biHiburu beŋ 11

1Mu domo ba niyɔ iŋ lanɛya, wu kiŋ ba kahe thukuma bɛyiniŋ ba tute miŋ thukuma ba miŋ bɛŋ kɔ kuta, ba yɛrɔkɔ bɛyiniŋ ba sa miŋ punku kutiyɔkɔ baŋ. 2Ka lɔkɔ ba thankɛ daŋande baŋ, biya bi nde ka lɔkɔ babɛina beŋ yeroko iŋ Masaala saathɛ ba lanɛya namɛŋ baŋ. 3Maŋaye ka lanɛya kɛna kothiye miŋ ba dɔma na Masaala yeheni kafay woŋ maŋaye ka gbonkiya nama haŋ. Wuna munki mu nda punku kutiyoko muŋ yehinuwo ŋaye ka mu sa punku kutiyoko muŋ. 4Lanɛya bɛna niyɛ nde ba Ebɛli fuŋuna saraka ba yeroko iŋ Masaala wuŋ yama ba wɛndama Keni. Saathɛ ba lanɛya nama baŋ kɛna toŋino ndɛ iŋ Masaala ba ndɛ niyɔ wɔ thumbɛ, baa Masaala gbeeŋ ka yɛthɛ nama ndɛ gbonkoy wuyɔhɔy ba munkii nama muŋ kɛnama. Saathɛ ba lanɛya nama baŋ ndɛ Ebɛli haaŋ hɛ wo gbonkoy, hali na thanki nde nda wundɛ tuka na. 5Lanɛya bɛna niyɛ nde Inɔki tha tuku. Wundɛ ŋatito ka thinthi ka Masaala, awa wɔ yo wɔ tha niŋ kutu, baa Masaala ŋatite niŋ ka thinthi. Magbali ma ka Masaala maŋ tepe ba dɔma na saanuŋ Inɔki ba ŋatito ka ariana, wundɛ yenke yehina Masaala na thukuma. 6Wɔ yo ka wo yeheŋ Masaala na thukuma mahɛŋ ma wɔ bɛina tha niŋ yenke niya lanɛya. Ba wɔ yo wɔ wo see ka Masaala yɔkɔŋ ndɛ be yenke niya lanɛya ba dɔma na Masaala kiŋ lɔkɔiŋ fooma, awa na ndɛ kɔŋ thunkuŋ bi niŋ deethi beŋ. 7Lanɛya bɛna niyɛ nde ba Nowa yuyɛ kuyeli ku ka Masaala koŋ ba bɛyiniŋ ba be hɛ Nowa kutiyɔkɔ baŋ. Wundɛ mɛyyamari wo tepe niŋ Masaala woŋ e ndɛ lɔnka gbe bamandiŋ ba thɔɔyɛ ndɛ iŋ kubɔri nama e bindɛ niyɔ kisi. Ka gboŋa baŋ baŋ kɛna toŋine wundɛ ba kafay woŋ niyɔ wosikɔy, awa ndɛ domo iŋ Masaala ba ndɛ niyɔ wɔ thumbɛ saathɛ ba ka lanɛya bakɛnama baŋ. 8Lanɛya bɛna niyɛ ba Ebrahim mɛya yamari wo tepe niŋ Masaala woŋ ba ndɛ pɛyɛna kuyɛkɛŋ ku mpoo ndɛ koŋ e ndɛ kaa ka kuyɛkɛŋ ku ni Masaala lahiri ba niŋ kuŋ dunkune koŋ. Wundɛ pɛyɛŋ kuyɛkɛŋ nama koŋ e ndɛ fuŋa ba kaa ka be ndɛ kɔthɔ. 9Saathɛ ba na ni ndɛ Masaala na lanɛya, ndɛ key niyɔ thahinɛ ka kuyɛkɛŋ ku ni nde niŋ Masaala lahiri koŋ. Wundɛ key kɛndɛ niyɔ ka banka bathika ba kiye wundɛ baŋ, awa nɛna ni hɛlɛŋ Aisaki, hati nama wowathe, mɛnɛ Yakuba, koma nama, bi kutɛ nde lahiri babanthe babɛina maŋaye ka Masaala. 10Ba Ebrahim bareŋ nde yumba ba mɛti bamandiŋ ba dɛnkɛti nda Masaala baŋ e ndɛ kɛndɛ thoyuwa, mɛti bamandiŋ ba kɔɔ wukahɛ-kahɛ baŋ. 11Lanɛya bɛna niyɛ ba Ebrahim punka mpaa hati, hali na nde nda wundɛ wɔ thanthɛ na e wɔtɔ nama Sera thantha bindɛ tha mpuu mpati. Ebrahim piteke Masaala na ba ndɛ kɔ kɔsina lahiri nama baŋ. 12Hali na thuriye nde nda tuka hukɛnama haŋ na, kɛnama kɛna ŋaye bɔnsɔŋ bamandiŋ-mandiŋ baŋ nɔŋ sosɛŋ bi ka kuthahinɛ koŋ beŋ. Awa bindɛ boye nɔŋ thɛkɛyaŋ hu ka gbaraŋ ba ka mankɔ maŋ hu sa punku kondo haŋ. 13Bindɛ kahite ka niya Masaala na lanɛya haaŋ bindɛ tuukuwa fooma. Bindɛ tha peŋ thiya ka yɔnkɔ munki mu ni nde Masaala bindɛ lahiri muŋ, kɛrɛ bindɛ kute muŋ wuthokiye e bindɛ muŋ yɛrɔkɔ, e bindɛ tɛpa nagberekethe ba dɔma na thahinɛŋ bina bindɛ awa bindɛ ka iŋ ka kahite bindɛ kafaydo. 