MATIU 13

1Bai wogɔ tee, Yesu ginrun gowaa dibe diŋirun go yaa dɛinyin. 2Inɛw joo wɛi wɛi genɛ womɔ nɛ mɔrinyɛunbɛin. Jojoo bemɛ dɛi, Yesu ingelaa yaa diikoro turu nɛ yowaa dɛinyin. Mɔɔnu gɔ dii diŋirun gɔ nɛ bee. 3Yesu be bɛrɛ taanrinyɛn le sɔɔ joo tagaabe. Kijɛ wo gɛɛbe: «Toimaɲanɛ turu toi maɲai gowaabe. 4Toi maɲau wo wɔu, toi ii gamuu oju nɛ sugin. Sasaabe wiyaa toi ii wogɔbe jɔnwaanɲu. 5Toi ii gamuu tibu yalu nɛ, yalu minɛ gaai wɔlɔ nɛ sugin. Minɛ gɔ toola digɛu, toi gɔ ɔgiri tɛiyaabe. 6Kaa, nai ɛjii wo gowaa, toi gɔ duu ɛju bɛɛlu bee gɔ digɛu, nai tɛgaa maaŋiyɛnmaati. 7Toi ii gamuu dɔgɔ jijii sɛin logoro nɛ sugin. Kaa, waaru be tɛiyɛjɛ le, dɔgɔ jijii sɛin gɔbe, be dɛi sigɛ gabiyaa bei kimaatin. 8Kaa toi ii gamuu minɛ ɛju nɛ sugin. Toi wogɔbe tɛiyaa, ɛjii gabiyaa, ii kunaabɛin. Gamuu ii suŋu kuni, gamuu pɛlukuloi, gamuu pɛtaanu. 9«Inɛ suguru too baŋa, wo sɔɔ gɔ keŋiyɛn.» 10Kɔɔ onu nɛ, Yesu jaŋu unrunw, genɛ womɔ nɛ dɔwaa, inɛw bɛrɛ taanrinyɛn le sɔɔ wo sɔɔjɛ gɔ, inge dɛii ma gin. 11Yesu saa gi: «Alagala diinɛ sɔɔ boŋurun gɔ, e bɛrɛ kai jugɔmaaɲu. Kaa, be bɛrɛ wogɔ jugɔmɔla. 12Sabu inɛ kijɛ sɛɛ baŋa bɛrɛ baraa ye ohobodɛin. Wo kɔɔ gin’ kijɛ gaai sisiyɛdo. Kaa, inɛ kijɛ sɛlɛ gɔ, gaila wo sɛɛ gɔ yaa wo bɛrɛ ɛhɛlɛdɛin. 13Sabu be giri gɔmaa kosɛin. Kaa kijɛ kanma iyeenɛ. Suguru bemɛ dɛɛraa kosɛin. Kaa sɔɔ ɛgɛɛnɛ, paamu kanraannɛ. Mu kɔɔ sabu dɛi taanrinyɛn le be le sɔɔ sɔɔjɔn. 14Kunrin, inɛ Ama titiyainɛ Esayi, sɔɔ tɔŋu ɔn be sibɛ go kibaai: “E sɔɔ ɛhɛgɛdei, kaa paamu kanraindelei. E giri gɔmaa ye yɛyɛnɛdei, kaa e iyeidelei. 15Nɛɛ, tɔgu ɔn inɛw kinɛ bemɛ ɛɛnnaatin. Hakilɛ bemɛ sɔɔ paamu kanrun ye, bemaa mu sibɛ go kigelemu ye, maa bei bajugamɔnɔu ga, giri bemɛ kijɛ iyenɔu dɛi, suguru bemɛ sɔɔ ɛgɛnɔu dɛi, suguru bemɛ duŋaatin, giri bemɛ dɛbaatin.” 16Kaa, e kai, Ama e yabu. E giri iyeuwɔi. Suguru ɛgɛuwɔi. 17Mu naran go e bɛrɛ tagauwɔn, inɛw Ama titiyaanw joo lee, inɛw Ama diŋɛ kanranw joo lee, kijɛ e iyejɛ ɔnbe iye ibɛɛ bɛin, kaa biyaa iyenɛ. Be sɔɔ e ɛgɛjɛ ɔnbe ɛgɛ ibɛɛ bɛin, kaa biyaa ɛgɛnɛ.» 