Luka 12

1Debaŋ kenaŋ man nɛ, balaŋ burum kↄŋawↄ kaa yilaa keŋ nae daseŋae be doo ya. Keŋte Yesu fiasɛɛ ↄ ne yako ↄ kaseela baŋ nyiaa, "Ɛ kɛɛ ɛ wose man nideli na Farasiitena dinↄↄ keŋ ke yɛɛ ŋgba tee keŋ bɛɛ mo do kolo man te ne wuku nɛ. Nawolo nyi bɛɛ yɛɛ ba wose ŋgba be yɛɛ balaŋ kpaakpaawↄ nɛ mↄna bɛɛ beo bo. 2Te kolo be kyaa keŋ bↄↄ wu ke dↄↄ keŋ nyi bↄↄ gyae baa gyuusu ke ya, te nombia aweeseŋ ŋaale mↄ be kyaa keŋ be gyae ka lee debↄↄ ya. 3Mena dↄↄ nombii kamasɛ keŋ ɛ be yako ke ditiŋtɛɛ man nɛ gyae ka lee debↄↄ, te nombii kamasɛ keŋ ɛ be kolosi adadawoya man do ŋolo deŋele man deni tↄↄman nɛ, baa mo ke gyↄ dekpeŋkpeŋ. 4Me tebia mɛɛ yako ŋon baa nyi ɛ na yee balaŋ baŋ bɛɛ ko wosenaane kaageŋ bo, mↄna bↄↄ tale yɛɛ kolo kpu bela nɛ ya. 5Mɛɛ gyae maa wola ŋon walaŋ ŋon kaboena nyi yaa yee. Ɛ yee Wurubuarɛ ŋon ↄ ko walaŋ na, ↄ dana doŋ nyi waa fuŋ ↄ woo ka do boalaŋ keŋ bɛɛ yem ya nɛ man. Ampaŋ yaa mɛɛ yako ŋon nyiaa, ŋon yɛna walaŋ ŋon kaboena nyi yaa yee. 6Akpelee koya yɛɛ aŋmoŋ? Na kaperɛ ala te bɛɛ yↄↄ akpeleese banoŋ yee? Mↄna Wurubuarɛ bee wolee be man dokoloŋ koraŋ gba ya. 7Ɛ nyeenyↄↄse koraŋ nɛ, Wurubuarɛ gyeŋ ŋe yaanↄↄle. Mena dↄↄ ɛ na yee ya, nawolo nyi ɛ dana tↄnↄↄ kela akpeleese burum." 8Keŋte Yesu kpa, "Mɛɛ yako ŋon ɛ ke nyii nyiaa, walaŋ kamasɛ ŋon ↄ lɛɛ maŋ do denibalaŋ siaman nyi me yɛɛ ↄ Gbeŋgyoo e na, maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon mↄ maa lɛɛ e do Wurubuarɛ kpilala baŋ siaman adido. 9Mↄna walaŋ ŋon ↄ te lɛɛ maŋ do denibalaŋ siaman nyi me yɛɛ ↄ Gbeŋgyoo e ya nɛ, maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon mↄ maa bɛɛ e Wurubuarɛ kpilala baŋ siaman adido. 10Nyi akpaa ŋolo de kolosi nombiakumɛɛ tia maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon nɛ Wurubuarɛ waa mo kyɛɛ e, mↄna nyi akpaa ŋolo de kolosi mmusuo nombia tia Wurubuarɛ feliŋ ŋon na, Wurubuarɛ be gyae waa mo kyɛɛ e korakora ya. 11Akpaa be wↄŋee ŋon gyu Gyudatena ↄsom denɛɛ man na gyooneŋ na donↄↄ kegyiise siaman nyi be kaa di ɛ nombia na, ɛ na wↄlɛɛ na mena keŋ ɛ ke tira ɛ nↄↄse yaa kpene keŋ ɛ ke yako ya. 12Nawolo nyi debaŋ kenaŋ nɛ, Wurubuarɛ feliŋ ŋon ne gyae la waa wola ŋon kpene keŋ ɛ ke yako." 13Yesu kee kolosi nɛ, walaŋ ŋolo korowↄ balaŋ dikpii keŋ man yako e nyiaa, "De Gbeŋgyoo, yako me kegyia na dɛɛ kpala de kya abↄↄ." 14Keŋte Yesu tiranↄↄ fa e nyi "Baale, amↄte lese na maŋ nyi maa yɛɛ ɛ nombiadiiri yaa ya abↄↄ kpalare?" 