Mateo 13

1Mena wee kenaŋ nɛ, Yesu leewↄ dekpaŋalaŋ keŋ man ↄ kyaa nɛ gyu ke kyaa boo nↄↄman. 2Keŋte balaŋ burum kaa yilaawↄ kilisi e. Mena dↄↄ ↄ gyoowↄ ke kyaa degbele man, na balaŋ baŋ mↄ pou seŋɛɛ dekeŋkeŋ dↄↄ. 3Botↄↄ te ↄ yako wↄ nombia burum aduya man nyiaa, "Wↄↄfarale ŋolo gyuuwↄ ke ŋmatee abↄↄ bia ŋgba amↄla nɛ ↄ wↄↄman. 4Ↄ kɛɛ ŋmatee abↄↄ bia ŋan nɛ, ŋaale yalawↄ wↄↄ keŋ gbɛɛneŋ man te gyebuse kaa tↄↄsee ŋa di. 5Ŋaale mↄ yalawↄ kpanaŋse dↄↄ te ŋe tuuwↄ, mↄna tɛɛle ta boo botↄↄ ya. 6Mena dↄↄ ↄga kaa seŋawↄ na, te ŋa botowↄ. Te keŋ ŋe te nyiŋ lila burum dↄↄ ya nɛ, ŋe popou yekeewↄ. 7Bia ŋan ŋaale mↄ yalawↄ kpalamse man te ŋe tuuwↄ, te kpalamse ŋan mↄ tuuwↄ milii ŋa mena dↄↄ ŋe te nyiŋ ŋa wose ya. 8Abↄↄ bia ŋan ŋaale mↄ yalawↄ tɛɛle kpaakpaa dↄↄ te ŋe tuuwↄ bee, te ŋa see bia burum. Ŋaale see sↄŋonoŋ (100), te ŋaale mↄ see sↄŋotooro (60), te ŋaale mↄ see saonakufu (30)." 9Keŋte Yesu yako wↄ nyiaa, "Ŋon ↄ dana deŋela waa nyii na, waa tei nideli." 10Keŋte Yesu kaseela baŋ kↄŋawↄ ↄ gyaŋ kaa bↄↄse e nyiaa, "Weera n ne kolosi fa balaŋ baŋ aduya man?" 11Te Yesu tiranↄↄ fa wↄ nyiaa, "Ɛmɛɛ dↄↄ Wurubuarɛ ta toro ya agyueŋse na ɛ ka gyeŋ nombia ŋan weesɛɛ lee ↄ gyoori keŋ wose man, mↄna na balaŋ pou ya. 12Nawolo nyi walaŋ kamasɛ ŋon ↄ gyeŋ Wurubuarɛ gyoori keŋ nombia aweeseŋ ŋan man na, ŋon te Wurubuarɛ waa toro wa agyueŋ na waa gyeŋ kpu. Te walaŋ kamasɛ ŋon ↄ ba gyeŋ kolo lee Wurubuarɛ gyoori keŋ nombia aweeseŋ ŋan man ya na, kyomii keŋ ↄ na gyueŋ nyi ↄ gyeŋ koraŋ nɛ, Wurubuarɛ waa lɛo ke lee ↄ nyiŋmaa man." 13Keŋ dↄↄ te mee kolosi fa wↄ aduya man yɛna nyiaa, Bɛɛ kɛo kɛo mↄna bↄↄ ne naa kolo ya. Bɛɛ tei tei, mↄna bↄↄ ne nyii nombia ŋenaŋ man ya. 14Nombia akↄŋaŋ balaŋ kɛwↄ dↄↄ yela Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyↄↄre Yesaya nombia ŋan ↄ be yako see nɛ kↄŋawↄ ampaŋ. Yesaya yakowↄ nyiaa, "Balaŋ kɛwↄ baa tei tei, mↄna bↄↄ gyae baa nyii nombia ŋenaŋ man ya. Te baa kɛo kɛo, mↄna bↄↄ gyae baa naa kolo ya. 15Nawolo nyi mena balaŋ kɛwↄ dana konↄↄyuŋ, te be dana deŋela tae. Ba te kyaŋ be sia wuu na bↄↄ nyiŋ naa ya. Nawolo nyi akpaa be sia ne naa te ba deŋela mↄ ne nyii na, keŋte baa nyii nombia ŋan man na baa kyɛɛkee lee be gbɛɛneŋ kumɛɛ man na baa kↄŋ me gyaŋ, na maa mo be nombiakumɛɛ kyɛɛ wↄ. 16Mↄna ɛmɛɛ dↄↄ ɛ te yɛɛ nyeebam, nawolo