Actes 7

1Gɔtn se magal debm tɛɗn sɛrkɛ Raa ki tɔnd mɛtin̰ ɔɔ: «Taar k'taaɗ roi ki se, mɛt ki ne?» 2Etien tɛrlɗen ɔɔ: «Bubumge ute gɛnaamge, uɗki bi jiga do taar kɛn m'asen taaɗ se. Kaaɗ kɛn Abraam utu iŋg kiŋg taa naaŋ kɛn Mɛzapotami ki se, naan̰ kɛn se naan̰ taaɗ te taa ɗɛɛtn gɛgɛr kɛn Aran ki ey ɓɔrtɔ, gɔtn se ɓo Raa te magalin̰ teec naanin̰ ki, 3naan̰ ɗeekin̰ ɔɔ: Iin̰ ɔn̰ naaŋi ute taasige ɔɔ 'ɓaa taa naaŋ kɛn maam m'ai taaɗa. 4Gɔtn se Abraam iin̰ ɔn̰ taa naaŋ Kaldege ɔɔ ɓaa iŋg Aran ki. Kɛn bubin̰ jaay ooy se, Raa ɗeekin̰ ɔɔ: ‹Iin̰ ɔn̰ gɔtn ese,› ɔɔ naan̰ iin̰ ɓaa iŋg taa naaŋ kɛn ɓɔrse naase utu iŋgki maak ki se. 5Kɛn naan̰ jaay aan gɔtn ese, Raa taaɗin̰ ɔɔ utu an̰ kɛɗn taa naaŋ ese ɔɔ naaŋ se 'kɔɔpm mɛtjilin̰ ki. Gaŋ kaaɗ kɛn se gɔtɔ cɔkɔ kic ɓo, Raa ɛɗin̰ te eyo ɔɔ gɔtn naan̰ an kɔsn mɛtin̰ kic ɓo gɔtɔ. Tɛr naan̰ kɛn se, Abraam goono kic ɓo ɔk eyo. 6Raa taaɗin̰ ɔɔ: Mɛtjilin̰ se utu ɓaa kiŋg taa naaŋ jeege tu ɔɔ jee se utu aɗen tɛɗn ɓulu ɔɔ aɗen dabar gɛn ɓaara kaar‑sɔɔ. 7Gaŋ jeegen utu aɗen tɛɗn ɓulu se, Raa ɗeek ɔɔ: Jee se, maam m'utu m'aɗen kɔjn̰ bɔɔrɔ doɗe ki ɔɔ kɛn nakgen se jaay deelga num, mɛtjili se utu aɗe teecn̰ maakŋ naaŋ kɛn se ɔɔ utu aɗe ɓaa am lee keem gɔtn ara. 8Gɔtn se Raa dɔɔk ute Abraam taaɗin̰ ɔɔ n̰'ɔj pɔndɔ. Bin ɓo Abraam oojn̰ goonin̰ Isaka ɔɔ kɛn Isaka jaay j'oojin̰ ɔk ɓii marta se, naan̰ ɔjin̰ pɔndɔ. Ɔɔ Isaka kic ɓo ɔjn̰ pɔndɔ goonin̰ Yakub ki ɔɔ Yakub tɔj pɔndɔ gɛnin̰ge tun gaabgen sik‑kaar‑dio. Naaɗe se ɓo ɓugjege. 9«Gɔtn se ɓugjege se tɛɗ maak‑kilimi ro gɛnaaɗe Yusup ki ɔɔ naaɗe ɔk ɓaa dugin̰ ji jeege tu ɔɔ jee se uun ɓaansin̰ Masar ki. Gaŋ Raa se utu te naan̰a, 10ɔɔ naan̰ ɔɔɗin̰ naatn maakŋ nakge tun ɔɔn̰ kɛn aan don̰ ki se paac. Naan̰ ɛɗin̰ jeel‑taara ɔɔ tɛɗin̰ tɛɗ debm mɛtɛkɛ ɔɔ Gaar magal gɛn Masar se aakin̰ se tɔɔlin̰. Taa naan̰ se ɓo, naan̰ ɔndin̰ magala taa naaŋ Masar ki ɔɔ ɔn̰in̰ ɓeen̰ paac kaam jin̰a. 11Gaŋ cɔkɔ se, ɓo ɛnd taa naaŋ kɛn Masar ute magalin̰a ɔɔ maakŋ taa naaŋ Kanan ki kici. Ɓo se tɔɔl dabar jeege dɛna ɔɔ ɓugjege se je nakŋ kɔsɔ kic ɓo ɔŋ eyo. 12Kɛn Yakub jaay booy j'ɔɔ nakŋ kɔsɔ utu Masar ki se, deet se naan̰ ɔl ɓugjege gɛn ɓaa dugŋ nakŋ kɔsɔ. 13Tɛr naan̰ ɔlɗen gɛn k‑dige ɔɔ naan̰ kɛn se, Yusup tɛɗ gɛnaan̰ge aak jeelin̰a ɔɔ gɔtn se sum ɓo, k'ɓaa k'taaɗ mɛtjil Yusup se Gaar magal kɛn taa naaŋ Masar ki se. 14Yusup ɔl daŋo bubin̰ Yakub kɛn iŋg taa naaŋ Kanan ki ɔɔ naan̰ ɓaaɗo ute jeen̰gen maakŋ ɓeen̰ ki paac, ɔɔ naaɗe paac se jeege sik‑cili‑kaar‑mii. 15«Kɛn Yakub jaay booy se, naan̰ iin̰ ɓaa ute jee maakŋ ɓeen̰ ki paac taa naaŋ Masar ki. Naan̰ ute ɓugjege se, naaɗe tiŋg gɔtn ese bini ooy maak ki. 16Yoɗege se, naaɗe tɔs ɓaanɗen gɛgɛr kɛn Sicem ki ɔɔ ɓaa tɔlɗen maakŋ iiɓ kɛn Abraam dugin̰ ji gaan Omorge tu ute pudda taa naaŋ Sicem ki se. 17«Aan gɔɔ kaaɗn taar kɛn Raa taaɗ Abraam ki aan kaan ɗoobin̰ ki se, jeejegen iŋg taa naaŋ Masar ki se, dir ziiɗ tɛɗga dɛna. 18Naaɗe tiŋg bini aan do gaar kɛn kuuy gɛn Masar kɛn jeel Yusup eyo. 19Gaar se, naan̰ deb pitini ɔɔ dɛrlo jeejege. Naan̰ dabarɗeno ɔɔ tɛɗɗen utu taa tɔɔgɔ ɔɔ ɔlɗen naaɗe bini ɔn̰ gɛnɗege naatn taa 'kooyo. 20«Kaaɗ kɛn se ɓo, j'oojn̰ Musa. Naan̰ se goon aak bɛɛ kɛn tɔɔl Raa ki. Naan̰ tiŋg ɓee bubin̰ ki se laapa mɔtɔ. 21Kɛn bubin̰ ute kon̰ jaay ɓaa ɔndin̰o naatn ɔɔ rɛsin̰o se, gɔtn se goon Gaar magal Masar ki kɛn mɛnda se, ɓaa ɔŋin̰a. Naan̰ uun ɓaansin̰ ɓeen̰ ki ɔɔ ɔkin̰ kaaɗin̰ ki aan gɔɔ goonin̰ mala. 22Musa k'dooyin̰ ute nakgen jee Masar ki jeel paac se, ɔɔ naan̰ tɛɗ debm jeel‑taara ɔɔ jeel tɛɗn nakgen jiga jiga. 23«Kɛn Musa jaay ɓaarin̰ aas si‑sɔɔ se, naan̰ uun doa gɛn ɓaa kaakŋ gɛnaan̰gen, gaan Israɛlge. 24Kɛn naan̰ jaay iin̰ ɓaa kaakŋ gɛnaan̰gen gaan Israɛlge se, naan̰ ɔŋ kɔɗ Masar dabar dabar gɛnaan̰ kɔɗn Israɛl. Gɔtn se naan̰ ɓaan̰o naaka, oocin̰ mɛtin̰a ɔɔ tɔnd tɔɔl ute kɔɗn Masar se. 25Bin se Musa saap ɔɔ tɛɗn bin sum ɓo, gɛnaan̰gen gaan Israɛlge se 'jeele, naan̰ se Raa ɓo ɔlin̰o taa aɗen kɔɔɗn doɗe. Num gaŋ naaɗe se ɔŋ jeel ɔk te mɛtin̰ eyo. 26Mɛtbeen̰ki se, naan̰ ɔŋ gɛnaan̰gen gaan Israɛlge dio tɛɗ tɛɗ taara ute naapa. Gɔtn se naan̰ je aɗen tɛɗn num naaɗe kɔkŋ taasa ute naapa ɗeekɗen ɔɔ: ‹Mɛɗumge, naase lɛ 'gɛnaa naapge, num gɛn ɗi jaay naase 'tɛɗki taara ute naapa se?