LUKU 6

1Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu na ɩ ɩfalaa pa faɣana tɔɣɔnaɣa pee taalɛ natəlɩ tə taa kɛ́ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kʋlɩ kʋ wule. Tənaɣa ɩ ɩfalaa sʋʋ tɔɣɔnaɣa pee nyəŋka kɛ pɛlʋɣʋ, na pá nuɣutiɣi pa niŋ taa na pá saləɣɩ. 2Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa napəlɩ pa pɔɔsa-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lakɩ mpi pə fɛɩ lapʋ kɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ? 3Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ye mpʋ ɩ́ ta kala mpi Tafiiti lapa waatʋ wei nyɔɣɔsɩ pɩɩ ɩ́ na mpa paa wɛ ɩ cɔlɔ tɔ? 4Ɩsəna ɩ sʋʋ Ɩsɔ təyaɣa taa na ɩ́ kpaɣa potopotonaa mpa paa sɩɩ Ɩsɔ tɔ na ɩ́ tɔɣɔ na ɩ́ ha ɩ taapalaa tɔ. Pəyele pə fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɔɣɔ-wɛɣɛ yem na pə ta kɛ́ kɔtəlaa. 5Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-wɛɣɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ: Yʋlʋ Pəyaɣa maɣalɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ sɔsɔ tɔtɔ. 6Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Yuta nyə́ma təkotile taa kɛ́ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kʋlɩ kʋ wule na ɩ́ sɛɣɛsəɣɩ. Pə pamna apalʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɛ təna na ɩ ŋkpalaɣa ntɔɣɔŋ nyəŋka kpɛkaa. 7Na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa na Falisanaa caɣaa na pá keŋna-ɩ teu, sɩ pa naa sɩ ɩ ká waasɩ yʋlʋ kɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yaa ɩsəna. Pa lakɩ mpʋɣʋlɛ sɩ pá hiki nti paa waanna-ɩ tɔ. 8Ama ɩ cɛkəna pa hʋwɛɛ, ɩlɛna ɩ́ tɔ ŋkpaləkpɛkaɣa tʋ ɩnɩ sɩ: Kʋlɩ na ń səŋ hɛkʋ taa cənɛ. Ɩlɛna ŋkpaləkpɛkaɣa tʋ ɩnɩ ɩ kʋlɩ na ɩ́ polo ɩ́ səŋ təna. 9Na Yesu tɔ-wɛ sɩ: Ma pɔɔsəɣɩ-mɛ sɩ tá mpaaʋ taa, kʋpantʋ kɛ pə mʋna pá la kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yaa ɩsaɣatʋ? Paa waasɩ yaa paa kʋ? 10Tənaɣa Yesu nyəna pa təna pa ɩsɛntaa, na ɩ́ tɔ apalʋ ɩnɩ sɩ: Tɔʋ, loosi nyá niŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ŋkpaləkpɛkaɣa tʋ ɩnɩ ɩ lapa mpʋ, ɩlɛna ɩ niŋ hɛtɩ. 11Ḿpʋ́ɣʋ́ pááná kpa-wɛɣɛ sɔsɔm, na pá maɣasəɣɩ ɩsəna pá la Yesu tɔ. 12Waatʋ ɩnɩ ɩ taa kɛ́ Yesu kpa pʋɣʋ taa kɛ́ Ɩsɔ sələmʋɣʋ, na ɩ́ sələmɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɛʋ na kʋ fem. 13Pə kɔma pə fe ɩlɛna, ɩ́ yaa ɩ ɩfalaa na ɩ́ ləsɩ pa taa kɛ́ yəlaa naanʋwa na naalɛ, na ɩ́ ha-wɛɣɛ hətɛ sɩ tillaa. 14Mpɛ ɩnɩ pa həla ntɔ. Simɔŋ wei ɩ cuɣusaa sɩ Piyɛɛ tɔ, na ɩ́lɛ́ ɩ neu Antəlɩɩ, na Saakɩ na Yohaanɩ, na Filipʋ, na Paatelemii, 15na Matiyee, na Tomaa, na Aləfe pəyalʋ Saakɩ, na Simɔŋ wei pa cuɣusaa sɩ Selotɩ tɔ, 16na Saakɩ pəyalʋ Yutaasɩ, na Yutaasɩ Ɩsəkaleeu wei ɩ lapa Yesu kɛ kɔlɔmɔtɔ tɔ. 17Yesu na ɩ ɩfalaa pa tiikaɣana pʋɣʋ tɔɔ, ɩlɛna ɩ́ səŋ timpi taa pʋɣʋ fɛɩ ɩpilisaʋ na pə́ walaa tɔ. Təna ɩnəɣɩ ɩ ɩfalaa paɣalɛ na Yuta təna samaa na Yosalɛm nyə́ma na Tiii na Sitɔŋ lʋm nɔɣɔ nyə́ma pa təna paa timsaa. 18Paa kɔmaɣa sɩ pa nɩɩkɩ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ, na ɩ́ waasɩ-wɛɣɛ pa kʋtɔməŋ tɔtɔ. Na ɩ waasa mpa pɛlɛ alɔɣaa tʋkaɣa wahala tɔ tɔtɔ. 19Samaa ɩnɩ ɩ təna ɩ lʋkaɣa kɛ́ sɩ ɩ́ tokiɣina-ɩ. Pə taɣa pʋlʋ, toma naalɩ a ka wɛ ɩ kiŋ na pá nɩɩkɩ a taŋ, na a waasəɣɩ pa tənaɣa pa kʋtɔməŋ. 20Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋsa ɩsɛ na ɩ́ nyənɩ ɩ ɩfalaa na ɩ́ tɔ sɩ: Mpa mɛ ɩ́ kɛ́ kʋnyɔntʋnaa tɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Mə tənna Ɩsɔ Kawulaɣa. 21Mɛ mpa nyɔɣɔsɩ wɛna kaɣana tɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Mɩɩ tɛna na ɩ́ haɣa teu. Mɛ mpa ɩ́ wiiki kaɣana tɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Ɩ́ ká tɛ na ɩ́ woŋ teu. 22Paa yəlaa taa huuna-mɛ, yaa pa tɔɣɔna-mɛ, yaa pa tʋʋ-mɛ, yaa pa kʋ mə nyɔɔŋ kɛ Yʋlʋ Pəyaɣa má ma tɔɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. 23Waatʋ ɩnɩ mə laŋa ɩ́ hɛɛ sɔsɔm na ɩ́ paa teu. Pə taɣa pʋlʋ, mə kasəyaɣa ká tɔɔ sɔsɔm kɛ ɩsɔtaa kɛ́. Mpʋ ɩnɩ pə maɣamaɣa kɛ pa caanaa ka lapa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa. 24Toŋtʋnaa mɛ mə tɔm wɛ waɩyo kɛ́, ɩ́ tɛma mə leleŋ tɔɣɔʋ tɔ se. 25Haɣalaa mɛ mə tɔm ná wɛ waɩyo kɛ́ mpʋ ɩnəɣɩ. Ɩ́ ká ná nyɔɣɔsɩ kɛ teu tɔ se. Mpa mɛ mə woŋiɣi kaɣana tɔ, mə tɔm wɛ waɩyo kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́. Ɩ́ tɛŋ ɩ́ caɣa ləyaɣa na ɩsəlʋm pə taa kɛ́. 