tsu̱ ngu hñun'a̱te ne 're̱t'amaku̱t'a. 15Njanu̱ bi ma'u̱ Ehipto. Ne ka ba tunu̱ ar Hakob ne yá t'u̱, nu'u̱ ma palehu̱. 16M'e̱fa mi du'u̱, ba nju̱kwa yá ndo'yonu̱, bi thöxa Sikem, ne ba t'a̱ hár nt'a̱gi ar Abra xki da̱mba yá t'u̱ ar Hamor. 17Nú'mu̱ mi 'ba̱p'u̱tho nda tho ngu ár ñhö'ti Jö xki gohwi ar Abra, xa xki xönda nuyá 'be̱to har ha̱i Ehipto. 18Ne bi yu̱t'a man'ar ndö himi pödi togo mar Huse. 19Nunar ndö'ö bi kadi ne bi 'yo̱t'war ts'om'u̱i nuya ma palehu̱. Ne bi japabi nda gu̱ka nthi yá tsi bötsi mi le̱le̱tho nda du'u̱, ne hinge nda nxöndi. 20Ha nuya pa'u̱ bi m'u̱ ar Moise, ne xa bi numañho Jö. Bi tede yá dada ho̱nse̱ hñu nzönö ha yá ngu'u̱. 21Nu mi tho nu'u̱ hñu nzönö, bi gu̱ka nthi nda duhmö. Ge'mu̱ ár t'inxu ar faraon ba ju̱ts'i, ne bi tede ngu ár bötsi'ö. 22Jange ar Moise bi t'utwa gatho yá mfödi ya me Ehipto, ne mi pe̱'sa ar ts'e̱di te nda mö ne te nda 'yo̱t'e. 23Nu mi jwata yon'a̱te nje̱ye̱, bi zo̱pa ár mfeni nda ma nda k'ö'sa yá ku, ya me Israel, ne nda nu tengu yá m'u̱i'u̱. 24Nu mi zo̱nga habu̱ mi 'bu̱'u̱, bi hyanda n'ar me Ehipto mi net'wa n'a yá ku'u̱. Bi ma ba ñöni, jange ar Moise bi hyo nö'ö ar me Ehipto, ne njap'u̱ bi ko'spa ár ñöni. 25Nu ar Moise mi beni nda zo yá mfeni yá mi me Israelwi gehnu̱ xki me̱ñ'ö Jö nda ñöñ'u̱, ha nu'u̱ himbi benga njap'u̱. 26Ne ár hyax'öp'u̱ bi mengi bi thohnu̱ ar Moise man'agi, bi hyanda yoho ya me Israel mi ntuñ'u̱. Bi ma nda hyek'u̱, ne bi 'ñembabi: Nu'ahu̱ gi nkuhu̱, yo'ö gi ntuñhu̱. 27Nu'mú̱ nö'ö togo mi net'a ár ñ'ohu̱, bi umba n'ar ntuki ar Moise, ne bi 'ñembabi: Togo xi hñux'age ngu ar ts'u̱t'wi wa ngu ar ndö, ne da tsa̱ gi hñögagihe nö'ö te di pe̱he. 28Wa gi ne gi hyogagi ngu ga hyo ar me Ehipto mande. 29Nu mi 'yo̱ njap'u̱ ar Moise, bi ma ba ñ'önga har ha̱i ár thuhu Madian. Ka ba 'bu̱hnu̱ ngu n'ar nzo̱ho̱, ne ka ba tinu̱ yoho yá t'u̱. 30Nu mi tho yon'a̱te nje̱ye̱, bi hyanda n'ár e̱nxe̱ Jö bi ñ'udi mi 'ba̱ madeda n'ar 'minza mi fagi, mi 'bu̱hnu̱ har ot'at'o̱ho̱ ár thuhu Sinai. 