Gyↄn 1

1Lee kewalaŋ keŋ pɛna Wurubuarɛ ke yɛɛ kpene kamasɛ na, ŋon bɛɛ baake e nyi Wurubuarɛ nombii ŋon nɛ wulaa ↄ kyaa. Na ŋon na Wurubuarɛ kyaa la, te ŋon yɛna Wurubuarɛ. 2Ŋon na Wurubuarɛ kyaa la leenaŋ kewalaŋ kenaŋ man. 3Ↄ dↄↄ te Wurubuarɛ tɛɛwↄ yɛɛ kpene kamasɛ, te Wurubuarɛ ta lee ↄ wↄle yɛɛ kolo na kolo ya. 4Wurubuarɛ nombii kei ne faa na nyeedoŋ, te nyeedoŋ kenaŋ yɛna keŋmaŋee keŋ ne gyuusu balaŋ sia na baa naa Wurubuarɛ gbɛɛ. 5Keŋmaŋee kenaŋ ne ŋmaŋee ditiŋtɛɛ man, mↄna ditiŋtɛɛ keŋ bɛɛ tale di ke dↄↄ ya. 6Debaŋ daale liiwↄ na Wurubuarɛ kpila ↄ kpilale ŋolo ŋon bɛɛ baake e nyi Gyↄn. 7Ŋon kↄŋala ↄ kaa di adansɛɛ lee keŋmaŋee keŋ wose man fa balaŋ, na balaŋ pou kenyiŋ ta ↄ dↄↄ lɛɛ keŋmaŋee keŋ di. 8Na ŋon Gyↄn gbagba yɛna keŋmaŋee keŋ ya, mↄna ↄ kↄŋae kaa di adansɛɛ lee keŋmaŋee keŋ wose man. 9Ŋon bɛɛ baake e keŋmaŋee gbagba keŋ nɛ waa kↄŋ tɛɛle kei dↄↄ, na ↄ kaa ŋmaŋee fa walaŋ kamasɛ. 10Keŋmaŋee kenaŋ kaa kyaawↄ tɛɛle kei dↄↄ. Ↄ dↄↄ te Wurubuarɛ tɛɛwↄ yɛɛ kpene kamasɛ tɛɛle kei dↄↄ, mↄna tɛɛle kei dↄↄ balaŋ ta gyeŋ e ya. 11Ↄ kↄŋawↄ ŋon gbagba ↄ balaŋ gyaŋ, mↄna ↄ balaŋ te lɛɛ e ya. 12Mↄna balaŋ baŋ pou bↄↄ lɛɛ e te bↄↄ lɛɛ di nɛ, ↄ faa wↄ gbɛɛ te ba bese Wurubuarɛ bia. 13Ba te yɛɛ Wurubuarɛ bia ŋgba mena keŋ alo na baale na lola bia ba kegyae man nɛ ya. Mↄna Wurubuarɛ gbagba kegyaebii man te ↄ lese wↄ nyi baa yɛɛ ↄ bia. 14Ŋon bɛɛ baake e nyi Wurubuarɛ nombii nɛ, kaa bese deniwalaŋ te ↄ kaa kyaawↄ de man weeya akalansɛɛ ŋaale. De naa ↄ gyoorobiiri keŋ nawolo nyi ŋon waageŋ yɛna ↄ kya Wurubuarɛ bu dokoloŋ ŋon nɛ. Ↄ man te Wurubuarɛ bɛrɛɛ na anokoare keŋ doo. 15Gyↄn dii adansɛɛ lee ↄ wose man. Ↄ fae yeesa yako nyi, "Walaŋ kei wose man nombia yaa me wulaa yako ŋon nyiaa, 'Walaŋ ŋon ↄ dↄŋ me wↄle ↄ ne kↄŋ nɛ ↄ kela maŋ, nawolo nyi ↄ wulaa ↄ kyaa pɛte ba lola maŋ.' " 16Lee ↄ bɛrɛɛ keŋ be wulu ↄ man nɛ dↄↄ, te ↄ ne hiraa daa agbaatee agbaatee. 17Mosesi dↄↄ te Wurubuarɛ tɛɛwↄ mo mmaraase ŋan fa daa, mↄna Yesu Kristo dↄↄ te ↄ tɛɛwↄ wola daa ↄ bɛrɛɛ na wa anokoare keŋ. 18Ŋolo na ŋolo te naa ta Wurubuarɛ na ↄ sia ya, mↄna Wurubuarɛ bu dokoloŋ kooŋ ŋon loŋ bɛɛ lam ŋon na ↄ kya nsana ya nɛ, kaa lesena Wurubuarɛ dinↄↄ wola daa. 19Gyudatena kegyiise baŋ be kyaa Gyerusalɛm donↄↄ man nɛ, kpila Wurubuarɛ saese na Lewitena baale nyi be kaa bↄↄse Gyↄn nyiaa, "Nyaŋ yɛna amↄte?" Gyↄn ta beo wↄ ya. 20Mↄna ↄ torowↄ yako wↄ nyiaa, "Na maŋ yɛna nyeelɛɛre ŋon Wurubuarɛ be yako