LUKA 1

1Wusa yak Tiyufil ana ì waya kər hinne ya. Gà mburma hinne tàa mbə̀r mewètsè gà dukw ana Yesuw a ge ya, nda gà bazlam ana akahər ata a tsik a mburma ya. 2Ta wetse ka, dukw ana tə tsaraka i tə̀v gà mburma ana ndzer, ta ŋgatar dàgà piŋŋè akahər ata ya, dìte ka, ta mà a mə̀r dər, Mbulum na a slər tar aà meɗìfè à bazlam ŋgar a. 3Aɗàbà taŋa na kinèhe ìye tèkeɗè, ì wiz dər ikaba ya nda ndzer ŋa ya lèlè nda tə̀v gà dukw ana ta ge ba dàgà aà madzà ahər ba ya. Taŋa na a ge aà ìye kàmala ŋgwal ŋa ya, Tiyufil, na aà mewètsèkaha gà dukw ata aka mimbe aka mimbe, ta ge ba pàmpàm tserdze ya. 4I ge a kataya ka, dìte ka sər dər ndzer, meme na medzèŋgè dukw ana ti dzeŋgik ka, pàrsa iɗəm tsìye. 5Akahər ata Hiridus a riŋ a kwere a gà Yuda ya ka, mala mandə̀và kuɗa a Mbulum duwa a riŋ, zləm ŋgar Zakari, gwala gà ɓə̀zla mandə̀và kuɗa a Mbulum Abiya. Daala ŋgar a riŋ, zləm ŋa Elisabet, gà gwala Haruna, batsàh mala mandə̀và kuɗa a Mbulum mbàŋa. 6Tar sula məmà gà ŋgwal ŋana ika miɗ Mbulum, mede tar a tsàhən ahər a. Tə zàmbaɗawa à dukw ana Mbulum a tsikewa, a palawa ahər àhəm a tserdze ya, nda gə̀zlə̀ŋ ilik. 7Ama kəla tar a riŋ tsà. Aɗàbà daala ŋgar Elisabet ka, a we a tsà. Dìte tàa geye gà màndawal asa. 8Pat ilik, Zakari a riŋ ihər à ndìv a kuɗa a Mbulum i ga Mbulum batsàh ŋana. Aɗàbà pat tar nda gà mburma ŋgar aka ndze aɗəm. 9Gà ɓə̀zla mandə̀và kuɗa a Mbulum ta gewa tsetse aka megè ìmir ana ta gewa ya. A pat ata ka, tə zla Zakari aà madà a ga Mbulum batsàh ŋana, dìte aà metìkè akwa aà dukuməŋa a riŋ, hə̀dzə̀k ŋa a tsàhən aà Mbulum kalkal kàmala pipileh a, a ze hwaŋŋà lèlè i fata. 10A daha, a da a ga Mbulum batsàh ŋa ata. I tə̀v ana a daha, a tike akwa aà dukw ata ya ka, gà mburma hinne ta vava ɗa ŋgat i bəra. Ta heme a aà Mbulum. 11Zàmma tsə̀ka, gawla Mbulum ilik a dara a tə̀v Zakari ya tsàra. A daha, a hitser ndàra aka tsèke ahər mezime ŋgar, a tə̀v ana ta vəlawa dukw taf ata kàmala pipileh a, a Mbulum a. 12Zakari a ŋgatar tsàra ka, a ge magə̀ɗa, a dzadzar hinne. 13Ama gawla Mbulum ata a gwaɗar: "Ki ge magə̀ɗa tsà, Zakari. Aɗàbà Mbulum aka tsaraka meheme yak ana kà hamar a. Elisabet, mə̀kəs yak a wekere a kəla ya asləka ŋa. Ama ki zeler a zləm ŋgar ka, Yuhana. 14Ki ta ŋgeye a ba agəra ŋgat hinne. Dìte gà mburma tèkeɗè, ta ŋgeye a ba aɗàbà mawà ŋgat mbàŋa. 