Luka 6

1Gyudatena kefɛɛfowee daale nɛ, Yesu na ↄ kaseela gyuuwↄ ka mo wↄↄ daale man. Na weenɛɛ ŋan seŋɛɛ wↄↄ keŋ man nɛ yɛɛ ŋgba kefaa nɛ. Keŋte ↄ kaseela baŋ kpera ŋaale posaa bɛɛ tao. 2Keŋte Farasiitena baale naa wↄ te be bↄↄse wↄ nyiaa, "Weera dↄↄ te ɛ ne yɛɛ kpene keŋ da mmaraa bɛɛ fa gbɛɛ nyi baa yɛɛ da kefɛɛfowee ya nɛ?" 3Botↄↄ te Yesu tiranↄↄ fa wↄ nyiaa, "Ɛ te kala ta lee Wurubuarɛ tↄne man kpene keŋ gyoo Defidi be yɛɛ debaŋ keŋ tanam be kyaŋ ŋon na ↄ balaŋ baŋ yee? 4Ↄ gyuuwↄ Wurubuarɛ ↄsom deni dinaa keŋ man te ↄ ka moo weenɛɛ ŋan bↄↄ mo deesi fa Wurubuarɛ, keŋ nafↄ tekaboena nyi walaŋ ŋon ↄ te yɛɛ Wurubuarɛ sae e ya waa di ya nɛ, te ↄ diiwↄ te ↄ moo ŋaale mↄ fa ↄ balaŋ baŋ be silana e nɛ." 5Keŋte Yesu yako wↄ nyiaa, "Maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon yɛna kefɛɛfowee keŋ Gbeŋgyoo." 6Gyudatena kefɛɛfowee daale bela nɛ, Yesu gyuu Gyudatena ↄsom deni man ↄ na wola wↄ. Na baale ŋolo kyaa botↄↄ keŋ ↄ dunoluŋ baam ba yem. 7Gyudatena mmaraa wolala na Farasiitena baale gyae gbɛɛ keŋ baa mo nombiikum daale seele Yesu na baa nyiŋ kyaŋ e, mena dↄↄ ba deke e na baa kɛɛ nyi waa kyↄ ŋolo kawee Gyudatena kefɛɛfowee keŋ. 8Mↄna na Yesu gyeŋ kpene keŋ bɛɛ gyueŋ te ↄ yako baam dayeŋasate ŋon nyiaa, "Koro seŋ na n ke kↄŋ kaa seŋ balaŋ kɛwↄ pou siaman." Keŋte balee ŋon korowↄ kaa seŋ be siaman. 9Botↄↄ te Yesu bↄↄse wↄ nyiaa, "Woŋ te da mmaraa ne fa gbɛɛ nyi dɛɛ yɛɛ kefɛɛfowee keŋ? Da mmaraa ne fa daa gbɛɛ nyi dɛɛ yɛɛ kolo kpaakpaa yaa dɛɛ yɛɛ kolo kum? Dɛɛ lɛɛ walaŋ nyee yaa dee yela waa yeŋ?" 10Keŋte Yesu kɛɛ wↄ pou gyaŋee te ↄ yako balee ŋon nyiaa, "Tenee n baam." Balee ŋon tenee ↄ baam keŋ te kawee keŋ taŋawↄ te ↄ baam keŋ yɛɛ doŋ. 11Botↄↄ te kegyiise baŋ gyeŋa baŋ nideli, te be fiasɛɛ bɛɛ gyueŋ kpene keŋ baa mo yɛɛ Yesu. 12Debaŋ kenaŋ man wee daale nɛ Yesu gyuuwↄ bula dↄↄ ↄ kaa fane, te ↄ fanewↄ fa Wurubuarɛ nelim kenaŋ pou. 13Tɛɛ kena nɛ ↄ baake ↄ kaseela kↄŋ ↄ gyaŋ te ↄ lese baala kufu bala lee be man nyi baa yɛɛ ↄ kpilala. 