WBT
Audio:
Drama
  • Drama
  • Non-Drama
Text Size

San Mateo 26 - Cora, El Nayar - 1999 Edition - Bible.is - CRNWBT

  1  Tɨ'ɨj Jesús raatapua'ajtaca'a tɨ nain tyu'utaxajtaca'a eijna i nyuucari, aj pu i ayan tihua'uta'ixaa aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a.   2  Ayan tɨcɨn: ―Xu'uri ramua'aree tɨ ari vejli'i ajna maj ti'iyesten maɨjna cɨme'e tɨ Dioj tihua'utauuni'i. A'atura auche'e hua'apua xɨcaj. A'atɨ pu ajta tyu'utatuiire'esin ɨ nyacɨme'en i nyaj nyajta tyaata'a jetze a'iraanye mej mi ná'utatan curuu jetze. ―Yaa pu'u tihua'uta'ixaa.   3  Majta maɨn ɨ maj tihue'ijte'e teyujta'a, majta aɨme ɨ mej tyu'ujmua'ate ɨ nyuucari cɨme'e tɨ ti'ijta, majta ɨ hua'avaujsi ɨ maj Israel jetze ajtyama'acan, au mu e'etyujsaɨj chi'ira'an aɨjna tɨ nain cɨn antyujmua'aree u hua'ateyujta'a. Ayaa pu antyahuaa aɨjna tɨcɨn Caifás.   4  Aɨ mu tyú'umua'atziitya'aca'a a'ij mej ye'i huarɨni mej mi hue'itzi cɨn raatyeevi'i maɨjna ɨ Jesús mej mi raaje'ica.   5  Majta meyan tyú'urixaatya'acaa tɨcɨn: ―Catu raatyévi'ira matɨ'ɨj ti'iyestya ɨ tyaɨte mej mi cai huatanínyu'ucacu. Tɨ pua'a teyan huarɨni, aɨ mu taaténya'usi'ite'esin.   6  Meenti aɨjna ɨ Jesús, au pu a'utyavaaca'a u Betania a'u tɨ e'eche aɨjna ɨ a'atɨ tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Simón. Ai pu aɨn pueen ɨ maj majta meyan ratamua'amua tɨcɨn Tɨ Ca'atzaj.   7  Aj pu i saɨj a e'ire'enye jemin aɨjna ɨ Jesús. Jɨita'a pu pɨrɨcɨ tɨ limeeta huatɨsima'acaa. Tete limeetajra'a pu pueenya'a. Ti'itɨ pu ava'ɨstica'a tɨ naa tyáará'i, tɨ ajta huapɨ'ɨ ti'ijnajchi. Tɨ'ɨj Jesús huatyacáica meesa jetze, aɨn jɨita'a an pu yá'ajtuaa an múutze'en.   8  Majta maɨn ɨ maj Jesús jamuan á'ujhua'anya'a, matɨ'ɨj raaseij a'ij tɨ huarɨj, eecan mu huatanínyu'ucacuca'a ɨ jɨita'a jemi. Aj mu mi meyan tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: ―¿A'ini een cɨn á'uvej amɨjna ɨ aceiti?   9  Rɨ'ɨrístache'en pu maj ráatuaaniiche'en mej mi raamué'itɨnche'e eihua ɨ tumin mej mi hua'uta'an aɨme ɨ maj cai a'ij ti'ijviicue'i.   10  Ajta aɨn ɨ Jesús, aɨ pu raamua'areeri'i a'ij mej ye'i tí'ixajtacaa. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―¿A'ini een cɨn seyan rájaaxaijvi'i seijna i jɨita'a? A'ij tɨ naaruu, tyamua'a pu náa i'i xa'apɨ'ɨn.   11  Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Aɨme ɨ maj cai a'ij ti'ijviicue'i, mauche'e mu muejmi jemi seira'a mua'aju'un tɨj na'a rusen cɨme'e. A'anaj tɨ na'a pu i i'irɨ'ɨriista a'ame sej seyan tihua'utavaɨre'en. Me nyajta inyaa, canu che'e muejmi jemi seira'a na'ame.   12  Ayaa pu'u, tɨ'ɨj ain jɨita'a na'ave'emeijri'i inyeetzi, ayaa pu een