15Ama Mbulum a weye a ŋgat aà megè ìmir ika miɗ mburma ŋgwal ŋa hinne. A ti sewe a gùzum nda gà dukw ana makwàsà ŋa ya tsìdze. Ta we a ŋgat ka, maràhà ŋa nda gà Mèzìte Mesife Mbulum i ba ŋgar. 16Ŋgat na a mbìɗ a à mazlàŋà gà gər gà àsìŋ gà ɓə̀za Israyel aka miɗ Mbulum Batsàh tar ŋa ya ya. 17A ti ɗif a à vatwa Mbulum nda Mèzìte Mesife ŋgar, dìte nda ndzə̀ɗa asa kàmala biy Iliya, mala məmà à guma Mbulum ana akahər ata ya. Ŋgat asa na a ta mewe akaba a à gà tsir nda kəla ya. Ŋgat mbàŋa na a ti ɗif a à metsèhe a gà mburma ana ta gə̀s bazlam Mbulum tsìye. Dìte a ti ne a ter a gà ɓə̀zla mazàzàmà Mbulum kalkal lèlè kuɗa ya. Kərgà taŋa ya, a ti lèmbeɗe a à gə̀zlə̀ŋ a gà ɓə̀zla mazàzàmà Mbulum, dìte ka, ta veve a Batsàh tar ŋa kə̀la pat a." 18I dəba ŋa ya, Zakari a tsaraka kataya ka, a gwaɗa a gawla Mbulum ata: "Wànà meme na i sir a ka, gà dukw ata ta ge a ba ndzer kaɗə̀ŋ a? Aɗàbà ìye ka, màndawal ŋa, mə̀kəs gà tèkeɗè ka, aka ndaha i tə̀v mawà kəla ya mbàŋa ana, meme?" 19Gawla Mbulum ata a gwaɗar aaka: "Iye ka, Gabriyel, ìye ika miɗ Mbulum, i ger a megè ìmir ŋgar. A slərra ìye ya ka, aà məfàfə̀lak, dìte aà meɗifek à bazlam aaha ŋgwal ŋa ya. 20Gà dukw ata ka, a ta ge a ba kàmala ana ì tsikik a tits kaɗə̀ŋ. Ama kər ka, kàa gə̀s bazlam gà ata tsà. Aɗàbà taŋa, ki ne a mandakazləm ŋa, ki fèfil a asa tsà, haa a pat ana gà dukw ata tàa ndzera ya dzekwiŋ." 21I tə̀v ana gà gawla Mbulum ata tar riŋ tà fèfil a nda gà Zakari ya ka, gà mburma riŋ i bəra hinne, ta veve a ŋgat ana a riŋ hiywe i batsàh ga Mbulum ata ya. Ama mendze ŋgar ata a riŋ i ga ata hinne ya ka, a ge aà tar kàmala sunwa ya. 22Alə̀ka a dara a bəra ya ka, a sle a aà mifèfile a gà mburma ata asa tsà. A daha, a fàfəl a tar ka, kə̀t kə̀t nda ahər pəra, agəra ana ŋgat mandakazləm ŋa ya. Aɗàbà taŋa na gà mburma ata tə sər ka, Mbulum aka fàfəlar a. 23I dəba ŋa ya, Zakari a ndə̀v à megè ìmir ŋgar ana a gewa a Mbulum i ga Mbulum batsàh ŋa ata ya ka, a mbə̀ɗ gər a ma ŋgar. 24I dəba mendze zàakwa ya ka, Elisabet mə̀kəs ŋgar aaha a ŋgat kəla kuɗa. Agəra ana a ŋgat a tsàra ka, a kàhawa dər ba i ma haa a ge kiye ə̀zləm. 25A gwaɗawa: "Mbulum a sàmata matawak gà, aka viliŋ kəla kuɗa. Ama hwarwa a giŋ a nda tə̀v mburma kàmala na yàa ŋgat kəla tsìye asa tsà." 26I dəba ŋa ya, Elisabet a ge kiye ndilik ka, Mbulum a slər gawla ŋgar Gabriyel a kwite duwa, tə zalar Nazaret, ika àhə̀ɗ Galile. 