31Nu mi hyanda ar Moise, xa bi 'yo̱tho. Bi wat'a har faspi nda hyanda te mar me̱'ö, bi 'yo̱xa ár mhö Jö, mi embabi: 32Nuga dár Jö ri pale ar Abra, ar Isa, ne ar Hakob. Nu'mú̱ ar Moise xa bi ntsu mi nhwöt'i, ne himi nemhö nda hyanda nö'ö ar faspi'ö. 33Ha bi 'ñemba ar tsi Hmu: K'ot'a ri thiza, ngetho nuwa habu̱ gi nets'i, n'ar jöpa ha̱i xint'axi. 34Xa majöni xta handa ya dumu̱i thohnu̱ Ehipto ma bötsi. Xta o̱xa yá ts'oni, ne xta e ga ñöni. Jange nupya ba e ga pe̱ñ'a gi penga Ehipto. 35Nunar Moisenu̱ xki nt'u̱tsabi ár mfa̱ts'i ne xki t'embabi: Togo xi hñux'age ngu ar ts'u̱t'wi wa ngu ar ndö, ne da tsa̱ gi hñögagihe nö'ö te di pe̱he. Gehnu̱ togo bi 'ñexa Jö ngu ar ndö, ne nda ma̱xa yá ku nda bo̱nga Ehipto, ngu xki me̱hna ár e̱nxe̱ nda mö, xki ñ'udi har 'minza mi zo̱. 36Gehnu̱ ar Moise ba tsinga gatho ya me Israel mi 'bu̱hnu̱ Ehipto. Ka ba o̱tnu̱ nze̱ye̱ ya döta nt'udi, ne har The̱nga Ñho̱nthe, ne núnu̱ ha ya ot'at'o̱ho̱ habu̱ ba 'yo'u̱ yon'a̱te nje̱ye̱. 37Nö'ö ar Moise'ö go bi xipa ma jö'ihu̱ ya me Israel, ne bi 'ñembabi: Jö ma tsi Hmuhu̱ ma da 'ñexa n'a'ahu̱ ngu ár m'e̱hni'ö, njangu xi hñuxkagi n'ehe. Ne ma gi 'yo̱thu̱ nö'ö da xi'ahu̱'ö. 38Getnu̱ ar Moise mi 'yo har mhunts'i ndu ma palehu̱ nú'mu̱ mi 'yo ha ya ot'at'o̱ho̱. Ne ka ba 'bu̱hwinu̱ ár e̱nxe̱ Jö mi ñöwi har t'o̱ho̱ Sinai. Ne bi hñönga ya mhö ungar te, ne bi thogagihu̱. 39Ha nu'u̱ ndu ma palehu̱ himbi ne bi 'yo̱te, bi zantho, ne yá mfeni mi 'yoda Ehipto. 40Nu'mú̱ bi 'ñembabi'u̱ ar Aron: Di nehe gi hogagihe 'ra ma tsitahe ga te̱ñhe. Ngetho nunar Moise ba ju̱gagihe Ehipto, hindi pöhe teme xi ja'ö. 41Jange bi hyok'u̱ n'ar boi bo̱jö, ne bi 'bo̱'spabi yá m'o̱ñho̱. Ne xa bi njohya'u̱ bi ndönga nö'ö bi hyokase̱'u̱. 42Nu'mú̱ Jö bi 'wege, ne bi hye̱p'u̱ nda nsunda'u̱ ya tso̱, ar zönö, ne ar hyadi, ngu xi t'ot'a ha yá t'ofo yá m'e̱hni Jö, ha enö njawa: Me Israelhu̱, ham'u̱ ga 'rakagihu̱ n'ar m'o̱ñho̱ nú'mu̱ ga 'yohu̱ yon'a̱te nje̱ye̱ ha ya ot'at'o̱ho̱. 