cɨn ayan naaruu aɨjna cɨme'e tɨ na'ava'anan.   13  Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e tɨ ayan ti'ayajna, iiyan chaanaca japua, a'u tɨ na'a mej tihua'uta'ixaate'en ɨ tyaɨte a'ij tɨ Dioj hue'irajtuaani aɨ mu majta hua'uta'ixaate'esin a'ij tɨ huarɨj aijna i jɨita'a mej mi eihua ra'utamua'aree.   14  Meenti saɨj tɨ hua'a jetze ajtyama'acan ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase, aɨjna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Judás Iscariote, aɨ pu ajtáraa hua'a jemi. Au pu á'uraa tɨ ij tyu'uxáj hua'a jamuan ɨ mej ti'ijta teyujta'a.   15  Ayaa pu tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: ―¿A'achuni seti'inyanajchite'en tɨ pua'a nyajamuaatatuire'en nyaɨjna ɨ Jesús? Maraatye'itáa ɨ tumin. Majta raata'a a'achu cumu seite japuan tamuaamuata'a ɨ tumin, rumua'atɨ plaata.   16  Ajta iya'uraa aɨjna ɨ Judás. Tɨj na'a ajna'ɨmɨ, aɨ pu autyejche tɨ raahuauni a'anaj tɨ i'i xa'apɨ'ɨn tɨ ij hua'utatuire'en.   17  Tɨ'ɨj tyaja'ure'enye ajna xɨcajra'a ɨ ta'anajca mej jetzen ti'iyestyahua'a matɨ'ɨj pan cua'acara'a tɨ cai cujchira'a, aj mu mi a e'ire'enye ɨ Jesús jemi aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a. Ayaa mu tiraataihua'uri'i tɨcɨn: ―¿A'uni jetze mua'araanajchi tyej a'uju'un tej ti rɨ'ɨ tyaja'uruuren ɨ paj raacua'ani ɨ pan tyaj cɨn ra'utamua'aree ajna xɨcajra'a tɨ jetzen Dioj tihua'utauuni'iri'i ɨ tayaujmua'a ɨ maj anáatyá'a muaanúnue'ihuaca'a?   18  Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Sericu muan sajna chajta'a. Aa xu a'atɨ e'etyauni. Sata'aj seyan tiraata'ixaate'en yee: “Yaa pu ti'ixa ɨ maestru tɨ cɨn pu'uri ajna tyaja'ure'enye nyej nain cɨn raanaijmi'ire'en, nyajta nyaj ra'utamua'aree ajna xɨcajra'a tɨ jetzen Dioj tihua'utauuni'iri'i ɨ tayaujmua'a maj anáatyá'a muaanúnue'ihuaca'a.”   19  Majta maɨn ɨ maj Jesús jamuan á'ujhua'anya'a, ayaa mu huarɨj a'ij tɨ Jesús tyu'utaijtaca'a. Nain mu rɨ'ɨ tyu'uruu ɨ maj ti'icua'ani.   20  Tɨ'ɨj huachúmua'ancaa, Jesús pu aujcáica ɨ meesa jetze hua'a jamuan ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua mua'ara'axcaa.   21  Mu'uri ti'icua'acaa, tɨ'ɨj ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ayej xaa nya'u ti'ayajna, saɨj tɨ a'amua jetze ajtyama'acan, aɨ pu nyacɨme'en tyu'utatuiire'esin hua'a jemi ɨ mej ti'ijta teyujta'a.   22  Aj mu mi huataujxaamɨste ɨ rutzajta'a. Ma'utyajhuii maj raataihua'u maɨjna ɨ Jesús, seij ajta seij. Meyan tɨcɨn: ―¿A'ataani aɨn pueen? ¿Ni qui inyaa? Ajtahua'a seij ayan tɨcɨn: ―¿A'ataani aɨn pueen? ¿Ni qui inyaa?   