Luka 1

1Kegyia kpaakpaa Teyofilose, balaŋ burum te yɛɛ kakyeŋ ŋmarase nombia ŋan be kↄŋ de gyaŋ kɛbo lee Yesu Kristo wose man nɛ see. 2Nombia ŋan bↄↄ ŋmarase nɛ, mena nombia ŋenaŋ ke te baŋ bↄↄ mo be sia naa ŋa leenaŋ kewalaŋ, te bↄↄ kolosi de Gbeŋgyoo Yesu Kristo wose man nombia fa daa nɛ yakowↄ. 3Kegyia Teyofilose, lee mena dↄↄ maŋ gbagba gyoo nombia kɛŋa man nideli leenaŋ ŋa kewalaŋ keŋ na, me naawↄ nyi kaboena nyi maa tↄlɛɛ ŋa kekↄŋ bii dokoloŋ dokoloŋ fa neŋ, 4na n ke nyiŋ gyeŋ nyi nombia ŋan pou bↄↄ wola neŋ nɛ yɛɛ ampaŋ. 5Debaŋ keŋ gyoo Herode ne di gyoori Gyudia tɛɛle man nɛ, na Wurubuarɛ sae ŋolo kyaa keŋ bɛɛ baake e nyi Sakaria. Na ↄ kpuɛ Abigya saere dikpii man, te ↄ wɛɛle Elisabɛte mↄ lee Wurubuarɛ sae Aarↄn duuluŋ man. 6Sakaria na ↄ wɛɛle gbɛɛneŋ tenɛɛ Wurubuarɛ siaman. Te bee di de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ mmaraase na ↄ nombia ŋan pou dↄↄ nideli keŋ ba wose man be dana nombiikum daale ya. 7Mↄna bↄↄ taŋ bu ya nawolo nyi Elisabɛte yɛɛ ↄlamanbo e, te ŋon na ↄ baale Sakaria mↄ pou te ŋmɛɛ. 8Wee daale nɛ, kaa liiwↄ Sakaria saese dikpii keŋ dↄↄ nyi baa gyu Wurubuarɛ ↄsom deni dinaa keŋ man ke fa Wurubuarɛ kedi. 9Be lↄↄ boe ŋgba mena keŋ ba amanberɛ na wolo nɛ, te yalawↄ Sakaria dↄↄ nyi waa gyu Wurubuarɛ ↄsom deni dinaa keŋ man ↄ kaa too oliifi. 10Debaŋ keŋ ↄ ba gyoo Wurubuarɛ ↄsom deni dinaa keŋ man ↄ kaa too oliifi nɛ, na balaŋ dikpii keŋ pou kyaa debↄↄ man bɛɛ fane. 11Sakaria kɛɛ too oliifi keŋ nɛ, botↄↄ te Wurubuarɛ kpilale kↄŋawↄ ↄ gyaŋ kaa seŋ kedeesa boe keŋ ↄ na too oliifi ke dↄↄ nɛ dunoluŋ dↄↄ. 12Sakaria kena e nɛ, ↄ wↄe lↄↄ e te gyakoloŋ gyoo e. 13Keŋte Wurubuarɛ kpilale ŋon yako e nyiaa, "Sakaria na yee ya, Wurubuarɛ te nyii n kefane mena dↄↄ n wɛɛle Elisabɛte waa lola bu baale fa neŋ, na n ka do e yele nyi Gyↄn. 14Ba lola bu ŋon na, gyae ke yɛɛ neŋ gyoŋ nideli te balaŋ burum mↄ sia gyae ka gye ↄ dↄↄ, 15nawolo nyi bu ŋon waa yɛɛ walaŋ dinaa Wurubuarɛ siaman, mena dↄↄ ↄ na mo soloŋ na soloŋ daa ↄ nↄↄ ya. Wurubuarɛ waa mo ↄ feliŋ do ↄ man leenaŋ ↄ naa tↄↄman pɛna baa lola e. 16Te waa kyɛɛkee Iseraetena balaŋ burum agyueŋ kↄŋ be Gbeŋgyoo Wurubuarɛ gyaŋ. 17Wurubuarɛ waa mo ↄ feliŋ do ↄ man, na waa fa e doŋ ŋgba mena keŋ ↄ be fa ↄ dekpeŋkpeŋgyↄↄre Elia nɛ. Waa ta de Gbeŋgyoo ŋon siaman na waa desina kyaↄ na be bia nsana, te balaŋ baŋ bↄↄ ne bu Wurubuarɛ ya nɛ, waa besena wↄ kↄŋ gbɛɛ kpaakpaate keŋ dↄↄ na waa desina de Gbeŋgyoo balaŋ see e." 18Botↄↄ te Sakaria bↄↄse Wurubuarɛ kpilale ŋon nyiaa, "Sena te maa yɛɛ na maa naa nyi nombia kɛŋa yɛɛ ampaŋ? Nawolo nyi daa na me wɛɛle pou te ŋmɛɛ." 19Keŋte Wurubuarɛ kpilale ŋon tiranↄↄ fa e nyiaa, "Maŋ yɛna Gaberɛle, Wurubuarɛ kpilale ŋon ma seŋɛɛ ↄ siaman debaŋ kamasɛ. Ŋon kpila na maŋ nyi me kaa yako neŋ mena nombia kpaakpaa kɛŋa. 20Nombia ŋan mↄↄ yako neŋ nɛ, gyae kekↄŋ ŋgba mena keŋ mↄↄ yako see nɛ. Mↄna keŋ n te lɛɛ me nombia kɛŋa di ya dↄↄ nɛ, n be gyae n ke tale kolosi ya kaboena nombia ŋan mɛɛ yako neŋ nɛ kekↄŋ ampaŋ debaŋ keŋ mↄↄ see neŋ nɛ." 21Debaŋ kenaŋ pou man na, balaŋ baŋ kyaa debↄↄ man bɛɛ daa Sakaria, na bɛɛ gyueŋ kpene keŋ dↄↄ ↄ be dↄↄ Wurubuarɛ ↄsom deni dinaa keŋ man mena. 22Debaŋ keŋ ↄ ba lee kↄŋ balaŋ baŋ gyaŋ nɛ, ↄ te tale kolosi na wↄ ya, mena dↄↄ ba gyeŋawↄ nyi ↄ te naa kalesewola daale Wurubuarɛ ↄsom deni dinaa keŋ man. Ↄ nyiŋmaase te ↄ moowↄ kolosi na wↄ, nawolo nyi ↄ ta bese omumuu. 23Debaŋ keŋ ↄ be yɛɛ ↄ saere tom keŋ taŋ nɛ, te ↄ besewↄ gyu ↄ dɛɛ. 24Nombia kɛŋa kekↄŋ wↄle nɛ, te kyare ya te ↄ wɛɛle Elisabɛte kyaŋa fulu, te ↄ weese ↄ wose gyaalaŋna banoŋ keŋ ↄ bɛɛ lee debↄↄ ya. 25Keŋte ↄ yakowↄ nyiaa, "De Gbeŋgyoo Wurubuarɛ te wii me waraŋase ŋgba ↄ ba lese desɛŋ dinaa kei lee me dↄↄ balaŋ siaman nɛ." 26Elisabɛte fulu keŋ ke di gyaalaŋna looro nɛ, Wurubuarɛ kpila ↄ kpilale Gaberɛle gyu Nasarɛte keŋ kyaa Galelia tɛɛle dↄↄ nɛ. 27Ↄ kpila e gyu alebu ŋolo ŋon ↄ te doo ta na baale ya nɛ gyaŋ. Ↄ yele yɛna Mɛɛre. Mɛɛre kei na Gyosɛfo ŋon ↄ ba lee gyoo Defidi duuluŋ man nɛ bake la see nyi baa yala dↄŋa nɛ. 28Keŋte Wurubuarɛ kpilale ŋon gyuuwↄ ke yako e nyiaa, "Mɛɛre nyaŋ na nyeebam, nawolo nyi Wurubuarɛ kpuɛ na neŋ, te ↄ nyiŋmaa gyakaa n dↄↄ nideli." 