LOS HECHOS DE LOS APÓSTOLES 19

1Hi³ jáun² né³, tá¹la³ cuá³ jáun² Apolos já¹ juú² Corinto, jáun² Po¹ ca³nga² juɨ³² he² can³² máh³ hi³ ca³chó³² siáh³ já¹ juú² Éfeso. Ñí¹ jáun² ca³jenh² tsú² ma³ jan² tsá² má²haɨn²¹ tɨ³ con² Tɨ³² Juo¹³ dí². 2Hi³ jáun² Po¹ ca³ngáɨh³ tsá² hí³: ―¿Hí¹ ca³hen³ hnoh² Jmɨ́²chí³ Chun¹ jmɨ́¹ ca³tionh² náh² ta²¹? Jáun² tsá² hí³ ca³ngáɨ³: ―Já¹han²¹, hí¹juáh³ tiá² má²ca³náɨ¹³ yáh³ jnoh¹ hi³ zian² Jmɨ́²chí³ Chun¹. 3Hi³ jáun² Po¹ ca³záɨh³ siáh³ tsá² hí³ la³ lá²: ―Jáun² ¿hin² bí¹ héih³² quioh²¹ cáun³ hnoh² jmáɨ² né³? Jáun² tsá² hí³ ca³ngáɨ³ siáh³: ―Má²cáun³ jnoh¹ jmáɨ¹ la³ cun³ lɨ́³ jáɨ¹³ hi³ ca³hɨ́e³ jáun² hla¹ Juan² tsá² tɨ́² zion² tsáu² jmáɨ² bíh¹. 4Jáun² Po¹ ca³juáh³ siáh³: ―Ján³, tson² bíh¹ Juan² ca³zion³ jmáɨ² tsá² ca³za³ jmɨ́¹ tsɨ́³ jmɨ́¹jáun², tɨ³la³ Juan² hí³ ca³juáh³ hi³ hniáuh³² bíh¹ tanh¹³ tsú² ta²¹ jan² Tsá² né³bí¹ já²¹, hi³ Tsá² hí³ né³, jmáɨ² Jesús. 5Jmɨ́¹ má²lɨ́²niéi³² tsú² la³ jáun² né³, cáun³ siáh³ jmáɨ² hi³ lin¹ hi³ haɨn²¹ tɨ³ con² Jesús Tɨ³² Juo¹³ dí². 6Hi³ jáun² jmɨ́¹ ca³ra³tsɨ³² Po¹ cuo² ñí¹ quioh²¹ tsá² hí³ né³, cuan³ Jmɨ́²chí³ Chun¹ ñí¹con² tsá² hí³. Jmɨ́¹ lɨ²¹ jáun² né³, ma³ quin³² ma³ jan³² tsú² ca³hléh³ jú¹jma² siáh³, jɨ³ hi³ ca³hléh³ tsú² siáh³ jáɨ¹³ hi³ ca³cué³ Dió³² hñu³ tsɨ́³. 7Cun³ ñí¹ jɨ³lɨn² tsá² hí³ jmɨ́¹ tín³ quian³tun³. 8Hi³ jáun² né³, cun³ hnɨ³² zɨ́h² tí³ hi³ ca³ñí¹hléh² Po¹ hñu³ cuáh³² quioh²¹ tsá² judíos; ca³la³ hí¹ cú¹pih²¹ tiá² cú² tiá² juénh², hi³ ca³ma³qui³ ma³jéinh³ jáɨ¹³ quionh³ tsá² hí³ hi³ hnió³ dí² hi³ he³ tsá² hí³ jáɨ¹³ hi³ hɨe³² dí² jáun² ca³tɨ²¹ ha³ lánh³ lɨ́¹³ tónh³² tsáu² jo³cuo² Dió³². 