nyi ɛ sia ne naa te ɛ deŋela mↄ ne nyii. 17Ampaŋ yaa mɛɛ yako nyiaa, Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyↄↄra na Wurubuarɛ balaŋ baŋ be gbɛɛneŋ tenɛɛ ↄ siaman baŋ bↄↄ kyaa kaalaŋ nɛ, gyaewↄ nyi baa naa kpene keŋ ɛ ne naa nɛ, mↄna ba te naa ya. Te be gyaewↄ nyi baa nyii kpene keŋ ɛ ne nyii nɛ, mↄna be te nyii ya." 18Keŋte Yesu yako wↄ nyiaa, "Nɛnɛɛ ɛ tei na ɛ ke nyii wↄↄfarale ŋon dudu keŋ asɛɛ. 19Abↄↄ bia ŋan be yale wↄↄ keŋ gbɛɛneŋ man nɛ, seŋɛɛ fa balaŋ baŋ bee nyii Wurubuarɛ gyoori keŋ wose man nombia, te ↄbↄnsam ne kↄŋ kaa ŋmɛɛle ŋa lee be konↄↄse man, na bↄↄ nyiŋ nyii asɛɛ ya nɛ. 20Bia ŋan be yale kpanaŋse dↄↄ nɛ, seŋɛɛ fa balaŋ baŋ bee nyii Wurubuarɛ nombia ŋan, te bɛɛ lɛɛ ŋa na gyoŋ debokenaŋ man nɛ. 21Mↄna keŋ Wurubuarɛ nombia ŋan te nyiŋ lila be man dↄↄ ya nɛ, bↄↄ ne tale seŋ keŋkeŋ kelii ↄto ya. Mena dↄↄ akpaa de kↄŋ nyi Wurubuarɛ nombia ŋan dↄↄ te bɛɛ naase wↄ diyem na, be ta bese be wↄle bileŋ. 22Bia ŋan be yale kpalamse man nɛ, seŋɛɛ fa balaŋ baŋ bee nyii Wurubuarɛ nombia ŋan, te tɛɛle kei dↄↄ nombia, na kↄba kegyae beiŋ, na tɛɛle kei dↄↄ abↄↄ akaŋ ŋan kegyae da gyoo be man nɛ, na bee yeli baa bee Kristo man ya. 23Abↄↄ bia ŋan be yale tɛɛle kpaakpaa dↄↄ nɛ, seŋɛɛ fa balaŋ baŋ bee nyii Wurubuarɛ nombia ŋan te bɛɛ lɛɛ ŋa do konↄↄ kpaakpaa man, te bɛɛ tela ŋa nideli te bɛɛ yɛɛ kakyeŋ di ŋe dↄↄ nɛ. Mena dↄↄ nombia ŋan ne yeli bɛɛ yɛɛ abↄↄ kpaakpaa ŋgba ŋan ŋↄↄ se bia sↄŋonoŋ (100), na sↄŋotooro (60), na saonakufu (30) nɛ." 24Keŋte Yesu besewↄ gyↄ dudu wↄle fa wↄ nyiaa, "Wurubuarɛ gyoori keŋ yɛɛ ŋgba mena keŋ balee ŋolo be gyu ke ŋmatee abↄↄ bia kpaakpaa nyiŋan ↄ wↄↄman nɛ. 25Mↄna nelim balaŋ pou kedokii nɛ, ↄ kↄlare kↄŋawↄ kaa ŋmatee ŋalese kumɛɛ bom na abↄↄ bia ŋan te ↄ laŋawↄ. 26Abↄↄ bia ŋan ketu se bia nɛ, te ŋalese kumɛɛ ŋan mↄ lese ŋa wose debↄↄ." 27Botↄↄ te wↄↄte ŋon tewulɛɛ kↄŋawↄ kaa bↄↄse e nyiaa, "De gbeŋgyoo, na abↄↄ bia kpaakpaa nyiŋan te n ŋmateewↄ n wↄↄ keŋ man yee? Te aleŋ yaa ŋalese kumɛɛ kɛŋa leewↄ?" 