1 Daaŋ kaanɩ Yisa die dɩ ga jigiŋ kaanɩ a jʊʊsa Ŋmɩŋ, die ʊ kpatɩna wa ʊ kʊaŋandɩɩsɩrɩba wʊnyɩ die dɩ balɩ wa dɩ, “Tɩ Yɔmʊtieŋ dagɩ tɩ tɩ bala tɩ jʊʊsɩma Ŋmɩŋ dene sɩba Jɔɔn die dɩ dagɩna ʊ kʊaŋandɩɩsɩrɩba die wo.” 2 Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Naa mʊna dɩ nɩ jʊʊsɩma Ŋmɩŋ; Tɩ Chʊa Ŋmɩŋ: Vaa aŋ ba yɩ fʊ saaŋ kasɩka jɩlɩma; Vaa aŋ fʊ naarɩ keŋ. 3 Yɩ tɩ daaŋ mana nyindiike dieke tɩ yaalala. 4 Nagɩ tɩ tʊmbɩatɩ a chaa tɩ, sɩba tɩ nagɩna vuodiekemba dɩ tʊnna tɩ tʊmbɩatɩ a chaa ba wa. Da keŋ vaa tɩ juu magɩsɩ dieke dɩ hagɩrɩna ma.” 5 Saŋka mi Yisa die dɩ balɩ ba dɩ, “Dɩɩ yi ta nɩ wʊnyɩ yallɩ zʊa ta ga ʊ jigiŋ tanseese, a baarɩ dɩ, ‘N zʊa, paŋŋɩ mɩŋ paanʊ golime ataa, 6 dama chaanʊ wʊnyɩ kenne n jigiŋ maŋ wo jadiikiŋ n baaŋ nagɩ a yɩ wa.’ 7 Ta dɩɩ yi fʊ zʊa wa dɩ bie juoku sʊŋ ta yiŋŋi balɩ fʊ dɩ, ‘Da mugisime mɩŋ! N wɔŋ kparɩ sanʊarɩ mɩŋ ta manɩŋ aŋaŋ n ballɩ wɔŋ gʊʊra mɩŋ; N kaaŋ bɩagɩ a hagɩ a yɩ fʊ jaaŋ.’ 8 N bala nɩ dɩɩ yi daa wa dɩ ka hagɩya a yɩ fʊ jaaŋ nɩ yine zʊalɩŋ wɩa, ama dɩɩ yi fʊ ka chɩga viivi ta jʊʊsa wa ʊ nan hagɩ a yɩ fʊ jadieke mana fʊ yaalala fʊ mugisinene wo wɩa. 9 “Die wɩa n bala nɩ, nɩ jʊʊsɩma Ŋmɩŋ, ta ʊ nan nagɩ a yɩ nɩ; nɩ daansɩma ta nɩ nan ye; nɩ kpaasɩma gbɩabɩkʊ ta ʊ nan yuori a yɩ nɩ. 10 Dama vuodieke mana dɩ jʊʊsɩnana Ŋmɩŋ tuose mɩŋ; ta vuodieke dɩaŋ mana dɩ yaalɩnana yese mɩŋ; vuodieke dɩaŋ dɩ kpaasɩnana gbɩabɩkʊ ka yuore a yɩa wa mɩŋ. 11 Nɩnɩŋ chʊalɩŋ nɩ jabɩa bʊa dɩ nan jʊʊsɩ wa zaasɩŋ aŋ ʊ nagɩ javʊʊkɩŋ a yɩ wa? 12 Yaa mɩnɩa bʊa dɩ nan jʊʊsɩ wa gɩlɩ aŋ ʊ nagɩ chɩakʊrɔŋ a yɩ wa? 13 Ta dɩɩ yi nɩnɩŋ vuobɩatɩ gie dɩ sɩba nɩ nagɩ nyɩnvɩɩna a yɩ nɩ ballɩ, die nɩŋ nɩ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ dieke dɩ benne arɩzanna ma wa nan faasɩ nagɩ ʊ Halɩkasɩka a yɩ vuodiekemba dɩ jʊʊsɩnana a yaala ka wa.” 14 Die daa wʊnyɩ die benne ta jɩmbɩaŋ die dɩ yallɩ wa ta ʊ ka bɩagɩ bala wɩa, ta Yisa die dɩ vʊarɩ ka, daa wa dɩ wa piili a bala wɩa. Die dɩ yi kpɩkpaakʊ mamachi pam, 15 ama bataŋ die dɩ baarɩ dɩ, “Jɩmbɩatɩ naaŋ wa Beelizebuli yɩna wa hagɩrɩbʊ ʊ bɩagɩ a vʊara jɩmbɩatɩ dene.” 16 Bataŋ dɩaŋ die dɩ yaala ba magɩsɩ wa, die wɩa die ba balɩ wa dɩ ʊ yi mamachi wɩɩŋ a dagɩ sɩba Ŋmɩŋ sɩba ʊ wɩa. 17 Ama Yisa die dɩ mɩŋŋɩ ba sʊŋanyile ta balɩ yɩ ba dɩ, “Naaŋ dieke dɩ puone a yiŋŋi waga ka gbaŋ kaaŋ yʊasɩ, ta tigi dieke vuosi dɩaŋ dɩ puone a yiŋŋi waga ka gbaŋ nan nan. 18 Die dɩ baa ka yi dɩ yi Sitaani dɩ puo ta yiŋŋi waga ka gbaŋ gbaŋ, ka naarɩ ka baa ka zie. Nɩ baarɩ dɩ jɩmbɩatɩ naaŋ wa Beelizebuli yɩna mɩŋ hagɩrɩŋ maŋ yie naa; 19 dɩɩ yi naa maŋ vʊara jɩmbɩatɩtɩ, ta nɩnɩŋ nɩŋ, mɩnɩa yɩnana nɩ kʊaŋandɩɩsɩrɩba hagɩrɩŋ ba vʊara ha? Nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ kʊaŋandɩɩsɩrɩba nan dagɩ dɩ nɩ wo wusie. 20 Ama manɩŋ, Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ maŋ nagɩ vʊara jɩmbɩatɩ vuosi ma, die dagɩna sɩba Ŋmɩŋ naarɩ wɔŋ keŋ nɩ jigiŋ mɩŋ. 21 “Dɩɩ yi daahagɩrʊ dɩ yi siri a gbarɩ ʊ tigiŋ aŋaŋ dembisi ŋaŋ nyinti, ʊ nyinti mana nan mɩŋŋɩ beri. 22 Ama dɩɩ yi vuodieke dɩ hagɩrɩna a tɩaŋ wa dɩ keŋ tuoli wo ʊ tigiŋ me, ʊ nan nyaŋŋɩ wa ta gbatɩ ʊ dembisi ŋaŋ nyintiti ta bɩ chii ʊ nyintiti. 23 “Vuodieke mana dɩ kana ka zie n kʊaŋ waga mɩŋ mɩŋ; ta vuodieke dɩaŋ dɩ kana ka suŋŋi mɩŋ a lagɩsa vuosi n jigiŋ jata ba mɩŋ. 24 “Dɩɩ yi ta jɩmbɩaŋ dɩ keŋ nyɩŋ vuota ma, ka ŋaaŋ dɩa wa jigikʊʊkɩŋ a yaala jigiŋ dɩ ka voosi, ka ka yeye; ʊ ŋaaŋ balɩ a yɩ wa ka gbaŋ gbaŋ dɩ, ‘N nan yiŋŋi a ga n tigidieke n vana wa.’ 25 Die wɩa ka ŋaaŋ yiŋŋi ga wa mi a ye ta ka sʊŋ mana saarɩya a wʊnsɩ vɩɩnɩŋ. 26 Ka ŋaaŋ wa nyɩŋ mɩŋ a ga a chii jɩmbɩatɩ diekemba dɩ tɩanna ka gbaŋ gbaŋ ayʊpɔyɩ aŋ a ga bemme mi. Naa chɩama daa wa beriŋ nan faasɩ chʊʊsɩ pam a tɩaŋ die ʊ sɩna die wo.” 27 Yisa die dɩ bala wɩaha gie a kpatɩ wa, ta hɔgʊ wʊnyɩ die dɩ bie kpɩkpaakʊ sʊŋ a faasɩ balɩ wa dɩ, “Sʊgɩfɩalɩŋ bie hɔgʊ dieke dɩ mɩɩrɩna fʊ ta fʊ nyʊʊsɩ ʊ bɩɩsɩŋ ma.” 28 Ta Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Vuodiekemba dɩ wʊnnana Ŋmɩŋ wɩaha ta dɩha wa, banɩŋ sʊgɩfɩalɩŋ dɩ bie ba ma.” 29 Die kpɩkpaakʊ dɩ giline Yisa wa die ʊ bɩ balɩ ba dɩ, “Lele wo gie vuosi yiwo vuobɩatɩ ta yaala ba ye mamachi wɩɩŋ; ama n kaaŋ wɔŋ yi mamachi wɩɩŋ a yɩ ba; sie Ŋmɩŋ naazʊa