15Keŋte ↄ yako wↄ nyiaa, "Ɛ kɛɛ nideli na ɛ ka deke ɛ wose lee kedikum kamasɛ man, nawolo nyi deniwalaŋ nyeedoŋ be doo abↄↄ burum kenyiŋ man ya." 16Keŋte Yesu gyↄↄ dudu kei fa wↄ nyiaa, "Kↄbate ŋolo kyaawↄ keŋ ↄ wↄↄman weenɛɛ deewↄ fa e nideli. 17Keŋte balee ŋonaŋ yako ↄ wose nyiaa, 'Woŋ te maa yɛɛ, nawolo nyi mↄↄ taŋ botↄↄ keŋ maa see me weenɛɛ bela ya.' 18Keŋte balee ŋon yako ↄ wose nyi 'Ma gyeŋ kpene keŋ maa yɛɛ, maa tekerii me kpeese benɛɛ ŋan pou na maa baŋ dinaana na maa see me weenɛɛ na ma abↄↄ pou ŋe man.' 19Na maa yako ma wose nyiaa, 'Me dana abↄↄ kpaakpaa burum ŋan gyae ke doo fa maŋ kulutooneŋ burum. Mena dↄↄ maa kyaa fɛɛfo na maa di na maa nyↄↄ na maa di gyoŋ!' " 20Mↄna Wurubuarɛ yako e nyiaa, "Nyaŋ diyiŋte! Gyɛŋ nelim kei maa lɛo n nyeedoŋ lee n nyiŋmaa man. Na nya abↄↄ ŋan pou n be gyae see nɛ, gyae ka bese amↄte wui?" 21Keŋte Yesu yakowↄ nyiaa, "Nnɛ kei te gyae ke kↄŋ walaŋ kamasɛ ŋon ↄ ne gyae abↄↄ burum fa ↄ wose tɛɛle kei dↄↄ, mↄna Wurubuarɛ siaman na ↄ be doo kolo man ya nɛ dↄↄ." 22Keŋte Yesu yako ↄ kaseela baŋ nyiaa, "Mena dↄↄ te mɛɛ yako ŋon nyi 'Ɛ na naase ɛ wose diyem lee ɛ kekyaa man kedi na kenyↄↄ na abↄↄ ŋan ɛ ka do ya. 23Nyeedoŋ ne hia kela weenɛɛ, te deniwalaŋ wose mↄ ne hia kela abↄↄ ŋan waa do. 24Ɛ kɛɛ gyebuse, bↄↄ ne duu abↄↄ ya te bↄↄ ne kↄↄ ya, te bↄↄ dana kpeese yaa denɛɛ ŋan man baa see weenɛɛ ya, mↄna Wurubuarɛ ne fa wↄ weenɛɛ. Kaboena yaa gyeŋ nyi ɛ wose ne hia kela gyebuse. 25Ɛ man woŋti te lee ↄ kayeyɛɛ man nɛ, waa tale mo debaŋ dokoloŋ kooŋ pɛ kpu na ↄ weeya ŋan Wurubuarɛ be fa e nɛ? 26Akpaa nyi ɛ be gyae ɛ ke tale yɛɛ kolo peperee kei ya na, woŋ dↄↄ te ɛ ne naase ɛ wose diyem abↄↄ akaŋ ŋan dↄↄ? 27Ɛ kɛɛ mena keŋ kyeŋkyeŋkↄↄse na bee, ŋe bɛɛ yɛɛ tom ya te ŋe bɛɛ loo kanyaŋse mↄ ya. Mↄna mɛɛ yako ŋon ɛ ke nyii nyi Gyoo Solomↄn na ↄ wosekenyiŋ koraŋ nɛ, ↄ te nyiŋ kyeŋkyeŋkↄↄse kɛŋa man dokoloŋ kyeo ya. 28Weera dↄↄ te ɛ bɛɛ lɛɛ Wurubuarɛ di nideli ya? Nyi akpaa mena te Wurubuarɛ ne desina ŋalese ŋan ɛ kena ŋa gyɛŋ kyoo na be ta too ŋa na, kenaŋ na ɛ tↄↄse nyi Wurubuarɛ waa tale desina ŋon kela ŋalese ŋenaŋ. 