14Baala kufu bala baŋ Yesu ba lese nɛ yela yɛna Simↄn, ŋon Yesu ba do e yele nyi Pita nɛ, na ↄ naabu Anderiase na Gyemisi na Gyↄn na Filipo na Batolomeo na 15Mateo na Tomase na Alfeose bu Gyemisi na Simↄn ŋon ↄ ne gyae ↄ balaŋ nideli nɛ 16na Gyemisi bu Gyudase na Gyudase Isekarↄte ŋon waa kaa lese Yesu fa nɛ. 17Yesu na ↄ kpilala baŋ ka lee bulabii keŋ dↄↄ kↄŋ detaŋgya man nɛ, ↄ kaseela burum na balaŋ dikpii burum baŋ bↄↄ lee Gyudia tɛɛle dↄↄ na Gyerusalɛm donↄↄ man na Tae na Sidↄn donↄↄse ŋan kyaa ɛpo nↄↄman nɛ kↄŋawↄ ↄ gyaŋ. 18Be kↄŋawↄ be kaa nyii Wurubuarɛ nombia na waa kyↄ wↄ be kaweese. Baŋ feliŋkumɛɛ ne haa wↄ nɛ, ↄ kyↄↄ baŋ mↄ. 19Na balaŋ baŋ pou ne gyae nyi baa tina e, nawolo nyi doŋ na lee ↄ man na ne kyↄ wↄ be kaweese pou. 20Yesu gyinaa ↄ sia kɛɛ ↄ kaseela baŋ te ↄ yako wↄ nyiaa, "Ɛmɛɛ baŋ ɛ yɛɛ ayematenawↄ nɛ ɛmɛɛ na nyeebam, nawolo nyi ɛmɛɛ te Wurubuarɛ gyoori keŋ yɛɛ ɛ wui. 21Ɛmɛɛ baŋ tanam dana ŋon debokeiman nɛ ɛmɛɛ na nyeebam, nawolo nyi ɛmɛɛ ne gyaela ɛ kaa baa. Ɛmɛɛ baŋ ɛ ne wii debokeiman nɛ ɛmɛɛ na nyeebam, nawolo nyi ɛmɛɛ ne gyaela ɛ kaa boŋo. 22Ɛmɛɛ baŋ balaŋ ne kↄla ŋon te bↄↄ ne lɛɛ ŋon do ba wose man ya te bɛɛ tee ŋon, te bɛɛ baake ŋon nyi balaŋ kumɛɛ lee maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon dↄↄ nɛ ɛmɛɛ na nyeebam. Mena ke te be naanaↄ mↄ naase Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyↄↄra baŋ diyem. Dekↄŋ mena na ɛ yela ɛ sia ka gye na ɛ ke nyaŋee nideli, nawolo nyi kom keŋ Wurubuarɛ waa tↄ ŋon adido nɛ te yɛɛ nsendee ya. 24Mↄna ɛmɛɛ baŋ ɛ dana kↄba nɛ ɛ laako, nawolo nyi ɛ taŋ ke di ɛ gyoŋ pou taŋ tɛɛle kei dↄↄ. 25Ɛmɛɛ baŋ ɛ be dii baa debaŋ kei nɛ ɛ laako, nawolo nyi tanam gyae kaa ko ŋon. Ɛmɛɛ baŋ ɛ na boŋo debaŋ kei nɛ ɛ laako, nawolo nyi yaa kaa wii na ɛ ke di walaŋsa. 