28Keŋte balee ŋon yakowↄ nyiaa, "Me kↄlare ŋolo kaa yɛɛ laa mena nɛ." Botↄↄ te ↄ tewulɛɛ baŋ bↄↄse e nyiaa, "N ne gyae nyi dee gyu ke kulii ŋalese kumɛɛ ŋan?" 29Keŋte balee ŋon tiranↄↄ fa wↄ nyiaa, "Koa ɛ yela ŋe ka seŋ, na mena ya nɛ, akpaa ɛ gyu ɛ ne kulii ŋalese kumɛɛ ŋan nɛ, ɛ te kɛɛ nideli ya na ɛ ka kulii abↄↄ bia kpaakpaa ŋan mↄ kpu na ŋa. 30Mena dↄↄ ɛ yela ŋe popou ka seŋ kelii kekɛrɛɛ tɛɛ. Debaŋ kenaŋ nɛ, maa yako baŋ baa kɛrɛɛ ŋa nɛ nyiaa, ɛ taŋgbɛɛ kulii ŋalese kumɛɛ ŋan pɛ, na ɛ ke bake ŋa kaboese man na ɛ ka too ŋa. Kenaŋ wↄle na ɛ ke yilaa abↄↄ bia kpaakpaa ŋan pou ka do me kpeese man." 31Keŋte Yesu besewↄ gyↄ dudu wↄle fa wↄ nyiaa, "Wurubuarɛ gyoori keŋ yɛɛ ŋgba daŋ daale bii peperee keŋ ke yɛɛ ŋgba kpeli bii, keŋ balee ŋolo ba mo ke duu ↄ wↄↄman nɛ. 32Daŋbii kei yɛna bii peperee daasebia pou man. Mↄna nyi akpaa ke da bee na, kɛɛ bee bese daŋ dinaa keŋ nyi gyebuse ne kↄŋ kaa loo ba asaase do ke tombia man." 33Keŋte Yesu besewↄ gyↄ dudu fa wↄ nyiaa, "Wurubuarɛ gyoori keŋ yɛɛ ŋgba tee keŋ alo ŋolo ba mo kyakale bodobodo biliŋ tasa dinaa man, kaboena biliŋ keŋ pou korowↄ wuku nɛ." 34Aduya man te Yesu kolosiwↄ fa balaŋ dikpii keŋ pou. Ↄ te kolosi nombii daale fa ŋolo keŋ ↄ te gyↄ dudu ya. 35Kei yele la Wurubuarɛ nombia ŋan ↄ be tɛɛ ↄ dekpeŋkpeŋgyↄↄre Yesaya dↄↄ yako see nɛ kↄŋawↄ ampaŋ. Ↄ yakowↄ nyiaa, "Aduya man te maa kolosi fa wↄ na maa yako wↄ nombia aweeseŋ ŋan bↄↄ gyeŋ ya, leenaŋ tɛɛle kewalaŋ tɛɛ nɛ." 36Keŋte Yesu lↄↄ balaŋ dikpii keŋ gbɛɛ te ↄ gyuuwↄ dekpaŋalaŋ man. Ↄ kaseela baŋ kↄŋawↄ ↄ gyaŋ te be yako e nyiaa, "Wola daa dudu keŋ n be gyↄↄ lee ŋalese kumɛɛ ŋan ŋↄↄ tuu wↄↄ keŋ man nɛ asɛɛ." 37Keŋte Yesu tiranↄↄ fa wↄ nyiaa, "Walaŋ ŋon ↄ be duu abↄↄ bia kpaakpaa ŋan nɛ yɛna maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon, 38wↄↄ keŋ yɛna tɛɛle kei pou. Abↄↄ bia kpaakpaa ŋan yɛna Wurubuarɛ gyoori keŋ man bia baŋ. Ŋalese kumɛɛ ŋan yɛna ↄbↄnsam ŋon bia. 39Te walaŋkum ŋon ↄ be duu ŋalese kumɛɛ ŋan yɛna ↄbↄnsam ŋon. Kekɛrɛɛ tɛɛ keŋ yɛna debaŋ ↄtomante keŋ. Baŋ baa kɛrɛɛ nɛ yɛna Wurubuarɛ kpilala baŋ. 40Mena keŋ bↄↄ yilaa ŋalese kumɛɛ ŋan te bↄↄ too ŋa nɛ, mena ne gyae la ke kↄŋ debaŋ ↄtomante keŋ man. 41Maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon maa kpila me kpilala lee adido na be kaa yilaa kpene kamasɛ keŋ ne yeli walaŋ ne yɛɛ dukum nɛ, na nombiakumɛɛyɛɛra pou lee me gyoori keŋ man. 42Wurubuarɛ kpilala baŋ baa fuŋ balaŋ kumɛɛ baŋ do boalaŋ degyapaa keŋ man. Botↄↄ te baa fae yeesa na baa tao be kela. 43Mↄna baŋ be gbɛɛneŋ tenɛɛ Wurubuarɛ siaman nɛ, baa ŋalakee ŋgba weese nɛ be kya ŋon gyoori keŋ man. Baŋ be dana deŋela anenyiiŋ dei na, baa tei nideli." 