18«Nɛɛ, toimaɲanɛ taanrinyɛn tiyɛ gɔ keŋiyɛin. 19Inɛ aai kanran, alagala diinɛ sɔɔ ɛgaa paamalu ye, inɛ wogɔ bana gɔ, toi ii oju nɛ sugu gɔ le tunwɔn bɛbɛɛmɔjɛ. Mɔɲu kuu baŋa wɛi ye sɔɔ gɔ kinɛ womɔ nɛ goonɔjɛɛjɛ. 20Inɛw gamuu, sɔɔ gɔ ɛgɛnu digɛnu kinɛ ɛɛli le yabaɲu. Bana bemɛ gɔ, toi ii tibu yalu nɛ sugu gɔ le tunwɔn bɛbɛɛmɔjɛ. 21Kaa be sɔɔ gɔ kinɛ bemɛ nɛ paŋa siyɛmɔɔnɛ digɛu, sɔɔ gɔ nɛ kuu kunu ye tanwaannɛ. Wogɔ digɛu, Ama sɔɔ gɔ dɛi ɔɲɛ ma, tɔɔɲɔ ma be bɛrɛ dɔwaai ye, be ɔgu kɛu sɔɔ gɔ pajutiiɲu. 22Inɛw gamuu bana gɔ, toi ii dɔgɔ jijii sɛin logoro nɛ tɛɛjɛ gɔ gin’ wɔɔ. Be sɔɔ gɔ kekeŋiyɛnɲu. Kaa, aduna ɔn sɔɔ jiire lee, arusɛgɛ mɔɔnu dadaaru, inɛi lelemɔjɛ gɔ lee, sɔɔ gɔ kimɛjɛɛɲu. Kɔɔ dɛi, sɔɔ gɔ kinɛ bemɛ nɛ birɛ birɛɛlɛ. 23Nɛɛ, inɛw gamuu sɔɔ gɔ ɛgaa ye, bana bemɛ toi ii minɛ ɛju nɛ sugu gɔ le tunwɔn bɛbɛɛmɔjɛ. Be sɔɔ gɔ ɛgaa ye papaamaɲu. Sɔɔ gɔ kinɛ bemɛ nɛ birɛ bibirɛjɛ, ii nanaranjɛ. Gamuu mɔ suŋu, gamuu mɔ pɛlukuloi, gamuu mɔ pɛtaanu.» 24Yesu iyaa, taanrinyɛn waja daan, ɔn gin’ sɔi: «Alagala diinɛ bana gɔ, ainɛ, minɛ womɔ nɛ toi ɛju maɲaa sɛɛ le tunwɔn bɛbɛɛmɔjɛ. 25Baŋa toi maɲaa wo dagaa, digɛ inɛw diinyaan be yaa, jaŋunɛ womɔ turu wiyaa, alukama toi ɛju wo maɲu gɔ logoro nɛ dɔgɔ ii mɔɲu maɲaatiyaa yai. 26Nɛɛ, toi gɔ tɛiyaa gabiyaa, ii kunɔi tɔlaabe. Ii kunɔi wo tɔlaa, gamuu dɔgɔ mɔɲui ga yinjugɔmu. 27Birɛbirɛnw gɔbe dɔgɔ mɔɲu gɔ iyaa, minɛ baŋa bɛrɛ wiyaa ɔn gin’ selumi: ‘Emɛ baŋa, u minɛ uwɔ nɛ toi ɛjui kunɔlu ma? Nɛɛ dɔgɔ mɔɲu ɔnbe yago goin?’ 28Wo saa: ‘Kɔɔ jaŋunɛ turu birɛi.’ Birɛbirɛnw gɔbe pilemaa wo bɛrɛ selumaa unrun bemaa yai dɔgɔ gɔbe mɔmɔti ma gin. 29Wo saa, ai, yapaja gi. Dɔgɔ gɔbe waaru e mɔmɔjɛ, jugɔlu go alukama gamuu mɔmɔmɔdei ma mu liyaaun. 30Alukama gɔ lee, dɔgɔ mɔɲu gɔ lee pajaa ye, be lɛi puu, gɛlu waaru dɔɔido baa, be gabiyɛmɔi. Gɛlu waaru dɔwaai ye, mu gɛlugɛlɛnw gɔbe bemaa dɔgɔ gɔ laa gaa mɔɔnɔ giye tɔɔrɔdɔn. Dɔgɔ gɔ gaa mɔɔnaa ye, pagu ye tɛtɛgɛrɛdɛin. Kɔɔ onu nɛ, bemaa alukama gɔ gaaɲu ye, guyɔ ma nɛ yinkunɔ gɛɛdɔn.» 