26Yəlaa təna ɩ́ kɔma na pá saŋ-mɛ, mə tɔm ká la waɩyo kɛ́. Mpʋ ɩnɩ pə maɣamaɣa kɛ mpɛ pa caanaa ka lapa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa pɔpɔtʋnaa. 27Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: Ma heeliɣi mpa mɛ ɩ́ nɩɩkɩ ma tɔm tɔ sɩ: Ɩ́ sɔɔlɩ mə kolontunaa, na ɩ́ lá mpa paa caa-mɛ tɔɣɔ kʋpantʋ. 28Ɩ́ kooli kʋpantʋ kɛ mpa pa kooliɣi-mɛɣɛ mpusi tɔ. Ɩ́ sələməna mə ɩsaɣalataa kɛ Ɩsɔ. 29Wei ɩ́ mapa nyá ləkpaɣasaɣa, kɛɛsɩ-ɩ lɛŋka. Nɔɣɔlʋ ɩ́ lɛɛka nyá kpaɩ, cɛlɛ-ɩ nyá capa tɔtɔ. 30Wei ɩ́ sələma-ŋ, taa pɛmɩ-ɩ, wei ɩ́ lɛɛka nyá kʋwɛnam, taa pɔɔsɩ-ɩ pə tɔm. 31Mpi mə caa sɩ yəlaa ɩ́ la-mɛ tɔ, mɩɩ la pɛlɛɣɛ-wɩ tɔtɔ. 32Ye mpa pa sɔɔləɣɩ-mɛ tɔ pa tike kɛ́ mə sɔɔləɣɩ, ɩlɛ pepeɣe ɩ́ tɛɛwa tɔtɔ? Asaɣaa maɣamaɣa ná sɔɔləɣɩ mpa pa sɔɔla-wɛ tɔ pa tike tɔtɔɣɔ. 33Ye mpa pa lakɩ-mɛɣɛ kʋpantʋ tɔ pa tike kɛ ɩ́ ká təŋəɣɩ na ɩ́ lakɩ, ɩlɛ pepeɣelɛ ɩ́ tɛɛwa? Ḿpʋ́ɣʋ́ asaɣaa maɣamaɣa ná lakɩ tɔtɔ mɛɛ. 34Ye mpa ɩ́ tɛɛləɣɩ sɩ paa tɛ na pá fɛlɩ-mɛ tɔɣɔ ɩ təŋəɣɩ na ɩ́ kəntəɣɩ, ɩlɛ pepeɣelɛ mə tɛɛwa? Asaɣaa maɣamaɣa ná tɛɛləɣɩ sɩ paa tɛ na pá fɛlɩ pɛlɛ tɔɣɔ pa kəntəɣɩ pa təma mɛɛ. 35Aaɩ, ɩ́ sɔɔləɣɩ mə kolontunaa na ɩ́ lakɩ-wɛɣɛ kʋpantʋ. Ɩ́ kəntəɣɩ, ɩ́ taa tɛləsɩ fɛlʋɣʋ tɔm kɛ lɔlɔ. Pɩɩ yele na mə kasəyaɣa tɔɔ sɔsɔm, na ɩ́ ká pəsɩ ɩsɔtaa Ɩsɔ Sɔsɔ pəyalaa. Paa fɔɔfɛɩnaa na asaɣaa, ɩ́lɛ́ ɩ lakɩ kʋpantʋ kɛ́. 36Ɩ́ lakɩ təmaɣa kʋpantʋ kɛ teu ɩsɩɩ mə Caa lakɩ-mɛɣɛ kʋpantʋ tɔ. 37Ɩ́ taa footi lɛlaa, pə́ taa kɔɔ na Ɩsɔ footi-mɛ. Ɩ́ taa tʋ lɛlaa kɛ tasəkəlɛ, pə taa kɔɔ na Ɩsɔ tʋ-mɛɣɛ tasəkəlɛ. Ɩ́ hʋ́lɩ́ təmaɣa suulu kɛ timpi ɩ́ pəntəɣəna təma tɔ, na Ɩsɔ ká hʋ́lɩ́-mɛɣɛ suulu. 38Ɩ́ haakɩ na Ɩsɔ ká haakɩ-mɛ. Pə taɣa pʋlʋ, Ɩsɔ ká maɣasɩ kɛ́ na pə́ su na pə́ watɩ na ɩ́ ciɣiti na ɩ́ nyəkɩ na ɩ́ pəlɩ-mɛ. Maɣasəlaɣa ŋka mə maɣasəɣəna lɛlaa tɔ, ŋkɛɣɛ Ɩsɔ ná kɔŋ na ɩ́ maɣasəna-mɛ tɔtɔ. 39Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-wɛɣɛ lɛntɩ sɩ: Ntɔŋ ɩ́ nyəmá teu sɩ yʋlʋm kaa pəsɩ na ɩ́ hɔ ɩ lɛlʋ, tɔfɔ pa naalɛ paa hoti pʋ́ʋ́ɣʋ́ taa kɛ́. 