44Keŋte Yesu besewↄ yako wↄ nyiaa, "Wurubuarɛ gyoori keŋ yɛɛ ŋgba kolo kpaakpaate keŋ ke dana koya doŋ te bↄↄ mo weese tɛɛle daale man nɛ. Balee ŋolo ke gyu kena ke nɛ, te ↄ desina ke weese nideli. Ke yɛɛ e gyoŋ gbaa mena dↄↄ ↄ gyuuwↄ ka mo kpene kamasɛ keŋ ↄ dana nɛ yↄↄ, te ↄ moowↄ ke lɛɛ tɛɛle kenaŋ." 45Yesu besewↄ yako wↄ nyiaa, "Wurubuarɛ gyoori keŋ yɛɛ ŋgba kebudiiri ŋon ↄ dↄŋ ↄ ne gyae kegyaŋase kpaakpaa nyiŋan waa lɛɛ nɛ. 46Ↄ ke gyu ke nyiŋ kegyaŋa kpaakpaate nɛ, ↄ gyuuwↄ ke yↄↄ kpene kamasɛ keŋ ↄ dana nɛ, te ↄ moowↄ ke lɛɛ ke." 47Yesu besewↄ yako wↄ nyiaa, "Wurubuarɛ gyoori keŋ yɛɛ ŋgba asawu lↄↄra baŋ bↄↄ fuŋ ba asawu do loŋ man te bↄↄ kyaŋ kpebia kpookpoo nɛ. 48Ba kena nyi asawu keŋ te wulu nɛ, be wↄŋee ke kↄŋ dekeŋkeŋ dↄↄ. Be tisiwↄ kyaa te be tↄↄsee kpebia kpaakpaa nyibaŋ do be doŋase man, te be fuŋii akumɛɛ baŋ pou leki. 49Mena ne gyae la ke kↄŋ wee ↄtomante keŋ man. Wurubuarɛ kpilala baŋ baa kↄŋ kaa lese balaŋ kumɛɛ baŋ lee balaŋ kpaakpaa baŋ man. 50Na baa fuŋ balaŋ kumɛɛ baŋ do boalaŋ keŋ ke bɛɛ yem ya nɛ man. Botↄↄ te baa fae yeesa na baa tao be kela." 51Keŋte Yesu bↄↄse wↄ nyiaa, "Ɛ nyii nombia kɛŋa pou asɛɛ?" Te be sɛɛwↄ nyi "Ayi." 52Keŋte Yesu yako wↄ nyiaa, "Nombii kei nawolo baa nyiaa, mmaraa wolale kamasɛ ŋon ↄ be kasee Wurubuarɛ gyoori keŋ nombia gyeŋ ŋa nɛ, ↄ yɛɛ ŋgba dekpaŋalaŋ kegyia ŋon ↄ ne kyaa lese wa abↄↄ wↄlɛɛ na benɛɛ lee wa abↄↄ dɛɛsee man nɛ." 53Yesu ke gyↄ aduya kɛŋa taŋ nɛ, ↄ leewↄ botↄↄ laŋ. 54Ↄ ke gyu ka gyoo ↄ dɛɛ nɛ, ↄ gyuuwↄ ka wola wↄ Wurubuarɛ nombia bↄ ↄsom deni man, te ↄ kawola keŋ doo be popou nↄↄ, keŋte be bↄↄse dↄŋa nyiaa, "Aleŋ yaa ↄ nyiŋa nombia kagyeŋ kei, na doŋ keŋ ↄ na mo yɛɛ gyakoloŋ nombia na nombia dinaana kɛŋa lee?" 55Na kapenta ŋon bu yaa yee? Na ↄ naa yɛna Mɛɛre yee, na ↄ naabia yɛna Gyemisi na Gyosɛfo na Simↄn na Gyuda yee? 56Na daa na ↄ desina kyaa la kɛbo yee? Aleŋ kitii yaa ↄ nyiŋa mena doŋ kei lee? 57Mena dↄↄ ba te lɛɛ e ya. Keŋte Yesu yako wↄ nyiaa, "Balaŋ ne bu Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyↄↄre yenaŋ kamasɛ, mↄna ŋon gbagba ↄ donↄↄ man balaŋ, na ↄ dekpaŋalaŋmantena bee buu na e ya." 58Te keŋ ba te lɛɛ Yesu di dↄↄ ya nɛ, ↄ te yɛɛ gyakoloŋ nombia burum ↄ dɛɛ botↄↄ ya.

will be added

X\