23  Jesús pu ayan tyu'utanyúu tɨcɨn: ―Aijna tɨ pan cua'a eijna jetze i tuxa'a nyaa jamuan, ai pu aɨn pueen ɨ tɨ nyacɨme'en tyu'utatuiire'esin.   24  Ayaa pu tyaja'ure'enyejsin inyeetzi jemi i nyaj nyajta tyaata'a jetze a'iraanye a'ij tɨ tye'eyu'usi'i ɨ yu'uxari jetze. Ma ajta, aɨjna jemi tɨ nyacɨme'en tyu'utatuiire'esin, eitze'e pu raatyavá'ɨrihua'acache'e tɨ cai huanú'eihuanche'e a'ini rajpueijtzi pu a'ame huapɨ'ɨ. Che'e aɨn huataujxaamɨjte'en.   25  Ajta aɨn ɨ Judás, ɨ tɨ hua'utatuiira'amɨ'ɨca'a, ayaa pu tiraataihua'uri'i tɨcɨn: ―Maestru, canu xaa nyaɨn pueen, ¿ni qui nyacai? Jesús pu ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Muaa paj asaɨj raataxajtaca'a.   26  Mauche'e mu ti'icua'aca tɨ'ɨj Jesús pan tyɨ'ɨj. Rɨ'ɨ pu tiraata'a ɨ Dioj, ajta ra'antitaaraxɨ. Aj pu i hua'uraɨ'ɨpɨ'ɨ. Ayan tihue'ixaatya'a tɨcɨn: ―Sa'ancuraɨ'ɨpɨ'ɨ. Xaacua'a. Ai pu aɨn pueen i nyahue'ira'a.   27  Ajta e'eyan, vaasu tijáj. Tɨ'ɨjta'i rɨ'ɨ tiraata'a ɨ Dioj, aɨ pu hua'ure'ite. Ayan ti'ixaata tɨcɨn: ―Xa'anti'i, naijmi'i muan.   28  Aijna tɨ urajmuaa, ai pu aɨn pueen i nyaxuure'e nyaj ra'iraxɨre'esin nyaɨjna cɨme'e nyej ni raanaijmi'ire'en aɨjna tɨ cɨn Dioj rusaɨj ayan tya'ataujratziiri'i ɨ jajcua ɨmɨ. Aɨj nu cɨn hua'a japua nyuuni mui'icaca tɨ ij Dioj ayan tihua'utauuni'i.   29  ’Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Ayej xaa nya'u ayan ti'ayajna, ijii tɨj na'a tɨ yu auca'itɨ a'ame, canu che'e ra'anti'isin nyeijna i ja'ara'a uuva jetze tɨ ma'acan silu ajna xɨcajra'a tɨ Dioj jetzen huataura'ate'esin nainjapua ɨ chaanaca. Aj nu xaa a'amua jamuan ra'anti'isin nyajtahua'a rujajcuatze'en.   30  Aj mu mi seij tyu'utachuiicaca'a ɨ maj cɨn rɨ'ɨ tiraata'a ɨ Dioj. Aj mu mi a'ucɨj. Au mu a'ará'a Aceituunajremi, ɨrij tɨ a'utáca.   31  Aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ijii, tɨ tɨca'aren, ma xu nuujɨsin. Setyu'utatyévi'ira'ata nyeetzi jemi. Ayaa pu te'eme tɨj tye'eyu'usi'i tɨ Dioj ayan tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: “Nyaa nu i nyej i'i Dioj, aɨj nu e'icatan ɨ canya'axɨ tɨ tiseíj. Majta maɨn a'ucɨ́jxɨ'ɨsin ɨ canya'axɨ.”   32  Me nyajta inyaa, nyatɨ'ɨj huatarun, aa nu a'uma'aj na'ame u Galileeya. Anacai nu a'aráiixa, sajta e'eyan muan.   33  Ajta aɨn ɨ Pedro, ayaa pu tyu'utanyúu tɨcɨn: ―Capu amɨn a'ij tɨ pua'a naijmi'i metyu'utatyévi'ira'ata mɨ seica mueetzi jemi. Canu a'anaj neyan rɨni inyaa.   