San Mateo 22

1Ajtahua'a pu Jesús ayan tihua'uta'ixaa nyuucari cɨme'e. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: 2―Ayaa pu Dioj hua'aruure ɨ tyetyaca maj iiyan japuan cɨɨnye ɨ chaanaca tɨ Dioj tie'ijta. Ayaa pu che'eta na'a hua'aruure tɨj aɨjna ɨ rey tɨ tyu'uyeste aɨjna cɨme'e tɨ yaujra'an huatyenyaɨɨchaca'a. 3Ajta aɨn ɨ rey, aɨ pu nu'u hua'utaityaca'a aɨme ɨ mej ti'ijvaɨre'e maj nu'u u hua'utajeeve aɨme ɨ tɨ ari hua'uta'inee. Ma majta aɨme ɨ maj huata'iniihuaca'a, camu á'ujca'anyajca'a maj a a'iré'enyen. 4’Ajtahua'a, seica hua'utaityaca'a mej mi majta hua'utajeeve. Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨme ɨ mej ti'ijvaɨre'e tɨcɨn: “Ayaa xu yeehui tihua'uta'ixaate'en aɨme nyej neri hua'uta'inee tɨcɨn pu'uri tyu'utyá'atɨme ɨ cue'ira, pu'uri ajta tyu'utaijtaca'a maj hua'ucui'ini ɨ ya'amuaate tɨ tihua'ucɨ'ɨmite, huaacasi, majta puuyesi. Nain pu yeehui ari huaxa'apɨ'ɨn tyej ti tyu'uyesten.” 5’Majta maɨn ɨ maj huata'iniihuaca'a, camu a'atzu hua'utzaahua. Ma'ucɨ́jxɨ micu. Seij pu aun á'umej a'u tɨ tyaja'ahuaste'e. Ajta seij, au pu á'umej a'u tɨ tyaja'atua. 6Majta ɨ seica, aɨ mu nu'u hua'uvívi'i ɨ mej ti'ijvaɨre'e maɨjna ɨ rey. Majta e'ij pua'a hua'uruu. Majta hua'ucuii seica. 7’Eecan pu nu'u huatanyu'ucaca'a aɨjna ɨ rey. Aɨ pu hua'utaityaca'a aɨme ɨ xantaaru'u. Matɨ'ɨj mi hua'ucuii naijmi'ica ɨ tyaɨte. Majta raará'atai ɨ hua'achi'i. 8Aj pu i aɨn ɨ rey ayan tihua'uta'ixaa aɨme ɨ mej ti'ijvaɨre'e tɨcɨn: “Pu'uri huaxa'apɨ'ɨn tyej ti'iyesten. Ma ajta, aɨme ɨ nyej neri tihua'uta'inyee, capu ayan hua'ucɨ́'ɨ maj mu a'uva'aju'un. 9Sericu muan, tɨj na'a tɨ cure'enyáatɨmee ɨ caaye sata'aj hua'uta'inen matɨj mana'a ɨ tyaɨte a'achu saj pua'amua huaje'etyauni.” 10Matɨ'ɨj mi huiiraacɨ caaye jetze aɨme ɨ mej ti'ijvaɨre'e. Eihua mu hua'ajsaɨj ɨ tyaɨte a'achu maj pua'amuaca á'utyau, ɨ maj a'ij pua'a ti'ityetyaɨte, majta ɨ maj rɨ'ɨ ti'ityetyaɨte. Ayaa mu'u pua'amua a'utyajrupi u chi'ita a'achu maj ú'uve. 11’Aj pu nu'u i aɨn rey, a'utyajrupi aujna tɨ'ij aɨme huaseij ɨ tɨ hua'uta'inee. Aj pu i a'atɨ huaseij tɨ cai ayan ti'itéechan a'ij tɨ tiraavijte'e tɨ pua'a seij huatyenaɨche. 12Ayaa pu tiraataihua'uri'i tɨcɨn: “Casi'i, nyá'amincu, ¿a'ini tyu'utarɨ'ɨristaraca'a paj cai peyan ée'enye'en ti'itéechan a'ij tɨ tiraavijte, peyan u'utyajrupi peyujna?” Ajta aɨn ɨ a'atɨ, capu nu'u a'atzu huatanyuu. 