San Mateo 12

1Ajta ajna'ɨmɨ ayaa pu tyuju'urɨj. Au pu auma'aca ɨ Jesús a'ita'a ɨ vi'ira'ajapua. Aj pu pɨti'irɨjcaa a'anaj xɨcajra'a maj jetzen rusa'upi. Majta maɨn ɨ maj Jesús jamuan á'ujhua'anya'a, aɨ mu meri eihua tajcuca'a. Aj mu mi autyajhuii maj ra'antitzaanaxɨ'ɨn atzi ti'itɨ tɨ triigu jetze ma'acan. Majcua'a maɨjna ɨ atzi. 2Majta maɨn ɨ mej jee i'i fariseos, matɨ'ɨj hua'useij mej meyan rɨjcaa, aj mu mi meyan tiraata'ixaa maɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―Casi'i, ayaa mu hui rɨcɨ aɨme ɨ maj mueetzi jamuan á'ujhua'an. Ayaa mu rɨcɨ a'ij tɨ cai tyu'uta'aca tɨ a'atɨ ayan rɨjca ɨ xɨcajra'a a'anaj me jetzen rusa'upi. 3Aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa aɨme ɨ fariseos tɨcɨn: ―¿Ni sacai muan a'anaj ra'ujijve ɨ yu'uxari jetze a'ij tɨ ye'i huarɨj aɨjna ɨ David tyaacan tɨ'ɨj huata'icuataca'a, majta ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a? 4Au pu a'utyajrupi u teyujta'a, ɨ tɨ jee chi'ira'an pueen ɨ Dioj. Ajta e'eyan aɨ pu raacuaa aɨjna ɨ pan ɨ maj Dioj huatámuaɨ'ɨvejte, majta aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a, aɨ mu majta raacuaa. Aɨjna ɨ pan, aɨ mu'u racua'aca aɨme ɨ mej ti'ivaɨre'e maujna teyujta'a. Capu amɨn a'ij, capu ti'itɨj cɨn autyajturaa aɨjna ɨ David. 5¿Ca'ɨn ni sacai a'anaj ra'ujijve a'ij tɨ tira'uyu'uxaca'a ɨ yu'uxari jetze aɨjna ɨ Moisés tyaacan maj nu'u aɨme ɨ mej títyetyá'upu'u u teyujta'a, aɨ mu ti'ivaɨre'e ajna xɨcajra'a me jetzen rusa'upi? Ma majta, camu ti'itɨj cɨn a'atura ɨ Dioj jemi maɨjna cɨme'e. 6Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Inyaa, i nyej ya huaca muejmi jemi, eitze'e nu va'acan cɨn ti'ityejvee macai aɨme ɨ mej títyetyá'upu'u teyujta'a. 7Caxu a'atzu yau'eitaa xa'araa a'ij tɨ huataujmua'a aijna tɨ ayan tye'eyu'usi'i ɨ yu'uxari jetze tɨ cɨme'en yee Dioj tɨ raataxajtaca'a tɨcɨn: “Ayaa nu ti'ijxe'eve'e mej mi hua'ancu'uvajxɨ'ɨn ɨ ruxa'aj tyaɨte. Canu raxe'eve'e mej tyu'utamuaɨ'ɨvajta.” Na'ari cai, tɨ pua'a seyan tiyau'eitaa xá'ara'aníiche'en, caxu seyan tihua'uxájtzi'iranche'e aɨme ɨ maj cai ti'itɨj cɨn autyajturaa. 8Aɨj pu cɨn, inyaa i nyaj nyajta tyaata'a jetze a'iraanye, ayaa nu een cɨn antinmua'aree nyajta nyaijna xɨcajra'a a'anaj mej jetzen rusa'upi. 9Aj pu'i Jesús á'uraa. Tɨ'ɨqui aun teyujta'a a'utyajrupi. 