JUAN 8

1Hi³ jáun² né³, jmɨ́¹ lɨ²¹ jáun² ngau³ Jesús tɨ³ máh³ Olivos. 2Hi³ jáun² jmɨ́¹ cá¹jniá²¹ jáun² né³ cuanh³ hú²niéi² ta³ ná¹juan³² hñu³ cuáh³² chín¹. Jmɨ́¹jáun² né³ ca³cuú² ca³ngɨh³² ca³la³ jɨ́n³² tsáu² cu³ jéin³ ñí¹ zenh¹ tsú², hi³ jáun² ca³cuá³ dí², hi³ ca³ma³liáu³² hi³ má²tɨn² tsá² hí³. 3Jmɨ́¹jáun² cua³taunh²¹ tsá² ná¹lɨ́n³ tɨ³² liei²¹ quionh³ tsá² fariseos, hi³ ná¹jan² jan² tsá²mɨ³ tsá² ca³ñí¹zianh¹³ dí² ñí¹ jmɨ́¹ cuá¹jmu² tso³. Jáun² ca³zinh³ dí² ja¹ quioh²¹ tsá² tionh² hí³ ta³ ñí¹ Jesús; 4hi³ jáun² ca³záɨh³ dí² la³ lá²: ―Hnú² Tɨ³², tsá²mɨ³ lá² má²ca³jáun³ jnoh¹ ñí¹ jmɨ́¹ cuá¹jmu² tso³. 5Né³² né³, ñí¹ liei²¹ quioh²¹ hla¹ Moisés jmu² héih³² ñí¹con² jnoh¹ hi³ hniáuh³² jngɨh¹³ jnoh¹ tsá²mɨ³ la³ nɨ́² hi³ jlan¹ jnoh¹ quɨ́n¹. ¿Hi³ hnú² né³, he³ lánh³ juáh³ nú²? 6La³ nɨ́² ca³juáh³ tsá² hí³ quí¹ hi³ ca³lɨ³hnió³ tsú² hi³ ca³ hi³ lan³ Jesús, hi³ jáun² la³ jáun² lɨ́¹³ chá³² dí² tsáu¹³ tsú². Tɨ³la³ Jesús má¹ná¹, ca³cuá³ cuá¹hin³ hi³ cuá¹jmu² cú²jueh³² huéh³ ja¹ hliáu² cun³quionh³ zeih²¹ cuo². 7Tɨ³la³ la³ má²ná¹nga² jáun² bíh¹ tsá² hí³ la³ jáun², hi³ jáun² Jesús ca³jmú³ zenh² hi³ ca³juáh³ la³ lá²: ―Hnoh², lɨ³ua³ jan² tsá² tiá² tso³ ren² náh², tiáun² náh² cá² máɨ³ quɨ́n¹ la³ñí¹ hi³ jnah²¹ tsá²mɨ³ lá². 8Jmɨ́¹jáun² ca³cuá³ siáh³ cuá¹hin³ hi³ ca³jmú³ siáh³ huéh³ ja¹ hliáu². 9Tɨ³la³ jmɨ́¹ ca³náɨ³² tsá² hí³ jáɨ¹³ nɨ́² né³, ma³ quin³² ma³ jan³² bíh¹ ca³huén² cheih³², [quí¹hliá² ca³lɨ³lieih²¹ tsɨ́³ hi³ la³ ná¹ren² bíh¹ uá²jaɨ³² tso³ hmóu³²]; tsá² má²lieih²¹ tín² ca³ma³liáu³² hi³ huen³², hi³ jáun² jmɨ́¹ má²ca³huén² tsú² jáun² la³jɨ́n³² né³, hnga² bíh¹ Jesús ca³ta³cua¹³ quionh³ tsá²mɨ³ hí³. 10Hi³ jáun² jmɨ́¹ lɨ²¹ jáun² ca³náu² Jesús, [hi³ ca³jɨ́e³ hi³ tiú²uú² hin² zian² yáh³, jɨ́³²la³ hnga² tsá²mɨ³ bíh¹ jéi³²í¹ cuá³,] hi³ jáun² ca³záɨh³ dí² tsá²mɨ³ hí³ la³ lá²: ―Hnú² tsá²mɨ³, ¿né² dá² tsá² jmɨ́¹ cha³² tsáuh³ hnú²? ¿Hí¹ hí¹ jan² uá¹ tiú²uú² hin² lɨ́²ra³tsa² hnú² héih³²? 