29Mena dↄↄ ɛ na mo ɛ konↄↄ gyakaa kpene keŋ ɛ ke di yaa kpene keŋ ɛ ke nyↄↄ dↄↄ ya. Ɛ na yeyɛɛ na mena abↄↄ ŋenaŋ ya. 30Nawolo nyi mena abↄↄ kɛŋa te tɛɛle kei dↄↄ balaŋ baŋ bↄↄ gyeŋ Wurubuarɛ ya nɛ sia ne yɛɛ ŋe dↄↄ, mↄna ɛ kya Wurubuarɛ gyeŋ nyi mena abↄↄ kɛŋa ne hia ɛmɛɛ mↄ. 31Mena dↄↄ ɛ taŋgbɛɛ mo ɛ loo pou gyakaa Wurubuarɛ gyoori keŋ dↄↄ. Nyi akpaa ɛ yɛɛ mena na, Wurubuarɛ waa mo abↄↄ akaŋ ŋan pou kpu ŋon.' " 32"Ɛmɛɛ me balaŋ dikpiibii, ɛ ta boo ya mↄna ɛ na yee ya nawolo nyi dana ɛ kya Wurubuarɛ gyoŋ nyi waa yela ɛ ke di gyoori kpu na e. 33Ɛ yↄↄ ya abↄↄ na ɛ ka mo ŋe kↄba pou fa ayematena. Kei gyae ke yela ɛ ke nyiŋ abↄↄ kpaakpaa see ɛ wose Wurubuarɛ man. Ŋmɛɛlate be gyae waa tale gyu botↄↄ ke ŋmɛɛle ya, te kolo be gyae ke tale wↄlɛɛ ŋa mↄ ya. 34Ɛ tↄↄse nyi botↄↄ keŋ ya abↄↄ kpaakpaa doo nɛ, botↄↄ te ɛ loo mↄ gyakaa." 35Keŋte Yesu besewↄ yako wↄ nyiaa, "Ɛ doo ɛ wose dↄↄ nideli na ɛ ke kyaŋee ɛ kanease see, 36ŋgba tewulɛɛ baŋ bɛɛ daa be gbeŋgyoo ka lee alowↄle tɛɛ kↄŋ nɛ. Na nyi akpaa ↄ betaa kↄŋ kaa gyↄ disim na baa koro toro e bileŋ. 37Tewulɛɛ baŋ be gbeŋgyoo waa kaa naa nyi ba delena nɛ, baŋ na nyeebam. Ampaŋ yaa mɛɛ yako ŋon nyiaa, be gbeŋgyoo ŋon waa kpee wa abↄↄ desina ↄ wose na waa yela baa kyakee na waa fa wↄ weenɛɛ baa di. 38Akpaa nyi be gbeŋgyoo ŋon da bese kↄŋ tɛɛ nsana yaa nebo fuu koraŋ te ↄ naa nyi ↄ tewulɛɛ baŋ delena na, baŋ na nyeebam. 39Mↄna ɛ tↄↄse nyiaa, akpaa dekpaŋalaŋte deŋ gyeŋ debaŋ keŋ ŋmɛɛlatena baa kↄŋ kaa ŋmɛɛle e nɛ, nafↄ waa doo ↄ wose dↄↄ na bↄↄ nyiŋ kↄŋ kaa kuu wa abↄↄ ya. 40Mena dↄↄ kaboena nyi ɛmɛɛ mↄ yaa doo ɛ wose dↄↄ, nawolo nyi maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon mↄ maa kↄŋ bo debaŋ keŋ ɛ loo be gyakaa ya nɛ." 41Botↄↄ te Pita bↄↄse Yesu nyiaa, "Me Gbeŋgyoo, daa yaa n gyↄↄ dudu kei fa yaa walaŋ kamasɛ?" 42Keŋte Yesu tiranↄↄ fa e nyi, "Amↄte yɛna tobaale ŋon bɛɛ lɛɛ e di te ↄ sia be kare?" Ŋon yɛna walaŋ ŋon ↄ gbeŋgyoo ba mo e nyi waa kɛɛ ↄ tewulɛɛ akaŋ baŋ dↄↄ, na waa fa wↄ weenɛɛ debaŋ keŋ kaboena nɛ man. 43Nyi ↄ gbeŋgyoo ŋon de kↄŋ kaa naa e nyi ↄ ne yɛɛ ↄ tom ŋgba mena keŋ ↄ kpa waa yɛɛ nɛ, na ŋon na nyeebam. 