10Au pu saɨj a'utyavaaca'a tɨ anácɨyaaxaraca'a ɨ rumuajca'a jetze. Majta maɨn ɨ fariseos, aɨ mu majta a'utyáuuca'a. Aɨ mu rahuauca'a a'ij mej ye'i tiraaxajtzi'i ɨ Jesús. Aɨj mu cɨn meyan tiraataihua'uri'i maɨjna ɨ Jesús. Meyan tɨcɨn: ―¿Ni cai rɨ'ɨri tyej teyan tiraahuaate'en saɨj tɨ ti'icu'i ajna xɨcajra'a tyej jetzen tasa'upi? 11Aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Tɨ pua'a seij a'atɨ canya'a ticɨitzi, tɨ pua'a aɨn canya'a atyejveti ta'atyacun ajna matɨ'ɨj pua'a rusa'upi, ¿ni cai ayan rɨni ɨ a'atɨ tɨ u á'ume'en tɨ'ij ra'itaján? Ee xaa, ayaa xu che'eta sana'a rɨcɨ, muan. 12Eecan pu eitze'e ti'ivaɨre'e seij ɨ tevi cai ɨ canya'a. Aɨj pu cɨn í'irɨni tɨ a'atɨ ayan ti'itɨ cɨn rɨjca ɨ tɨ i'i xa'apɨ'ɨn ajna matɨ'ɨj pua'a rusa'upi. 13Aj pu i Jesús ayan tiraata'ixaa aɨjna tɨ anacɨyaaxara'a ɨ rumuajca'a jetze tɨcɨn: ―Huatátzaarachi mua'amuajca'a. Aj pu i aɨ pu raatatzaaraca'a ɨ rumuajca'a. Cɨme'en pu'u ayan huarɨj, aj pu i nain cɨn huaruj. Ayaa pu éenya'a a'araa re'enye'en tɨj ɨ saɨj ɨ rumuajca'a. 14Matɨ'ɨj mi huiiraacɨ aɨme ɨ fariseos. Aj mu mi autyajhuii maj raaxa'apɨ'ɨntare'en a'ij mej ye'i huarɨni mej mi raaje'ica ɨ Jesús. 15Tɨ'ɨj aɨn huámua'areeri'i aɨjna ɨ Jesús a'ij mej tiraaxa'apɨ'ɨntarej, aɨ pu huiirajraa aujna. Eihua mu tyaɨte mua'ucɨj jamuan. Ajta aɨjna ɨ Jesús, naijmi'ica pu tyu'uhuaa ɨ mej tí'icucui'icaa. 16Ajta ayan tihua'utaij mej mi cai raxajta yee a'atɨ tɨ pɨrɨcɨ. 17Ayaa pu raaruu ɨ Jesús tɨ ij aráurasten a'ij tɨ ajmi'i tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Isaías tyaacan, ɨ tɨ ti'ixaxa'ata'a ɨ Dioj jetze ma'acan. 18Ayan tɨcɨn: Ai pu aɨn pueen ɨ tɨ nyevaɨre'e inyeetzi. Nyaa nu ra'antihuau. Ai pu aɨn pueen ɨ nyaj raxe'eve'e, ajta rɨ'ɨ pu tinata'aca. Nyaxaijnyu'uca nu huataíti tɨ á'ume'en aɨjna jamuan, ajta aɨ pu tihua'uta'ixaate'esin aɨme ɨ maj cai Israel jetze ajtyama'acan tɨ tihua'acɨ'ɨti nainjapua ɨ tɨ i'i xa'apɨ'ɨn nyeetzi jemi. 19Capu ajta aɨn ruhuavíira'a a'ame; capu ajta jiihua a'ame. Camu ranamuajran tɨ ti'ixaata a'ame ajna caaye jetze. 20Capu hua'utamuare'eriste'esin aɨme ɨ mej huapɨ'ɨ tirajpueijtzica'a tɨj pi'ista maj ra'ave'etzi nainjapua. Capu huapɨ'ɨ pueijtzi hua'uta'asin ɨ maj cai che'e te'eviicue'i aɨme ɨ mej meyan e'en tɨj taij tɨ cɨj caj á'ata'a. Aɨ pu hua'a japua huatanyuusin asta na'a cai tyu'utyamue'itɨn aɨjna cɨme'e tɨ naijmi'ica ruxa'aj tyu'utaijte'en. 21Majta matɨj mana'a pua'amua ɨ tyaɨtejra'a ɨ mej yan japuan seijre'e iiyan chaanaca japua, naimi'i mu ti'ichu'eve'en nyuucajtze'en. Ayaa pu cɨme'en tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Isaías tyaacan. 