LUKI 1

1Nya liimamɔi Tiofilɔs, Numu gboto ti lapinga a ti sɔbɛ gbi hindei nasia lava kɔlɔ ma ti wienga vulii mu lia. 2Hindei nasia ti nyɛinga, tia mia a na mu mɛnini nasia laa yeehindeisia ti gbɔkuni ti gɔwɔma, ti hulɔ a yama i hiye yeetɔtoomɛi ma tawao ta nungaa gaa a yeengowili yekpei. 3Faale, Bamamɔ Wai, jifa ngi yeehindei jisia hugbɛkpɛnga a tɔmbɛyama wee i hiye ti lɔto-gbelei ma, famia ngi tɔilɔ kɛ a nyandelɔ ndava kɔlɔ ma pandawanda bi va, 4aako bi tɔnyɛi yee kaalɛi gɔɔ kɔloongɔ hindei gbi ma ti bi ganga la. 5Watii wɔɔ Hɛlɔd i yɛ mahayɛi ma Juu lɔlei kpɛlɛɛ mahu, saa Gbuamɔ yila i yɛlɔ na ngi laa a Sakaraya, Saa Gbuablɛisia yeekakɛi na wɔɔ ta toli a Abaija yeemamɔ a ngie. Ngi nyahɛi laa mia wɔɔ a Ilizabɛti; tawao ta bɛɛ i gbuani saa gbua wɛlei la lɔ. 6Ti veenjɔ ti jiayii nyandengɔ yɛla Ngewɔ yama, tawao ti Ndemɔi jawei kpɛlɛɛ houilɔ pandawanda. 7Kɛɛ ndo ii yɛ ti yeya ajifa Ilizabɛti gbemangɔ yɛla, tawao ti veenjɔ kpɛlɛɛ ti gbokolongɔ yɛla. 8Folo yila ma Sakaraya i yɛlɔ Saa Gbua yengei wiema Ngewɔ Wɛlei bu, ji kakɛi na i yɛ ma ti nda lɔwɔi i hitini yeengengei na wieva. 9Kia wɔɔ hugbatei i yɛ na Saa Gbuablɛisia ta jia la, tɔtɔi lɔ wɔɔ a ngengei gɔlɛkɔlɛ, famia yeefoloi na ma, Sakaraya yengei mia wɔɔ a gbɛsɛi mɔla Ngewɔ Wɛlei goohu. Faale i wuailɔ Ndemɔi Wɛlei bu, 10fahiisia gbi ti ngiti ya, ta Ngewɔ vɛli, watii na gbɛsɛi i yɛ mɔma. 11Ngewɔ malika yila i gɛilɔ a ngie, i looni mbɛtei ma ta gbɛsɛi mɔ ma yeengejahui. 12Ji Sakaraya i malikei lɔni, ngi lii i wuliilɔ ma, nduwɛi i ngi huve. 13Kɛɛ malikei i ndeilɔ ngi ma yɛ, “Baa luwa, Sakaraya! Ngewɔ i bi hɛɛwoi mɛninga, bi nyahɛi Ilizabɛti a hindolo lelɔ bi wɛ tawao ba ngi lɛi hei a Jɔn lɔ. 14Bi goohu a nɛɛlɔ waa tawao nungaa gboto weka ti goohu a nɛɛlɔ ji ta ngi le; 15ajifa a yɛlɔ a numu waa Ngewɔ yaama. Ɛɛ ndɔ gbi gboli ɔɔ ndɔ gbangɔ. Ngewɔ Yafei a ngi lavelɔ i hiye ngi le-gbelei ma, 16tawao a yamalɔ a Isrɛlblaa gboto Ndemɔi ti Yewɔɛi gama! 17A lilɔ Ndemɔi gulɔ kpaya i ngi hu kɛɛ Ngewɔ Yafei kia wɔɔ Ngewɔ lutui Ilaija i yɛ na, pieva kɛkɛisia ti lii i wote ti leengeisia gama gbɔma, faliablɛisia ti wote pɔɔnableisia ti nɛmahulewei leenga; i Ndemɔi nungeisia magbatɛ ngi gulɔ.” 18Kɛ Sakaraya i ndenga malikei ma yɛ, “Nga yee kɔɔ kɛ tɔnya lɔ a ji? Ji mua nya nyahɛi veenjɔ kpɛlɛɛ mu gbokolongɔ.” 19Kɛ malikei i ndenga ngi ma yɛ, “Gebrɛl lɔ a nge, malikei na i looni Ngewɔ yaama watii gbi, tawao tamia i nya longa ngowili yekpei ji leva bi ma. 20Kɛɛ jifa bii lani a nya layie, ba mumulɔ, bɛɛ gu a yialaa kɛlee hindei jisia ti wie pɛiŋ, tawao nya layie ɛɛ nyani.” 