27A slər gawla ŋgar ata ka, a tə̀v də̀m duwa a riŋ, zləm ŋgar Mariya. Makasl də̀m ata ìbam, zləm ŋa Yasufa. Wele ata ka, gà gwala Davit, batsàh ə̀bay ana piŋŋè a riŋ ika àhə̀ɗ ata ya. 28Gawla Mbulum ata a daha, a da a tə̀v də̀m ata. A daha, a gwaɗar: "Wusa yak Mariya, ŋgaya ba, aɗàbà ana Mbulum a zla kər aà dukw ana ŋgwal ŋa ya. Batsàh kwa ŋa ka, a riŋ i tə̀v yak." 29Ama bazlam ŋgar ata a tsiker kataya ya ka, a wise gər a Mariya hinne. A tsaraka dukw ana gawla Mbulum ata a tsiker a tsà. A gwa: "Wusa aaha a giŋ dze ana, kàmala megwèɗè ə̀la ya?" 30I dəba ŋa ya, gawla Mbulum ata a gwaɗar asa: "Ki ge magə̀ɗa tsà, Mariya, aɗàbà la, Mbulum na a waya kər, dìte a gik a ŋgwal ŋa ya. 31Ama ki ŋget a huɗ a gər, dìte ki were a kəla ŋa ya ka, asləka ŋa, ki ti ɗer a Yesuw. 32A ti ne a batsàh ŋa ika gər gà mburma tserdze. Ŋgat ka, Kəla Mbulum Batsàh ŋa ana i gər ŋa ya. Əbay Mbulum a ti ne a à ŋgat batsàh ə̀bay kàmala batsàh tsir ŋgar Davit ana a ge ɗa ə̀bay piŋŋè ya. 33Ŋgat na a ta ge a ə̀bay gà Israyel aà biybiy a. Əbay ŋgar ata ka, à ndìv a tsà aà biybiy." 34Mariya a tsaraka kataya ka, a gwaɗa a gawla Mbulum ata: "Wànà dukuməŋa a ta ge a ba dze ana, meme, na araha, ìye ìbam, à gama mbà ya?" 35Gawla Mbulum ata a gwaɗar aaka: "Kataya tsà, Mèzìte Mesife Mbulum na a dere a aka gər yak a. A dere a ka, nda gà ndzə̀ɗa Mbulum ana i gər ŋa ya. A dere a, à dzè aka kər a mèzìte ŋgar tirɓiɓits. Aɗàbà taŋa na ŋgat Kəla Mbulum ndzer ŋana ya, na kəla ata ki ta we a ya. 36Fə̀r aà Elisabet dàmər yak ana a riŋ kinèhe nda gà huɗ i gər a kwaŋ, ku mege na aka ndaha i tə̀v mawà kəla ya tèkeɗè ìbam a. Ama ta gwaɗawa ka, ìdil ŋa, a we e tsà. Araha kinèhe ka, kiye ŋgar ndilik. 37Aɗàbà dukw tserdze ka, mawùràba ŋa tsà na i tə̀v Mbulum a." 38I dəba ŋa ya, Mariya a gwa: "Ama ìye ka, i waya meslire Mbulum. Ma giŋ kàmala ana kà tsikiŋ a." A ndə̀v à bazlam ŋgar ata kataya tsàra ka, gawla Mbulum ata a da i tə̀v ŋgar a kuɗa. 39Zàkwayiya ka, Mariya a màh ba tsə̀mà tsàra, a da a kwite duwa a riŋ i kwite ika àhə̀ɗ Yuda. 40A daha a fata ka, a da a bəra Zakari. A leha aà mə̀kəs ŋgar Elisabet. A ger wusa. 41I tə̀v ana Elisabet a tsaraka wusa Mariya ata ya ka, kəla ana i huɗ ŋgar a, a ɓə̀zl àba kùzləɗ kùzləɗ. Mèzìte Mesife Mbulum a dara, a ràh a ba a Elisabet tsàra. 42I dəba ŋa ya, Elisabet a fàfəl nda ndzə̀ɗa. A gwaɗar: "Mbulum aka pisek àhəm ka, a zà biy gà mə̀kəs ana tserdze à bəra ya. Ama mipìsè àhəm ŋgar ata ka, ika gər kəla ana ki ta ŋget a ya. 43Iye dze ana, weke, na kər məmər Batsàh ga ŋa dzə̀bàk ki dere a ka, a ma gà aaha ya ya? 44Aɗàbà la, fə̀r aà ìye kwaŋ, i tə̀v ana ì tsaraka megè wusa yak a tsàra ka, kəla aaha i huɗ gà ya, a ɓazla àba nda maŋgàyà ba. 45Kər ka, ŋgaya ba, aɗàbà ana kàa gə̀s dukw ana Əbay Mbulum a slər dərra gawla ŋgar a, a tsikik ka, dìte a ta ge a ba ndzer a." 46I dəba ŋa ya, Mariya a gwa: "I zèmbeɗe a batsàh Əbay Mbulum. 