9Tɨ³la³ ma³ jan² tsá² hí³ má¹ná¹, jlánh¹ ca³ma³huáh² chí¹, ha³ tiá² ta²¹ ca³taunh³ yáh³; ca³la³ chú¹ja²¹ bíh¹ ca³chu³ ca³juɨ³ tsú² ca³tɨ²¹ juɨ³² quioh²¹ Jesús hi³ hɨe³² jáun² Po¹. Jáun² cu³tsa³² cua³han³ bíh¹ Po¹ cú²jueh³² ja¹ quioh²¹ tsá² hí³, tɨ³ có³² bíh¹ ca³jan³ dí² la³jɨ́n³² tsá² má²haɨn²¹ hí³ tɨ³ con² Tɨ³² Juo¹³ dí². Jmɨ́¹jáun² cun³ tsa³háu² ñéi¹ tsú² quionh³ tsá² hí³ hñu³máh³ quioh²¹ tsá² jmáɨ² Tirano hi³ ñí¹ma³qui³ ma³jéinh³ siáh³ jáɨ¹³ quionh³ la³jɨ́n³² tsá² tsá²táunh¹ ñí¹ jáun². 10La³ jáun² bíh¹ ca³jmú³ tsú² cun³ tun³ mii², ca³la³ ñí¹ ca³náɨ³² la³jɨ́n³² tsá² judíos jɨ³ tsá²cá²jo²¹ zian² hué³² Asia jáun² jáɨ¹³ quioh²¹ Jesús Tɨ³² Juo¹³ dí². 11Jmáɨ¹ jáun² né³, ca³jmú³ Dió³² cun³quionh³ cuá² ta³ Po¹ cáun² hua³jueh³² hi³ tiá² hin² jmɨ́¹ má²ca³jɨ́e³, 12quí¹ jmɨ́¹ ca³quí² ca³jñéi³² tsú² tsá² tsáun¹ pá¹ñu²¹ quioh²¹ Po¹ ho³lá²dá² hmɨh³² hi³ tɨ́² háɨ³² tsú² ta³ ñí¹ jmáɨ¹ hi³ jmu² ta²¹, jáun² lan³ bíh¹ tsá² tsáun¹ jɨ³ hi³ ca³huén² siáh³ jmɨ́²chí³ hláɨnh¹ hñu³ tsɨ́³ tsáu². 13Jmɨ́¹jáun² jmɨ́¹ zian² ma³ jan² tsá² judíos jmɨ́¹ ñi³táunh¹ hi³ huen² jmɨ́²chí³ hláɨnh¹ hñu³ tsɨ́³ tsáu². Jáun² tsá² hí³ jmɨ́¹ hnió³ huen³ jmɨ́²chí³ hláɨnh¹ hñu³ tsɨ́³ tsáu² cun³quionh³ héih³² quioh²¹ Jesús Tɨ³² Juo¹³ dí², hi³ ca³záɨh³ tsú² tsá² tsáun¹ la³ lá²: ―¡Cun³quionh³ héih³² quioh²¹ Jesús Tsá² hleh³² hí³ Po¹ jáɨ¹³ quioh²¹ juanh³² jná¹³ hi³ huen¹³ hnoh² hñu³ tsɨ́³ tsá² nɨ́²! 14La³ jáun² bíh¹ ca³jmú³ tá¹ quiaun³ jon² jan² mi³jmú³ tsá² judío, mi³jmú³ tsá² jmáɨ² Esceva. 15Jáun² jmɨ́¹ ca³lɨ³hnió³ tsú² hi³ chin¹³ jan² jmɨ́²chí³ hláɨnh¹ hún¹ hñu³ tsɨ́³ tsáu², jmɨ́²chí³ hí³ né³ ca³juáh³: ―Tsá² cuóun³² bíh¹ jná¹³ Jesús, hi³ ño¹ jná¹³ siáh³ hi³ hin² tsánh² Po¹, tɨ³la³ ¿hin² ma³ dá² tsánh² hnoh²? 16Hi³ jáun² tsá² jan² hí³ jmɨ́²chí³ hláɨnh¹ né³, cáun² ca³cua³za³ cua³tsó³ bíh¹ ja¹ tsá² hí³, hi³ ca³qui³ ca³quiunh³ dí² [gon³ tsá² hí³]. Jáun² má²cuɨ́nh² lɨ́n³² bíh¹ tsá² hí³ jmɨ́¹ ca³huén² ñéih³ jáun², ca³la³ láun³ tionh² bíh¹ tsú² ca³cuóun³. 