13’Aj pu i aɨn rey ayan tihua'utaij aɨme ɨ mej ti'ijvaɨre'e tɨcɨn: “Sata'aj yeehui ra'anajɨ'ɨque'en muajca'ara'ara'an jetze, sajta ɨɨcajra'an jetze. Sajta, ma pua'aque ya'urájraini a'u tɨ a'utɨca'a. Au mu yeehui ruyeinya mua'aju'un, majta rutamej cɨn ancurá'ujcɨ'ɨmáa mua'aju'un maɨjna cɨme'e ɨ maj rajpueijtzi.” 14Majta maɨn tɨ Dioj hua'ajee, aɨ mu mui'i. Ma majta, maɨn tɨ Dioj hua'ava'ahuau, camu mui'i, silu cɨj mu'u micu. 15Majta maɨn ɨ fariseos, aɨ mu a'ucɨj. Majta meyan raaxa'apɨ'ɨntare mej mi raatyamue'itɨn maɨjna ɨ Jesús tɨ ij aɨn ayan aiira'ɨtzen mej mi maɨjna cɨn jetzen tya'upuá'ajte'en. 16Matɨ'ɨj mi seica huataityaca'a mej mi tyu'uxáj jamuan ɨ Jesús. Aj mu mi a'ucɨj, majta seica jamuan ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a aɨjna ɨ Herodes. Ayaa mu tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Maeestru, aij tu mua'aree tɨ cai ti'itɨ timua'aturaate'e, pajta hui peyan tzaahuati'ira'a cɨn ti'imua'ata a'ij tɨ ti'ijxe'eve'e ɨ Dioj. Muaa paj cai tí'ajaahuate'e ɨ tyaɨte jemi a'ini capu mueetzi jetze ruxe'eve'e a'atyaɨn maj pueen. 17Pata'aj peyan titaata'ixaate'en yee, ¿ni qui xa'apɨ'ɨn tyej tyu'unájche aɨjna cɨme'e ɨ maj hua'ajijve'e ɨ u'uvieernu jetze ma'acan nusu tyacai? ¿Ni qui teyan tiraanajchite'en tyaɨjna tɨ ti'ita'ijte'e tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn César? 18Ajta aɨn ɨ Jesús, pu'uri ramua'areeraca'a maj cai meyan ti'ire'ihua'u huataujnyátacan cɨme'e silu ayaa mu raxe'eva'acaa mej a'ij pua'a raruuren. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Muan xu cai seyan ti'ijrɨ'ɨre huataujnyátacan cɨme'e. ¿A'ini een cɨn seyan ti'itese'e saj naatyeevi'i? 19Tumin sanaataseijrate'e ɨ maj cɨn ti'inajchita maɨjna ɨ maj cɨn hua'ajijve'e. Aj mu mi seij ya'avaɨ'ɨte, tumin ti'itɨ. 20Aj pu i ayan tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: ―¿A'ataani nyeerima'ara'an a'aseijre'e? ¿A'ini antyahuaa yaj tɨ a'ayu'usi'i? 21Ayaa mu tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Amɨjna nya'u ɨ tyej teyan ratamua'amua tɨcɨn César. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Sata'aj seyan huarɨni. Saraata'an saɨjna ɨ César a'achu tɨ caj tiraacɨ'ɨti, sajta raata'an ɨ Dioj a'achu tɨ caj tiraacɨ'ɨti aɨjna. 