44Ampaŋ yaa mɛɛ yako ŋon nyiaa, ↄ gbeŋgyoo ŋon waa mo wa abↄↄ pou do tobaale ŋonaŋ nyiŋmaa man nyi waa kɛɛ ŋe dↄↄ. 45Mↄna akpaa tobaale kei de yako ↄ wose nyiaa, "Me gbeŋgyoo te kyare ↄ bɛɛ kↄŋ ya, te ↄ gyoo tewulɛɛ na alebia akaŋ baŋ akpanyaŋnyaŋ keyɛɛ te ↄ ne dii te ↄ ne nyↄↄ dɛɛse nɛ, 46ↄ gbeŋgyoo ŋon da bese kↄŋ wee yaa debaŋ keŋ tobaale ŋon loo be gyakaa ya nɛ, waa wↄŋ tobaale ŋonaŋ deŋele na waa gegi e na waa yela waa naa diyem ŋgba baŋ bↄↄ ne lɛɛ Wurubuarɛ di ya nɛ. 47Tobaale ŋon ↄ gyeŋ kpene keŋ ↄ gbeŋgyoo ne gyae te ↄ te desina ↄ wose see na waa yɛɛ ↄ gbeŋgyoo kegyaebii ya nɛ, baa kebii e dambiise nideli. 48Mↄna tobaale ŋon ↄ ba gyeŋ kpene keŋ ↄ gbeŋgyoo ne gyae ya te ↄ yɛɛ kpene keŋ kaboena ketuku na, baa tuku e bo kyomii. Walaŋ kamasɛ ŋon ba mo abↄↄ burum do ↄ nyiŋmaa man na, baa bↄↄse abↄↄ burum lee ↄ gyaŋ. Te ŋon mↄ ba mo abↄↄ ŋan ŋa boe nideli do e ↄ nyiŋmaa man na, mena ke mↄ te baa bↄↄse lee ↄ gyaŋ." 49Keŋte Yesu yako wↄ nyiaa, "Me kↄŋae me kaa do boalaŋ tɛɛle kei dↄↄ, te ma kegyaebii yɛna nyi nafↄ ke deŋ wulaa kɛɛ kpaa. 50Kaale daale doo daa na maŋ te mɛɛ yeyɛɛ kelii debaŋ keŋ kaale kenaŋ gyae ke taŋ. 51Ɛ gyeŋ nyi wosefɛɛreŋ yaa ma moowↄ kↄŋ tɛɛle kei dↄↄ? Koa! Na wosefɛɛreŋ ya, mↄna me kↄŋae na balaŋ kekpase kpookpoo. 52Lee gyɛŋ ne gyu nɛ dekpaŋalaŋ keŋ ke man balaŋ yɛɛ balaŋ banoŋ na baa kpase ba wose. Balaŋ batooro baa koro seŋ tia balaŋ bala, na balaŋ bala mↄ ka koro seŋ tia balaŋ batooro. 53Kyaↄ baa koro seŋ tia be bia baala te bia baala mↄ baa koro seŋ tia be kyaↄ. Naↄ baa koro seŋ tia be bia alebia te bia alebia mↄ baa koro seŋ tia be naↄ. Awuna baa koro seŋ tia be bia ala te bia ala mↄ baa koro seŋ tia ba awuna." 54Keŋte Yesu besewↄ yako balaŋ dikpii keŋ nyiaa, "Ɛ naa ŋↄma da lee weese dɛɛyalae man nɛ, debokenaŋ man na ɛ kpa 'Ↄga ne kↄŋ' na ampaŋ ↄga te ŋɛɛ. 55Te ɛ naa ŋgba feliŋ ne gyↄↄ lee ata yenaŋ na ɛ kpa 'Weese waa seŋ' na ampaŋ te kↄŋ mena. 56Ɛmɛɛ baŋ ɛ na beo ɛ wose! Ɛ ne tale kɛɛ adido na ateta na ɛ ta wola kpene keŋ gyae ke yɛɛ. Woŋ dↄↄ te ɛ be tale kɛɛ abↄↄ ŋan ne kↄŋ gyɛŋ nɛ, na ɛ ka wola ŋe man ya? 57Woŋ dↄↄ te ɛmɛɛ gbagba be tale gyueŋ naa kpene keŋ dei fa ŋon na ɛ ke yɛɛ ya? 58Nyi akpaa ŋolo de samenaa neŋ te ɛ ne gyu ɛ kaa di nombia ŋan na, yɛɛ kakyeŋ na ɛ ke desina ya nsana gbɛɛnaa man. Na mena ya na waa mo neŋ gyu nombiadiiri ŋon gyaŋ na ŋon mↄ ka mo neŋ kefa kotↄtↄↄtena na baŋ mↄ kewↄŋee neŋ ketↄ deni. 59Mɛɛ yako neŋ n ke nyi nyiaa, n be gyae n ka lee deni man botↄↄ ya kaboena n ketↄ kom keŋ baa kara fa neŋ nɛ pou taŋ."

will be added

X\