1 Bafode Womandiŋ woŋ thɔnthɔŋɔŋ Sitifɛŋ na ba dɔma, na “E yina gbonkiyɛ nanaŋ baŋ?” 2 Sitifɛŋ mɛyiyɛ niŋ, na “Mbɛndaŋ iŋ bifandaŋ beŋ, poniyaŋ nuŋ kuiha! Ebrahim wo mbemba ntuŋ woŋ tha nde hintiŋ niye kaaye ka mɛti ba ka Haraŋ ba kɛndɛ ka niyɔ, Masaala wo bayiki woŋ niŋ tɔŋinɔkɔ ka kuyɛkɛŋ ku ka Mɛsopotemiya. 3 Masaala dome kɛnama, na ‘Pɛyɛna mpoo kikɛnda kiŋ mɛnɛ kuyɛkɛŋ nda koŋ e yi kaa ka kuyɛkɛŋ ku yaŋ nɔŋ yina toŋine ba yi kaa koŋ.’ 4 Awa kɛna pɛyɛŋ Ebrahim kuyɛkɛŋ nama koŋ ka Kalɛdiya e kaa ba ka niyɔ ka Haraŋ. Naa tuku fandama woŋ, Masaala ni ba wundɛ kaa ka kuyɛkɛŋ ku nda beŋ koŋ. 5 Masaala tha nkii Ebrahim na kufɛŋ ndo kufɛŋ ka kuyɛkɛŋ koŋ koŋ ba kuŋ niyɔ kukɛnama gbeeŋ, hali hintiŋ kuyɛkɛŋ ku mɔlɔŋ ba yatha kaye, wundɛ tha kuŋ dunkuno. Kɛrɛ Masaala ni niŋ lahiri ba niŋ kuŋ dunkune, awa kuyɛkɛŋ koŋ koŋ baŋ wundɛ na biyɛ kuŋ mɛnɛ bɔnsɔŋ nama baŋ fooma. Ka lɔkɔ ba niye Masaala Ebrahim na lahiri baŋ baŋ, ndɛ tha niye kute mpati hali. 6 Lahiri baŋ baŋ bɛna ni Masaala kɛnama, na ‘Bɔnsɔŋ bakɛnda baŋ ba kɔŋ niyɔ ka kuyɛkɛŋ ku bindɛ ka niyɔ thahinɛŋ, awa bi kɔŋ kɛndɛ ka niyɔ mbaayiŋ e bindɛ boho wunɛnɔy ba thaninɛŋ kɛmɛ kanaŋ. 7 Kɛrɛ yaŋ kɔŋ gbasaŋati biya bi bindɛ bohi beŋ nɔŋ mbaayiŋ, awa ka wumankɛ bi kɔŋ duu maŋaye ka kuyɛkɛŋ kubɛina awa bi kɔŋ yama ni kubatho ka kuyɛkɛŋ koŋ koŋ baŋ.’ 8 Kɛna yuke Masaala mayukunande iŋ Ebrahim maŋaye ka thiya wɔ wathe yo wɔ wathe ka bintɔni nama. Wuna biyɛ Ebrahim thiye Aisaki na ka bintɔni nama naa huru wuŋ kasɔŋ-kaye naa mpoo wundɛ; Aisaki ni nɛŋ ka Yakuba, awa Yakuba ni hɛlɛŋ nɛŋ ka mpati nama bikɔhi iŋ biye bibiyɛthɛŋ bi mbembɛŋ bikɛntuŋ beŋ. 9 “Mpati bi ka Yakuba bi mbembɛŋ ntuŋ beŋ see ka niyɔ iŋ hunaŋ ba wɛndamɛŋ woŋ Yusufu awa bindɛ ni niŋ gbɔŋ ba niyɔ waayi ka Iyipiti. Kɛrɛ Masaala kiŋ nde iŋ wundɛ. 10 Awa wundɛ ni niŋ kisi maŋaye ka bɛyiniŋ fooma bakahɛ ba thankɛ niŋ daŋande baŋ. Naa kɔɔyɛ Yusufu ka kɔtɔkɔy ka gbaku wo ka Iyipiti woŋ, Masaala ni ba wundɛ thimiyo iŋ gbaku woŋ e niŋ dunkune kele humandiŋ. Wuna biyɛ gbaku woŋ niya Yusufu na bayaha ka kuyɛkɛŋ nama koŋ mɛnɛ ka banka nama baŋ fooma. 