31Yesu iyaa taanrinyɛn waja daan, ɔn gin’ gi: «Alagala diinɛ bana gɔ, ainɛ, mutarudu ii turu, sadiŋɛ minɛ womɔ nɛ kunaa sɛɛ le murin wɔɔ. 32Tiun ii walaɲube puu logoro nɛ, mutarudu ii, wo uji. Kaa tɛiyaa, gabiyaai ye, tiun nai. Sadiŋɛ nɛ, kijɛ walaɲu puu dɛi gaa. Kunrin, sasaabe kanran, numɔ ii womɔ nɛ wɛi ye, kuru, koi kuroɲu.» 33Yesu iyaa, taanrinyɛn waja daan ɔn gin’ gi: «Alagala diinɛ bana gɔ, kijɛ buru pidemu le murin wɔɔ. Yaanran turu kijɛ buru pidemu wogɔ jeɲaa, punau kilo pɛɛlɛi numɔrɔnsigɛ nɛ kunaa, bolaa, punau bolaaɲu gɔ puu ingeleido baa pajaabe.» 34Yesu, taanrinyɛn kɔɔ gin’ daan ye, mɔɔnu gɔbei deereube. Wo sɔɔ womɔ puu nɛ taanrinyɛn daaunbe. 35Kɔɔ gin’ inɛ Ama titiyainɛ sɔɔ ɔn yinkibemɔube: “Mu taanrinyɛn le be le sɔɔ sɔɔdɔn. Kunrin, aduna mɔii nɛ gowaa, iye wɛɛ dɔɔ sɔɔ ɛlu goonɔtɛnɛ gɔ, mu be bɛrɛ jujugɔmɔdɔn.” 36Kɔɔ onu nɛ, Yesu, mɔɔnu gɔi pajaatiyaa, ginrun yai. Jaŋu unrunw womɔbe genɛ womɔ nɛ dɔwaa ɔn gin’ gin: «Dɔgɔ mɔɲu minɛ nɛ maɲi taanrinyɛn gɔ, tiyɛ womɔ emɛ bɛrɛ taga.» 37Yesu saa: «Inɛ toi ɛju maɲanɛ gɔ, wogɔ Inɛ Aini gɔi. 38Minɛ gɔ, wogɔ adunai. Toi ɛju gɔ, wogɔ alagala diinɛ inɛw gɔbei. Nɛɛ, dɔgɔ mɔɲu maɲanɛ gɔ, wogɔ jinrun puu kuu baŋai. Dɔgɔ mɔɲu gɔbe, wogɔ Mɔɲu kuu baŋa unrunw gɔbei. Gɛlu waaru gɔ, wogɔ aduna dogogu bai gɔ woi. Gɛlu gɛlɛnw gɔbe, wogɔ mɛlɛnkɛ gɔbei. 40Dɔgɔ mɔɲu goonɔ ye, yaun le bana tɛgɛrɛɲu gin’, aduna dogogu le kɔɔ gin’ tee biyɛdo. 41Bai wogɔ, Inɛ Aini gɔ, mɛlɛnkɛ womɔbei titiido. Inɛw wajunw suuru ye, hakɛ nɛ inɛw kunɔɲu gɔbe lee, inɛw mɔɲu kanranw gɔbe lee, mɛlɛnkɛ gɔbe, inɛw wogɔbei alagala diinɛ gɔ nɛ gogoonɔdɛin. 42Be bei yaun banrun nɛ kamu kunɔdɛin. Kɔɔ nɛ pii lee, tɔnrɔn tɛnwun lee bibiyɛdo. 43Kaa, Ama diŋɛ kanranw gɔbe nai bana doorojɛ gin’, be Ba diinɛ gɔ nɛ yindoorodɛin. Inɛ suguru too baŋa, wo sɔɔ gɔ keŋiyɛn.» 