14Biya bi tɛpi bɛyiniŋ nɔŋ baŋ baŋ beŋ bi kɔŋ tɛpi nagberekethe ba dɔma na bi kɔŋ dethi ba kuta kuyɛkɛŋ namɛŋ kuhalala. 15Bindɛ doŋeta nde siyuwa ba kuyɛkɛŋ ku pɛyɛŋ bindɛ koŋ; mɛnɛ bindɛ nde nɔŋ wuŋ niya, bi kɔŋ nde nɔŋ niyɔ iŋ hɛɛra ba ba duwe kɛndɛ. 16Kɛrɛ kuyɛkɛŋ ku yamɛ niyɔ hita kuna niyɔy nde bindɛ kufiyo, kuna kuyɛkɛŋ ku ka ariana koŋ. Awa Masaala tha niyɔ kuyaahu ba bindɛ niŋ thiya Masaala wokɛnamɛŋ, baa ndɛ kɔsiniyɔkɔy bindɛ mɛti bamandiŋ. 17Lanɛya bɛna niyɛ ba Ebrahim fuŋuna Aisaki na saraka ka Masaala naa gbɛrɛŋɛŋ niŋ Masaala. Ka Ebrahim wobɛina kɛna ni nde Masaala lahiri, kɛrɛ ndɛ yɛrɔkɔy ba fuŋuna saraka ka Masaala hati nama wowunthe woŋ napethi, 18hali na niyɔy wuŋ na Masaala tepe nde kɛnama ba wuŋ niyɔ na “Maŋaye ka Aisaki kɛna yi kute bɔnsɔŋ ba ni yaŋ yina lahiri baŋ.” 19Ebrahim niyeŋ nde lanɛya ba Masaala kɔ punka ŋayina Aisaki na ka tuka haŋ. Miŋ tɛpɛŋ nda ba dɔma na Ebrahim duu nde hɛlɛŋ ka kuta Aisaki na wopethɔy nagbelebe. 20Lanɛya bɛna niyɛ ba Aisaki nde niya lahiri Yakuba na mɛnɛ Isɔ mpati nama beŋ ba bindɛ nɔŋ kɔ kuta thaduba. 21Lanɛya bɛna niyɛ ba Yakuba thiyiyɛ mpati bibiyɛthɛŋ bi ka Yusufu beŋ thaduba saanuŋ ndɛ ba tuka. Wundɛ dɛkintɔkɔy ka kugbɔkɔdi nama koŋ ka thinthi e ndɛ niya Masaala na kubatho. 22Lanɛya bɛna niyɛ nde, naa bathɔy Yusufu ba tuka, ndɛ gbonkiya ba biIsirɛli beŋ nɔŋ kɔ fuŋa ka kuyɛkɛŋ ku ka Iyipiti koŋ, awa ndɛ bindɛ toŋinuwe na nɔŋ bindɛ ni kubeli nama koŋ naa ndɛ tuku. 23Lanɛya bɛna niyɛ ba biya bi ka Musa niŋ nununa sɛnkɛni bitaati naa mpoo wundɛ. Bindɛ kute nde ba dɔma na hati woyɔhɔy ka detha na ndɛ, awa bindɛ tha payɔ ba thinka siraŋ ba deŋe nde gbaku woŋ baŋ. 24Lanɛya bɛna niyɛ ba Musa baŋina ba gbanthinto ka hati woyɛrɛmɛ wo ka gbaku wo ka Iyipiti woŋ, naa thanki ndɛ fuŋa. 25Wundɛ yɛthi ba niyɔ nambara ka nanthe iŋ biya bi ka Masaala beŋ, ayaŋ ba yehiteke hakɛ ba wuthurɔy. 26Wundɛ ni nde lanɛya ba dɔma na ba hetho ba Banikisi wo niyo nde lahiri woŋ wu yameŋ niyɔ hita ba nanhuluiŋ ba ka kuyɛkɛŋ ku ka Iyipiti fooma, baa ndɛ loope nde thaaya natiŋ ka kuthunkuŋ ku nɔŋ see koŋ. 27Lanɛya bɛna niyɛ ba Musa pɛyɛna ka Iyipiti hali naa thɔɔyɛ nde gbaku woŋ ka mathoŋ na. Wuŋ thɔyande nde ba dɔma nɔŋ ka kute ndɛ Masaala wo sa kutiyoko woŋ, huna baŋine wundɛ nakosi ba dapiyɔkɔ ka Iyipiti. 