› 27Num gaŋ debm kɛn dabar dabar debin̰ se ɔt ɔl Musa naatn ɔɔ ɗeekin̰ ɔɔ: ‹Naai se, kɛn ɔndi magala gɛn kɔjn̰ bɔɔrɔ doje ki tap ɓo, naŋa? 28Lɔ naai 'je am tɔɔl aan gɔɔ kɛn tɛrko naai 'tɔɔlo kɔɗ Masar se lɛ?› 29Kɛn Musa jaay booy taar se, naan̰ ɓeere ɔkin̰a ɔɔ naan̰ iin̰ aan̰ ɓaa iŋg taa naaŋ Madian ki aan gɔɔ cɛkɛ. Ɔɔ gɔtn naane se ɓo, naan̰ toojo gaangen gaabge dio. 30«Kɛn naan̰ jaay tiŋg aas ɓaara si‑sɔɔ se, ɓii kalaŋ naan̰ iin̰ ɓaa do kɔɗ‑ɓaar cɛɛ ko kɛn k'daŋin̰ Sinai ɔɔ gɔtn se Raa teecin̰ naanin̰ ki aan gɔɔ kɔɗn Raa ɔɔ naan̰ aakin̰ se aan gɔɔ rɔɔn̰ pooɗo ɔk kɔk maakŋ ji kaag ki. 31«Kɛn Musa jaay aak rɔɔn̰ pooɗo ɔk maakŋ ji kaag ki ɔɔ ji kaag se ɔs ey se, naan̰ aak se ɔkin̰ taaɗ eyo. Gɔtn se naan̰ iiko gɔɔrɔ taa an̰ kaakŋ kɔkɔ. Gaŋ naan̰ booy mind Mɛljege Raa kɛn taaɗin̰ ɔɔ: 32Maam ɓo m'Raa gɛn ɓugi, Abraam, Isaka ɔɔ Yakub. Gɔtn se, naan̰ nirlin̰ teece ɔɔ rɔɔn̰ pooɗn kɛn ɔk kɔk maakŋ ji kaag ki se kic ɓo, naan̰ je an̰ kaak eyo. 33Gɔtn se Mɛljege Raa ɗeekin̰ ɔɔ: 'Tɔɔɗn ute saai jɛi ki se naatn, taa gɔtn naai 'ɗaar se, naan̰ gɔtn salal. 34Ɗeere, kɔɔɗn yɛɛɓm jeemge jaay lee ɔɔɗ yɛɛɓɗe Masar ki se, maam m'aakga ɔɔ daayɗen naaɗe iŋg daay ɗɛs ɗɛs se kic ɓo, maam m'booyga. Ɔɔ m'bɔɔy m'ɓaaɗo se taa m'je m'aɗen kɔɔɗn doɗe. Ɔɔ ɓɔrse naai iin̰ ɓaaɗo, maam m'je m'ai kɔli taa naaŋ Masar ki.» 35Tɛr Etien taaɗɗen daala ɔɔ: «Musan kɛn gaan Israɛlge ɔɔɗ undin̰ jaay ɗeekin̰ ɔɔ: Naai se kɛn ɔndi magal gɛn kɔjn̰ bɔɔrɔ doje ki tap ɓo naŋa? Naan̰ se ɓo kɛn Raa ute ɗoobm kɔɗn Raa teecin̰o naanin̰ ki maakŋ ji kaag ki se ɓo, kɛn tɛɗga magalɗe ɔɔ debm kɔɔɗn doɗe. 36Musan ese ɓo ɔɔɗɗen naatn taa naaŋ Masarge tu ute nakŋ‑kɔɔɓge ɔɔ ute nakgen deel do kɛn naan̰ tɛɗo. Tɛr naan̰ tɛɗo nakŋ‑kɔɔɓge kaaɗ kɛn naan̰ gaaŋɗeno Baar Aace ute kɛn naaɗe tiŋgo do kɔɗ‑ɓaar ki ɓaara si‑sɔɔ se kici. 37Musan ese ɓo kɛn tɛr taaɗo gaan Israɛlge tu daala ɔɔ: Raa utu aseno bɛɛr kɔɔɗn maakŋ gɛnaasege tu se, deb kalaŋ kɛn utu 'tɛɗn debm taaɗ taar teeco taar Raa ki aan gɔɔ maama. 