22Matɨ'ɨj mi seij mu a'araavi'itɨ ɨ Jesús jemi tɨ tiyaaru'u tzajta'an seijra'acaa. Aɨj pu cɨn cai atanyeerica'a, ajta cai tya'anrɨ'ɨrajcaa aɨjna ɨ a'atɨ. Tɨ'ɨqui Jesús tiraahuaa tɨ'ij tya'anrɨ'ɨraa a'ara'ani, ajta tɨ'ij huityanamuaara'a a'ara'ani. 23Majta maɨn ɨ tyaɨte, naimi'i mu rɨ'ɨ tya'utaseij. Meyan tɨcɨn: ―¿Ni qui amɨ aɨn pueen aɨjna ɨ huaacɨxa'ara'an aɨjna ɨ David tyaacan? 24Majta maɨn ɨ fariseos, matɨ'ɨj raanamuajri'i, ayaa mu tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: ―Amɨjna mɨ a'atɨ, Beelzebú pu jetzen araujca'anye tɨ'ij ayan hua'utamuarite'en aɨme ɨ tiyaaru'use, aɨme ɨ tɨ ajta Beelzebú tihue'ijte'e. 25Ajta aɨjna ɨ Jesús, aɨ pu ramua'areeraca'a a'ij mej ti'imua'atzɨjca'a. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Tɨ pua'a aɨme ɨ maj maun seij chuejra'a japua a'uchaatɨme e'ita'a ma'utacɨɨnye, tɨ pua'a meyan huarɨni aj mu mi huatyénya'use'esin, ajta aɨjna ɨ chuejra'a, capu che'e a'ateeri. Ajta tɨ pua'a meyan che'eta mana'a e'ita'a a'utácɨɨnye aɨme ɨ mej seij japua ɨ chajta'a a'uchaatɨme, na'ari tyaɨtyestyamua'ame'en seij ɨ a'atɨ, camu che'e a'ateere. 26Ayaa pu che'eta na'a een, tɨ pua'a aɨn Satanás hua'utamuarite'en ɨ rutyaɨtestyamua'a, tɨ pua'a majta meyan hua'utyenya'usi'ite'esin ɨ rutyaɨtestyamua'a, aɨ pu ajta cai che'e a'ateere, silu te'entipua'arite'esin. 27Ari inyaa, tɨ pua'a neyan yee Beelzebú nu jetze aranca'anye nyej hua'utamuarite'en ɨ tiyaaru'u, ¿ni tzaa meyan che'eta mana'a Beelzebú jetze ruca'anye aɨme ɨ a'amuaxá'a tyaɨte mej mi meyan che'eta mana'a hua'utamuarite'en? Aɨme ɨ a'amuaxá'a tyaɨte mu meyan raataxaj yee muan xu sajta seyan rɨcɨ saɨjna cɨme'e a'ij sej tinaaxajtzi'i. 28Na'ari cai, tɨ pua'a neyan nyaɨjna jetze aranca'anye ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj, nyej ni tiyaaru'u huatamuarite'en, pu'uri ajna tyaja'ure'enye tɨ Dioj tyu'utaijta ɨ a'amua tzajta'a. 29’Ajta, tɨ pua'a a'atɨ raxe'eva'a tɨ tiraanahue'i tia'ara'an a ta'ache ɨ a'atɨ tɨ ruca'anye, ayaa pu ruxe'eve'e tɨ anacaican ra'atyajɨ́'ɨque'en aɨjna tɨ ruca'anye. Aj pu i xaa rɨ'ɨri tɨ a'utyarute a a'utɨ e'eche tɨ ij tiraanahue'i. 30’Aɨjna tɨ cai nya jamuan a'ucha'acan, aɨ pu nyejchaɨre'e. Ajta, aɨn tɨ cai hua'ajsá'ɨri ɨ tyaɨte nyeetzi jemi, aɨ pu huaré'ityaca. 