see nyi waa kↄŋ nɛ ya." 21Keŋte be bↄↄse e nyiaa, "Kenaŋ na nyaŋ yɛna amↄte? Nyaŋ yɛna Elaegya?" Keŋte ↄ tiranↄↄ fa wↄ nyi, "Koa, na maŋ yɛna Elaegya ya." Ba besewↄ bↄↄse e nyiaa, "Nyaŋ yɛna Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyↄↄre ŋon dɛɛ daa nɛ?" Keŋte Gyↄn tiranↄↄ fa wↄ nyi "Koa, na maŋ ya." 22Keŋte be bↄↄse e nyi "Te kenaŋ na nyaŋ yɛna amↄte? Yako daa nombii dokoloŋ na dee nyiŋ gyu ke yako baŋ bↄↄ kpila daa nɛ. Sena te n ne yako lee nyaŋ gbagba n wose man?" 23Botↄↄ te Gyↄn moo nↄↄwoya ŋan Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyↄↄre Yesaya be yako see nɛ tiranↄↄ fa wↄ nyiaa, "Maŋ yɛna woya ŋan ne fae yeesa depampaa dinaa keŋ man nɛ nyiaa, Ɛ tenee de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ gbɛɛ see e na ↄ kaa ta ke dↄↄ." 24Balaŋ baŋ bↄↄ kpili gyu Gyↄn gyaŋ nɛ, man baale yɛɛ Farasiitenawↄ, 25keŋte be bↄↄse Gyↄn nyiaa, "Akpaa na nyaŋ yɛna nyeelɛɛre ŋon Wurubuarɛ be yako see nyi waa kↄŋ nɛ ya, yaa Elaegya yaa Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyↄↄre ŋon ya na, woŋ dↄↄ te n ne sↄ balaŋ Wurubuarɛ loŋ?" 26Botↄↄ te Gyↄn tiranↄↄ fa wↄ nyiaa, "Maŋ dↄↄ loŋ yakaa te me dana mɛɛ sↄ balaŋ Wurubuarɛ loŋ, mↄna ŋolo kyaa ɛ man keŋ ɛ ba gyeŋ e ya. 27Ŋon yɛna walaŋ ŋon ↄ dↄŋ me wↄle ↄ ne kↄŋ, keŋ ma te kaboe gba nyi maa buŋ booli ↄ nkyokota ŋmeeseŋ koraŋ gba ya." 28Nombia kɛŋa pou kↄŋae Gyↄↄdan boo diŋgyiŋ donↄↄ keŋ bɛɛ baake ke Bɛtani nɛ man, botↄↄ keŋ Gyↄn ne sↄ balaŋ Wurubuarɛ loŋ nɛ. 29Tɛɛ kena nɛ, Gyↄn naa Yesu ne kↄŋ ↄ gyaŋ te ↄ yakowↄ lee Yesu wose man nyiaa, "Ɛ kɛɛ Wurubuarɛ nambu ŋon. Ŋon na lesena balaŋ lee be dukum man. 30Kei yɛna walaŋ ŋon mↄↄ wulaa yako ŋon ↄ wose man nombia nyiaa, 'Walaŋ ŋon ↄ dↄŋ me wↄle ↄ ne kↄŋ nɛ ↄ kela maŋ. Nawolo nyi ↄ wulaa ↄ kyaa pɛte ba lola maŋ.' 31Nafↄ na maŋ gbagba ba gyeŋ e ya, mↄna ŋon dↄↄ te Wurubuarɛ kpila maŋ nyi me kaa sↄ balaŋ Wurubuarɛ loŋ, na maa lese e debↄↄ wola Iseraetena na baa nyiŋ gyeŋ e." 32Keŋte Gyↄn dii adansɛɛ nyiaa, "Me naa Wurubuarɛ feliŋ ŋon moo duwuluŋ dinↄↄ tisi lee adido kaa kyaa ↄ dↄↄ. 33Nafↄ maŋ gbagba ba gyeŋ e ya, mↄna Wurubuarɛ ŋon ↄ be kpila maŋ nyi me kaa mo loŋ sↄ balaŋ Wurubuarɛ loŋ nɛ yako na maŋ nyiaa, 'Walaŋ ŋon n naa Wurubuarɛ feliŋ ŋon de tisi kaa kyaa ↄ dↄↄ nɛ, ŋon ne gyaela waa mo Wurubuarɛ feliŋ ŋon sↄ balaŋ Wurubuarɛ loŋ.' 34Ma te naa te mee di adansɛɛ nyiaa, ŋon yɛna Wurubuarɛ bu ŋon." 35Tɛɛ kena nɛ, Gyↄn na ↄ kaseela bala besewↄ gyu boo keŋ nↄↄman. 