11Jáun² tsá²mɨ³ né³ ca³ngáɨ³: ―Ján¹han²¹ Tɨ³², hí¹ jan² yáh³. Hi³ jáun² Jesús né³ ca³juáh³ siáh³: ―Sa³jun³ jná¹³ yáh³ rá¹tsa² ná¹ héih³²; né³² né³, cuánh², ha³ lɨ́²uú² cua³jmu³ siáh³ tso³.] 12Jesús ca³liéinh³² siáh³ tsáu² hi³ ca³juáh³ la³ lá²: ―Jná¹³ bíh¹ lɨ́n³ ná¹ joh¹ sɨ́² ñí¹con² tsá² zian² hngá¹máh³ lá²; hi³ nɨ́¹juáh³ tsá² ja³² cu³hna³² jná¹³ né³, hi³ jáun² hí¹ cónh³ yáh³ tiá² ngɨ́³² tsú² ñí¹ lɨ́³ já¹niéi², quí¹ lɨ³ zia³² bíh¹ joh¹ ñí¹con² tsú² hi³ jmu³ hi³ cu³tí³ lɨ́¹³ zian² tsú². 13Jáun² tsá² fariseos ca³juáh³ la³ lá²: ―Hnú² dá² cáun² lɨ́¹ cueh³² jú¹ tson² quián¹³ huen² bíh¹, tiá² lɨ́¹³ yáh³ hi³ lɨ³ tson² jëh² hnú² nɨ́². 14Jmɨ́¹jáun² ca³ngáɨ³ Jesús: ―Quien² bíh¹ jú¹ tson² hi³ zíh²³ jná¹³ lá², uá¹jinh¹ huen² bíh¹ jná¹³ zíh²³ jú¹ tson² lá². Quí¹ jná¹³ bíh¹ ño¹ hi³ ha³ jinh¹ ja³ ná¹ hi³ ha³ jinh¹ ñih²¹ ná¹ siáh³; tɨ³la³ hnoh² né³ tiá² ñíh¹ yáh³ náh² ha³ jinh¹ ja³ jná¹³ hi³ ha³ jinh¹ ñih²¹ jná¹³ siáh³. 15Quí¹ hnoh² dá² ra³tsɨh³² náh² héih³² la³ cun³ qui³ jmu² tsá² zian² ñí¹ hué²¹ lá² bíh¹. Tɨ³la³ jná¹³ má¹ná¹, hí¹ jan² yáh³ tsáu² tiá² ra³tsɨ³² jná¹³ héih³² la³ jáun² ñí¹con²; 16tɨ³la³ nɨ́¹juáh³ hi³ ra³tsɨ³² jná¹³ héih³², rá²tsɨ³² jná¹³ cú²tso² bíh¹, quí¹ jun³juáh¹³ huen² yáh³ jná¹³ ra³tsɨ³² héih³², quí¹ Ñuh³² jná¹³ Tsá² ca³ze³ bíh¹ rá²tsɨ³² héih³² cu³lɨ²¹ quiúnh¹ jná¹³. 