LUKU 1

1Ma yʋlʋ Teufiili, yəlaa paɣalɛ maɣasaa sɩ pá kɛɛsɩ mpi pə lapa tá hɛkʋ taa tɔɣɔ takəlaɣa taa. 2Ɩsɩɩ mpa pa nana pa ɩsɛ kɛ pə kancaalaɣa na pá pəsɩ Ɩsɔ Tɔm təmlɛ nyə́ma tɔ. 3Ma maɣamaɣa ma tɛma yasʋɣʋ kɛ pə kpaɣaʋ tɔm ntɩ tə kancaalaɣa tɔ, na ma nawa pə tampana təna. Pə tɔɔ kɛ́ pə lapa-m teu sɩ má kɛɛsɩ-ŋ tɔm ntɩ tə təna təcʋŋŋ ma yʋlʋ kʋpaŋ. 4Sɩ ń cɛkəna pə təna mpi pa sɛɣɛsa-ŋ tɔ pə tampana kɛ teu. 5Yuta wulaʋ sɔsɔ Helɔtɩ waatʋ taa, kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ ka wɛ Apiya kɔtəlaa looŋa taa, pá yaa-ɩ sɩ Sakalɩ. Ɩ alʋ ka kɛ́ kɔtʋlʋ Alɔŋ lʋlʋɣʋ tʋ, pa yaa ɩ́lɛ́ sɩ Ɩlisapɛtɩ. 6Pa naalɛ ɩnɩ pa tɔntɛ ka kɛɛsa Ɩsɔ kɛ́. Pə́cɔ́ pa təŋaɣa Tacaa kʋsəsɩɩtʋ na ɩ kʋheelitu tənaɣa teitei. 7Ɩlisapɛtɩ ka kɛ́ kaalʋlaɣa, ɩlɛ pa fɛɩna pəyaɣa. Pəyele pa naalɛ ɩnɩ pa pɩɩwa. 8Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyakʋ nakʋlɩ pə tala Sakalɩ looŋa təmlɛ waatʋ, ɩlɛna ɩ́ polo na ɩ́ tɔŋna kɔtʋɣʋ təmlɛ lapʋ kɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa. 9Ḿpʋ́ɣʋ́ pa tɔ tɛtɛ ɩsɩɩ kɔtəlaa lakɩ tɔ, ɩlɛna pə́ kpa Sakalɩ sɩ ɩ́ sʋʋ na ɩ́ wɔ tulaalʋnaa kɛ hatoo kɔtaɣa təlatɛ tɔɔ. 10Na yəlaa samaa təna wɛ awalɩ na pá tɔŋna Ɩsɔ sələmʋɣʋ kɛ tulaalʋ wɔpʋ waatʋ. 11Tənaɣa Tacaa ɩsɔtaa tillu nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩ Sakalɩ tɔɔ na ɩ́ səŋ tulaalʋ kɔtaɣa təwɔtɛ ntɔɣɔŋ tɔɔ. 12Waatʋ wei Sakalɩ nawa ɩsɔtaa tillu ɩlɛna sɔɣɔntʋ kpa-ɩ na ɩ laŋlɛ cɛ. 13Ama ɩsɔtaa tillu heela-ɩ sɩ: Sakalɩ taa nyá, Ɩsɔ mʋ nyá sələmʋɣʋ. Nyá alʋ Ɩlisapɛtɩ ká lʋlɩ-ŋ apalʋpəyaɣa, na n ká ha-kɛɣɛ hətɛ sɩ Yohaanɩ. 14Nyá laŋlɛ ká hɛɛna-kɛ pə tɩɩ fɛɩ, na paɣalɛ laŋa ká hʋləməna ka lʋlʋɣʋ. 