11 Awa kɛna see kɔnthɔ kumandiŋ niyɔ ka ŋakuyɛkɛŋ ŋa ka Iyipiti mɛnɛ ŋa ka Kenaŋ ŋaŋ fooma, ku niyɛ biya thɔrɔ wumandiŋ. Mbembɛŋ bikɛntuŋ beŋ punketa nde kuta muthɔma hali. 12 Naa yuye huŋ Yakuba ba dɔma na muthɔma mu kiŋ ka Iyipiti, wundɛ ŋindi mpati nama bibiyɛthɛŋ bi mbembɛŋ bikɛntuŋ beŋ ka biyasi humayoŋ haŋ. 13 Naa key nda bindɛ kɛndɛ hukaye, Yusufu tɔŋinɔkɔy ka mbɛndama beŋ, awa gbaku wo ka Iyipiti woŋ see ntiŋ nda ka kɔthɔ mpoo ki ka Yusufu kiŋ. 14 Bɛna Yusufu ŋindi huseri ka fandama woŋ Yakuba, ba niŋ tepe iŋ mpoo kiŋ fooma, biya kɔnthɔ kasɔŋ-kaye iŋ bisɔhi ka fooma namɛŋ, ba bi be see ka Iyipiti. 15 Kɛna key Yakuba ka Iyipiti, ka key wundɛ tuke iŋ mpati nama beŋ. 16 Ŋabeli namɛŋ ŋaŋ diŋo ka Sɛkɛmi, kɛna key ŋɛŋ mankuwo ka yoma hu boye nde Ebrahim ka bɔnsɔŋ ba ka Hemɔ iŋ kɔbiri wonɔndi. 17 “Naa thuriye lɔkɔ baŋ ba Masaala ba thiŋina lahiri ba ni nde wundɛ baŋ ka Ebrahim, biya ntuŋ beŋ see nda bɔyi wumandiŋ ka Iyipiti. 18 Ka wumankɛ, gbaku wo tha nde niye kothiye Yusufu na see bɔha ka Iyipiti. 19 Wundɛ nde thɔkina wumandiŋ mbembɛŋ ntuŋ beŋ, awa wundɛ pithite bindɛ ba bi be funkutu malɛɛthɛŋ namɛŋ maŋ ka bankɛŋ bakɛnamɛŋ baŋ haliko malɛɛthɛŋ maŋ ma be tuuku. 20 Ka lɔkɔ babɛina, tɛna mpoo Musa awa e wundɛ nde niyɔ hati woyɔhɔy-yɔhɔy ka detha. Wundɛ ŋayino ka banka ba sɛnkɛni bitaati. 21 Awa naa see wundɛ fuŋuta ka gbada, hati woyɛrɛmɛ wo ka gbaku wo ka Iyipiti woŋ see niŋ kutu awa wundɛ sikiŋ niŋ nɔŋ hati nama na gbeeŋ haaŋ e wundɛ niŋ thanka dinka. 22 Wundɛ thaninuwo fooma thakeleŋ tha ka biya bi ka Iyipiti beŋ awa wundɛ see niyɔ wɔ womiriini ka gbonkiya mɛnɛ ka mani. 23 “Naa sekithe Musa thaninɛŋ kɔnthɔ kanaŋ, wundɛ dɛɛnki ba kaa ka biya nama biIsirɛli beŋ. 24 Wundɛ kute wunthe ka biya nama beŋ si niya thɔrɔ iŋ woIyipiti wunthe. Huna kaaye wundɛ ba niŋ ka mase e wundɛ ka bɔha woIyipiti woŋ e wundɛ niŋ kɔra ba tɛnkina kuthɔhi koŋ. 25 Wundɛ siyi ba dɔma na biya nama biIsirɛli beŋ bi kɔŋ kɔthɔ ba dɔma na wundɛ na ŋindi Masaala ba bindɛ bakiŋa ka thɛnkɔ tha ka biya bi ka Iyipiti beŋ. Kɛrɛ bindɛ tha wuŋ hakiyando hali. 26 Ka gbɛɛŋ wo yemɛ woŋ hɛlɛŋ wundɛ kute biIsirɛli biye bi si dekey, awa wundɛ yole ba bindɛ thiya mathɛbɛ, e wundɛ tɛpa, na ‘Ponaŋ kuiha. Bendo biIsirɛli bithɔ bina beŋ. Mbɛ ba beŋ dekiye?’ 