38Musan se ɓo, kaaɗ kɛn gaan Israɛlge tus do kɔɗ‑ɓaar ki se, debm kɛn ɗaar daan ɓugjege tu ute kɔɗn Raa kɛn ɗaar taaɗin̰ do ko kɛn Sinai ki. Naan̰ ɓo debm kɛn Raa taaɗin̰o taargen ɛɗ kaaja jaay naan̰ ɓaaɗo taaɗjesin̰ki se. 39Num gaŋ ɓugjege se baate tookŋ kuun taarin̰a, ɔɔ naaɗe ɔɔɗ undin̰a. Ɔɔ maakŋ maak‑saapɗe ki se, naaɗe je kɔkŋ tɛrl Masar ki. 40Gɔtn se naaɗe taaɗ Aarun ki ɔɔ: 'Tɛɗjeki raagen kɛn 'lee naanjege tu taa Musan kɛn ɔɔɗjekiro naatn maakŋ taa naaŋ Masar ki se lɛ, ɗim jaay aanin̰ don̰ ki se, naaje j'ɔndki te mɛtin̰ eyo. 41Kaaɗ kɛn se, naaɗe ɔɔy ɗaap naka tec aan gɔɔ goon maraŋa. Naaɗe ɓaaɗo tɔjin̰ sɛrkɛ naanin̰ ki ɔɔ nakŋ naaɗe tɛɗin̰ ute jiɗen ese ɓo, naaɗe den̰ ute maak‑raapo aan gɔɔ raaɗe. 42Gɔtn se, Raa tɛrlɗen naaga ɔɔ rɛs ɔn̰ɗen naaɗe lee eem nakgen Raa tɔndɗen maakŋ raa ki gɛn wɔɔr gɔtɔ se. Kɛse aan ɗoobin̰ ki aan gɔɔ taar kɛn k'raaŋin̰ maakŋ Kitapm gɛn jeege tun taaɗ taar teeco taar Raa ki kɛn ɔɔ: Gaan Israɛlge, daagen naase 'tɔjkiro sɛrkɛ maakŋ ɓaarge tun si‑sɔɔ do kɔɗ‑ɓaar ki se, naase 'tɔjin̰kiro maam ki ne? 43Gɔtɔ! Naase 'lee 'tuunkiro ɓee maragsen k'daŋin̰ Mɔlɔk ɔɔ 'lee 'tuunkiro nakŋ kɛn tec aan gɔɔ k‑diji gɛn maragsen k'daŋin̰ Rapan; nakgen kɛn naase 'tɛɗin̰ki ute jisegen se ɓo tɛɗsenga raasegen naase 'lee ɛrgki naanɗe ki. Taa naan̰ se ɓo, maam m'utu m'asen tuur kɔl naan taa naaŋ Babilon ki naane.» 44Tɛr Etien taaɗ ɔɔ: «Kɛn ɓugjege tiŋgo do kɔɗ‑ɓaar ki se, naaɗe ɔk kɔrɔr gɔtn kɛn naaɗe lee dɔɔɗn ute Raa. Kɔrɔr se Musa ɗaapin̰ aan gɔɔ kɛn Raa taaɗin̰o ɔɔ naan̰ tɛɗin̰ tec aan gɔɔ kɛn naan̰ aako gɔtn Raa ki se ra ra. 45Gaŋ ɓugjege se, ɓee se naaɗe ɔn̰in̰ gɛnɗege tu ɔɔ gɛnɗege se ɓee se naaɗe tuun ɓaan ute naaɗe ɔɔ kaaɗ kɛn se Jɔsuɛ ɓo naanɗe. Naaɗe ɛnd maakŋ naaŋ kɛn mɛlin̰ge Raa tuurɗe naatn ɔɔ ɔlɗen naaɗe cirɗe. Ɓee se iŋg daanɗe ki bini aan do Gaar Daud ki. 46Raa se maakin̰ raap do Daud ki ɔɔ Daud se tɔnd mɛtn Raa ɔɔ n̰'an̰ kɔn̰in̰ naan̰ an̰ kɔɓm ɓee naan̰ Raa gɛn Yakub se. 47Num gaŋ ɓee ese se goonin̰ Salomon ɓo ɓaaɗo iin̰in̰a. 48Gaŋ Raa Taaro se ɓeegen kɛn jikilimge ɓo ɔɓ te jiɗe se, naan̰ iŋg maak ki eyo. Aan gɔɔ taar kɛn Raa taaɗo maakŋ Kitapm debm taaɗ taar teeco taar Raa ki, kɛn ɔɔ: 49Maakŋ raa se gɔtn kɛn maam m'iŋg m'ɔsn gaara ɔɔ do naaŋa lɛ gɔtn tɔɔbm jɛma. Ɓee naase amki kɔɓ tap ɓo ɓee tec ɔɔ ɗi? Ɔɔ gɔtn jaay am kaasn m'an jamak ɓo gayo? 50Nakgen ɓaa se paac se, maam ɓo m'tɛɗin̰ ute jim ey la?» 51Tɛr Etien taaɗɗen daala ɔɔ: «Naase lɛ jee naajn̰ taarge ɔɔ bi se lɛ booy taar eyo ɔɔ maakse lɛ, mɔŋgɔ. Naase lɛ 'tecki bubsege ɔɔ taar Nirl Salal taaɗsen lɛ, naase 'tookki do ki eyo. 52Jeegen taaɗo taar teeco taar Raa ki do dɔkin̰ se, ɓugsege lee dabarɗenoga. Naaɗe tɔɔlo jee kɛn taaɗo ɓii kaan al‑Masi Debm Daan ki se. Kɛn naan̰ jaay aan se, naase ɔɔɗ undin̰ki ɔɔ ɔk tɔɔlin̰ki. 53Raa taaɗseno Ko Taar kɛn naan̰ ɛɗo Musa ki se utu ɗoobm kɔɗn Raage, num gaŋ Ko Taarin̰ se naase 'took iŋgki te do ki eyo.» 54Kɛn Yaudgen jee kaakŋ mɛtn taarge jaay booy taar Etien taaɗ bin se, maakɗe taarɗe pirin̰ aan gɔɔ dɔɔbɔ. Gɔtn se naaɗe dɔɔn̰ taarɗege ɔɔ iin̰ ro Etien ki. 55Gaŋ Etien, kɛn maakin̰ ɗooc te Nirl Salal se, uun kaamin̰ aak maakŋ raa ki ten̰in̰ ɔɔ naan̰ aak nookŋ Raa wɔɔr gɔtɔ kɛlɛŋ ɔɔ aak Isa ɗaar ɗaar do ji daam Raa ki. 56Naan̰ ɗeekɗen ɔɔ: «'Booyki! Maam m'aak maakŋ raa ɔɔɗ waŋ ɔɔ m'aak Goon Deba se ɗaar ɗaar do ji daam Raa ki.» 57Kɛn naaɗe jaay booy taar se, gɔtn se naaɗe tɔɔɗ tɔɔy makɔn̰ɔ ɔɔ turum biɗege. Tɛr naaɗe iin̰ taa naapm paac ɓaaɗo oocin̰a. 58Gɔtn se, naaɗe ɔk teecn̰sin̰ naatn maakŋ gɛgɛr kɛn se ɔɔ baagin̰ tund te koa taa an̰ tɔɔlɔ. Jeegen saaɗge se tɔɔɗ kal magalɗege ɔɔ ɓaaɗo ɔmbin̰ mɛtn jɛ goon kɔɗ ki kalaŋ k'daŋin̰ Sɔl. 59Ɔɔ kaaɗ kɛn naaɗe ɗaar tundin̰ tund te ko se, Etien taaɗ ɔɔ: «Mɛlum Isa, kom se ɔkin̰ kaam ji.» 60Gɔtn se naan̰ ɛrg naaŋ ki ɔɔ ɔɔɗ ɔɔy makɔn̰ɔ ɔɔ: «Mɛluma, kusin̰ naaɗe tɛɗ rom ki se, 'tɛɗɗen kalɗɛ.» Kɛn Etien jaay taaɗ taar se aas sum ɓo, gɔtn se naan̰ ooyo.

will be added

X\