26Ɛmɛɛ baŋ balaŋ pou ne kolosi ɛ wose man nombia kpaakpaa nɛ ɛ laako, nawolo nyi mena mↄ te be kyaↄ yɛɛ balaŋ baŋ bↄↄ dii akɛrɛɛ nyi be yɛɛ Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyↄↄrawↄ nɛ. 27Ɛmɛɛ baŋ ɛ ne tei maŋ nɛ mɛɛ yako ŋon na ɛ ke nyii nyiaa, ɛ gyae balaŋ baŋ bɛɛ kↄla ŋon nɛ na ɛ ke yɛɛ deeli fa wↄ. 28Ɛ sola Wurubuarɛ na waa hiraa baŋ bɛɛ falaa ŋon nɛ, na ɛ kefane fa baŋ bɛɛ naase ŋon diyem nɛ. 29Akpaa ŋolo de gyↄ n lakaa man na besena alate keŋ mↄ fa e. Mena mↄ te akpaa ŋolo da mo n kegba wurikyim na mo atetate keŋ mↄ kpu e. 30Akpaa ŋolo da sola neŋ kolo na fa e te akpaa ŋolo da mo n kolo na, na gyu ke bↄↄse ke dↄↄ bela ya. 31Kpene keŋ n ne gyae nyi walaŋ waa yɛɛ fa neŋ nɛ nyaŋ mↄ yɛɛ ke fa e. 32Akpaa ɛ ne gyae balaŋ baŋ bɛɛ gyae ŋon nɛ baageŋ bo na, ɛ na gyueŋ nyi ɛ ke nyiŋ kolo kpaakpaa lee Wurubuarɛ gyaŋ ya, nawolo nyi nombiakumɛɛyɛɛra mↄ koraŋ ne gyae baŋ bɛɛ gyae wↄ nɛ. 33Akpaa ɛ yɛɛ deeli fa baŋ bɛɛ yɛɛ deeli fa ŋon nɛ baageŋ na, ɛ na gyueŋ nyi ɛ ke nyiŋ kolo kpaakpaa lee Wurubuarɛ gyaŋ ya. Nawolo nyi nombiakumɛɛyɛɛra mↄ koraŋ ne yɛɛ mena. 34Te akpaa ɛ pakee abↄↄ fa balaŋ baŋ ɛ gyeŋ nyi baa nyiŋ tↄ ŋon na, ɛ na gyueŋ nyi ɛ ke nyiŋ kolo kpaakpaa lee Wurubuarɛ gyaŋ ya. Nawolo nyi nombiakumɛɛyɛɛra koraŋ ne pakee abↄↄ fa be tebia baŋ ba gyeŋ nyi baa nyiŋ pou tↄ wↄ nɛ. 35Mↄna ɛ gyae baŋ bɛɛ kↄla ŋon nɛ na ɛ ke yɛɛ deeli fa wↄ. Ɛ paa wↄ kolo na ɛ lese ɛ loo lee ke dↄↄ. Ɛ yɛɛ mena na, Wurubuarɛ waa tↄ ŋon kom nideli te ɛ ka bese Wurubuarɛ ŋon kpene kamasɛ doo ↄ tɛɛ nɛ bia. Nawolo nyi ↄ dana wↄe fa baŋ kolo bɛɛ gyoo be sia ya, na baŋ be dana nyeemandoŋ nɛ pou. 36Ɛ wii balaŋ waraŋase ŋgba mena keŋ ɛ kya Wurubuarɛ ne wii balaŋ waraŋase nɛ." 37"Ɛ na mo ɛ wose yɛɛ balaŋ nombiadiira na ɛ ke bu wↄ fↄↄ, na Wurubuarɛ mↄ be nyiŋ di ɛ nombia na waa bu ŋon fↄↄ ya. Ɛ mo balaŋ nombiakumɛɛ kyɛɛ wↄ, na Wurubuarɛ mↄ ka mo ɛ nombiakumɛɛ kyɛɛ ŋon. 38Ɛ yɛɛ deeli fa balaŋ na Wurubuarɛ mↄ ke yɛɛ deeli fa ŋon. Ɛ yɛɛ mena na, kpene keŋ Wurubuarɛ waa fa ŋon nɛ te yɛɛ nsendee ya. Waa nyiŋ konↄↄ maa ke nideli na ke wulu gba leki, na waa