27 Kɛrɛ wunthe ka bindɛ bi dekey beŋ nothe Musa na kuwaŋ, e wundɛ thɔnthiŋina niŋ ba dɔma, na ‘Mbɛ niyɛ yina bakɛrɛŋ mɛnɛ bakɔnsɔŋɔŋ ka mateete makɛntuŋ? 28 E yi thimoŋ ba yama kɔra nɔŋ na kore heŋ yi woIyipiti woŋ na?’ 29 Naa yuye huŋ Musa, wundɛ kiti maŋaye ka Iyipiti e wundɛ kaa ka kuyɛkɛŋ ku ka Midiya ba kɛndɛ ka niyɔ. Kɛna key wundɛ mpee mpati biye bibiyɛthɛŋ. 30 “Naa sekithe wundɛ thaninɛŋ kɔnthɔ kanaŋ kɛndɛ, maleka see tɔŋinɔkɔ Musa na ka kulampitha kumaye koŋ ŋaye ka kuyeŋ kutɔɔki wuthuriye ka wula ba ka kusɛri ku dɔma na Sainay. 31 Musa ni thakaba wumandiŋ ba ba thanki wundɛ kuta baŋ, awa wundɛ thuriye ka kuyeŋ koŋ ba detha wuyɔhɔy mu ka kuyeŋ koŋ. Kɛrɛ wundɛ yuye thampa tha ka Mariki woŋ tha tepe niŋ ba dɔma, na 32 ‘Yama Masaala wo mbembɛŋ nda beŋ ni kubatho woŋ, wo Ebrahim ni kubatho woŋ, wo Aisaki ni kubatho woŋ, mɛnɛ wo Yakuba ni kubatho woŋ.’ Musa thɛŋ iŋ payɔ humandiŋ awa wundɛ tha nda kɛndɛ thunku ba detha hukaye. 33 Mariki woŋ tepe kɛnama, na ‘Ŋuta dagbalɛŋ nda baŋ, baa ka tha ka kooye yi kɛ, kuyɛkɛŋ kukuwɛ kuna. 34 Yaŋ thanki kuta nambarɛŋ ba biya niŋ beŋ niya ka Iyipiti baŋ. Yaŋ thanki yuyɛ boka namɛŋ haŋ, bɛna yaŋ thuhe maŋaye ka thinthi ba bindɛ si fuŋuta ka huwaayinɛ haŋ. Huna saa, yaŋ kɔŋ yina ŋindi ka Iyipiti.’ 35 “Naa key Musa, biya nama biIsirɛli beŋ buuhu niŋ. Bindɛ thɔnthɔŋɔŋ niŋ ba dɔma, na ‘Mbɛ niyɛ yina bakɛrɛŋ mɛnɛ bakɔnsɔŋɔŋ ba miŋ?’ Wundɛ wobɛina na ŋindi nde Masaala maŋaye ka maleka wo tɔŋinɔkɔy niŋ woŋ ka kuyeŋ kutɔɔki koŋ ba kɛriŋiyɛ biya beŋ mɛnɛ ba bindɛ bakiŋa. 36 Wundɛ fuŋutu biya beŋ maŋaye ka Iyipiti. Wundɛ ni bɛyiniŋ bathakaba mɛnɛ babukuyuwɛ kɛndɛ, mɛnɛ ka Mankɔ Mapothɛ maŋ, mɛnɛ ka wula baŋ ba thaninɛŋ kɔnthɔ kanaŋ. 37 Wundɛ Musa wobɛina na tɛpɛ ka biya biIsirɛli beŋ ba dɔma, na ‘Masaala kɔŋ tɔŋɔti bena banabi nɔŋ na toŋite nthɔŋ wundɛ yama na, awa wundɛ kɔŋ niyɔ wunthe ka biya ndeŋ beŋ gbeeŋ.’ 