Jona dagɩŋ chanchaaŋ nyɩɩna ma maŋ nan dagɩ ba. 30 Wudieke dɩ yine Jona die dagɩna Nineva vuosi dɩ Ŋmɩŋ tʊnna wa, die gbaŋ gbaŋ bala ka yi manɩŋ vuota Bʊa ta dagɩ nɩnɩŋ leleke gie vuosi dɩ Ŋmɩŋ tʊnna mɩŋ. 31 Sarɩya diile daraaŋ Sɩaba hɔgʊ naaŋ wa nan hagɩ a zie a galɩŋ nɩ dama die ʊ paalɩ nyɩŋ wa tɩgɩ saasaa a ga dɩ ʊ wʊŋ naaŋ Solomoni yɩaŋ wʊbalɩkaha, ama n bala nɩ vuodieke dɩ tɩanna naaŋ Solomoni benne giena. 32 Sarɩya diile daraaŋ Nineva vuosi nan hagɩ zie a galɩŋ nɩ, dama Jona dɩ mʊʊlɩna Ŋmɩŋ wɩa a yɩ ba wa die ba va wa ba tʊmbɩatɩ; n bala nɩ, vuodieke dɩ tɩanna Jona benne gie.” 33 “Vuoŋ ka chɔgɩsa popoli ta nagɩ ka a lɔbɩra yaa a nagɩ kpalɩ a bubike ama ʊ ŋaaŋ nagɩ ka a sagɩ wa jadieke dɩ jʊalɩna ma, amʊ vuosi dɩ keŋ juu ba nan ye ka chaaŋkʊ. 34 Fʊ nine yine fʊ nyɩŋgbanɩŋ popoli. Die wɩa fʊ nine dɩ keŋ vɩɩna, fʊ nyɩŋgbanɩŋ mana nan suuli aŋaŋ chaanɩŋ; ama fʊ nine dɩ keŋ a ka vɩɩna, fʊ nyɩŋgbanɩŋ mana nan dɩ bie lɩmɩŋ ma. 35 Nɩ wa sɩmma dɩ chaaŋ dieke dɩ benne nɩ ma wa da keŋ bɩrɩŋ lɩmɩŋ. 36 Die wɩa dɩɩ yi fʊ nyɩŋgbanɩŋ mana dɩ suuli aŋaŋ chaanɩŋ, ta jigiŋ dɩ ka bie lɩmɩŋ ma, ka mana nan mɩŋŋɩ chaaŋ farrɩtata a nɩasɩ popoli dɩ ŋaana a chaaŋ yɩ fʊ die wo.” 37 Die Yisa die dɩ balla wɩaha gie a kpatɩ wa, ta Farasisi vuoŋ wʊnyɩ die dɩ wa wa dɩ ʊ keŋ aŋ wʊnɩŋ aŋaŋ wa dii nyindiike, die wɩa die ʊ ga a ga a kalɩ dɩ ʊ dii nyindiike he. 38 Die dɩ yi Farasisi vuoke mamachi, Yisa die dɩ kana ka nɩɩtɩ ʊ nuusi ta yaala ʊ dii nyindiike he. 39 Ta tɩ Yɔmʊtieŋ Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Nɩnɩŋ Farasisi vuosi nɩ ŋaaŋ daaraa nɩ nyachibisi aŋaŋ nɩ tɩmbala kʊasɩ, ama ta nɩ sʊgɩtɩ dɩ suuli aŋaŋ halɩ aŋaŋ sʊgɩtʊaŋ. 40 Nɩnɩŋ gaantɩba gie! Daa Ŋmɩŋ dieke die dɩ naanna a kʊasɩsɩ naanna a sʊgɩtɩtɩ gbaŋ? 41 Yɩma zɔɔlɩntieliŋ jadieke dɩ benne nɩ nyachibisi me aŋaŋ nɩ tɩmbala ma aŋ jaaŋ mana yɩantɩ a yɩ nɩ. 42 “Nɩnɩŋ Farasisi mba, wʊbɩaŋ bie nɩ ma. Nɩ naga nanjʊʊŋ aŋaŋ bʊŋʊ aŋaŋ neeri aŋaŋ nyinti a taŋ baŋ sʊŋ a nagɩ kaanɩ a yɩa Ŋmɩŋ, ama ta va jadieke dɩ yine nɩŋŋmɩna ʊ mɩraha ma; sɩba wusie sarɩya diile ta ka cho Ŋmɩŋ. Genhe die mʊna nɩ yime, a