17Há¹ jun³juáh¹³ ñí¹ liei²¹ quián¹³ hnoh² rá¹juáh³ hi³ nɨ́¹juáh³ ná¹lɨ́³ gon³ tsá² nau³² jáɨ¹³ hi³ juáh³ cá²ren² tán¹, jáun² bí¹ hniáuh³² táunh¹³ dí² ta²¹. 18Né³² né³, huen² bíh¹ jná¹³ lɨ́n³ ná¹ jan² tsá² nau³² jáɨ¹³ hi³ ca³tɨn¹ ná¹ huen², hi³ jáun² Ñuh³² jná¹³ Tsá² ca³ze³ né³ lɨ́n³ siáh³ cónh³í¹ jan² tsá² nau³² jáɨ¹³ hi³ ca³tɨn¹ ná¹. 19Hi³ jáun² tsá² hí³ né³ ca³ngáɨ³ la³ lá²: ―¿Jinh¹ dá² cuá³ ñeh² hnú² dúh¹? Jáun² Jesús né³ ca³ngáɨ³: ―Ha³ tiá² cuóu³² yáh³ hnoh² jná¹³, hi³ sa³jun³ cuóun³² yáh³ náh² Ñuh³² jná¹³ siáh³; quí¹ sá¹jmɨ́¹ hi³ cuóu³² náh² jná¹³ dúh¹, hi³ jáun² jmɨ́¹ má²cuóun³² bíh¹ náh² siáh³ Ñuh³² jná¹³. 20Jesús ca³hléh³ jáɨ¹³ nɨ́² tá¹la³ jmɨ́¹ dí¹má²tɨn² tsáu² hñu³ cuáh³² chín¹, ñí¹ jmɨ́¹ ná¹táun³ jáun² cuó² ñí¹ toh² tsáu² quɨe³. Tɨ³la³ hí¹ jan² yáh³ tiá² hin² ca³ma³tsau¹³ tsú², quí¹hliá² tiá² jmɨ́¹ má²cá²chó³² yáh³ jmáɨ¹ quioh²¹ tsú². 21Jesús ca³juáh³ siáh³ cónh³ la³ lá²: ―Jná¹³ dá² ñih²¹ bíh¹, hi³ jáun² má¹jáun² né³ hnauh¹³ náh² jná¹³, tɨ³la³ hnoh² né³ hiá¹ tsán¹³ bíh¹ náh² ta³ ná¹quiánh¹ náh² jáun² tso³ quián¹³; quí¹ ñí¹ ñih²¹ jná¹³ jáun² dá², ha³ tiá² lɨ́¹³ yáh³ cuá¹tianh³ hnoh². 22Hi³ jáun² tsá² judíos tsá² ná¹ñí¹ hí³ né³ ca³juáh³: ―¿Hí¹ jngɨ́h³² tsú² hnga² juáh¹³ hi³ jáun² sa³ la³ nɨ́² yáh³ juáh³ tsú² hi³ tiá² lɨ́¹³ tsáu¹³ jnoh¹ ñí¹ tsánh²¹ dí²? 23Jáun² ca³záɨh³ siáh³ Jesús tsá² hí³ la³ lá²: ―Tɨ³ la³ hué³² lá² bíh¹ hɨ́n¹³ hnoh², tɨ³la³ jná¹³ né³, hɨ́n¹³ ná¹ tɨ³ hñu³mɨ³cuú² bíh¹. Hnoh² dá² cáun² zian² náh² la³ cun³ tɨn² honh² náh² hmóu³² bíh¹; tɨ³la³ jná¹³ né³, ha³ tiá² zian² yáh³ jná¹³ la³ cun³ tɨn² tsɨn³² huen². 24Hi³ jáun² bíh¹ lɨ́²juáh³² jná¹³ hi³ hnoh² hiá¹ tsán¹³ náh² ta³ ná¹quiánh¹ náh² jáun² tso³ quián¹³; quí¹ nɨ́¹juáh³ tiá² táunh²³ yáh³ hnoh² ta²¹ hi³ jná¹³ bíh¹ la³², hi³ jáun² dá² hiá¹ tsán¹³ bíh¹ hnoh² ta³ ná¹quiánh¹ la³ jáun² tso³ quián¹³. 