47Dìte gə̀zlə̀ŋ ga a riŋ a ŋgeye a ba agəra Mbulum mala məmbə̀là à ìye. 48Iye ka, kwizikw na i lìwiŋ gà na ta ger a meslire ya, ì sle duwa tsà. Ama ka, yàa mə̀tsar gər ɓàv tsà. Gà mburma tserdze tì zèmbeɗe a à ìye kinèhe, ku mege aka miɗ mbà tèkeɗè ya. 49Aɗàbà ŋgat ana ndzə̀ɗa ŋa, aka ge gà dukw ŋgwal ŋana hinne agəra ìye ya. Zləm ŋgar ka, ŋgwal ŋa hinne ndzer. 50Mendze are tsèhe ŋgar ana gà mburma ti ndzer are tsèhe ya ka, wa ahər kəla wa ahər kəla, à ndìv a tsà. A riŋ i tə̀v gà na tì zèmbeɗe a à ŋgat a. 51A ndiɗe à ahər, a ge dər gà bàba gà megè ìmir hinne nda ndzə̀ɗa. Aka hə̀nasla à gà mburma ana hala gawla i gə̀zlə̀ŋ tar nda dukw ana pàmpàm tə dzala ya. 52Aka dzàwa à gà ə̀bay ika tə̀v mendze tar a. Aka vəl tə̀v mendze ata a gà mburma ana tàa həna à gər tar a bə̀ɗ a. 53Aka vəl duwa hinne a gà mburma ana may a gewa a tar a. Dìte a miyak à gà ə̀bay sìkwèɗ kataya, aka vəl tar duwa tsìdze. 54- 55A tsik a gà tsir kwa ana gà bàba ŋa ya i sìda ya, aà mendze tar ana ti ndzer are tsèhe aà biybiy a. Ama kinèhe ka, aka dara, aka zlàk gà mburma ŋgar gà Israyel a. Tàa mə̀tsar gər i tə̀v ŋgwal ŋgar ana a ge a tar a ɓàv tsà. Kàmala taŋa ya, dukw ana Mbulum a tsik i sìda ya, a gà Abəraham nda gà gwala ŋgar a, aka ndze aɗəm kuɗa." 56I dəba ŋa ya, gà Mariya nda Elisabet tə ndza kiye màkər, dìte Mariya a mbə̀ɗ gər a ma ŋgar kuɗa. 57I dəba ŋa ya, mawà kəla Elisabet a dzà ahər ba kuɗa. A wa kəla ata asləka ŋa. 58Alə̀ka gà ɓə̀zla hə̀rmaga Elisabet nda gà gwala ŋgar tə tsaraka aka wa ka, tə dzà ba aà maŋgàyà ba hinne, nda gà Elisabet ŋa dze, aɗàbà tə sər ka, Əbay Mbulum a vəlar kəla ata ka, dìte ma sər i sìda ya ndzer, Mbulum ka, a waya ŋgat hinne, aka ger ŋgwal ŋa. 59Alə̀ka kəla ata a ge kwaskwa ilik ka, tə daha, tə sàs ŋgat. A sàs a gà mburma ata zləmana ka, ti ɗer a ka, zləm tsir ŋgar Zakari. 60Ama màma ŋgar a gwaɗa a tar: "Awaŋ, kataya tsà, zləm ŋgar ka, Yuhana." 61Ta gwaɗar aaka: "Zləm wùra a riŋ ilik i gwala yak kataya tsə̀na, dìte meme gwedziye?" 62Tə daha, ta ge wiyèw a tsir ŋgar ana mandakazləm ŋa ya, ta fàfəlar nda ahər. Ta gwaɗar: "Zləm kəla yak aaha a sàsak ti ɗer ana, weke?" 63Zakari a tsaraka kataya ka, a zikwe ahər aà paslaàŋgwaɗ zikw, ta vəlaraha. A wetse ahər zləm kəla ata a fata, a ɗer Yuhana. Ama madzàlà gà gər Zakari ata a ge aà mburma ata i fata ya fit kàmala sunwa ya. 64I dəba ŋa ya tsàra ka, Zakari a mà aka mifèfile kàmala ana piŋŋè ya, lèlè kuɗa. A dzà ba aà mazàmbàɗà à Mbulum tsàra. 