15Pə taɣa pʋlʋ, kaa la sɔsɔ kɛ Tacaa ɩsɛntaa. Ka kaa təŋ sʋlʋmaɣa yaa kʋnyɔnyɔɔm kʋkʋkʋm napəlɩ. Feesuɣu Naŋŋtʋ toŋ ká wɛɛ ka taa kɛ́ sɔsɔm kɛ hatoo ka too lotu taa. 16Kaa məŋna Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma paɣalɛ kɛ pa Caa Ɩsɔ kiŋ. 17Kaa yoosi ka təmlɛ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa na Feesuɣu Naŋŋtʋ toŋ. Ka ləmaɣasəlɛ na ka toŋ ká wɛɛ ɩsɩɩ Ilii. Kaa kpɛntɩ caanaa na pa piya. Kaa la na kaanɩɩtʋnaa təŋ tampana. Kaa la ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ká taɣanɩ Tacaa kɛ yəlaa kʋpampama mpa pa mʋna ɩ təmlɛ lapʋ tɔ. 18Tənaɣa Sakalɩ cɔ ɩsɔtaa tillu sɩ: Nyá tɔm tənɛ tə wɛ mʋɣʋ ntɛ? Pə taɣa pʋlʋ, ma wɛʋ ɩsəntɔ tɔ, ma pɩɩwaɣa. Pə́cɔ́ ma alʋ maɣamaɣa ná pɩɩwa. 19Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtaa tillu cɔ-ɩ sɩ: Maɣa Kapiyɛɛ kɛ́, Ɩsɔ cɔlɔɣɔ ma wɛɛ. Ɩnɩ ɩ tilina-m sɩ má yɔɣɔtəna-ŋ na má heeli-ŋ tɔm kʋpantʋ tənɛ. 20Mpi pə tɔɔ n ta tʋna ma tɔm nti tɩɩ tɛ na tə́ la tampana kɛ tə waatʋ tɔ pə tɔɔ n ká la kamumuka. Nyá nɔɣɔ kaa kuli, haləna wule nte ma tɔm tənɛ tɩɩ la ɩsɩɩ ma yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 21Waatʋ ɩnɩ tɔ na yəlaa wɛ awalɩ kɛ́ na pá taŋa Sakalɩ na piti kɛ́ mpi pə tɔɔ ɩ taaŋa sɔsɔm kɛ hatoo pə taa təna tɔ. 22Waatʋ wei ɩ lɩɩwa tɔ ɩ ta pəsɩ na ɩ́ yɔɣɔtəna-wɛ. Ɩlɛna pɛlɛ pá cɛkəna sɩ ɩ ná pʋlʋɣʋ pə taa təna. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtəna-wɛ na niŋ, na ɩ nɔɣɔ sula mpʋ. 23Sakalɩ təmlɛ kʋyɛɛŋ tɛma Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ taa, ɩlɛna ɩ́ kpe. 24Pə lapa wɛɛ naalɛ, ɩlɛna ɩ alʋ Ɩlisapɛtɩ la teu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ŋmɛla ɩsɔtʋnaa kakpasɩ na ɩ́ tɔ sɩ: 25Tacaa ləsʋɣʋ ma fɛɛlɛ tənɛɣɛ pənɛntɛɣɛ yəlaa taa tɔ, kʋpantʋ kɛ ɩ lapa-m sɔsɔm. 26Pə kɔma na Ɩlisapɛtɩ ɩsɔtʋnaa la naatoso, ɩlɛna Ɩsɔ tili ɩsɔtaa tillu Kapiyɛɛ kɛ Kalilee ɩcatɛ nte pa yaa sɩ Nasalɛtɩ tɔ tə taa kɛ́ pɛɛlɔ nɔɣɔlʋ ɩ kiŋ. 27Pɛɛlɔ ɩnəɣɩ Tafiiti lʋlʋɣʋ taa tʋ Yosɛɛfʋ ka mʋsaa, na pá yaa-ɩ sɩ Malɩ. 28Ɩsɔtaa tillu pola ɩ kiŋ na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ma sɛɛ-ŋ. Tacaa wɛ nyá waalɩ kɛ́, ɩ hʋla-ŋ pɛɛlɛɛ pə tɩɩ fɛɩ. 29Ḿpʋ́ɣʋ́ Malɩ laŋlɛ cɛpəna ɩsɔtaa tillu tɔm ntəɣɩ sɔsɔm, na ɩ́ maɣasɩ sɛɛtʋ ntɩ tə hʋwɛɛ kɛ ɩ taa ɩ ta cɛkəna. 30Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtaa tillu tɔma-ɩ sɩ: Malɩ taa nyá, kʋpantʋ kɛ Ɩsɔ caana-ŋ. 31Nyənɩ, n ká la teu, n ká lʋlɩ apalʋpu na ń yaa-ɩ sɩ Yesu. 32Ɩ ká la sɔsɔ na paa yaa-ɩ sɩ ɩsɔtaa Ɩsɔ Sɔsɔ Pəyalʋ. Tacaa Ɩsɔ ká cɛlɛ-ɩ ɩ lɔŋcɛ Tafiiti kawulaɣa. 33Ɩ ká la Yakɔpʋ piitim nyə́ma wulaʋ sɔsɔ kɛ tam tɔɔ, ɩ kawulaɣa kaa sɩɩ tənaɣa. 34Ḿpʋ́ɣʋ́ Malɩ pɔɔsa ɩsɔtaa tillu sɩ: Ɩsənaɣalɛ pɩɩ la mpʋ na má ta nyənta apalʋ? 35Ɩlɛna ɩsɔtaa tillu cɔ Malɩ sɩ: Feesuɣu Naŋŋtʋ ká tiina nyá tɔɔ, na ɩsɔtaa Ɩsɔ Sɔsɔ ká lana ɩ toma kɛ nyá kiŋ. Pə tɔɔ kɛ́ pəyaɣa ŋka n ká lʋlɩ tɔ paa yaa-kɛ sɩ yʋlʋ naŋŋtʋ na Ɩsɔ Pəyalʋ. 36Nyənɩ, nyá lʋlʋɣʋ tʋ Ɩlisapɛtɩ wei pa yaakaɣa kaalʋlaɣa tɔ, ɩ haɣa apalʋpəyaɣa hɔɣɔ na ɩ kpatəlaɣa, halɩ ɩ ɩsɔtʋnaa naatoso kɔlɔ. 37Pə taɣa pʋlʋ, Ɩsɔ tá kpisi pʋlʋpʋ se. 38Ḿpʋ́ɣʋ́ Malɩ tɔma sɩ: Ma tɩɩ kɛ́ Tacaa təmlɛ tʋ kɛ́. Ɩsɔ ɩ́ mʋ nyá nɔɣɔ. Ɩlɛna ɩsɔtaa tillu yele-ɩ na ɩ́ tɛɛ. 39Wɛɛ anɩ a taa kɛ́ Malɩ kʋlaa na ɩ́ lɔɣɔ ɩ təɣɩ Yuta ɩcatɛ natəlɩ tə taa kɛ́ pɔ́ɔ́ŋ taa. 40Ɩ talaa ɩlɛna ɩ́ sʋʋ Sakalɩ təyaɣa na ɩ́ sɛɛ Ɩlisapɛtɩ. 41Waatʋ wei Ɩlisapɛtɩ nɩɩ Malɩ sɛɛtʋ kɛ kpakpaa tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ taa pəyaɣa yɔkaa na Feesuɣu Naŋŋtʋ toŋ tii ɩ tɔɔ. 42Na ɩ́ yɔɣɔtəna nɔɣɔ sɔsaɣa sɩ: Ɩsɔ koola-ŋ kʋpantʋ kɛ alaa taa, na ɩ koola pəyaɣa ŋka n ka lʋlɩ tɔɣɔ kʋpantʋ tɔtɔ. 43Halɩ ma taka ma tɔɔ kɛlɛ wei ɩ ka lʋlɩ ma Caa tɔ ɩ kɔma cɔɔʋ na? 44Ma nɩɩ nyá sɛɛtʋ na ma taa pəyaɣa yɔkəna laŋhʋlʋmlɛ kɛ kpakpaa. 