25Hi³ tsá² hí³ né³ ca³juáh³ la³ lá²: ―¿Hin² dá² tsánh² hnú²? Jmɨ́¹jáun² ca³juáh³ Jesús la³ lá²: ―La³ñí¹ tín² nga² jná¹³, ¿hí¹ lɨ³ quien² hi³ juoh²¹ dí² hliáun³ jáɨ¹³ quiúnh¹ tsá² la³ hnoh² dúh¹? 26Quí¹ zia³² bí¹ siáh³ hliáun³ lɨ́n³² jáɨ¹³ hi³ jmɨ́¹ lɨ³ juah²¹ jná¹³ hi³ ca³tɨn¹ hnoh², jɨ³ hi³ jmɨ́¹ cué²¹ jáɨ¹³ hi³ rá¹tsa² jná¹³ hnoh² héih³². Tɨ³la³ Tsá² ca³ze³ jná¹³ má¹ná¹, jú¹ tson² bíh¹ hleh³²; hi³ jáun² né³, jáɨ¹³ jáun² bíh¹ juo³ jná¹³ tsá² zian² ñí¹ hué²¹ lá², la³ cun³ jáɨ¹³ hi³ má²cá²náɨ³² jná¹³ hi³ hleh³² hí³ bíh¹. 27Tɨ³la³ tsá² hí³ tiá² ca³ngɨ¹³ yáh³ hi³ Jesús hleh³² hi³ ca³tɨn¹ Jméi² bíh¹. 28Hi³ cun³ñí¹ hi³ jáun² bíh¹ ca³juáh³ siáh³ Jesús la³ lá²: ―Nɨ́¹ má¹ca³ziau³ náh² jná¹³ Tsá² lɨ́n³ ná¹ Jon² tsá²mɨ³cuóun² chi³cuú², jáun² má¹jáun² bíh¹ má²lɨ³ ñíh¹³ náh² hi³ tson² bíh¹ jná¹³ la³², hi³ hí¹ cáun² yáh³ tiá² hi³ jmu² jná¹³ cun³quionh³ hi³ cháunh²³ chin³² huen², ñí¹ jɨ́²¹la³ ti³ hɨ́e²³ jná¹³ hnoh² la³ cun³ hi³ má²ca³ma³ta² Ñuh³² bíh¹ ná¹. 29Quí¹ Tsá² ca³ze³ jná¹³ zenh² bíh¹ quiúnh¹ jná¹³; tiá² huen² jná¹³ má²ca³zeh³ yáh³ tsú², quí¹ jmáɨ¹ ca³la³ jɨ́³² bíh¹ jmu² jná¹³ la³ cun³ hi³ tɨ³² tsɨ́³ tsú². 30Jmɨ́¹ má²lɨ́²juáh³ jáun² Jesús jáɨ¹³ nɨ́² né³, juóun³² lɨ́n³² bíh¹ tsáu² ca³taunh² ta²¹. 31Jmɨ́¹jáun² ca³záɨh³ Jesús tsá² judíos tsá² má²ca³hín¹³ hí³ ca³lá² jë¹ tsú² la³ lá²: ―Nɨ́¹juáh³ hi³ cu³tí¹³ zánh¹³ hnoh² tiá³ la³ cun³ jáɨ¹³ hi³ juanh³² jná¹³, hi³ jáun² bíh¹ hú¹tá¹ cu³tí³ má²lɨ́n³ náh² tsá² haɨn²¹ tɨ³ con² jná¹³; 32hi³ jáun² lɨ³ cuɨn² náh² jú¹ tson², hi³ jáun² jú¹ tson² jáun² né³ lɨ́¹³ liáu³². 33Jáun² tsá² hí³ né³ ca³ngáɨ³: ―Tsá² jón²zɨ́h¹ jón²cho¹ hla¹ Há²bran²¹ bíh¹ jnoh¹, hi³ hí¹ cónh³ yáh³ tiá² má²ca³lɨn³ jnoh¹ tsá² má²dí¹hlánh¹ ñí¹con² hí¹ jan² tsáu². ¿Lánh³ bí¹ rón³² sa³ hnú² ya³ juáh³ hi³ jnoh¹ lɨ́¹³ liáu³? 