65Gà ɓə̀zla hə̀rmaga ŋgar tserdze, tə dzadzar nda magə̀ɗa i ba tar hinne, dìte gà mburma ana fit i gà kwite ata ika àhə̀ɗ Yuda ata ya, ti tsikewa ka, aà dukw ana a ge ba nda gà mburma ata ya hiywe pəra. 66Gà mburma ana tə tsaraka bazlam ata ya ka, tə dzàwa ba aà madzàlà gà gər tsàra. Ta gwaɗawa: "Wànà kəla ata a ti ne a dze ana, dukùla?" Ti tsik kataya ka, aɗàbà ndzə̀ɗa Mbulum a riŋ nda gà ŋgat dukw ŋgar. 67I dəba ŋa ya, Mèzìte Mesife Mbulum a dara, a ràh a ba a Zakari, tsir kəla ata ta wa ya. Dìte a dzà ba aà məmà à bazlam ana Mbulum a tsikar a. Ama i huɗ bazlam ŋgar ata ya ka, a gwa: 68"Zàmbaɗakwa à Əbay Mbulum gà Israyel ɗekɗek. Aɗàbà aka dara, aka zlàk gà mburma ŋgar ata lèlè, aka ndzə̀kara tar i mesèwère are ya. 69Aɗàbà aka slərakwara mala məmbə̀là à mburma ana ndzə̀ɗa ŋa ndzer, i lìwiŋ gà gwala Davit ana mala meslire ŋgar a. 70A ge kataya ka, kàmala ana a tsik dàgà piŋŋè nda ahər gà ɓə̀zla məmà à bazlam ŋgar ana ndzer aka ahər ata a gwa, i slir a kurumehe a ya. 71Aɗàbà aka mbə̀r megweɗe ka, i ta be à kurum a i ahər gà ɓə̀zla menè are kurum a, nda gà mburma ana tar riŋ tà pèpìɗ a à kurum a nda bazlam a. 72Agəra ana a gwa, a sèsiŋ megè ŋgwal ŋa a gà tsir kurum a, dìte ka, i ge a tar dukw ana i tsik a tar i sìda ya. 73Aɗàbà aka mbə̀r mimbeɗe a Abəraham batsàh tsir kwa ŋa i sìda ya dàgà piŋŋè, a gwa: 74'I ti ndzìkere a kurum i ahər gà ɓə̀zla menè are kurum ana gà ndzə̀ɗa ŋa ya.' 75Na dìte ki ŋgetekwe a vatwa aà megè ìmir ŋgar kə̀la pat nda magə̀ɗa ŋa asa tsìye, dìte ka, ki nekwe a gà mburma ŋgar, ki gekwe a dukw ana kalkal ika miɗ ŋgar lèlè ya. 76Araha, kinèhe kər ka, kəla gà, ki ti ne a mbà ka, mala məmà à bazlam Mbulum ana batsàh ŋa i gər ŋa ya. Aɗàbà kər na ki ti lèh a aka miɗ Batsàh kwa ŋa, aà malàmbàɗar vatwa ŋgar a. 77Dìte ki tsik a a gà mburma ŋgar, tə sər dər ka, Mbulum na a ta mbil a à tar i bakal tar ana à pìl a ter a dər a. 78Aɗàbà Mbulum Tsir kwa ka, mawàyà mburma ŋgar nda lìfèɗìɗe bazlam i tə̀v ŋgar ka, hinne. A ti dzè a kwa aà dzaydzay ŋgar kalkal kàmala biy pat ana à mbìzere a ya. 79A ge a dzaydzay ata ka, a gà mburma ana i lùvuŋ a, nda gà na i tə̀v mèzìte məmə̀ta ya tserdze mbàŋa. A ndzìk a dər kwa aka vatwa ana zayya ŋa ya." 80Alə̀ka a tə̀v ana Yuhana ihər a gil a ba ya ka, metsèhe ŋgar ìbam, à sìkèh a aka miɗ aka miɗ mbàŋa. A ta megeha i dəba ŋa ya ka, a da i tə̀v mburma ya, a da a kùsak. Hiywe a ndzawa i fata, haa a pat ana a dzà ba aà meslire ŋgar a, a ɗif à ba ŋgar parakkà lèlè a gà Israyel kuɗa.

will be added

X\