34  Aj pu i Jesús ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa nu ti'imue'ixaate'e tɨ ayan ti'ayajna, ijii tɨca'a, tɨ'ɨj cai xɨ huajiihuan ɨ tyacuaara'i, hueica paj peyan tyu'utyaahue'ita yee pacai nyamua'ate.   35  Ma ajta aɨn Pedro, ayaa pu tiraata'ixaa ca'anin cɨme'e tɨcɨn: ―Tɨ pua'a ayan tyu'ujxe'eve'e nyaj a jamuan huamɨ'ɨni, capu amɨn a'ij. Canu a'anaj neyan tyu'utyaahue'ita yee nyacai muamua'ate. Majta maɨn ɨ seica, ayaa mu che'eta mana'a tyu'utaxajtaca'a.   36  Aj pu i á'uraa aɨjna ɨ Jesús, majta maɨn ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a. Au mu a'ará'a, huastari, cɨye tɨ e'ere'evee tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Getsemaní. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ya xu tite'en muan, iiyacui. Nyajta inyaa, maa nu vejli'i a'atanyejsin nyej ni raatyahuauuni ɨ Dioj jemi.   37  Aj pu i á'uraa. Huaja'uvi'itɨ aɨme, aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨme ɨ maj hua'apua, ɨ maj yaujmua'ame'en pueen aɨjna ɨ Zebedeeyu. Ajta e'eyan a'ij pua'a raata'a ɨ tzajta'an. Eecan pu huatáujxaamɨjte.   38  Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Eecan pu cai nu'uca'anisti'i yu nyatzajta'a. Huapɨ'ɨ nu nyaxaamɨjte'e. Cu xuee nyaj cuj mɨ'ɨni. Yá xu huatyaturan muan iiya. Sauche'e atanyéjnye'eri nyaa jamuan.   39  A'atzu pu ɨmɨ ajca'i yee a'uré'enye, tɨ'ɨj i á'ajtunutaca'a a chuaata'a. Aj pu i ayan tirajhuaviiri'i ɨ Dioj tɨcɨn: ―Dioj pej ni'iya'upua, naijmi'i pu rɨ'ɨri mueetzi jemi. Tɨ pua'a peti'ita'acare'en tɨ cai ayan tinaacɨ'ɨti aijna tɨ a'ij pua'a een, ɨ nyaj cɨn rajpueitzi na'ame. Na'ari cai, che'e cai ayan eenye'en nyatɨj ti'ijxe'eve'e inyaa, silu patɨj muaa ti'ijxe'eve'e.   40  Aj pu i a e'ire'enye a'u maj a'utyáuuca'a ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a. Mu'uri i'icu'utzuca'a. Tɨ'ɨj hua'ujɨste, aj pu i ayan tiraataihua'uri'i aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn: ―¿Ni tzaa pacai te'eviicue'i paj atányeeri nyaa jamuan a'achu cumu sei oora?   41  Sauche'e xu atanyéjnye'eri, sajta sata'aj raatyajhuauni ɨ Dioj jemi tɨ'ij cai tyajamuaacɨ'ɨti ti'itɨ ɨ saj cɨn autyaturan ɨ Dioj jemi. Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Muan xu xaa huataujca'anyen ɨ rutzajta'a. Ma ajta cai, capu á'amuaca'anisti'i.   42  Ajta á'uraa. Ajtahua'a ayan tirajhuaviiri'i ɨ Dioj tɨcɨn: ―Dioj pej ni'iya'upua, tɨ pua'a cai a'ij ti'irɨ'ɨri tɨ i cai ayan tinaacɨ'ɨti aɨjna ɨ nyaj cɨn rajpueitzi na'ame, che'e ayan éenye'en patɨj ti'ijxe'eve'e muaa.   43  Tɨ'ɨjtahua'a a e'ire'enye. Ajtahua'a pu huá'utyau, macú'utzuca'a, a'ini eihua pu hua'amue'itɨjcaa ɨ cutzi.   