29Mɛɛre kenyii nↄↄwoya kɛŋa nɛ, ↄ wose gbirisi e nawolo nyi ↄ te nyii nombia ŋan man nideli ya. 30Keŋte Wurubuarɛ kpilale ŋon yako e nyiaa, "Mɛɛre na yee ya, Wurubuarɛ ta mo ↄ bɛrɛɛ boele neŋ. 31Nyaŋ ke kyaŋ fulu na n ka lola bu baale na n ka do e yele nyi Yesu. 32Waa yɛɛ walaŋ dinaa Wurubuarɛ siaman, na baa baake e nyi Wurubuarɛ Kpatakpere ŋon bu. De Gbeŋgyoo Wurubuarɛ waa yela waa di gyoori ŋgba ↄ naana Defidi nɛ. 33Waa di gyoori Gyekↄpo duuluŋ man balaŋ dↄↄ kekpaakekpaa, te ↄ gyoori kenaŋ betaŋ ↄto ya." 34Botↄↄ te Mɛɛre bↄↄse Wurubuarɛ kpilale ŋon nyiaa, "Sena te nombia kɛŋa gyae ke tale kↄŋ mena, debaŋ keŋ mↄↄ gyeŋ baale na baale ya?" 35Keŋte Wurubuarɛ kpilale ŋon tiranↄↄ fa e nyiaa, "Wurubuarɛ feliŋ ŋon gyae kekↄŋ kaa gyoo n man, na Wurubuarɛ Kpatakpere ŋon ka mo ↄ doŋ keŋ do n man na n ke kyaŋ fulu. Mena dↄↄ bu ŋon nyaŋ ka lola nɛ, waa yɛɛ bu ŋon ayimɛɛ be doo ↄ man ya, te baa baake e nyi Wurubuarɛ bu. 36Kɛɛ! N loŋto Elisabɛte ŋon be kpa ↄ yɛɛ ↄlamanbo e te ↄ be ŋmɛɛ koraŋ mↄ nɛ, te kyaŋ fulu gyaalaŋna looro yaa. 37Nawolo nyi kpene kamasɛ be kyaa keŋ nyi Wurubuarɛ be gyae waa tale yɛɛ ya." 38Keŋte Mɛɛre yakowↄ nyiaa, "Ma nyee tesɛɛ bo na Wurubuarɛ. Ŋan pou n be yako maŋ nɛ dɛɛkↄŋ mena." Keŋte Wurubuarɛ kpilale ŋon laŋawↄ yela e. 39Weeya akalansɛɛ ŋaale wↄle nɛ, Mɛɛre desina ↄ wose te ↄ gyuu Sakaria na ↄ wɛɛle Elisabɛte gyaŋ Gyudia tɛɛle man. Na donↄↄ keŋ man be kyaa nɛ, gyakae bulase dↄↄ. 40Ↄ ka gyoo donↄↄ keŋ man nɛ, ↄ gyuuwↄ Sakaria dɛɛ te ↄ doo Elisabɛte nↄↄ. 41Debaŋ keŋ Elisabɛte be nyii Mɛɛre nↄↄ kado keŋ nɛ, ↄ bu ŋon wosi ↄ wose ↄ tↄↄman, te Wurubuarɛ feliŋ ŋon kaa gyoowↄ Elisabɛte man nideli. 42Keŋte Elisabɛte nyaŋeewↄ fae yeesa nyiaa, "Nyaŋ yɛna alo ŋon Wurubuarɛ ba mo ↄ nyiŋmaa gyakaa n dↄↄ nideli ala pou man, te ↄ ta mo ↄ nyiŋmaa gyakaa n bu ŋon nyaŋ ka lola nɛ dↄↄ." 43Woŋ nombia dinaana yaa Wurubuarɛ yɛɛwↄ fa maŋ nɛ, nyi me Gbeŋgyoo ↄ naa waa kↄŋ kaa do maŋ nↄↄ? 44Nawolo nyi me ka betaa nyii n nↄↄ kado