NSAN MATEO 5

1Ha nu mi hyanda ra Jesu gue ndunthi ya ja̱'i mi 'ñoui, nu'bʉ́ nu'á̱ bi 'uegue de gue'ʉ ne bi bøxa ja 'nara t'øhø ne ja bá hudini'a̱. Nepʉ bi zønga yá nxadi ne ja bi munts'iuini. 2Y ra Jesu bi mʉdi bi xahni'ʉ ne bi 'ñembi: 3―Nja̱pi nú'ʉ to'o hingui 'ñets'i ja yá mfeni; nú'ʉ́ go gue'ʉ ma da 'mʉi habʉ ri manda Ajua̱, ne da hña̱ni'ʉ gatho ya ja̱pi nú'ʉ yá mɛti Ajua̱. 4Nja̱pi nú'ʉ to'o tu yá mʉi; nú'ʉ́ go gue'ʉ ma da thu'mba yá mʉi. 5Nja̱pi nú'ʉ to'o tsɛtatho gatho nú'a̱ te epabi; nú'ʉ́ go gue'ʉ ma da t'umbabi ra ximhai pa go dyá mɛti'ʉ. 6Nja̱pi nú'ʉ to'o ne da 'yøt'e nú'a̱ xá hño con gatho yá mʉi; nú'ʉ́ go gue'ʉ da umba Ajua̱ ngu nú'a̱ ne'ʉ. 7Nja̱pi nú'ʉ to'o ja yá nthecate; nú'ʉ́ ma da zʉtua rá nthecate Ajua̱ nehe. 8Nja̱pi nú'ʉ to'o xá nt'axi yá mfeni; nú'ʉ́ ma da hyanda Ajua̱. 9Nja̱pi nú'ʉ to'o utua yá miqu'eiui hanja da 'mʉi te rá entho; nú'ʉ́ go gue'ʉ ma da thu'mbabi dyá ba̱tsi Ajua̱. 10Nja̱pi nú'ʉ to'o thogui ya nt'ʉtsate ngue'a̱ øt'e nú'a̱ xá hño; nú'ʉ́ go gue'ʉ ma da 'mʉi habʉ ri manda Ajua̱, ne da hña̱ni'ʉ gatho ya ja̱pi nú'ʉ yá mɛti Ajua̱. 11Ha nu'ahʉ́ Ajua̱ da ja̱p'a'ihʉ ora tsañ'ahʉ ya ja̱'i ne ʉtsa'ihʉ ne jʉ'ts'ahʉ ya nc'uamba ngue'a̱ guí tɛngaguihʉ. 12Xi da johyahʉ ngue'a̱ Ajua̱ ma da 'ra'ahʉ 'nara da̱nga tha̱ha̱ nuni mahets'i. Njabʉ nehe bi t'ʉtsa yá 'mɛhni Ajua̱ nú'ʉ mi 'bʉi ante de gue'ahʉ. 13Nu'ahʉ guí njahʉ ngu ra u ri cʉqui habʉ t'ʉ'tsi, ngue'a̱ guí utuahʉ ra hoga nt'udi ri miqu'eihʉ. Ha nu'bʉ ra u di otho rá 'ñu, nu'bʉ́ ¿hanja strá cʉhi 'bʉ? Nu'a̱ ga øthʉ, ga føthʉbʉ pa da net'a ya ja̱'i ngue'a̱ hinte ri muui. 14Nu'ahʉ guí njahʉ ngu 'nara ñot'i grí yo'tuahʉ ri miqu'eihʉ. Nja ngu 'nara hnini bí tø maña̱ de 'nara t'øhø hinda za da t'a̱gui, njabʉ nu'ahʉ nehe, hinda za gui 'ña̱guihʉ ra hoga'mʉi. 15Nehe 'bʉ ga tsøguehʉ 'nara ñot'i ne ga co'mhʉ co 'nara caho, nu'bʉ́ hinte da yot'i. Pe nu'bʉ ga tøtehʉ habʉ ga tøtehʉ, nu'bʉ́ ha̱, da yot'i gatho mbo ra ngu. 16Nehe njahʉbʉ gui udihʉ 'nara hoga'mʉi ja yá thandi ri miqu'eihʉ pa da hyant'a ri hoga'mʉihʉ, ne njabʉ nu'ʉ́ da nsunda Ajua̱ ra Dada nú'a̱ bí 'bʉi mahets'i. 17Oguí beñhʉ gue stá ehe pa ga huata ra ley nú'a̱ bi zogui ra Moise, nixi pa ga huata nú'a̱ bi 'yofo ma'ra yá 'mɛhni Ajua̱ ma Dada. Nuga stá ehe pa ga øt'e gatho nú'a̱ bi 'yofo'ʉ, ne pa ga xi'ahʉ te rí bønga nú'a̱ bi 'yofo'ʉ. 18Xi majua̱ni dí xi'ahʉ gue hinda nhuata mahets'i ni ra ximhai asta gue'bʉ hinda t'øt'e gatho nú'a̱ ma̱nga ra Ma̱ca T'ofo, ni 'nara noya ni 'nara letra hinda ma da gotho. 