34Jesús né³ ca³juáh³ la³ lá²: ―Jú¹ tson² juo³ jná¹³ hnoh², hi³ la³jɨ́n³² tsá² jmu² tso³ bíh¹ lɨ́n³ tsá² má²dí¹hlánh¹ ñí¹con² tso³. 35Hi³ jan² tsá² má²dí¹hlánh¹ né³, cónh³ tiá² lɨ́¹³ bíh¹ lɨ́n³ hú¹tá¹ jan² tsá² hñú¹³ tsú², tɨ³la³ jon² tsá² hñú¹³ má¹ná¹, tiú²nio² bíh¹ lɨ́n³ jan² tsá² hñú¹³ tsú². 36Hi³ jáun² né³, nɨ́¹juáh³ Tsá² qui³ lɨ́n³ hí³ Jon² tsú² la³ liáu³² hnoh², jáun² hú¹tá¹ cu³tí³ liáun³ bíh¹ hnoh². 37Má²ño¹ bíh¹ jná¹³ hi³ hnoh² lɨ́n³ náh² tsá² jón²zɨ́h¹ jón²cho¹ hla¹ Há²bran²¹; tɨ³la³ uá¹ jáun² la³ jáun² né³, cu³ jáun² hnáuh² bíh¹ náh² jngah¹³ jná¹³, quí¹ tiá² chau³² yáh³ jë² jná¹³ la³ tɨ³ hñu³ honh² náh². 38Jná¹³ dá² hléh²³ la³ cun³ hi³ má²ca³hɨ́e³ Ñuh³² bíh¹, jáun² ja³bí¹ hnoh² siáh³ jmuh³² la³ cun³ hi³ má²ca³hɨ́e³ ñeh². 39Jáun² tsá² hi³ né³ ca³ngáɨ³ la³ lá²: ―¡Hla¹ Há²bran²¹ bíh¹ jméi² dí¹hio³ ñú¹deh³ jnoh¹! Tɨ³la³ Jesús né³, ca³juáh³ la³ lá²: ―Sá¹jmɨ́¹ hi³ tson² bíh¹ cu³tí³ hi³ jon²zɨ́h¹ tsá² hí³ hnoh², jáun² jmɨ́¹ hniáuh²¹ bíh¹ hi³ jmóuh¹ hnoh² la³ cun³ hi³ ca³jmú³ tsá² hí³. 40Tɨ³la³ cun³ jáun² hnáuh² bíh¹ hnoh² jngah¹³ jná¹³, uá¹jinh¹ má²lɨ́²juo³ ná¹ hnoh² jú¹ tson² la³ cun³ rón³² hi³ ca³hɨ́e³ jná¹³ Dió³². Tɨ³la³ ¡hí¹ cónh³ yáh³ tiá² ca³jmú³ hla¹ Há²bran²¹ la³ nɨ́² má¹ná¹! 41Quí¹ hnoh² dá² jmóuh¹ náh² la³jmɨ́¹ jmu² hnga² ñeh² bíh¹ náh². Jáun² tsá² hí³ né³ ca³ngáɨ³ la³ lá²: ―Jun³juáh¹³ dún² lɨ́¹ zian² yáh³ jnoh¹, jan² tán¹ bíh¹ Dió³² Jméi² jnoh¹ zian². 42Jmɨ́¹ lɨ²¹ jáun² ca³juáh³ siáh³ Jesús la³ lá²: ―Sá¹jmɨ́¹ hi³ tson² bíh¹ hi³ Dió³² ñeh² hnoh², jáun² jmɨ́¹ má¹hnau¹ bíh¹ hnoh² jná¹³ dúh¹, quí¹ jná¹³ bíh¹ jan² Tsá² ja³ ñí¹con² Dió³², hi³ jáun² lá² zenh² ná¹ ta³ máh¹ hnoh². Quí¹ jun³juáh¹³ lɨ́¹ ca³cháunh¹³ tsɨn³² huen² yáh³ jná¹³ hi³ ja³ ná¹, quí¹ tɨ³la³ Dió³² bíh¹ ca³ze³ jná¹³. 