pɛ, te me bu ŋon ↄ doo me tↄↄman nɛ nyaŋeewↄ wosi ↄ wose. 45Wurubuarɛ te hiraa neŋ, ŋgba n be lɛɛdi nyi de Gbeŋgyoo nombia ŋan ↄ be yako nɛ, gyae kekↄŋ mena fa neŋ nɛ. 46Keŋte Mɛɛre yakowↄ nyiaa, "Mɛɛ lese de Gbeŋgyoo yele lee me konↄↄ man. 47Wurubuarɛ yɛna ma nyeelɛɛre, mena dↄↄ te mɛɛ nyaŋee, 48nawolo nyi ↄ te tↄↄse maŋ wa alebu kei dinↄↄ, ŋon nafↄ bↄↄ ne kala maŋ do balaŋ man ya nɛ. Lee nɛnɛɛ ne gyuu nɛ, walaŋ kamasɛ waa baake maŋ nyi, alo ŋon Wurubuarɛ be hiraa e. 49Nawolo nyi Wurubuarɛ Kpatakpere ŋon te yɛɛ nombia dinaana fa maŋ. Ↄ yɛɛ Wurubuarɛ ŋon ayimɛɛ be doo ↄ man ya. 50Deniwalaŋ duuluŋ kamasɛ man nɛ, ↄ ne wii baŋ pou bee yee e nɛ waraŋase. 51Ↄ ta mo ↄ doŋ yɛɛ gyakoloŋ nombia, te ↄ yaasee balaŋ baŋ bee gyina ba wose nɛ na be nombia ŋan pou bɛɛ gyueŋ ba nyeeya man nɛ lee ↄ siaman. 52Ↄ te yↄkↄse gyooneŋ dinaana tɛɛle man, te ↄ gyinaa balaŋ baŋ bɛɛ yↄkↄse ba wose nɛ adido. 53Ↄ te yeli baŋ tanam na ko wↄ nɛ te nyiŋ abↄↄ kpaakpaa, te ↄ yela baŋ be dana kↄba nɛ laŋawↄ nyiŋmaase kufu nawↄↄ kufu. 54Ↄ te di ntam keŋ ↄ be kaŋ fa de naanaↄ nɛ dↄↄ, te ↄ kↄŋawↄ kaa kyↄ ↄ tewulɛɛ Iseraetena, 55ŋgba mena keŋ ↄ be yako see nyi, waa wii Aberaham na ↄ duuluŋ man balaŋ pou waraŋase kekpaakekpaa nɛ." 56Mɛɛre kyaawↄ Elisabɛte gyaŋ ŋgba gyaalaŋna batooro nɛ, te ↄ besewↄ gyu ↄ dɛɛ. 57Debaŋ keŋ Elisabɛte kalola be lii nɛ, ↄ lola bu baale. 58Balaŋ baŋ be kyaa benaa na e, na ↄ loŋtona nyii mena keŋ de Gbeŋgyoo be wii ↄ waraŋase nideli nɛ, be popou nyaŋeewↄ kpu na e. 59Bu ŋon kedi weeya gyanaara nɛ, be kↄŋawↄ be kaa kara ↄ baala wose na baa mo ↄ kya Sakaria yele do e, 60mↄna ↄ naa bɛɛwↄ te ↄ kpa "Baa baake e nyi Gyↄn." 61Keŋte balaŋ baŋ yako e nyiaa, "Yele kei te yɛɛ n dekpaŋalaŋ man yele ya." 62Botↄↄ te ba moo be nyiŋmaase kolosi na ↄ kya bↄↄse e yele keŋ ↄ ne gyae nyi baa mo do ↄ bu ŋon. 63Keŋte Sakaria yako wↄ nyiaa baa fa e kolo waa ŋmarase ke dↄↄ, te ↄ ŋmarasewↄ nyi, "Ↄ yele yɛna Gyↄn." Nombii kei yɛɛ be popou gyakoloŋ. 