17Jmɨ́¹ ca³lɨ³ ñi³² la³jɨ́n³² tsá² judíos jɨ³ tsá²cá²jo²¹ zian² juú² Éfeso hi³ lɨ³ la³ jáun² né³, ca³ta³hú¹ cóh²¹ lɨ́n²¹ bíh¹ tsɨ́³, jáun² ca³ma³tson² bíh¹ tsú² hi³ Jesús Tɨ³² Juo¹³ dí² jan² tsá² la³ quien² lɨ́n³² bíh¹. 18Ja³bí¹ juóun³² tsá² ca³taunh³ ta²¹ cua³chá² tsáu¹³ ca³tɨ²¹ hi³ hlah³ hi³ hó³² hi³ jmɨ́¹ quí² jmɨ́¹ jmu² jáun² jmɨ́¹tin². 19Ja³bí¹ juóun³² tsá² jmɨ́¹ la³ má²ca³ma³tɨn³² sí² hlah³ cua³taunh²¹ hi³ ná¹quian³² sí² quioh²¹, sí² jáun² né³ ca³jɨ́n³ tsú² ja¹ ñí¹ ná¹juóun²¹ jáun². Jmɨ́¹ ca³jɨ́e³ tsú² cun³ cónh³ jmɨ́¹ la³ quien² sí² jáun², sí² jáun² jmɨ́¹ la³ quien² cun³ tu³la³quia³ mei²¹ héih³² quɨe³ cú¹tiáu². 20Hi³ jáun² la³ jáun² bíh¹ lɨ³ hi³ tɨ³ lɨ³mí¹ ca³lɨ³ lin¹ hi³ pin³ lɨ́n³² jáɨ¹³ quioh²¹ Tɨ³² Juo¹³ dí², hi³ lɨ³mí¹ juóun³² tsáu² ca³taunh³ ta²¹. 21Jmɨ́¹ má²lɨ³² jáun² la³ jáun² ca³lɨ́n¹³ Po¹ hi³ tsa³jɨen³ siáh³ tsá² reh² zian² tɨ³ hué³² Macedonia jɨ³ tsá² zian² Acaya, la³ má²hún¹ jáun² juɨ³² chanh²¹ la³ tɨ³ já¹ juú² Jerusalén; hi³ nɨ́¹ má¹lɨ³² jáun² né³ tsó³² siáh³ la³ tɨ³ juú² Roma. 22Jáun² jmɨ́¹jáun² ca³zen³ tsú² gon³ tsá² quionh³ chí¹ján³ la³ tɨ³ hué³² Macedonia, Timoteo quionh³ Erasto, tá¹la³ ca³cuá³ jáun² hnga² cónh³í¹ cu³tiá³ hué³² Asia jáun². 23Jmɨ́¹jáun² jlánh¹ tiá³ siaun³² taunh³ tsá² juú² Éfeso cun³ñí¹ hi³ ca³lɨ³hoh³ juɨ³² quioh²¹ Jesús. 24Tsá²ñuh² jmáɨ² Demetrio ca³lɨ³liaun³ hi³ jmu² la³ jáun². Tsá² hí³ jmɨ́¹ lɨ́n³ jan² tɨ³² mí¹ñí² cú¹tiáu². Tsá² hí³ tɨ́² láɨh²³ hliáun³ lɨ́n³² quɨe³ quionh³ tsá² quionh³, quí¹hliá² tɨ́² jmu² tsú² hliáun³ hi³ pih²¹ jniá³ la³jmɨ́¹ jniá³ cuáh³² quioh²¹ dió³² Artemisa. 25Tsá² hí³ ca³ngɨh³ tsá² jmu² ta²¹ quionh³ la³ má²quionh³ tɨ³² mí¹ñí² siánh³ siáh³, hi³ ca³záɨh³ dí² la³ lá²: ―Hnoh² má²ñíh¹ hi³ cun³quionh³ ta²¹ hi³ ná¹jmu³² dí² má²láɨ²³ dí² re² quɨe³ quiú¹³. 