21Nungeisia ti yɛlɔ a Sakaraya mawulo, ti wuhu wungɔ gbɛva lɔ i gbɛndɛnga hii Ngewɔ Wɛlei bu. 22Ji i gbuani, ii guni aa yɛpɛ ti gama, kɛ ti kɔɔnga kɛ i hinda hulɔnga Ngewɔ Wɛlei bu. Kia ii yɛ gu a yialaa, i yɛpɛni ti gama a loko lɔ. 23Kia Sakaraya yenge watii i gbɔyɔni, i yamɛilɔ ngi yeekuwuhu. 24Lɔwɔ lɛɛnga wooma ngi nyahɛi Ilizabɛti i goilɔ, i pɛlei bu ngalu lɔɔlu va. 25Kɛ i ndenga yɛ, “Kɛlɛmɛi ji pɔɔ, Ndemɔi i gbɔnga na nya ma, i ngufe wai ji gbuanga nya yama!” 26Ji Ilizabɛti goi i guni a ngalu wɛita, Ngewɔ i ngi malikei loilɔ taa yila hu ta toli a Nasalɛti, Galili lɔlei hu. 27I ngi loni nyahalo yila lɔ gama hindo yila i ngi vale gbuama. Yeehindoi lɛi mia wɔɔ a Josɛf, Mahɛi Devidi bɔɔsɔ a ngie. Yeenyahaloi lɛi mia wɔɔ a Meri. 28Malikei i wɛilɔ i nde ngi ma yɛ, “Hooyoo! Ndemɔi lɔ bi wooma tawao i bi lubanga wa!” 29Malikei layie ji i Meri lii wuliilɔ ma wa, ii kɔɔ gbɔɔ malikei lii i ma. 30Kɛ malikei ndenga ngi ma yɛ, “Baa luwa, Meri! Ajifa bi ngauwanda majɔnga a Ngewɔ. 31Ba goolɔ, bi Hindoloi le, tawao ba ngi lɛi hei a Yesu lɔ. 32A yɛlɔ a numu waa tawao ta ngi lolilɔ a Ngewɔ Lɛngɔ Wai ngi Hindoloi. Ndemɔi Ngewɔ a ngi yɛlɔ a maha, kia ngi maada Devidi i yɛ na. 33A yɛlɔ a Jekɔpi bɔɔsɔɛisia ti mahɛi kunafɔ tawao kɛlɛma ɛɛ yɛ ngi mahayɛi ma!” 34Kɛ Meri i ndenga malikei ma yɛ, “Nyahalo mia a nge, ngii hini hinda hugɔɔ, ji a yee gu i wie?” 35Kɛ malikei i ndenga ngi ma yɛ, “Ngewɔ Yafei a yeilɔ bi ma, tawao Ngewɔ gbayei a wɛlɛlɔ bi ma; famia ndoi na bi ndema ta tolilɔ a numu magayemangɔi kɛɛ Ngewɔ Hindoloi. 36Tawao, wote mbei, bi ndewei Ilizabɛti gbokolongɔi na wɔɔ ta toli a kpemamɔi, i hindoloo goo wumbunga kungɔ na a ngalu wɛita. 37Ajifa Ngewɔ ɛɛ gbaha hinda gbi ma.” 38Kɛ Meri i ndenga yɛ, “Nya gbe, Ndemɔi luwɔi mia a nge; i wie nya gama kia bi ndenga la.” Kɛ malikei i ngi longa i li. 39Hu ii guhani na wooma, Meri i ngi magbatɛilɔ i li kaakaa taa yila hu ngiye-ngiye lɔlei na hu ta toli a Judia. 40I wuailɔ Sakaraya yeepɛlɛbu i va Ilizabɛti ma. 41Kia Ilizabɛti i Meri vamawoi mɛnini, ndoi i gbavoilɔ ngi goohu. Ngewɔ Yafei i Ilizabɛti huveilɔ 42kɛ i ndenga ngeleya yɛ, “Bi lubangɔe i lewe nyaha gbi ma tawao ndoi na lubangɔe bi wama ndema! 43Gbɛe hinda wai ji bonda i nya wienga, nya lemɔi ngi nje i wanga vama nya ma? 44Ajifa kia lekee bi vamawoi i gulani nya woohu, ndoi ji i nya goohu i gbavoilɔ a kohunɛ. 45Bi lubangɔe lava la kɛ ngowili na Ndemɔi i pilini bi gama a lolɔ ma!” 46Meri ndeilɔ yɛ, “Nyaa Ndemɔi latoma nya lii hu; 47Nya yafei goohunɛngɔe nya Bawomɔi Ngewɔ va, 48ajifa nya hinda i hitɛnga ngi wɛ, nya ngi luwɔ mayeingɔi a nge! I hiye kiahuna ma numui gbi ta nya lolilɔ a lubamɔ, 49hinda waawaisia va kpaya Yewɔɛi i pienga nya wɛ. Ngi biyei magayemangɔe; 50I gbua mbonda yila ma i to yeepekei ma a manulɔ nasia ma ta bagɔɔ ngi ma. 51I ngi gbaki gbayangɔi lambonga i mamanibleisia huvayanga tia ti hinda hulangɔisia. 