22Matɨ'ɨj meyan tiraanamuajri'i, eecan mu naa rɨ'ɨ tira'utaseij. Matɨ'ɨj mi a yáurai. Majta a'ucɨj. 23Ajna xɨcajra'a jetze, aɨ mu majta a e'ire'enye aɨme ɨ saduceos. Ayaa mu ti'ixaxa'a aɨme tɨ cɨme'en yee camu che'e huatarujsin ɨ mej huacuii. Matɨ'ɨj mi meyan tiraataihua'uri'i maɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: 24―Maeestru, ayaa pu tira'uyu'uxaca'a aɨjna ɨ Moisés tyaacan. Tɨ pua'a nu'u a'atɨ tɨ nyaɨche, tɨ pua'a aɨn cai titɨ'ɨrijmua'a huamɨ'ɨni, ruxe'eve'e nu'u tɨ aɨn ihuaara'ara'an rancure'evi'itɨn aɨjna tɨ ratyevi'itɨnya'a ɨ tɨ huamɨ'ɨ tɨ ij titɨ'ɨrijmua'a a'ara'ani aɨjna jetze ma'acan. 25Ayaa pu hui a'anaj tyuju'urɨj tyejmi tzajta'a. Mua'aráhua'apuaca'a maɨjna ɨ ru'ihuaamua'a. Ajta aɨn tɨ i'ivasta'a, aɨ pu huatyenyaɨchaca'a. Ajta e'eyan huamɨ'ɨ. Aru capu titɨ'ɨrijmua'a a'araa aɨjna tɨ ratyevi'itɨnya'a. Aɨ pu jemi huatyajturaa aɨjna tɨ ra'itya'ase. 26Ayaa pu che'eta na'a tiraaruu aɨjna ɨ juutzajra'an ɨ tɨ hua'apuacajretze ma'acan, aɨ pu ajta cai titɨ'ɨrijmua'a a'araa, huamɨ'ɨ. Ajta e'eyan ɨ saɨj, ɨ tɨ hueicacajretze, aɨ pu ra'antyanaxcaca'a. Ajta, ayaa pu che'eta na'a tiraaruu. Ajta e'eyan, ayan tye'irájraa tɨ ayan tihua'uruu naijmi'ica ɨ maj aráhua'apua. Capu a'atɨ titɨ'ɨrijmua'a a'araa. 27Tɨ'ɨqui, aɨn jɨita'a ajta huamɨ'ɨ. 28Ari ijii, ¿a'ataani hui ɨra'ara'an puéenya'a a'ame, ajna xɨcajra'a mej jetzen majtahua'a huatarujsin? Naijmi'i mu xaa ratyevi'itɨnya'a, aɨme ɨ maj arahua'apua. 29Aj pu i Jesús ayan tyu'utanyúu tɨcɨn: ―Setya'utyaujxua muan a'ini caxu ramua'aree a'ij tɨ tye'eyu'usi'i ɨ yu'uxari jetze. Caxu sajta ramua'aree a'ij tɨ een ɨ muáre'eri'ira'ara'an ɨ Dioj. 30Ajna xɨcajra'a mej jetzen huatarujsin ɨ mɨ'ɨchite, camu meyan nyejnaɨchen ɨ tyetyaca. Majta ɨ juuca, camu majta vɨɨchen, silu ayaa mu eenya'a mua'aju'un matɨj aɨme ɨ mej ti'ivaɨre'e u tajapua Dioj tɨ e'eseijre'e. 31’Ma sajta muan, cɨme'en ajna xɨcajra'a mej jetzen huatarujsin aɨme ɨ maj huaacuii, ¿ni tzaa sacai a'anaj ra'ujijve ɨ yu'uxari jetze a'ij tɨ Dioj tyaja'amue'ixaate'e tɨcɨn: 32“Nyaa nu nyauj hua'a Dioj pueen aɨme ɨ a'amuaya'upua, aɨjna ɨ Abraham, ajta aɨjna ɨ Isaac, ajta aɨjna ɨ Jacobo”? Dioj pu tihue'ixaa cumu maj mauj ruuricaa. Aɨj pu cɨn, aɨ pu aɨn pueen ɨ hua'a Dioj aɨme ɨ maj ruuri. Capu hua'a Dioj pueen aɨme ɨ maj mɨ'ɨchite. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa. 33Majta maɨn ɨ tyaɨte ɨ maj e'etyujsaɨ ɨ jemin, eecan mu naa rɨ'ɨ tira'utaseij maɨjna cɨme'e a'ij tɨ aɨn tihuá'amua'atyajcaa. 34Majta maɨn ɨ fariseos, matɨ'ɨj raamua'areeri'i tɨ Jesús ayan hua'utyámue'itɨ aɨme ɨ saduceos, aj mu mi tyujsaɨj. 