36Keŋte Gyↄn naa Yesu ne lam. Ↄ kena e nɛ te ↄ yakowↄ nyiaa, "Ɛ kɛɛ Wurubuarɛ nambu ŋon!" 37Gyↄn kaseela bala baŋ kenyii Gyↄn nↄↄwoya kɛŋa nɛ, be tinaa Gyↄn yela gyu ke sila Yesu. 38Yesu gɛɛsewↄ kɛɛ na te ↄ naa wↄ keŋte ↄ bↄↄse wↄ nyiaa, "Woŋ yaa ɛ ne gyae?" Botↄↄ te baŋ mↄ bↄↄse e nyiaa, "De Gbeŋgyoo, aleŋ te n kyaa?" 39Keŋte Yesu tiranↄↄ fa wↄ nyiaa, "Ɛ kↄŋ na ɛ kaa kɛɛ." Mena dↄↄ be gyuuwↄ kena botↄↄ keŋ ↄ kyaa. Debaŋ kenaŋ na te gyↄ balinↄↄ debaŋ anaara te be kyaawↄ ↄ gyaŋ wee kenaŋ pou. 40Balaŋ bala baŋ bↄↄ nyii Gyↄn nↄↄwoya te bↄↄ sila Yesu nɛ, be man ŋolo yɛna Simↄn Pita ↄ naabu Anderiase. 41Kpene keŋ Anderiase be taŋgbɛɛ yɛɛ yɛna nyi, ↄ gyuuwↄ ke kɛo ↄ kegyia Simↄn te ↄ yako e nyiaa, "Da te naa Mesaya ŋon, nyeelɛɛre ŋon Wurubuarɛ be yako see nyi waa kↄŋ nɛ." 42Keŋte Anderiase moo Simↄn kↄŋ Yesu gyaŋ. Yesu kena Simↄn nɛ ↄ kɛɛ e yididi te ↄ yako e nyiaa, "Me gyeŋ nyi nyaŋ yɛna Gyↄn bu Simↄn ŋon. Baa baake neŋ nyi Kefase yaa Pita." Ka asɛɛ yɛna nyi boe. 43Tɛɛ kena nɛ, Yesu yɛɛ wa agyueŋ nyi waa gyu Galelia tɛɛle man. Keŋte ↄ naa Filipo te ↄ yako e nyiaa, "Kaa sila maŋ." 44Filipo lee donↄↄ keŋ bɛɛ baake ke Bɛtesaida nɛ man. Donↄↄ kenaŋ man mↄ te Anderiase na Pita mↄ leewↄ. 45Filipo mↄ naa Natanɛle te ↄ yako e nyiaa, "Da te naa walaŋ ŋon Mosesi be ŋmarase ↄ wose man nombia do mmaraa tↄne keŋ man, te Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyↄↄra baŋ mↄ be ŋmarase ↄ wose man nombia nɛ. Bɛɛ baake e nyi Yesu. Ŋon yɛna Yesu, Gyosɛfo bu ŋon ↄ ba lee Nasarɛte nɛ." 46Keŋte Natanɛle bↄↄse e nyiaa, "Nasarɛte ya? Kolo kpaakpaa daale gyae ke tale lee botↄↄ?" Keŋte Filipo yako e nyiaa, "Nyaŋ kↄŋ na n kaa kɛɛ." 47Yesu kena Natanɛle ne kↄŋ ↄ gyaŋ nɛ ↄ kolosiwↄ lee ↄ wose man nyiaa, "Ɛ kɛɛ, Iserae baale gbagba yaa kei keŋ dekara be doo ↄ man ya." 48Botↄↄ te Natanɛle bↄↄse e nyiaa, "Sena te n yɛɛwↄ gyeŋ maŋ?" Keŋte Yesu tiranↄↄ fa e nyi, "Me wulaa naa neŋ fiigi daŋ keŋ tɛɛ pɛte Filipo baake neŋ." 49Keŋte Natanɛle torowↄ yako nyiaa, "De Gbeŋgyoo, nyaŋ yɛna Wurubuarɛ bu ŋon! Nyaŋ yɛna Iseraetena gyoo ŋon!" 50Keŋte Yesu yako e nyiaa, "Keŋ mↄ yako neŋ nyi me naa neŋ fiigi daŋ keŋ tɛɛ dↄↄ te n ne lɛɛ maŋ di? N kena nombia dinaana ŋan kela kɛŋa." 51Keŋte Yesu besewↄ yako wↄ nyiaa, "Mɛɛ yako ŋon ɛ ke nyii nyiaa, ɛ kena ŋgba adido ta toro na Wurubuarɛ kpilala baŋ na gyem tisi maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon dↄↄ."

will be added

X\