19Nu'a̱ tó'o hinda 'yøt'a gatho nuya hmanda ma̱nga ra Ma̱ca T'ofo, masque nú'ʉ xi ya t'ʉca hmanda, ne njabʉ nehe da 'ñutua ma'ra ya ja̱'i pa hinda 'yøt'e, nú'a̱ ra ja̱'i'a̱ hinte ma da muui ja rá hmanda Ajua̱. Pe nu'a̱ tó'o da 'yøt'a gatho nuya ya hmanda ne njabʉ da 'ñutua ma'ra ya ja̱'i pa da 'yøt'e, nú'a̱ ra ja̱'i'a̱ ma da muui ja rá hmanda Ajua̱. 20Dí xi'ahʉ, oxqui ma gui øthʉ ngu øt'a ya fariseo ne ya xahnate de ra ley, nú'ʉ́ hu yá mʉi gue øt'a gatho nú'a̱ ma̱nga ra ley pe ya yohmi, ngue'a̱ njabʉ hinda za gui 'bʉhʉ ja rá hmanda Ajua̱. 21Ya xa t'u't'ahʉ ngu nú'a̱ xqui t'utuabi ndu ri xitahʉ maya'bʉ, gue oxqui hñotehʉ, ngue'a̱ nu'a̱ tó'o hote ma da duxa ra ts'oqui ne pɛ'tsi te da da̱di. 22Pe nuga dí xi'ahʉ gue nu'a̱ tó'o da bø rá cuɛ co rá miqu'eiui, nú'á̱ ya bi duxa ra ts'oqui ne pɛ'tsi te da da̱di. Ne nu'a̱ tó'o da zanga rá miqu'eiui ne da 'ñembi gue ra 'bɛmfeni, nú'á̱ ya bi duxa ra ts'oqui ne pɛ'tsi te da da̱di ja ra ts'ʉtbi. Y nu'a̱ tó'o ri ʉtsa rá miqu'eiui ne ni pa dí hyandi ne da 'ñembi gue hinte rá fa̱di, nú'á̱ ma dí gut'i ja ra nidu habʉ bí zø ra tsibi pa nza̱ntho. 23'Bʉ 'na de gue'ahʉ gui ha̱mpahʉ 'nara 'baha Ajua̱ ja ra nija̱ ne ja gui beñhʉni gue xcá tsø'tuahʉ rá mʉi 'nari miqu'eihʉ, 24ja da tsohʉni hma̱ha̱ ri 'bahahʉ ne penjʉ rí maha gui 'yaphʉ ra pumbate ri miqu'eihʉ, ne nu'bʉ́ ha̱, bá e gui umfʉ ri 'bahahʉ Ajua̱. 25Nu'bʉ 'nari ncontrahʉ da ña̱p'ahʉ ne da zix'ahʉ ja ra ts'ʉtbi, cohʉ 'nara cohi ja ra 'ñu pa ya hingui tsøñhʉ ja ra nzaya, ngue'a̱ nu'bʉ gui tsøñhʉni da manda'a̱ da jo'ahʉ fadi. 26Majua̱ni dí xi'ahʉ gue hinda za gui pøñhʉ de ra fadi asta hingui juthʉ gatho ra thai nú'a̱ guí tuhʉ. 27Ya xa t'u't'ahʉ ngu nú'a̱ xqui t'utuabi ndu ri xitahʉ maya'bʉ, gue oxqui nzinga medintha̱tihʉ. 28Pe nuga dí xi'ahʉ gue nu'a̱ tó'o da hyanda 'nara 'bɛhña̱ ne da hyøque, ya bi duxa ra ts'oqui, ja ra uɛnda ya bi zinga 'nara medintha̱ti masque hønsɛ te bi beni de gue'a̱. 29'Bʉ nuri dahʉ ra 'ñɛi da ja'ahʉ gui 'yøthʉ 'nara ts'oqui, ma'na xá hño gui hña̱ihʉ ne gui føthʉbʉ pa hingui 'yøthʉ 'nara ts'oqui. Ngue'a̱ ma'na xá hño da 'mɛdi 'na xɛni de ri ndo'yohʉ que da t'ɛnt'a gatho ri ndo'yohʉ ja ra nidu. 30'Bʉ nuri 'yɛhʉ ra 'ñɛi da ja'ahʉ gui 'yøthʉ 'nara ts'oqui, ma'na xá hño gui hyɛcjʉ ne gui føthʉbʉ pa hingui 'yøthʉ 'nara ts'oqui. Ngue'a̱ ma'na xá hño da 'mɛdi 'na xɛni de ri ndo'yohʉ que da t'ɛnt'a gatho ri ndo'yohʉ ja ra nidu. 31Ya xa t'u't'ahʉ ngu nú'a̱ xqui t'utua ndu ri xitahʉ maya'bʉ, gue nu'a̱ tó'o da hyɛpʉ rá 'bɛhña̱ mahyoni da hoca 'nara hɛ'mi dega nxuni. 