Proverbs 29

1Ya etan tuun e-eggel ni sinugun, nem kapyatun manghay ey lektattuy wada meippahding ni hi-gatun kebahbahan tu et eleg ali law mabalin ni mebaddangan. 2Hedin kayyaggud hu kapehding ni ap-apud hakey ni bebley, ey ida kaman-am-amleng tutu-u tu, nem hedin lawah etan ap-apu, ey anggehemmek ida tuu. 3Ya etan u-ungngan tuka gagamgami le-ingan tu niya kenemneman tu ey peamleng tudda a-ammed tu. Nem hedin kamekikkillaw idan kamebeyyadin bibi-i, ey me-puh kinedangyan tu. 4Hedin kaipapaptek etan ni patul et meandeng hu tuka pehding, ey umyaggud hu bebley ni nan-ap-apuan tu. Nem hedin gamgaman tu pihhuh ni meibbeyyad ni hi-gatun pengippahdingan tun lawah ey bahbahen tu kumedek etan bebley. 5Ya etan tuun dakel tuka e-helan kayyaggud ni edum tun tuu, nem eleg gayam malpud puhu tu ey heni kamengapya ngun keknaan tu. 6Ya etan lawah ni tuu ey ya tuka pambehhuli hu memahbah ni hi-gatu. Nem hedin ya kayyaggud ni tuu, ey kaman-am-amleng niya kaman-a-appeh tep ya amleng tu. 7Ya etan kayyaggud ni tuu ey tuka ikakkaguh hu kelebbengan idan newetwet, nem ya lawah ni tuu ey eleg tuddan hekey ikkaguh. 8Yadda tuun endi daka pengibbilang ni edum dan tuu ey ida kamengapkapyan guluh di bebley da, nem yadda nenemneman ni tutu-u ey daka pehding hu linggepan ni bebley da. 9Hedin wada nanhallaan ni nenemneman ni tuu et ya etan tuun endi nemnem tu, ey endi pambalinan ni panhummanganan da, tep pemegga kumedek etan ni tuun endi nemnem tu hu ngalangala ey umbunget niya umpel-it. 10Ya etan tuun mapetey ey anggebe-hel tudda limpiyuh ni tuu niya ihik tuddan petteyen, nem ya kayyaggud ni tuu ey tudda kaippaptek humman idan limpiyuh ni tuu. 11Ya etan tuun endi nemnem tu ey tuka peang-ang hu nemahhig ni bunget tu, nem ya nenemneman ni tuu ey tuka issipel bunget tu. 12Hedin kapakakkullugan ap-apu emin hu daka idaddatteng ni hi-gatu, anin ni itek, ey lektattuy mambalin ni lawah kapkapyaen idan opisyal tu niya man-ittek ida. 13Ya nan-ingngehan etan ni newetwet ni tuu et ya etan kamengippeligligat ni hi-gatu ey hi Apu Dios hu nengidwat ni hi-gadan dewwan mateda. 14Dakel ni toon hu pan-ap-apuan ni patul hedin tuka i-ehneng hu kelebbengan idan newetwet. 15Hedin ibbunget niya tuggunen hu u-ungnga, ey menemneman ida. Nem ya etan u-ungngan eleg tuggunan a-ammed tu ey be-ingen tulli inetu. 16Hedin man-ap-apudda hu lawah ni tuu, ey mema-ma hu panliwwatan idan tuu. Nem nanengtun mateguddalli hu kayyaggud ni tutu-un kepappegan ni pan-ap-apuan idan nunman ni lawah ni ap-apu. 17Hedin tuggunem hu u-ungngam man umlinggep ka niya um-amleng ka. 18Ya etan tuun eleg mengu-unnud ni tugun Apu Dios ey daka ippahding hu linggeman ni pinhed da. Nem ya etan tuun kamekangngu-unnud ni tugun tu ey man-am-amleng ida. 19Ya etan bega-en ni neligat ni mengu-unnud ey eleg umgela hu ehel ni ebuh ni penuggun ni hi-gatu. Et humman hu, mahapul ni wada pehding mu ma-lat matugun. Tep anin ni han-awat tu inhel mun pehding tu, et eleg tu ippahding. 20Kekkeddukdul etan tuun endi nemnem tun tuttudduan ni kayyaggud ni pehding nem ya etan tuun eleg tu nemnema ni immehel. 21Hedin i-abulut ni hakey ni tuun pehding ni bega-en tu hu linggeman ni pinhed tun pehding meippalpun keu-ungnga tu, ey um-idwat ali kumedek ni degeh ni nemnem humman ni bega-en ni edum ni aggew. 22Ya etan tuun ekket ni bimmunget ey dakel pambehhulan tu, tep wadan wada pekibbekkalan tun hi-gatu kaumhulun. 23Ya kapampahhiyain tuu ey hi-gatu ngu hu um-idwat ni kebe-ingan tu. Nem ya etan tuun tuka pebabah annel tu ey melispituh. 24Ya etan tuun tuka baddangi matekew ey indawtan tu annel tun nemahhig ni ligat. Tep hedin mantistigu et i-uh-uh tu makulug, ey meillegat ni mekastigu. Hedin mewan nemnemen tun manlangkak, ey kastiguen Apu Dios. 25Hedin umtatakut kan e-helen winu nemnemen ni tuun hi-gam, ey heni ka naknad bitu. Nem ya etan tuun hi Apu Dios hu tuka iddinek ni mengippaptek ni hi-gatu ey kamelinggep e endi meippahding ni hi-gatun lawah. 26Emin hu tuu ey daka gamgamin meihnup ni ap-apu ma-lat mampebaddang ida. Nem hi Apu Dios ni ebuh hu kaumbaddang idan newetwet niya meandeng hu daka pehding. 27Yadda limpiyuh ni tuu ey anggebe-hel dadda lawah ni tuu, hanniman ida dama lawah ni tuu e anggebe-hel dadda limpiyuh ni tuu.

will be added

X\