mo do ɛ nyiŋmaa man. Nawolo nyi mena keŋ ɛ ke maa fa ɛ tebia nɛ, mena ke te Wurubuarɛ mↄ waa maa fa ŋon." 39Botↄↄ te Yesu gyↄↄ wↄ dudu kei nyiaa, "Siayɛlɛɛsate waa tale wola ↄ dↄↄ siayɛlɛɛsate gbɛɛ? Akpaa ↄ yɛɛ mena na, be balaŋ bala pou be gyae be kaa gyoo bↄↄ man yee? 40Kaseele bɛɛ kela ↄ gbeŋgyoo ya, mↄna kaseele kamasɛ ŋon ↄ kasee tom nideli nɛ waa yɛɛ ŋgba ↄ gbeŋgyoo nɛ. 41Weera dↄↄ te n ne naa woŋsilibii keŋ doo n dↄↄ sibii man, te n be famenɛ na daakpee keŋ doo nyaŋ gbagba n sibii man ya? 42Sena te n ke tale yako n dↄↄ nyi, 'Me dↄↄ, yela maa lese woŋsilibii lee n sibii man,' keŋ nyaŋ gbagba be famenɛ na daakpee keŋ doo n sibii man ya? Nyaŋ walaŋ ŋon n na beo n wose, kaboena nyi nya taŋgbɛɛ lese daakpee keŋ doo n sibii man nɛ, pɛna n kena nideli lese woŋsilibii keŋ doo n dↄↄ sibii man nɛ." 43Daŋ kpaakpaate kamasɛ bɛɛ se bia kumɛɛ ya, mena mↄ te daŋ kum bɛɛ se bia kpaakpaa ya. 44Daŋ kamasɛ nɛ, ke bia te bɛɛ mo gyeŋ ke. Bↄↄ ne kↄ akutu bia lee mango daŋ man ya, mena mↄ te bↄↄ ne kↄ apaŋ lee abotoo woŋse man ya. 45Mena ke te denibalaŋ mↄ doo. Walaŋ kpaakpaate kamasɛ na lese abↄↄ kpaakpaa ŋan doo ↄ konↄↄ man nɛ wola, te walaŋkum kamasɛ mↄ na lese nombiakumɛɛ ŋan doo ↄ konↄↄ man nɛ wola. Kpene kamasɛ keŋ be wulu walaŋ konↄↄ man nɛ, keŋ na lee la ↄ nↄↄman. 46Keŋte Yesu bↄↄse wↄ nyiaa, "Woŋ dↄↄ te ɛ ne baake maŋ nyi, 'Ɛ Gbeŋgyoo,' te ɛ bɛɛ yɛɛ kpene keŋ mↄↄ yako ŋon nyi yaa yɛɛ nɛ ya? 47Walaŋ kamasɛ ŋon ↄ ne kↄŋ me gyaŋ te ↄ ne nyii me nↄↄwoya te ↄ ne di ŋe dↄↄ nɛ, maa wola ŋon mena keŋ ↄ dinↄↄ doo. 48Ↄ yɛɛ ŋgba walaŋ ŋon ↄ ne ma deni te ↄ be wula bↄↄ te ↄ ba see ka mokↄↄ nideli boe dↄↄ nɛ. Keŋte boo wuuwↄ kaa mo ke dↄↄ mↄna ka te yale ya, nawolo nyi ↄ see ka mokↄↄ nideli. 49Mↄna walaŋ ŋon ↄ ne nyii me nↄↄwoya te ↄ bee di ŋe dↄↄ ya nɛ, ↄ yɛɛ ŋgba walaŋ ŋon ↄ be ma deni te ↄ ta see ka mokↄↄ nideli ya nɛ. Boo wuuwↄ kaa mo ke dↄↄ, te ke yalawↄ tekerii pou keŋ n be naa ka mokↄↄ gba ya."

will be added

X\