52I maha gbayangɔisia gbuanga ti maha-heimisia ma, i numu mayeingɔisia lɛnga. 53I ndɔlɛblaa goovenga a mɛhɛɛ yekpengaa i pienga kpatɛbleisia ti ya a yeya haaka. 54I na wienga i lahei wumbuni fa mu maadani gama i wanga gbɔva ngi bɔilopoi Isrɛl ma. 55I hitɛnga ngi wɛ Ebraham ta ngi bɔɔsɔɛisia ti mamamau lɔva kunafɔ va.” 56Meri i ngalu sawa lɔ gbɔyɔni Ilizabɛti gama kɛ i yamanga ngi yeetaahu. 57Ilizabɛti lo le-gbelei i hitiilɔ ma, kɛ i hindoloi lenga. 58Ngi lenyɔuisia ta ngi heinyɔuisia ti kpekpeya wai na mɛnilɔ Ngewɔ i pieni a ngie, tawao tia tieni gbi ti kohunɛ wa wieilɔ. 59Ji ndoi i guni a njii wayakpa, ti wailɔ ngi heiva biliya, tawao ti yɛ loni ti ngi kɛkɛ Jakaraya lɛi ve ngi wɛ. 60Kɛɛ ngi nje i mawalilɔ yɛ, “Sawo! Ngi lɛi a yɛ a Jɔn lɔ.” 61Kɛ ti ndenga ngi ma tɛɛ, “Kɛɛ numu gbi ii bi wooma ndɛi na aa yɛ ngi ma.” 62Kɛ ti yɛpɛnga ngi kɛkɛ gama a loko, ti ngi mɔli ndɛi yeegbɔɔ ngi longɔ ndoi i mɛ. 63Kɛ Sakaraya i walei maloli wienga, i nyɛi ma yɛ, “Ngi la a Jɔn.” I gualɛilɔ wa ti gbi ma! 64Ngamɛi na Sakaraya i guilɔ a yɛpɛla gbɔma, kɛ i tɔtonga a Ngewɔ latola. 65Nduwa wa i ti heinyɔuisia gbi huveilɔ, tawao yeehindei jisia yeetɔwɔi i vayɛilɔ Judia lɔlei hu gbi 66Nasia gbi ti yeehindei ji mɛnini ti giliilɔ la, ta mɔli tɛɛ, “Ndoi ji i yɛma a gbɔɔ?” Gbamaile i yɛ vuii lailɔ ke kɛ Ndemɔi gbayei lɔ ngi wooma. 67Ngewɔ Yafei i Jɔn ngi kɛkɛ Sakaraya huveilɔ, kɛ i kulɔmayia lenga yɛ: 68“A mu Ndemɔi lato, Isrɛl Yewɔɛi! I gbɔnga ngi nungeisia ma, i mu gbuanga nduwɔya hu. 69I Mbawomɔ gbayangɔ venga mu wɛ, ngi bɔilopoi Devidi bɔɔsɔɛi. 70Ngi lutuisia ti lahei na hugɛilɔ i mbumbuni wɔɔ 71yɛ a mu bawolɔ mu gɔnyɔuisia yeya, kɛɛ nasia gbi ti lolongɔ a mue. 72I ndeilɔ yɛ a manulɔ mu maadani ma, i gili a ngi hinda yangilingɔi. 73I lahei minimini wumbuilɔ mu maada Ebraham gama 74yɛ a mu bawolɔ mu gɔnyɔuisia yeya, i pie mu ngi vɛli muɛɛ luwa, 75aako mu wɔna ngi yama mu yɛ a ngi woo mu lɛɛvui hu gbi. 76“Bia, nya loi, ta bi lolilɔ a Ngewɔ Wa ngi lutui. Ba lilɔ Ndemɔi gulɔ ngi welei lava, 77bi nde nungaa ma kɛ ta mbawo majɔɔlɔ a ji ta manuma jɔɔ ti jumbuisia va. 78Jifa mu Yewɔɛi manumangɔ tawao ngi lii yahangɔ, a pielɔ ngi manumɛi yeefofoi i voo mu ma 79i voo ngelei ma nasia gbi ma ti heini hee yeekpindi hu kɛɛ yeenɛnɛi bu, i lo mu gulɔ i ndiilɛli welei gɛ a mue.” 80Ndoi i loolɛilɔ, i lakpa ngi luwui ma kɛɛ ngi nɛmahui. I yɛ ndɔgbɔ lambei ma lɔ haaŋ foloi na i hiti i ta yekpe magɛni a Isrɛlbleisia kpawama.

will be added

X\