45Ama n nɩɩ leleŋ yoo. Pə taɣa pʋlʋ, n tɛma nyá taa na tɔm nti Tacaa heela-ŋ sɩ ɩ ká la-ŋ tɔ. 46Ḿpʋ́ɣʋ́ Malɩ tɔma sɩ: Ma sama Ɩsɔ kɛ́ hatoo ma lotu taa kɛ́ ɩ kəlʋɣʋ tɔɔ. 47Ma laŋlɛ hʋlʋməna ma waasʋlʋ Ɩsɔ pə tɩɩ fɛɩ. 48Pə taɣa pʋlʋ, ɩ nawa ɩ təmlɛ tʋ kʋnyɔntʋ má. Saŋa waalɩ yəlaa təna ká yaa-m sɩ leleŋ nɩɩlʋ. 49Pə taɣa pʋlʋ, Toma təna tʋ lapa-m kʋpantʋ sɔsɔɔntʋ kɛ sɔsɔm. Ama ɩ hətɛ kɛ́ sɔsɔɔlɛ kɛ́. 50Ɩ wiiki mpa pa nyaŋna-ɩ na pá see-ɩ tɔ pa pətɔɔtəlɛ kɛ paa pepe wule. 51Ɩ hʋla ɩ toma kɛ sɔsɔm. Ɩ yasa mpa pa lotu taa wɛ ɩsəcaʋ hʋwɛɛ tɔ. 52Ɩ kʋsa awulaa sɔsaa kɛ pa kumlee tɔɔ, na ɩ́ tɔɣɔnɩ-wɛ. Ɩ kʋsa kʋnyɔntʋnaa nyɔɔŋ. 53Ɩ haɣasa nyɔɣɔtʋnaa kɛ tɔɣɔnaɣa kʋpaŋka. Ɩ tɔɣɔna toŋtʋnaa kɛ niŋ naanʋwa. 54Ɩ sɛɛna ɩ ɩfalaa Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma tɔɔ. Ɩ lapa nti ɩ ka sɩɩ ta lɔŋcɛnaa sɩ ɩ ká la tɔ. 55Ɩsɩɩ ɩ ka heeluɣu ta caanaa Apəlaham na ɩ piitim nyə́ma kɛ tam tɔɔ tɔ. 56Malɩ caɣa Ɩlisapɛtɩ kiŋ ɩsɩɩ ɩsɔtʋnaa tooso, ɩlɛna ɩ́ kpe. 57Pə kɔma na pə tala Ɩlisapɛtɩ lʋlʋɣʋ, ɩlɛna ɩ́ lʋlɩ apalʋpəyaɣa. 58Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔlɔ nyə́ma na ɩ lʋlʋɣʋ nyə́ma nɩɩwa sɩ Tacaa lapa-ɩ kʋpantʋ kɛ sɔsɔm. Ɩlɛna pa na-ɩ pá kpɛntɩ na pa laŋa hɛɛ sɔsɔm. 59Pəyaɣa kʋyɛɛŋ lapa pəlefɛi naanʋwa ɩlɛna pá kɔɔ-kɛɣɛ pɛlʋɣʋ, na pá tɔŋ sɩ pa haa-kɛɣɛ ka caa hətɛ sɩ Sakalɩ. 60Tənaɣa ka too yɔɣɔtaa sɩ: Aaɩ, Yohaanɩ kɛ paa yaa-kɛ. 61Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pa tɔma sɩ: Nyá lʋlʋɣʋ taa aweɣe paa yaawa hətɛ ńtɛ́? 62Tənaɣa pa yɔɣɔtəna ka caa na niŋ sɩ pa naa nte ɩ luɣu wɛɛ sɩ pá yaa-kɛ tɔ. 63Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hʋlaa sɩ pá kɔna-ɩ kpaata. Pa kɔnaa, ɩlɛna ɩ́ ŋmaa sɩ ka hətɛ ntɛ́ Yohaanɩ. Ɩlɛna pə́ la pa tənaɣa piti. 64Tənaɣa Sakalɩ nsəmlɛ hɛta kpakpaa na ɩ́ sʋʋ yɔɣɔtaɣa, na ɩ́ saŋ Ɩsɔ na nɔɣɔ sɔsɔɣa. 65Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpa pa cɔlɔ nyə́ma təna, na Yuta pɔ́ɔ́ŋ taa nyə́ma təna lakaɣa tə faaci. 