32Pe nuga dí xi'ahʉ gue nu'a̱ tó'o da hyɛpʉ rá 'bɛhña̱ ne hinxa dimba 'nara ts'oqui xa 'yøt'e co ma'na ra ja̱'i, nu'bʉ́ nurá da̱me'a̱ ri japi da 'yøt'a 'nara ts'oqui 'bʉ da hñuxui ma'na ra 'ñøhø. Nehe nura 'ñøhø to'o da ntha̱tui nura 'bɛhña̱'a̱, ya ra zinga medintha̱ti. 33Nehe ya xa t'u't'ahʉ ngu nú'a̱ xqui t'utua ndu ri xitahʉ maya'bʉ, gue oxqui jurahʉ nú'a̱ hingo majua̱ni, ngue'a̱ nú'a̱ guí jurahʉ ja rá thandi Ajua̱ pɛ'tsi te gui 'yøthʉ. 34Pe nuga dí xi'ahʉ, oxqui jurahʉ de 'na ni de ma'na, nixi por mahets'i ngue'a̱ ja bí 'bʉhni Ajua̱, 35nixi po ra ximhai ngue'a̱ ja guecua net'a Ajua̱, nixi por Jerusale ngue'a̱ go gue'a̱ rá ma̱ca hnini ra Nda̱ de mahets'i. 36Nixi gui jurahʉ po ri ña̱xuhʉ, ngue'a̱ hinda za gui japhʉ ni 'nari sta̱hʉ da t'axqui o da po'tsi. 37Hingue mahyoni gui jurahʉ. 'Bʉ gui ma̱ñhʉ ra hña̱ ha̱, nu'bʉ hina hina, ngue'a̱ 'bʉ gui jurahʉ go bí ehe de ra ts'onda̱hi. 38Ya xa t'u't'ahʉ ngu nú'a̱ xqui t'utua ndu ri xitahʉ maya'bʉ, gue nu'a̱ tó'o da zɛmba rá da 'na, nehe'a̱ da ts'ɛmba rá da, y nu'a̱ tó'o da do'tua 'nará ts'i 'na, nehe'a̱ da tho'tua 'nará ts'i. 39Pe nuga dí xi'ahʉ, oxqui nø'tuabihʉ ya ts'o'mʉi. Nu'bʉ da mɛ't'ahʉ ri hmihʉ ra 'ñɛi, umfʉ nehe ra nga̱ha̱ da mɛ't'ahʉ. 40'Bʉ 'nara ja̱'i da ne da ña̱p'a'i pa da hña̱n'a ri pahnihʉ, umfʉ ri pat'ihʉ nehe. 41'Bʉ 'nara ja̱'i da ne da tu't'ahʉ 'nara 'bats'i pa gui 'yohʉ 'na kilometro, hña̱'tsuahʉ ma'na kilometro. 42'Bʉ 'nara ja̱'i te da 'ya'ahʉ, umfʉ, ne 'bʉ 'nara ja̱'i da ne te gui hmiphʉ, oxqui cømbahʉ, hmiphʉ. 43Ya xa t'u't'ahʉ ngu nú'a̱ xqui t'utua ndu ri xitahʉ maya'bʉ, gue gui ma̱dihʉ ri miqu'eihʉ ne gui ʉtsahʉ nú'ʉ to'o ri ʉtsa'ihʉ. 44Pe nuga dí xi'ahʉ gue gui ma̱dihʉ nú'ʉ to'o ri ʉtsa'ihʉ. 'Yaphʉ Ajua̱ da ja̱pi nú'ʉ to'o tsañ'ahʉ. 'Yø'tuahʉ ra hño nú'ʉ to'o ʉtsa'ihʉ, ne 'yapabihʉ Ajua̱ po nú'ʉ to'o nøñ'ahʉ ne ɛc'ahʉ. 45Ngue'a̱ nu'bʉ gui øthʉ njabʉ, nu'bʉ́ ha̱, grí hña̱ts'ihʉ Ajua̱ ra Dada bí 'bʉi mahets'i nú'a̱ to'o ri japi da bøxa ra hyadi pa ya hoja̱'i ne pa ya ts'o'mʉi, ne ri japi da 'ua̱i pa ya hoja̱'i ne pa ya ts'o'mʉi. 46'Bʉ grí ma̱dihʉ hønsɛ nú'ʉ to'o ri ma̱'ahʉ, ne nu ma'ra ya ja̱'i hingrí ma̱dihʉ, hinte ma tha̱ha̱ ma gui hña̱nihʉ. ¿Ha gue hingui øt'a njabʉ ya ts'o'mʉi gá ja̱'i nehe? 47'Bʉ hønsɛ ri cuhʉ guí zɛnguahʉ ne nu ma'ra ya ja̱'i hingui umfʉ ra nzɛngua, ¿te ma hño guí øthʉ 'bʉ? ¿Ha gue hingui øt'a njabʉ nehe nú'ʉ hingyá gamfri? 48Mahyoni gui hñoja̱'ihʉ con gatho ri miqu'eihʉ, ngu Ajua̱ ra Dada bí 'bʉi mahets'i ra hoja̱'i con gathoguihʉ.

will be added

X\