38 Wundɛ Musa wobɛina na nde ka mateete ma ka biya bi ka Isirɛli beŋ ka wula baŋ, wundɛ kiŋ nde kɛndɛ iŋ mbembɛŋ bikɛntuŋ beŋ mɛnɛ maleka wo gbonkitiyande niŋ woŋ ka Kusɛri ku ka Sainay koŋ, awa wundɛ tepo huseri hu ka Masaala hu kɔy yo kɔy haŋ ba huŋ daŋitiyande mina. 39 “Kɛrɛ mbembɛŋ ntuŋ beŋ tha niŋ mɛyiyɛ yamari. Bindɛ buuhu niŋ awa e bindɛ hɛlɛŋ thimo ba duwa ka Iyipiti. 40 Bɛna bindɛ tepe ka Erɔŋ, na ‘Yehiniyɛ mina dekɛŋ bi miŋ ni kubatho bi mina kɔtiyɔkɔ. Miŋ kɔthɛta mu niyɔy Musa na wo ŋayitiye mina ka Iyipiti woŋ.’ 41 Kɛna yeheni bindɛ deka ka mathɔyande ma ka manaŋ wohatiyɛ. Kɛna fuunku bindɛ ba niya saraka ba wundɛ, awa e bindɛ niya yakali ba tɔŋina ba wuŋ bindɛ yehe ba deka wo thanki bindɛ yehinuwa woŋ. 42 Bɛna Masaala sikiŋ bindɛ sɔkɔrɔ awa e wundɛ niya ba bindɛ niya kubatho sosɛŋ bi ka kuthahinɛ koŋ beŋ, nɔŋ na gbalo nde wuŋ ka kuthagba ku ka banabiŋ beŋ koŋ, na ‘Biya bi ka Isirɛli! Wuŋ ka ba dɔma na ba yaŋ bɛna beŋ kore maamiŋ e beŋ bindɛ kɔ fuŋuna saraka ka wula baŋ ba thaninɛŋ kɔnthɔ kanaŋ. 43 Beŋ diŋe banka bathika ba ka deka wo dɔma na Mɔlɔki baŋ, mɛnɛ mathɔyande ma ka sosa wo dɔma na Rɛfaŋ wo beŋ ni kubatho woŋ. Bindɛ bina nde dekɛŋ bi yeheni beŋ ba niya kubatho beŋ. Bɛna yaŋ kɔŋ bena kati napooŋ hɛŋ ka Babilɔŋ.’ 44 “Mbembɛŋ bikɛntuŋ beŋ bi kiŋ nde iŋ banka bathika ba tɔŋɔŋ ba Masaala niyɔ iŋ biya nama beŋ ka wula baŋ. Bɛŋ yehinuwo nde nɔŋ na tepe nde nthɔŋ Masaala Musa na ba bɛŋ yehinuwe, ka mathɔyande ma toŋino maŋ. 45 Ka wumankɛ, mbembɛŋ ntuŋ bi dunkuno banka bathika baŋ beŋ maŋaye ka bifandamɛŋ beŋ diŋe bɛŋ ka kaa ka malɔkɔ ma bindɛ kaaye iŋ Yasuwa ka kana kuyɛkɛŋ ku ka Kenaŋ koŋ maŋaye ka siyani bahɛna ba kanthe Masaala maŋaye kɛndɛ baŋ. Awa banka bathika baŋ niyɔy kɛndɛ haaŋ yɔkɔŋ ka yamana ba ka Gbaku woŋ Dauda baŋ. 46 Wundɛ thimiyo iŋ Masaala, awa wundɛ thɔnthɔŋɔŋ Masaala wo nde Yakuba ni kubatho woŋ ba dunkuno mayoho ba niŋ thoyiyɛ banka bagbeeŋ. 47 Kɛrɛ yɔkɔŋ Silamani na thoyɛ banka babɛina. 