66Pa təna mpa pa nɩɩwa tɔm tənɛ tɔ pa maɣasa-təɣɩ pa taa na pá tɔŋ sɩ: Pepeɣe pəyaɣa kanɛ kaa tɛ na ká la? Pə taɣa pʋlʋ, Tacaa ka wɛ ka waalɩ kɛ́ teu kɛ́. 67Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu Naŋŋtʋ toŋ kʋləna Sakalɩ kɛ sɔsɔm, na ɩ́ ná tɔmnaa na ɩ́ sʋʋ tə yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: 68Tə sa Tacaa Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ. Ɩ paasəna ɩ yəlaa kɛ nɔɔnɔɔ. Ɩ hɛta-tʋɣʋ tá yomle. 69Ɩ ləsa-tʋɣʋ waasʋlʋ wei ɩ wɛna toma tɔɣɔ ɩ təmlɛ tʋ Tafiiti lʋlʋɣʋ taa. 70Mpʋ ɩnəɣɩ ɩ ka lapa na ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa kʋpama kpaalɩ. 71Halɩ ɩ sɩɩ ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ ká ya-tʋɣʋ ta kolontunaa na mpa pa luɣu fɛɩ-tʋ tɔ pa niŋ taa. 72Na ɩ́ wii ta caanaa caanaa pətɔɔtəlɛ, na ɩ́ tɔɔsɩ nɔɔsɩ pɛɛlʋɣʋ kʋpam mpi ɩ́ na-wɛ paa pɛɛlaa na tampana tɔ. 73Ɩ ka tɩɩ yɔɣɔtəna tuunaʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tá caanaa caanaa caa sɔsɔ Apəlaham kiŋ kɛ́, 74sɩ ɩ ká ya-tʋɣʋ ta kolontunaa niŋ taa, na tə́ paasəna ɩ luɣu nyəntʋ na sɔɣɔntʋ fɛɩ. 75Na tə́ wɛɛ tənaŋŋ kɛ́ ɩ ɩsɛntaa. Ɩsaɣatʋ kaa wɛɛ haləna ta səm. 76Pəyaɣa nyá, paa yaa nyá sɩ ɩsɔtaa Ɩsɔ Sɔsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ. Pə taɣa pʋlʋ, n ká tɛɛ ta Sɔsɔ kɛ nɔɣɔ na n taɣanɩ ɩ mpaaŋ. 77N ká heeli ɩ yəlaa kɛ ɩsəna paa la na pa ɩsaɣatʋ taɣanɩ na pə́ ya pa nyɔɔŋ tɔ. 78Ta Ɩsɔ kɛ́ yʋlʋ pətɔɔtəlɛ tʋ, na ɩ hʋ́lə́ɣɩ́ suulu. Ilim lɩɩkɩ tanaŋ na pə tewa sɔsɔm kɛ ɩsəna tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ka kɔna tá nyʋɣʋ yapʋ. 79Pɩɩ lɩɩna ɩsɔtaa na pə́ waasɩ mpa pa wɛ səkpɛtʋɣʋ tɛɛ na pá nɩɩkɩ səm sɔŋ tɔ. Pɩɩ la na tə nyɩ alaafəya mpaaʋ. 80Pəyaɣa tɔŋna pɩɩʋ na ká nyəŋ laɣatʋ na ká caɣa nyɩɩtʋ taa. Haləna kʋyaŋku ka lɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma taa kɛ́ patəma tɔ.

will be added

X\