44«Alagala diinɛ gɔ iyaa, arusɛgɛ diyɛ minɛ turu nɛ baŋa le murin wɔɔ. Inɛ turu arusɛgɛ gɔ soo biyaa, baŋaraan yapaju. Kinɛ womɔ ɛɛliyaa gabaa, wo yaa, kijɛ wo sɛbe puu dɔnraan, wiyaa minɛ gɔ ɛbaabe.» 45«Alagala diinɛ bana gɔ iyaa, tɔŋutɔŋɔnɛ dugɔi dɔnrun diyɛ dɛnɛjɛ le tunwɔn bɛbɛɛmɔjɛ. 46Wo dugɔi ɛju iyaa ye, kijɛ wo sɛɛ puu yaa dɔnraan wiyaa ye, dugɔi gɔ ɛbɛjɛ.» 47«Alagala diinɛ bana gɔ, iyaa dibe nɛ jɔɔ kamaa kunaa, iiju tɔgu dɛin dɛin aajɛ le tunwɔn bɛbɛɛmɔjɛ. 48Jɔɔ gɔ nɛ kɔɔ gin’ iiju jowaa wo wɔnu, iiju aanw gɔbe jɔɔ gɔ jeɲaa ye, dibe diŋirun gɔ nɛ wɛɛɲu. Kɔɔ onu nɛ, be dɛinyaan ye, iiju ɛju gɔbe yɛmaa, gelu nɛ kunaa ye, mɔɲu gɔbe kamatiiɲu. 49Aduna dogogu bai gɔ, kɔɔ gin’ tee yinbiyɛdo. Mɛlɛnkɛbe wɛi ye, inɛw mɔɲu gɔbei ɛju gɔbe le kabugu ye, 50bei yaun banrun nɛ kunɔdɛin. Kɔɔ nɛ pii lee, tɔnrɔn tɛnwun lee bibiyɛdo.» 51Kɔɔ onu nɛ, Yesu, jaŋu unrunw womɔ bɛrɛ ɔn gin’ selumu: «E sɔɔ gɔ puu paamaabei ma?» Be saa ee gin. 52Yesu gimaa gi: «Aiwa, Ama tɔɔru deerenɛ, alagala diinɛ sɔɔ ɛjii paamu kanraan, sɔɔ gɔ le yabaa wɔɔ ye, bana womɔ ɔn le murin wɔɔ: Ginrun baŋa, arusɛgɛ mɔɔnaa wo sɛɛ nɛ, kijɛ kana lee, kijɛ pɛi lee gogoonɔjɛ. Ama tɔɔru deerenɛ wogɔ yaa kɔɔ gin’ wɔɔ.» 53Yesu taanrinyɛn kɔɔbe daantiyaa, yalu kɔɔ nɛ gowaa, 54ana wo gabi gɔ nɛ yai. Kɔɔ nɛ wiyaa, Yesu Ama gɛɛn ginrun nɛ yowaa, waaju kanrain tɔlu. Waaju bana wo kanranbe gɔ, inɛwin ɛjii maunɛ kanrun. Kɔɔ dɛi be ɔn gin’ sɔɔubɛin: «Hakilɛ wo sɛɛ ɔn lee, taanrinyɛn birɛ wo birɛjɛ ɔn lee, yago gowaa wo bɛrɛ wɛi? 55Maa, kɔɔi ye baga birɛbirɛnɛ ii gɔ woi laa ma? Wo na Marii laa ma? Jake lee, Josɛpu lee, Simɔ lee, Jude lee wo suŋɔw gɔbe, bei laa ma? 56Wo saabe puu emɛ le unwɔnɛ ma? Nɛɛ wo ɔn puu, aa le bɛi?» 57Kunrin, ajubu kɔɔ dɛi be, Yesu le gawaa bɛɛnɛ. Yesu gowaa ɔn gin’ sɔi: «Inɛ Ama titiyainɛ, yalu puu nɛ baba yasɛ. Kaa, wo ba ginrun nɛ lee, ginrun gonɔ womɔ nɛ lee, wo baba siyɛɛlɛ.» 58Yesu le gawaa bɛɛnɛ be kanrun gɔ dɛi, Yesu, ana womɔ nɛ taanrinyɛn gaila laa ye kanraan bɛɛlu.

will be added

X\