40Təmlɛ kpɛlɛməlʋ ta kəlɩ ɩ hʋllʋ. Ama kpɛlɛməlʋ ɩ́ kɔma na ɩ́ nyɩ təkpəsəkpəsɩ, ɩ́ na ɩ hʋllʋ pa pəsa kʋlʋm kɛ́. 41Ɩsənaɣa pə lapa na ń naakɩ nyɩɩliim wei ɩ wɛ nyá tɔɣɔntəlɛ ɩsəpəle taa tɔ, na ń kaa na kpátʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ wɛ nyá maɣamaɣa nyá nyəntɛ taa tɔ? 42Ɩsənaɣalɛ nyá pəsəɣɩ na ń tɔ sɩ: Apaŋ nyá səŋ təkpi na má ləsɩ nyá ɩsəlɛ taa nyɩɩliim, na kpátʋ́ɣʋ́ wɛ nyá nyəntɛ taa? Cɛsəlʋ nyá, ləsɩ kpátʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ wɛ nyá maɣamaɣa nyá ɩsəpəle taa tɔ, ɩlɛna pə́cɔ́ ń ná teu təcɛɩcɛɩ na ń ləsɩ nyá tɔɣɔntəlɛ ɩsəlɛ taa nyɩɩliim ɩnɩ. 43Tʋɣʋ kʋpaŋkʋ ɩɩ lʋləɣɩ kpaɩ pile se, pə́cɔ́ kpaɩ tʋɣʋ naa lʋləɣɩ pile kʋpantɛ tɔtɔ. 44Pa nyəŋna paa tʋɣʋ ŋku na kʋ pile cɔlɔɣɔ. Yʋlʋ kaa kooli tʋɣʋ ŋku pa yaa sɩ fiki tɔ kʋ pee kɛ sɔsɔʋ tɔɔ se, pə́cɔ́ paa kooliɣi tʋɣʋ ŋku pa yaa sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ pee kɛ kɔlɔŋ tɔɔ tɔtɔ. 45Yʋlʋpaŋ kʋpantʋ lɩɩkəna tuu ɩ lotu taa kʋpantʋ kiŋ kɛ́. Ɩlɛna ɩsaɣaʋ ɩnɩ ɩ ɩsaɣatʋ lɩɩna tuu ɩ lotu taa ɩsaɣatʋ kiŋ. Pə taɣa pʋlʋ, ɩsəna yʋlʋ lotu taa tɔɔwa tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtaɣa hʋ́lə́ɣɩ́. 46Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: Ɩ́ yaa-m Tacaa Tacaa suwe na ɩɩ təŋəɣɩ ma kʋyɔɣɔtʋtʋ? 47Maa hʋ́lɩ́-mɛɣɛ yʋlʋ ɩ́ kɔma ma kiŋ na ɩ́ nɩɩ ma tɔm na ɩ́ təŋ-tɩ pʋntʋ wɛ ɩsəna tɔ. 48Ɩ nəɣəsəna kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ caakʋɣʋ kutuluɣu ŋmaʋ na ɩ́ huli na ɩ́ tala atɛ kʋkpamʋɣʋ na pə́cɔ́ ɩ́ sɩɩ kite tɔɣɔ. Pɔɣɔ kɔma na ká su ɩlɛna lʋm watɩ, haləna pə hola ma-kʋ. Paa na mpʋ pə ta ciɣiti-kʋɣʋ kʋ ŋmatʋ teu tɔɔ. 49Ama wei ɩ nɩɩkɩ ma tɔm na ɩɩ təŋəɣɩ-tɩ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wei ɩ ŋma kutuluɣu kɛ atɛɣɛ yem tɔ, kite kʋpantɛ fɛɩ. Lʋm hola mapa-kʋ, ɩlɛna kʋ ti kpakpaa na kʋ la asaala sɔsɔ kɛ yem.

will be added

X\