44  Aa mu a'utyajturaa aɨme ɨ maj cu'utzuca'a. Hueicacajretze pu ajtahua'a u á'umej ɨ Jesús. Ajtahua'a pu raatyahuau ɨ Dioj jemi. Ayaa pu che'eta na'a tirajhuaviiri'i a'ij tɨ anacaican tiraatahuaviiri'i.   45  Tɨ'ɨj ajtahua'a a e'ire'enye a'u maj a'utyáuuca'a aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Pu'uri ijii, saj huapɨ'ɨ rucu'utzive'e. Pu'uri ijii saj huacu'utzu, sajta huaujsa'upe'en. Casi'i, pu'uri auche'e. Pu'uri ajna tyaja'ure'enye tɨ ij aɨn hua'utátuiire'esin ɨ nyacɨme'en, i nyaj nyajta tyaata'a jetze a'iraanye mej mi naateevi'i aɨme ɨ mej a'ij pua'a rɨcɨ.   46  Xa'ajhuiixɨ'ɨ. Che'eré ticu. Pu'uri a'ave'eme aɨjna tɨ nyacɨme'en tyu'utatuire'esin.   47  Auche'e pu ti'ixáatacaa tɨ'ɨj aɨn Judás a e'ire'enye. Aɨjna ɨ Judás, aɨ pu hua'a jetze ajtyama'acan aɨme ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua mua'ara'axcaa. Eihua mu tyaɨte jamuan huaju'uncaa. Seica mu tyu'ɨsima'a ɨ nahuaa tɨ ruxa'ajta'a ajcámɨɨmɨjmee, majta seica cɨye tyuɨ'ɨj ɨ maj cɨn hua'ucui'ini. Naijmi'ica mu huataijtyaca'a aɨme ɨ maj ti'ijta teyujta'a, majta ɨ hua'avaujsi ɨ tyaɨte.   48  Ajta aɨn tɨ hua'utatui aɨjna ɨ Jesús, anacai pu ti'ihuaujmua'atzii a'ij tɨ ye'i huarɨni mej mi raamua'aree a'atɨ tɨ aɨn pueen ɨ Jesús. Ayan tɨcɨn: ―Aɨjna nya'u, ɨ nyaj ru'ityévisiitɨmua'asin nyatɨ'ɨj raatataujte'en, ai pu aɨn pɨrɨcɨ. Sata'aj hui raatyeevi'i.   49  Cɨme'en pu'u a'ará'a, aj pu i ajtyáxɨɨraca'a a'u tɨ a'utya vaaca'a aɨjna ɨ Jesús. Ayaa pu tiraatataujte tɨcɨn: ―¿A'iní pana'a, Maeestru? Ajta ru'ityévisiitɨmua.   50  Aj pu i ayan tiraata'ixaa aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―Nya'amiincu, ¿ni paɨjna cɨn peyan ye ve'eme? ―Yaa pu'u tiraataihua'uri'i. Majta maɨn ɨ seica, aɨ mu ajtyáxɨɨraca'a jemin. Matɨ'ɨj mi raateevi'i.   51  Matɨ'ɨj raatyeevi'i, aj pu i saɨj tɨ Jesús jamuan á'ucha'acanya'a, aɨ pu ruijcupi ɨ runahuaa tɨ ruxa'ajta'a ajcámɨɨmɨjmee. Aj pu i ru'ityejtze aɨjna ɨ tɨ ravaɨre'e aɨjna tɨ tihue'ijte'e u teyujta'a. Tɨ'ɨqui ra'ajtavéijchaca'a ɨ naxaira'an.   52  Ajta Jesús ayan tiraataij aɨjna ɨ a'atɨ tɨcɨn: ―Ucarujte'e mɨ a'anahuaa, a'ini tɨ pua'a peyan ruijcuta mɨ a'anahuaa, aɨ mu majta muaaje'icatan nahuaa cɨme'e.   53  ¿Ni ayan timua'amitejte'e mueetzi tɨ ayan ruxe'eve'e pej peyan huarɨni? Casi'i, tɨ pua'a neyan raatahuavii ɨ tɨ ni'iya'upua, aɨ pu raayɨ'ɨtɨ tɨ hua'utaijte'en aɨme ɨ mej ti'ijvaɨre'e u tajapua mej mi ava'acanyén naatavaɨre'en. Majta maɨn, aɨ mu meyan a'ará'axcan a'achu cumu hueicate vi'ira'a.   54  Aru tɨ pua'a hui neyan huarɨni, capu che'e huatarɨ'ɨriistari tɨ ij ayan aráurasten a'ij tɨ te'eyu'usi'i ɨ yu'uxari jetze tɨ nu'u ayan ruxe'eve'e mej meyan nyaruuren.   