31’Aɨj nu cɨn, ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e tɨ ayan ti'ayajna aɨjna cɨme'e ɨ tyetyaca. I'irɨ'ɨri tɨ tihua'utauuni'i naijmi'ica ɨ maj cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi, ajta naijmi'ica jemi ɨ mej a'ij pua'a ti'ixa. Aru tɨ pua'a a'ij pua'a ti'ixajta aɨjna jetze ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj, capu xaa nya'u a'anaj tiraatauuni'ira aɨjna. 32A'atɨ tɨ na'a tɨ ayan a'ij pua'a tí'inyaxajta inyeetzi i nyaj nyajta tyaata'a jetze a'iraanye, aɨ pu xaa tiraatauuni'ira. Ma ajta, a'atɨ tɨ na'a tɨ a'ij pua'a ti'ixajta aɨjna ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj, capu a'anaj tiraatauuni'ira, silu aɨ pu ru'ityá'a a'ame nain xɨcaj tzajta'a tɨ yu a'uca'itɨ a'ame para rusen cɨme'e. 33’Tɨ pua'a hui ti'ire'en ɨ cɨye, re'enye'en pu taca'a, ajta tɨ pua'a cai re'en ɨ cɨye, capu re'enye'en taca'a. Ayaa xu een cɨn ramua'areera tɨ pua'a cɨye re'enye'en nusu cai saɨjna cɨme'e a'ij tɨ́ é'enye'en taaca. 34Muan xu seijna jetze huanye aɨjna ɨ cu'ucu'u tɨ ti'ihue'itaca, a'ini huapɨ'ɨ xu a'ij pua'a ti'ityetyaɨte. Capu xaa nya'u a'ij ti'irɨ'ɨri sej seyan ti'itɨ huataxaj a'ij tɨ tiraavijte'e. Ayaa pu'u a'ini saɨj pu ayan ti'ixaxa'a a'ij tɨ ayan ti'imua'atze ɨ rutzajta'a. 35Ajta aɨn tɨ rɨ'ɨ ti'itevi, aɨ pu ayan ti'ixaxa'a ɨ tɨ i'i xa'apɨ'ɨn cɨme'e a'ini ru'umua'aree ɨ rutzajta'a eihua ɨ tɨ i'i xa'apɨ'ɨn. Ayan che'eta na'a, ɨ tɨ a'ij pua'a ti'itevi, aɨ pu a'ij pua'a ti'ixaxa'a a'ini eihua pu ru'umua'aree ɨ rutzajta'a ɨ tɨ a'ij pua'a een. 36Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e tɨ ayan te'eme ajna xɨcajra'a tɨ jetzen Dioj hua'axɨjte'en matɨj mana'a pua'amua yan a'uchaatɨme iiyan chaanaca japua. Ayaa pu ruxe'eva'a a'ame mej meyan tyu'utyetzaahuate'en ɨ Dioj jemi nain ɨ maj cɨn tyu'utaxajtaca'a cha'a mana'a seij majta seij. 37Dioj pu rɨ'ɨ ti'imuaxa'apɨ'ɨntare'e aɨjna cɨme'e a'ij paj ti'ixaxa'ata'a, na'ari cai, aɨ pu mua'axɨjte'en aɨjna cɨme'e a'ij paj ti'ixaxa'ata'a. 38Aj mu mi maɨn ɨ fariseos, majta aɨme ɨ mej tyu'ujmua'ate ɨ yu'uxari jetze, aɨ mu meyan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Maeestru, ayaa tu ti'ijxe'eve'e pej ti'itɨ taataseijrate'en ɨ tyaj cɨn raamua'aree tɨ ute'e e'ema'acan ɨ Dioj jemi a'ij pej ye'i rɨcɨ. 39Aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Aɨme i tyaɨtejra'a ɨ maj a'ij pua'a ti'ityetyaɨte, ayaa mu ti'inyahuavii nyej ti'itɨ hua'utaseijrate'en ɨ maj cɨn rɨ'ɨ tya'utaseij mata'aj nu'u raamua'aree nyaj Dioj jetze aranca'anye. Ayaa mu che'eta