43Jáun² né³, ¿he³ láɨh³² sa³ tiá² ngɨ²³ hnoh² la³ cun³ hi³ juah³² jná¹³ juáh¹³? Quí¹ cun³ñí¹ hi³ tiá² tion²³ hnoh² honh² hi³ náɨh¹ jú¹ chú³² hi³ hléh²³ lá² jná¹³ yáh³. 44Quí¹ tsá² hláɨnh¹ bíh¹ ñeh² hnoh²; hi³ jáun² la³ cun³ hi³ dí¹quiaunh²¹ tsɨ́³ hí³ bíh¹ hnáuh² hnoh² jmúh¹³. Quí¹ qui³ cónh³ jan² tsá² jngɨh² tsáu² bíh¹ tsá² hláɨnh¹ ca³la³ cun³ jmɨ́¹ ca³lɨ³liau³; hí¹ cónh³ yáh³ tiá² jmu² tsú² la³ cun³ lɨ́³ jú¹ tson², quí¹ tiá² jú¹ tson² hu²¹ yáh³ hñu³ tsɨ́³ tsú². Hi³ jáun² nɨ́¹ má¹ca³hléh³ tsú² jú¹ tɨ́¹jáɨ², cáun² hleh³² tsú² la³ cun³ rón³² lɨ́n³ bíh¹; quí¹ qui³ cónh³ hí³ bíh¹ jan² tsá² tɨ́¹ jáɨn², hi³ jáun² hí³ bíh¹ lɨ́n³ mí¹zioh²¹ jú¹ tɨ́¹jáɨ². 45Tɨ³la³ cun³ñí¹ hi³ jná¹³ hléh²³ jú¹ tson² né³, hi³ jáun² tiá² ta²¹ táunh²³ yáh³ hnoh². 46¿Hin² tsánh² lɨ³ua³ jan² hnoh² lɨ́¹³ má¹jnia¹³ náh² cáun² tso³ quion²¹ jná¹³ juáh¹³? Né³² né³, nɨ́¹juáh³ jú¹ tson² bíh¹ la³ hléh²³ jná¹³, jáun² ¿he³ láɨh³² sa³ tiá² ta²¹ táunh²³ yáh³ hnoh²? 47Quí¹ nɨ́¹juáh³ tsá² tionh² jo³cuo² Dió³², jáun² tsá² la³ hí³ náɨ³² bíh¹ jáɨ¹³ quioh²¹ Dió³²; tɨ³la³ hnoh² má¹ná¹ tiá² hnáuh² yáh³ hnoh² náɨh¹, quí¹ jun³juáh¹³ tsá² joh¹ Dió³² yáh³ hnoh². 48Hi³ jáun² tsá² judíos hí³ ca³juáh³ la³ lá²: ―Tson² bí¹ la³ má²ca³juáh¹³ jnoh¹ jáun² hi³ jan² tsá² lín¹ tsá² Samaria bíh¹ hnú², hi³ ján³ nú² siáh³ jan² jmɨ́²chí³ hláɨnh¹. 49Jáun² Jesús ca³ngáɨ³ la³ lá²: ―Hí¹ jan² yáh³ jmɨ́²chí³ hláɨnh¹ tiá² ján³ jná¹³. Jná¹³ dá² ma³quien¹³ ná¹ Ñuh³² bíh¹; tɨ³la³ hnoh² né³, huen³ cu³tí¹³ bíh¹ jná¹³ jmuh³² hnoh². 50Jun³juáh¹³ hi³ dí¹quian¹ yáh³ jná¹³ hi³ ma³quien² tsáu²; tɨ³la³ zian² jan² Tsá² hnió³ bíh¹ hi³ lɨ³ quien² jná¹³, hi³ Tsá² hí³ né³ rá²tsɨn² héih³² tsá² hau² jná¹³. 51Jú¹ tson² bí¹ juo³ jná¹³ hnoh², hi³ nɨ́¹juáh³ tsá² cán²³ re² la³ cun³ jáɨ¹³ hi³ juah³² jná¹³, jmɨ́¹lɨ́h³ bíh¹ tiá² jún³ tsú². 52Hi³ jáun² tsá² judíos hí³ né³ ca³juáh³ la³ lá²: ―Ta³né³² tɨ³ jlánh¹ cáun² má²nio² bíh¹ tsɨ́³ jnoh¹ hi³ tson² bíh¹ ján³ hnú² jmɨ́²chí³ hláɨnh¹. Quí¹ jun³ bíh¹ hla¹ Há²bran²¹ la³ má²quionh³ la³jɨ́n³² tsá² ca³lɨn³ tɨ³² jë¹ Dió³²; tɨ³la³ hnú² né³ juáh³: “Nɨ́¹juáh³ tsá² cán²³ re² la³ cun³ jáɨ¹³ hi³ juah³² jná¹³, jmɨ́¹lɨ́h³ bíh¹ tiá² jún³”. 