55  Aj pu i Jesús ayan tihua'utaihua'uri'i ɨ tyaɨte tɨcɨn: ―¿Ni seyan ya va'aju'un saɨjna cɨme'e ɨ nyej neyan hua'ura'asaɨre'esin ɨ tyaɨte mej mi huatyénya'use'en ɨ u'uvieernu jemi? ¿Ni saɨjna cɨn tyuɨ'ɨsin ɨ nahuaa tɨ ruxa'ajta'a ajcámɨɨmɨjmee, sajta cɨye tyuɨ'ɨsin sej si naatyeevi'i? Nain tujca'ari tzajta'a tɨ yu e'ire'enye, au nu a'utyavaaca'a teyujta'a. Netyajá'amuamua'atyahua'a nu na'aye'i. Ma sajta muan, caxu a'anaj naatyeevi'i saujna. ¿A'ini een cɨn seyan rɨcɨ ijii?   56  Ayaa pu nain tyuju'uma'a a'ame tɨ i ayan aráurasten a'ij mej mejmi'i ra'uyu'uxaca'a ɨ yu'uxari jetze aɨme ɨ mej Dioj jetze ma'acan ti'ixaxa'ata'a. Majta maɨn ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ará'axcaa, naimi'i mu ma ayáurai. Matɨ'ɨj mi huatauruu.   57  Majta maɨn ɨ maj raatyeevi'i maɨjna ɨ Jesús, au mu ya'uvi'itɨ maɨjna jemi ɨ Caifás, aɨjna tɨ nain cɨn antyujmua'aree teyujta'a. Majta maɨn ɨ maj tyu'ujmua'ate ɨ nyuucari tɨ tie'ijta, majta maɨn ɨ hua'avaujsi, au mu majta e'etyujsaɨj a'utɨ a'utyavaaca'a aɨjna ɨ Caifás.   58  Ajta aɨjna ɨ Pedro, a'atzu pu ɨmɨ raavájrajma'a aɨjna ɨ Jesús. Au pu vejli'i a'ará'a a'u tɨ e'ita'a a'aráyaujta'a, a'u tɨ e'irajca aɨjna tɨ nain cɨn antyujmua'aree teyujta'a. Au pu ajta a'utyajrupi. Aj pu i hua'a jamuan a'ujyeijxɨ aɨme ɨ mej tí'icha'ɨ tɨ ij raamua'aree a'ij tɨ tyajauuma'a a'ame.   59  Majta maɨn ɨ mej ti'ijta teyujta'a jamuan naimi'i ɨ hua'ajueesi, aɨ mu rahuauca'a ɨ hue'itzi ɨ maj cɨn Jesús jetze tya'ujpuá'ajte'en tɨ ayan hua'uta'an mej mi raaje'ica.   60  Mui'itɨ mu á'ujca'anyajca'a mej hue'itzi cɨn tya'antzaahuate'en. Capu amɨn a'ij. Camu ti'itɨj huátyau ɨ maj cɨn jetzen tya'ujpuá'ajte'en. A'atzu a'atyeevi'ica tɨ ayan ti'irɨcɨ. Aj mu xaa maɨn ɨ maj hua'apua mu a e'ire'enye.   61  Ayaa mu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa pu yeehui tyu'utaxajtaca'a amɨjna mɨ tevi aɨjna cɨme'e yee: “Nyaa nu raayɨ'ɨtɨ nyaj raatyáuuna aijna i teyuu tɨ chi'ira'an pueen ɨ Dioj, ajta nu'u ajta ra'ajtaahua hueica xɨcaj tzajta'a.”   62  Aj pu i saɨj ajche. Ai pu aɨn pueenya'a ɨ tɨ nain cɨn autyujmua'aree u teyujta'a. Ayaa pu aɨn tyu'utaihua'uri'i ɨ Jesús tɨcɨn: ―¿Ni cai mu nu'u hua'a? ¿Ti'itajni pueen aijna ɨ maj cɨn tya'antzaahuate'e mueetzi jemi?   63  Ajta aɨn ɨ Jesús, capu ti'itɨj a'ij tyu'utaxajtaca'a. Ajta aɨn tɨ nain cɨn antyujmua'aree ɨ teyujta'a, ayaa pu tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa nu ti'imueijcate'e nyuucajtze'en ɨ Dioj pata'aj taata'ixaate'en a'atɨ paj pueen. ¿Ni muaa paɨn pɨrɨcɨ aɨjna ɨ i'iyaujra'an ɨ Dioj?   64  Jesús pu ayan huatanyúu tɨcɨn: ―Muaa paj peyan raataxajtaca'a. Me nyajta inyaa, ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e tɨ ayan tyajauuma'a a'ame. Muan xu nyeseira'a xa'aju'un inyeetzi i nyaj nyajta tyaata'a jetze a'iraanye nyatɨ'ɨj an antiyeijxa ɨrɨɨta'an aɨjna tɨ nain cɨn antyujmua'aree u tajapua, sajta nyeseira'a xa'aju'un nyatɨ'ɨjtahua'a ye va'acáanyen ɨ aiitɨri jetze.   