26Tɨ³la³ né³² né³, hnoh² má²ca³jɨeh³ jɨ³ hi³ má²ca³niéih² la³ cun³ hi³ jmu² jan² tsá²ñuh² jmáɨ² Po¹. Tsá² hí³ jlánh¹ juáh²³ la³ lá²: “Jun³juáh¹³ dió³² cu³tí³ yáh³ tsá² láɨn¹ hi³ jmu² tsáu² cun³quionh³ cuá² ta³ hmóu³²”. Jáun² Po¹ hí³ né³ má²ca³tioh²¹ hi³ ma³can² juóun³² tsá² juú² lá², la³ má²quionh³ míh¹ tiá² la³jɨ́n³² tsá² zian² hué³² Asia lá². 27Jlánh¹ tiá² chú³² la³ jáun², jun³juáh¹³ jmáh³la³ hi³ tiú²uú² jeih²¹ tsáu² tá¹³ yáh³ dí², tɨ³la³ la³ñí¹ la³ján³ háɨnh¹³ hi³ tiú²uú² lɨ³ quien² cuáh³² quioh²¹ dió³² Artemisa juo¹³ bíh¹ dí², hi³ jáun² tiú²uú² hin² ma³quien² yáh³ dió³² Artemisa, uá¹ jáun² la³ jáun² má²tsú² má²jónh³² la³jɨ́n³² tsá² zian² tá¹ cáun² hué³² Asia lá² dió³² hí³ ta³né³², la³ má²quionh³ tsá² zian² tá¹ cáun² hngá¹máh³. 28Jmɨ́¹ ca³náɨ³² tsá² ná¹ngɨh³² hí³ jáɨ¹³ nɨ́² né³, ca³míh³ lɨ́n³² bíh¹ tsɨ́³, hi³ jáun² ca³tɨ³ ca³hóh³² hi³ ca³juáh³: ―¡Cuɨ́¹ lɨ³quien² bíh¹ Artemisa juo¹³ dí² tsá² Éfeso! 29Jmɨ́¹ ca³náɨ³² tsá² juú² la³ jáun², jlánh¹ tiá³ siaun³² taunh³. Jáun² la³juɨ³² ca³hma³ ca³cuóunh³² tsú² tá¹ gon³ tsá² Macedonia tsá² ñi³táunh¹ hí³ quionh³ Po¹, tsá² jmáɨ² Gayo quionh³ Aristarco, hi³ ca³jan³ tsú² ñí¹ ná¹chan¹ hi³ ngɨh³² tsáu² nɨ́¹juáh³ jmɨ́¹ zia³² hi³ jmu³. 30Jáun² Po¹ jmɨ́¹ hnió³ tsa³hi³² ja¹ jáun² hi³ tsa³lienh³ tsá² má²ná¹ngɨh³² hí³, tɨ³la³ tsá² má²haɨn²¹ hí³ tɨ³ con² Jesús né³, tiá² jáɨ¹³ ca³cué³ yáh³. 31Hi³ ja³bí¹ ma³ jan² tsá² ná¹lɨ́n³ ta²¹ hué³² Asia jáun², tsá² há²mei²¹ quioh²¹ Po¹, ca³zen³ jáɨ¹³ hi³ cun³ tiá² hniáuh³² bíh¹ tsa³hi³² tsú² ja¹ jáun². 32Ca³la³ cú²tiú² cú²jan³² lɨ́n³² bíh¹ ca³niau³ ja¹ ñí¹ ná¹ngɨh³² jáun² tsá² hí³, jú¹ siáh³ bíh¹ ca³juu³ ca³hlénh³ tsá²ján² tsá²ján²; quí¹ tɨ³ juóun³² bíh¹ tsá² ná¹ngɨh³² hí³ hí¹juáh³ tiá² jmɨ́¹ ñi³² bíh¹ hi³ he³ ca³tɨ²¹ ngɨh¹³ tsú². 33Jmɨ́¹ má²lɨ́²zéih³² tsú² jan² tsá² jmáɨ² Lí²ján¹ hi³ he³ ca³tɨ²¹ ná¹ngɨh³² tsáu², jmɨ́¹jáun² ca³di³quian³ tsá² judíos jmáɨ¹ tsá² hí³ hi³ hléh³² cha¹³ dí² ja¹ ñí¹ ná¹ngɨh³² tsú² jáun². Jáun² Lí²ján¹ hí³ ca³háɨ³² cuo² hi³ ca³jmú³ lin¹ hi³ tiánh³² tsú² ta³máɨh³, quí¹ hi³ jmɨ́¹ hnió³ tsú² hi³ jmɨ́¹ liáun²¹ quionh³ tsá² judíos raɨnh²¹ ca³tɨ²¹ hi³ jlánh¹ tiá³ siaun³² ná¹lɨ́²³ jáun². 