53¿Hí¹ tɨ³ jlánh¹ bíh¹ quien² hnú² la³cónh³ bíh¹ hla¹ Há²bran²¹ jméi² dí¹hio³ ñú¹deh³ jnoh¹? Quí¹ hí³ dá² jun³ bíh¹, hi³ ca³tsan³ bí¹ siáh³ tsá² ca³lɨn³ tɨ³² jë¹ Dió³². ¿Hin² ma³ dá² tsánh² hnú² dúh¹? 54Jáun² Jesús ca³ngáɨ³ siáh³ la³ lá²: ―Nɨ́¹juáh³ jná¹³ la³ ma³quien¹³ ná¹ huen², hi³ jáun² tiá² lin¹ ñí¹ lɨ³ quien² hí¹ cáun² yáh³ hi³ jáun². Tɨ³la³ Ñuh³² bíh¹ jná¹³ jmu² quien² jná¹³, Tsá² juáh³ hnoh² hí³ hi³ lɨ́n³ Dió³² Juóuh³² náh². 55Tɨ³la³ tiá² má²ca³lɨ³ cuóun³² yáh³ hnoh² tsú² má¹ná¹. Jná¹³ bíh¹ ján¹ tson² cuóun³² tsú²; hi³ sá¹jmɨ́¹ hi³ juanh²¹ jná¹³ hi³ tiá² cuóun³² ná¹ tsú², jáun² la³ jáun² má²lɨ́n³ jná¹³ jan² tsá² tɨ́¹ jáɨn² la³ hnoh² bíh¹. Tɨ³la³ hú¹tá¹ tson² bíh¹ cuóun³² jná¹³ tsú² má¹ná¹, jɨ³ hi³ ma³ti²¹ jná¹³ siáh³ la³jɨ́³² hi³ juáh³ tsú². 56Hla¹ Há²bran²¹ dí²hio³ ñú²deh³ hnoh² hí³ ca³lɨ³ tsah³ lɨ́n³² quí¹hliá² jɨ́e³ jmáɨ¹ hi³ cuán¹³ jná¹³; ca³jɨ́e³ bí¹ tsú², hi³ jáun² ca³lɨ³ hiún² lɨ́n³² tsɨ́³. 57Jmɨ́¹jáun² ca³juáh³ siáh³ tsá² judíos hí³ la³ lá² ñí¹con² Jesús: ―¡Ca³la³ hí¹juáh³ tu³la³quia³ mii² yáh³ tiá² má²hún¹ hnú², sa³ hnú² yáh³ jlánh¹ juáh³ hi³ ca³jɨen¹ máh³ hnú² hla¹ Há²bran²¹! 58Jáun² Jesús ca³záɨh³ siáh³ tsá² hí³ la³ lá²: ―Jú¹ tson² cu³tí¹³ bíh¹ la³² juo³ jná¹³ hnoh², hi³ la³ cun³ jmɨ́¹ ñeh² bí¹ hi³ lɨ³zian² hla¹ Há²bran²¹ máh³, jmɨ́¹ má²zian² bíh¹ jná¹³. 59Hi³ jáun² tsá² hí³ ca³can³ quɨ́n¹ hi³ jnah³ Jesús; tɨ³la³ Jesús, ha³ tiú²uú² ca³jnia³ yáh³, jáun² cua³han³ hñu³ cuáh³² chín¹ [hi³ ca³nga² ja¹ ñí¹ tionh¹ tsá² hí³], hi³ ngah³.

will be added

X\