gʊtɩ nɩ yɩnana Ŋmɩŋ nyinti baŋ sʊŋ kaanɩ wa. 43 “Nɩnɩŋ Farasisi, wʊbɩaŋ bie nɩ ma, dama nɩ yaala vuokpɩɩma jigikasɩka Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juone me, ta bɩ yaala ba wasɩma nɩ aŋaŋ jɩlɩma nyʊgɩtɩ ma. 44 Wʊbɩaŋ bie nɩ ma, dama nɩ sɩɩ sɩba kunti vɔrɩtɩ dɩ lɔbɩrɩna vuosi dɩ ka yesehe ta chʊŋ a ma.” 45 Die wɩa mɩraha dɩdagɩrɩba wʊnyɩ dɩ balɩ yɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʊ, fʊ bala naa nɩŋ zɩa wa tɩ gbaŋ.” 46 Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ dɩ, “Nɩnɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩba wʊbɩaŋ bie nɩ gbaŋ nɩ ma dama nɩ chie vuosi chiidʊnsa dɩ faasɩna a dʊnsɩ aŋaŋ ba baaŋ chii ama nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ ka suŋŋi be dɩ ba chii. 47 Wʊbɩaŋ bie nɩ ma, dama nɩ ka tuose Ŋmɩŋ naazʊalɩba wʊbalɩkaha ama ta mɩa ta wʊnsa ba kunti vɔrɩtɩ a vɩɩna, banɩŋ die ba yine naazʊalɩŋ diekemba nɩ chɔɔŋkʊʊlɩba die dɩ kʊna wa ta nɩ gbaŋ nɩ ka tuose Ŋmɩŋ naazʊalɩba wʊbalɩkaha. 48 Nɩ yine wudieke wo, die dagɩna vuosi dɩ nɩ seŋ saagɩ wudieke nɩ chɔɔŋkʊʊlɩba dɩ yine wo, dama die ba kʊʊ wa Ŋmɩŋ naazʊalɩba ta nɩ dɩaŋ dɩ mɩa ba vɔrɩtɩ. 49 Naa chɩaŋ ma, die yɩantieŋ Ŋmɩŋ die dɩ baarɩ dɩ, ‘N nan tʊŋ naazʊalɩŋ aŋaŋ tʊntʊntɩŋ ba jigiŋ, ta ba nan kʊʊ bataŋ ta mugisi bataŋ dɩaŋ.’ 50 Die wɩa n nan datɩ leleke gie vuosi tɩba aŋaŋ ba kʊna naazʊalɩba a nyɩŋ dʊnɩa piiliku, 51 a nyɩŋ die ba kʊna Abeli a ga tʊgɩ Zakaria, vuodieke die ba kʊna Ŋmɩŋ kaabɩŋ koriku aŋaŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʊ sʊnsʊkʊ. N bala nɩ wusie, leleke gie vuosi nan ye tɩbɩdatɩŋ yaa gamma vuosi gie mana kumbu wɩa. 52 “Nɩnɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩba, wʊbɩaŋ bie nɩ ma, dama nɩ ligi wo Ŋmɩŋ wɩa dɩ vuosi da keŋ sɩmma a chɩasɩ, ama nɩ gbaŋ nɩ zeti wo a sɩbɩŋ, ta kaga vuodiekemba dɩ mɩnana dɩ ba sɩmma ha.” 53 Die Yisa dɩ bala ʊ nyɩŋ mi wo ta mɩraha dɩdagɩrɩba aŋaŋ Farasisi dɩ jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ aŋaŋ wa, die ba piili a pɩasa wa wʊpɩasɩka pam yaa gamma ʊ balɩkʊ ma, 54 a mɩa yaala dɩ ʊ balɩ a chʊʊsɩ aŋ ba yigi wo.