28Lanɛya bɛna niyɛ nde ba Musa kahitina malɔkɔ ma ka siyuwa lɔkɔ ba puntiyando nde bindɛ iŋ maleka wo ka tuka haŋ woŋ ka Iyipiti. Awa ndɛ ni nde yamari biIsirɛli beŋ ba puina wasi ba ka takɛŋ bikɔrɔy beŋ ka thabiyo thaŋ. Wuna, naa Maleka wo nde katitɔkɔ Tuka haŋ woŋ tɛŋ, ndɛ be tha kɔɔri mpati bibiyɛthɛŋ bimayoŋ bi ka biIsirɛli beŋ. 29Lanɛya bɛna niyɛ nde ba biIsirɛli beŋ punka thuhande Mankɔ Mapothɛ maŋ nɔŋ ka thithɛ kɛna bindɛ kaande. Naa gbɛrɛŋɛŋ biIyipiti beŋ ba wuŋ niya, mandi maŋ piriŋite bindɛ nayeŋ. 30Lanɛya bɛna niyɛ ba thathɛŋ ba pɛnkande nde mɛti ba ka Yɛriko baŋ ŋɔɔtuwa naa pɛnkande bɛŋ biIsirɛli beŋ gbɛɛni bisɔŋ-biye. 31Lanɛya bɛna niye nde ba Rehabu wo ba kaande nama o nama woŋ tha kɔritando iŋ bi tha nde putiyɔ Masaala na beŋ, ba na yɛritɔy nde wundɛ wuyɔhɔy bayiliŋ bi ŋindi nde biIsirɛli beŋ. 32E yaŋ kaa ka kɔtɔkɔy? Yaŋ ka nda iŋ lɔkɔ ba gbonkiya ba Kidiyɔŋ, Baraka, Samasɔŋ, Yɛfitha, Dauda, Samɛli, mɛnɛ banabiŋ beŋ. 33Lanɛya dekiye mɛiŋ ŋakuyɛkɛŋ ŋabunthu e bindɛ ŋɛŋ punka. Bindɛ ni wuthumbɛ awa bindɛ kute nɛnɛ mu ni nde Masaala lahiri muŋ. Bindɛ manke nde yaadiŋ thahothi, 34e bindɛ dɔminuwa buuni bumandiŋ, e bindɛ buthurɔ ba koro iŋ silanhiŋ. Bindɛ ka nde bi kahɛ ŋakɔtɔ, kɛrɛ bindɛ manke niyɔ bi kahɛ ŋakɔtɔ; bindɛ niyɔy nde biya bibukuyuwɛ ka ŋayombo ŋaŋ awa e bindɛ punka kurugbani bi ka ŋakuyɛkɛŋ ŋahɛna ŋaŋ beŋ. 35Lanɛya bɛnɛ niyɛ ba yɛrɛmɛŋ binɔndi kuta mpooni namɛŋ bi ŋayino ka tuka haŋ ba niyɔ iŋ sii. Biya binɔndi nɛnɛ, bindɛ niyo wuthoonɛ iŋ hadeni namɛŋ beŋ haaŋ e bindɛ tukuwa. Bindɛ tha mɛyba buuhuwa Masaala na haliko ba buthurɔ tuka haŋ. Bindɛ ni wuŋ haliko ba ŋayino nɔŋ ka tuka haŋ iŋ sii ba yamɛ niyɔ waŋ baŋ. 36Biya bihɛna hɛlɛŋ nɛŋ, bindɛ hetho, bindɛ gbuduŋo, awa binɔndi loŋo iŋ yɔlɔnkɔiŋ e bindɛ thiyo ka yeeli. 37Binɔndi loopuwo tharaka haaŋ bindɛ tuka; binɔndi thonkando iŋ sɛrani; binɔndi koro iŋ silanhiŋ. Bindɛ key kaŋ pɛnkande bi gbɛkitɔkɔy ŋathagba ŋa ka takɛŋ maa ŋa ka baahuiŋ, bamɔnɛŋ, bi niyo thɔrɔ, e bindɛ diŋo wunɛnɔy. 38Biya biyɔhɔy beŋ beŋ baŋ tha nde sisande ba ka fay wonɛnɔy woŋ baŋ. Bindɛ thɔɔyɛ nde wuruwanda ka wulani baŋ mɛnɛ ka ŋasɛri ŋaŋ, e bindɛ niya yikiya ka ŋathani ŋaŋ mɛnɛ ka mathani maŋ ka kuyɛkɛŋ koŋ. 39Hali na pɛy bindɛ ŋakeŋ ŋayɔhɔy na saathɛ ba na ni bindɛ Masaala na lanɛya, bindɛ tha nde kutu mu ni nde Masaala lahiri muŋ, 40baa Masaala tutunuwande ba madɛɛnki ma yamɛ niyɔ hita ba miŋ. Madɛɛnki ma ka Masaala maŋ mɛna na yɔkɔŋ bindɛ niyɔy bithankinuwɛ ka tha banthe iŋ miŋ.

will be added

X\