65  Ajta aɨn tɨ nain cɨn antyujmua'aree ɨ teyujta'a, aɨ pu ra'antisujtza'an ɨ rusiicu'u mej mi raamua'aree tɨ aɨn huatanyu'ucaca'a. Ayan tɨcɨn: ―A'ij pu pua'a ti'ixa ɨ Dioj jemi. Capu che'e ruxe'eve'e mej mi seica tya'antzaahuate'en jemin. ¿Ni cai ayan ti'ayajna? Casi'i, xu'uri raanamuajri'i tɨ ayan a'ij pua'a ti'ixa ɨ Dioj jemi.   66  ¿A'ini tyajamua'amitejte'e muejmi? Majta maɨn ɨ seica, meyan tɨcɨn: ―Ayaa pu tiraavijte'e tɨ huamɨ'ɨni aɨjna cɨme'e.   67  Aj mu mi ra'arátzi'itzica'imua'axɨ neerima'ara'an jetze, majta ra'ityaavajxɨ ɨ rumuajca'a cɨme'e. Seica mu majta ru'ityavá'ara'a.   68  Majta meyan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Taata'ixaate'e muaa mɨ paj nu'u i'i Cɨriistu'u, ¿a'ataani mui'ityejvee?   69  Meenti aɨn ɨ Pedro, au pu anu'uhuátacatii e'ita'a tɨ a'aráyaujta'a ɨ chi'ita. Ajta saɨj utyajrupi, ɨ tɨ ravaɨre'e aɨjna ɨ teyujta'a tɨ antyujmua'aree. Jɨita'a aɨjna. Aj pu i a e'ire'enye jemin. Ayaa pu tiraataihua'uri'i tɨcɨn: ―Muaa paj pajta á'ucha'acanya'a paɨjna jamuan, tɨ Galileeya e'ema'acan.   70  Ajta aɨn Pedro, saɨque pu tiraata'ixaa mej seiraca ɨ seica, ayan tɨcɨn: ―Canu ramua'aree a'ij pej ye'i ti'ixa.   71  Aj pu i ajchá. Pu'uri huiiramá'aca ta'apueerta. Aa pu a'utyeechaxɨ. Ajtahua'a seij raaseij jɨita'a. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa ɨ tyaɨte ɨ maj aun a'ure'etya'acaa tɨcɨn: ―Amɨjna mɨ tevi, aɨ pu xaa á'ucha'acanya'a jamuan aɨjna ɨ Jesús, Nazaret tɨ e'ema'acan.   72  Ajtahua'a pu saɨque tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Pedro. Nyuucajtze'en pu cɨn ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Canu ramua'ate nyaɨjna ɨ tevi.   73  A'atzu a'atyeevi'ica, majta maɨn ɨ mej e'ere'etya'acaa, aɨ mu a e'ire'enye vejli'i jemin. Ayaa mu tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Muaa paj xaa hua'a jetze ajtyama'acan. Tu'uri ramua'aree tyaɨjna cɨme'e a'ij pej ye'i tya'anrú'u.   74  Ajta e'eyan Pedro ayan autyejche tɨ ayan rájhuavii ɨ Dioj tɨ nu'u Dioj ayan pueijtzi raata'an tɨ pua'a cai ayan ti'ayajna. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa nyuucajtze'en ɨ Dioj tɨcɨn: ―Canu ramua'ate nyamɨjna mɨ tevi. Cɨme'en pu'u ayan tyu'utaxajtaca'a, aj pu i huajijhuaca'a aɨjna ɨ tyacuaara'i.   75  Tɨ'ɨqui Pedro ayan ra'utamua'areeri'i a'ij tɨ Jesús anacai tiraata'ixaa tɨ cɨme'en yee: “Tɨ'ɨj nu'u cai xɨ huajijhua'a ɨ tyacuaara'i, ayaa paj nu'u hueica peyan tyu'utyaahue'ita yee capej nyamua'ate.” Aj pu'i huirájraa. Eecan pu a'ij pua'a raata'a. Tyujyéinyajraa huapɨ'ɨ.