35Ajta saɨj tɨ hua'a jetze ajtyama'acantaca'a, tyamua'a pu tiraayɨ'ɨtɨhua'a a'ij tɨ tye'eyu'usi'i ɨ yu'uxari jetze. Aɨ pu ayan tiraataihua'uri'i tɨcɨn: 36―Maeestru, ¿ti'itaani nyuucarijra'a eitze'e ruxe'eve'e ɨ tɨ ra'uyu'uxaca'a aɨjna ɨ Moisés tyaacan? 37- 38Aj pu i Jesús ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Ai pu aɨn pueen ɨ nyuucarijra'a ɨ ta'anajca, tɨ eitze'e ruxe'eve'e cai maa seij nyuucarijra'a, tɨ ayan tɨcɨn: “Pata'aj peyan rɨ'ɨ tya'uta'amua'ati ɨ a'a tzajta'a ɨ Dioj jemi, nain ɨ paj cɨn rɨ'ɨ tya'uta'amua'ati, a'achu paj caj tya'aca'anye ɨ a'axaijnyu'uca jetze, pajta nain cɨn a'axe'evi'ira'a cɨme'e, ajta a'amua'atziira'a cɨme'e.” 39Ajta, ayaa pu hui che'eta na'a een ɨ tɨ ra'itya'asi tɨcɨn: “Pata'aj nu'u peyan che'eta pana'a rɨ'ɨ tirajchaɨ ɨ axa'aj tevi patɨj asaɨj ti'itiá'acha'ɨ.” 40Nain a'ij tɨ tira'uyu'uxaca'a aɨjna ɨ Moisés tyaacan, ajta nain a'ij mej tyu'utaxajtaca'a aɨme ɨ mej Dioj jetze ma'acan ti'ixaxa'ata'a, nain pu cɨn ayan tirájtyauusin aɨjna cɨme'e i tɨ ti'ihua'apua i nyuucari. ―Ayaa pu Jesús tiraata'ixaa. 41Mauche'e mu e'ere'etya'acaa aɨme ɨ fariseos. Tɨ'ɨqui Jesús ayan tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: 42―¿A'ini tyajamua'amitejte'e muejmi cɨme'en aɨjna ɨ Cɨriistu'u, tɨ Dioj an yá'ujra ɨ ɨpuari japua? ¿A'ataani yaujra'an pueen? Ayaa mu tityaatanyúu tɨcɨn: ―Aɨ pu hui rayauj aɨjna ɨ David tyaacan. 43Aj pu i Jesús ayan tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: ―Tɨ pua'a ayan ti'ayajna, tɨ'ɨj aɨn xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj raata'a tɨ David tyu'utaxaj aɨjna cɨme'e ɨ Cɨriistu'u, ¿a'ini een cɨme'e David ayan raatamuá'a tɨcɨn nyavastara'a? Ayaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ David tyaacan tɨcɨn: 44Tavastara'a pu ayan tiraata'ixaa aijna i nyavastara'a tɨ cɨme'en yee: “Antiyeijxɨ'ɨ ɨpuari japua iiya nya'ɨrɨɨta'a. Pauche'e anticatii asta nyana'a cai hua'utyamue'itɨn ɨ maj muájchaɨre'e.” 45Aɨj pu cɨn, tɨ pua'a David ayan raatamuá'a tɨcɨn nyavastara'a, ¿a'ini ti'irɨ'ɨri tɨ aɨn Cɨriistu'u ayan aɨn pueenya'a a'ara'ani ɨ yaujra'an? Capu a'ij ti'irɨ'ɨri xaa nya'u, a'ini Cɨriistu'u pu eitze'e va'acan cɨn ti'ityejvee cai David tyaacan ayan ti'ityavaaca'a. 46Majta maɨn ɨ maj raanamuajri'i, camu a'atzu a'ij tirajtyau a'ij mej tyu'utanyuuni. Tɨj na'a ájná'ɨmɨ, capu che'e a'atɨ ahuaujca'anyajca'a tɨ ayan tiraataihua'u.

will be added

X\