64Debokenaŋ man te Sakaria nↄↄ gyuusuwↄ te ↄ fiasɛɛ kolosi lese Wurubuarɛ yele. 65Keŋte gyakoloŋ gyoo be tebia baŋ pou, te nombia ŋenaŋ yaaseewↄ gyu Gyudia tɛɛle man donↄↄse ŋan ŋe kyaa bulase dↄↄ nɛ pou man. 66Walaŋ kamasɛ ŋon ↄ be nyii nombii kei nɛ bↄↄse ↄ wose nyiaa, "Walaŋ woŋti dinↄↄ yaa bu kei waa kaa yɛɛ baa?" Nawolo nyi be naawↄ nyi, de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ nyiŋmaa gyakaa ↄ dↄↄ nideli. 67Wurubuarɛ moo ↄ feliŋ ŋon do Gyↄn ↄ kya Sakaria man, te ↄ kolosi Wurubuarɛ nombia see nyiaa, 68"De Gbeŋgyoo Wurubuarɛ, dɛɛ lese n yele nawolo nyi n te kↄŋ kaa lɛɛ n balaŋ Iseraetena nyee. 69N te fa daa nyeelɛɛre dinaa ŋolo, ŋon ↄ ba lee n tobaale Defidi duuluŋ man. 70Ŋgba mena keŋ n be tɛɛ nya akpeŋkpeŋgyↄↄra baŋ ayimɛɛ be doo be man ya nɛ dↄↄ kolosi see nɛ nyiaa, 71waa lɛɛ daa lee de kↄlala, na baŋ bↄↄ ne naa de sia laŋ ya nɛ nyiŋmaa man. 72N yakowↄ nyi nyaŋ ke wii de naanaↄ waraŋase, na n ke tↄↄse nↄↄkebakesee keŋ ɛmɛɛ na wↄ be bake see nɛ. 73N kaŋa ntam fa de naana Aberaham, te ɛmɛɛ na e bakewↄ see nyi, 74n ka lese daa lee de kↄlala nyiŋmaase man, na ke yela dɛɛ tale gyↄ de konↄↄ som neŋ keŋ dↄↄ yee gyakoloŋ ya, 75na dɛɛ yɛɛ balaŋ baŋ be gbɛɛneŋ tenɛɛ n siaman, na baŋ ba wose betaŋ ayimɛɛ ya kelii debaŋ keŋ dɛɛ yeŋ nɛ. 76Sakaria ke yako kɛŋa pou taŋ nɛ te ↄ kolosiwↄ fa bu ŋon nyiaa, nɛnɛɛ nyaŋ me bu Gyↄn, baa baake neŋ nyi Wurubuarɛ Kpatakpere ŋon dekpeŋkpeŋgyↄↄre, nawolo nyi nyaŋ keta de Gbeŋgyoo ŋon siaman na n ke desina ↄ gbɛɛneŋ fa e. 77Na n ke yela ↄ balaŋ ka gyeŋ nyi ba sola Wurubuarɛ te ↄ mo be nombiakumɛɛ kyɛɛ wↄ na, baa nyiŋ nyeekelɛɛ. 78Nawolo nyi Wurubuarɛ yɛɛ waraŋasete e, te ↄ te kpila nyeelɛɛre ŋon nyi waa kↄŋ kaa lɛɛ da nyee. Ↄ kekↄŋ gyae ke yɛɛ ŋgba keŋmaŋee nɛ, 79keŋmaŋee kei gyae ka lee adido kↄŋ baŋ pou be kyaa ditiŋtɛɛ man na yeŋ gbɛɛneŋ man nɛ dↄↄ, na kawola daa gbɛɛ kpaakpaa keŋ dɛɛ ta wosefɛɛreŋ man." 80Keŋte bu ŋon beewↄ te de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ moo ↄ feliŋ ŋon do ↄ man te ↄ nyiŋa doŋ. Ↄ kyaawↄ depampaa dinaa man kaboena wee keŋ ↄ ba lese ↄ wose debↄↄ wola Iseraetena nɛ liiwↄ.

will be added

X\