34Tɨ³la³ jmɨ́¹ ca³lɨ³tsɨn² tsá² ná¹ngɨh³² hí³ hi³ tsá² judío bíh¹ la³ Lí²ján¹, jáun² la³jɨ́n³² tsú² ca³tɨ́² ca³hóh³² cun³ tun³ o¹rá¹, hi³ ca³juáh³ la³ lá²: ―¡Cuɨ́¹ lɨ³quien² bíh¹ Artemisa juo¹³ dí² tsá² Éfeso! 35Jmɨ́¹ má²lɨ́²tunh³ tsá² lɨ́n³ tɨ³² sí² hi³ tiáunh¹ tsú² jáun² cú²tiú² cú²jan³², ca³juáh³ la³ lá²: ―Hnoh² tsá² juú² Éfeso lá², ¿hin² dá² tsánh² tsá² zian² hngá¹máh³ hi³ tiá² má²ñi³² hi³ ca³tɨn¹ tsá² juú² lá² jmu³ hua³hí¹³ cuáh³² quioh²¹ dió³² Artemisa tsá² cú² juenh², jɨ³ henh¹³ hi³ ca³tánh³ hñu³mɨ³cuú² nɨ́² siáh³ quioh²¹ tsú²? 36Jáun² né³, hí¹ jan² yáh³ tiá² hin² lɨ́¹³ juáh³ hi³ tiá² tson² la³ jáun², jáun² cu³tsa³² tie³ tianh³ náh² quián¹³, ha³ lɨ́²uú² lɨ́¹ jmú² náh² tiá³ siaun³² cáun² hi³ tiá² re² má²ca³lɨ́n¹³ náh². 37Quí¹ tá¹ gon³ tsá² má²lɨ́²chan²¹ hnoh² lá² ja¹ ñí¹ ná¹ngah² dí² lá², jun³juáh¹³ tsá² han² hi³ tioh³ cuáh³² yáh³ la³², sa³jun³ má²ca³tu³ ca³hión³² tsú² dió³² juo¹³ dí². 38Hi³ jáun² nɨ́¹juáh³ Demetrio hnió³ chá³² tso³ quionh³ tɨ³² tsá² quionh³, zia³² bíh¹ ñí¹ta²¹ ñí¹ lɨ́¹³ chá³² tsú² tso³, hi³ zian² bíh¹ siáh³ jue²¹; ñí¹ hó²¹ñí¹ tsá²tan²¹ bíh¹ lɨ³ ma³cu³ ma³jéinh³ tsú² jáɨ¹³. 39Nɨ́¹juáh³ zia³² siáh³ cáun² hi³ hnáuh² hnoh² mɨ́h¹³, hi³ jáun² ca³tɨ²¹ ma³re² tsú² nɨ́¹juáh³ jmɨ́¹ ngɨh³² tsá² juú² cun³quionh³ héih³² quioh²¹ tsá²tan²¹ bíh¹. 40Quí¹ háɨnh¹³ bíh¹ tiauh² dí² ta³né³² nɨ́¹juáh³ zian² tsá² lɨ́¹ já¹chá² tso³ ñí¹con² tsá² romanos, tsá² ho² ta²¹, hi³ tsa³juah²¹ tsú² hi³ hnoh² hnáuh² jmúh¹³ hniéi² quiúnh¹ tsá² ho² ta²¹ hí³; quí¹ tiá² zia³² yáh³ jáɨ¹³ he³ ca³tɨ²¹ jlánh¹ tiá³ siaun³² ca³cuú² ca³ngɨh³² hnoh² né³², hi³ jáun² tiá² hi³ zia³² yáh³ hi³ lɨ́¹³ za¹³ jnoh¹ tsú² nɨ́¹juáh³ ca³lɨ³ hniáuh³². 41Jmɨ́¹ má²lɨ́²juáh³ tɨ³² sí² la³ nɨ́² né³, ca³jmú³ héih³² hi³ má²lɨ́¹³ tsáun³ tsú².

will be added

X\