48 “Kɛrɛ Masaala wo ka thinthi woŋ nthɔŋ nda fooma sa niyɔ ka bankɛŋ ba thoye biyamɛti, nɔŋ na tepe banabi woŋ na: na 49 ‘Ka ariana kɛna yensi niŋ haŋ, nɛna tepe Mariki woŋ, awa kafaydo dɛna yaŋ kiye ŋathaki niŋ ŋaŋ. Mbɛ banka siiya ba beŋ yama thoyiyɛ? Thɔɔ ka yaŋ niiye ka? 50 E yaŋ ka yɛthɛ bakiyaŋ baŋ gbeeŋ yaŋ kutɛ yehinuwɛ ntha yo ntha?’ ” 51 Sitifɛŋ key ka kɔtɔkɔy ba tɛpa, na “Beŋ baŋaŋ ba mɛyiyɛ Masaala na yamari. Beŋ kiŋ iŋ thathukuma nɔŋ biya bi be ni Masaala na kubatho, awa beŋ poniyeta niŋ kuiha. Beŋ hɛlɛŋ kɔ baŋinta Yina wo ka Masaala woŋ nɔŋ na ni nde mbembɛŋ ndeŋ beŋ na. 52 E banabi kiŋ nde wo tha mbembɛŋ bikendeŋ beŋ ni thɔrɔ? Bindɛ kɔɔri baseriŋ bi ka Masaala beŋ bi koyiŋɛ wuthɔkitɛ beŋ ba saa hu ka Bawali Wothumbɛ woŋ haŋ. Awa ka tete beŋ ni niŋ gbɔŋ awa e beŋ niŋ kɔra. 53 Beŋ, bena dunkuno Siraŋ ba ka Masaala baŋ, ba siso nde iŋ malekɛŋ beŋ baŋ kendeŋ, halisa beŋ tha bɛŋ putiyɔ!” 54 Naa biya bi ka Kaama woŋ beŋ poniyɛ Sitifɛŋ na kuiha, bindɛ bende niŋ wumandiŋ e bindɛ kɔ ŋaakitɔkɔ iŋ thathithi namɛŋ thaŋ baa bindɛ thɔɔyɛ ka mathoŋ wudankande. 55 Kɛrɛ Sitifɛŋ kiŋ iŋ Yina wo ka Masaala woŋ wumandiŋ, awa wundɛ dethe ka thinthi e kuta waŋ babɛndɛ ba ka Masaala baŋ e Yisɔs niŋ kooye ka tha ka yiki ka, ka yɔnkɔ nama huthome haŋ. 56 Huna dome wundɛ, na “Dethaŋ! Yaŋ kute na pɛthɔy ka ariana awa e yaŋ kuta Hati ka Wɔ woŋ kooye kuwaŋ ka yɔnkɔ huthome hu ka Masaala haŋ!” 57 Naa yuye huŋ bakaamani beŋ, bindɛ thiye masɔnkɔ wumandiŋ e bindɛ lɔnkita ŋaiha namɛŋ ŋaŋ ba thana yuyɛ Sitifɛŋ na, awa kɛna thare bindɛ kɔɔ hanthe ba niŋ pɛnka. 58 Bindɛ key niŋ bohi e bindɛ niŋ fuŋuta ka mɛti ka, e bindɛ niŋ ka lɔɔpuwa tharaka ba niŋ kɔra. Bi fuŋutiyɛ niŋ beŋ dunkuŋ ŋahɔli namɛŋ ŋaŋ ka hati lamgba wunthe wo dɔma na Sɔli ba bohiyo. 59 Bindɛ niyɔy ka lɔɔpuwa Sitifɛŋ na, na wundɛ thiyi Mariki woŋ ba dɔma, na “Mariki woŋ Yisɔs, yaŋ kɔŋ yina see ka dunkune yina niŋ woŋ!” 60 Wundɛ kunthuŋe kɛndɛ awa e wundɛ kɔ berina iŋ thampa tha ŋatɛ ka thinthi, ba dɔma, na “Mariki, ba gbasaŋati biya beŋ beŋ baŋ ba hakɛ ba ni bindɛ baŋ!” Naa thanki wundɛ gbonkiya, wundɛ thathaŋ.