43Hinga jahu̱p'u̱, ngetho nö'ö ngi o̱thu̱ ngi mu'sfu̱ ár ngu ar Molok, ne ngi ju̱thwu̱ ár tso̱ ri tsitahu̱ ar Renfán. Gehyu̱ ya tsita ga hyoju̱ ngi ndöñhu̱. Jange ma ga thok'ahu̱ da ts'ix'ahu̱ injanu̱ har ha̱i Mbabilonia. 44Núnu̱ har ot'at'o̱ho̱ habu̱ bi 'ranga ndu ma palehu̱, ka xki thoknu̱ n'ar ngudutu, habu̱ mi ndönga Jö. Nunar ngudutu'ö xki thoki ngu xki utwa Jö, ne xki xipa ar Moise nda hyoki. 45M'e̱fa nunar ngudutu'ö bi gohwi ndu ma palehu̱. Ne ba hö injawa'u̱ mi ñ'owi ar Hosue, nú'mu̱ bi hñömba yá ha̱i nu'u̱ himya me Israel. Jö go bi 'ye̱ñ'u̱ mi zo̱kwa ndu ma palehu̱. Ge'mu̱ bi ndu̱'u̱ bi nsundabiwa Jö. Mi jap'u̱tho'u̱ nuya pa mi 'bu̱ ar Dabi. 46Nunar ñ'o̱ho̱nu̱ xa bi numañho Jö. Mi nemhö nda hyokwa n'ar ngu habu̱ nda nsundabi nö'ö ar Jö mi ndönga ndu ma palehu̱ ar Hakob. 47Ha n'ár t'u̱'ö hö, nö'ö már thuhu Salomon, go bi hyokwa ár ngu Jö nö'ö mi bemhö nda hyoka ár dada. 48Mödi Jö bi 'bu̱ mañö mhets'i, hingi 'bu̱ ha n'ar ngu xi hyoka ár 'ye̱ ar jö'i, ngu bi 'ñenga ár m'e̱hni Jö, mi enö njawa: 49Mhets'i go ma thuxandö, har ximha̱i habu̱ di exa ma wa. Tema ngu da tsa̱ gi hyogagihu̱ 'mu̱, enga ar tsi Hmu. Wa habu̱ ga tsa̱ya̱. 50Hage hinxta hokaga gathoyu̱. 51Xa xi me ri ñöhu̱, hinti tuka ri mu̱ihu̱, ne gar me̱'skuhu̱. Xa hingi ne gi 'yo̱thu̱ ár Hñö Jö, gi njanguthohu̱ ndu ma palehu̱. 52Hangu yá m'e̱hni Jö himbi 'yo̱t'wa ar ts'om'u̱i ri palehu̱. Ne bi hyo nu'u̱ togo mi no̱mba ár 'ñehe ar Hogañ'o̱ho̱, gehnu̱ ga da̱hu̱ ne ga hyohu̱ nuya payu̱. 53Nu'ahu̱ ga hñöñhu̱hmö ar t'ofo bi zok'ahu̱ yá e̱nxe̱ Jö, ne hinga 'yo̱thu̱. 54Nu mi 'yo̱ njap'u̱ nuya jö'i xa mi ntsinse̱ yá kwe̱, ne xa mi guxt'u̱ yá ts'i. 55Ha nunar ku Teba xa bi nzinga ár Hñö Jö, bi no̱'sa mhets'i, ne bi hyandwa ár nsunda Jö ne ar tsi Hmu Hesu mi huhnu̱ hár ñ'e̱i Jö. 56Ne bi 'ñenö: 57Nu'mú̱, gatho nu'u̱ ya jö'i xa bi mafi ne bi got'a yá gu, bi mfa̱ts'i bi gu̱ ar Teba. 58Nep'u̱ bi nju̱ka har hnini bi nk'ahni. Nuya jö'i bi mo̱ yá dutu hár wa n'ar ñ'o̱ho̱ mi bötsitho ár thuhu ar Saulo. 59Ne nú'mu̱ mi tho̱xa ya nk'ahni ar Teba, mi mat'a Jö, ne mi enö: 60Bi nda̱ndihmö, ne bi 'ñenga nts'e̱di:

will be added

X\