mana'a rɨcɨ tɨj ɨ a'atɨ tɨ ru'ɨj ma uurai. Canu ti'itɨ hua'utaseijrate'esin silu ai nu'u a'ij tɨ tiraaruu aɨjna ɨ Jonás tyaacan, aɨjna tɨ ti'ixaxa'ata'a ɨ Dioj jetze ma'acan. 40Tɨ'ɨj aɨjna ɨ Jonás aun e'ejve a'u tɨ aunyee ɨ hue'i, aɨ pu hue'i yá'unyɨjcua. Au pu u e'etee hueica xɨcaj tzajta'a, ajta hueica tɨca'ari tzajta'a tɨ arajca ɨ ucaara'an tzajta'a aɨjna ɨ hue'i tɨ yá'unyɨjcua. ’Ayaa pu che'eta na'a ti'inyaruuren inyeetzi i nyaj nyajta tyaata'a jetze a'iraanye. Au nu araca'itɨ na'ame chuej tzajta'a hueica xɨcaj tzajta'a, nyajta hueica tɨca'ari tzajta'a. 41Ayaa nu hui tyaja'amue'ixaate'e, ajna xɨcajra'a tɨ jetzen Dioj jamuá'axɨjte'en yee xa'apɨ'ɨn xu huarɨj nusu yee caxu xa'apɨ'ɨn huarɨj, aɨme ɨ maj u Nínive e'echajca'a, aɨ mu aun a'utyáhuiixɨ'ɨsin muejmi jamuan, majta tyaja'amuaxa'apɨ'ɨntari'ire'en muan mɨ sej u'uche ijii. Ayaa pu te'eme aɨjna cɨme'e ɨ maj saɨque tyu'umuá'a aɨme ɨ maj Nínive e'echajca'a matɨ'ɨj raanamuajri'i a'ij tɨ tyu'utaxajtaca'a maɨjna ɨ Jonás tyaacan. Me nyajta inyaa, i nyaj ya huaca muejmi jemi, eitze'e nu va'acan cɨn ti'ityejvee cai aɨjna ɨ Jonás tyaacan. Ma sajta muan, caxu na'ara'astijre'esin inyeetzi. 42Ajta hui, aɨjna ɨ jɨita'a tyaacan tɨ ajmi'i ti'ijtaca'a úute pujme'en, aɨ pu ajta huatyechaxɨjsin muejmi jemi, ajta aɨ pu ajta tyaja'amuaxa'apɨ'ɨntari'ire'en muan, mɨ sej u'uche ijii ajna xɨcajra'a jetze mej jeevi'ihuan ɨ tyaɨte. Ayaa pu te'eme aɨjna cɨme'e tɨ aɨn a'ɨmɨ a'uve'eme tɨ'ij ayan raanamua aɨjna ɨ Salomón tyaacan tɨ nu'u huapɨ'ɨ rɨ'ɨ me tyaúmua'aree. Me nyajta inyaa, i nyaj ya huaca muejmi jemi, eitze'e nu va'acan cɨn ti'ityejvee cai aɨjna ɨ Salomón tyaacan. Ma sajta muan, caxu na'ará'astijre'en inyeetzi. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús. 43Ajta ayaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―Tɨ pua'a seij xaijnyu'ucari tɨ tyú'ujxana'acɨre'e, tɨ pua'a huiirajra'ani tzajta'an seij ɨ tevi, aɨ pu á'ucha'acanya'a a'ame tɨ rahuauhuau a'u tɨ a'uhuáchi tɨ'ij huaujsa'upe'en. Tɨ'ɨj cai ratyauve'en, ayaa pu ti'imua'atzi tɨcɨn: 44“Niche'e huara'ara'ani nyahuarita'a u niche a'u nyaj a'arajraa.” Tɨ'ɨj ave'ere'enyén, ayaa pu eenye'en tyauni aɨjna ɨ a'atɨ, tɨ naa uhue'enya'a a'ame ɨ tzajta'an. Cu xuee maj mauchan uhuare'icha'utaca'a u chi'ita, majta naa rɨ'ɨ ru'uhuáruu. 45Aj pu i aɨn ɨ xaijnyu'ucari, aɨ pu hui huaja'uve'evi'itɨ ɨ seica, ɨ maj arahua'apua ara'ase, aɨme ɨ maj eitze'e a'ij pua'a e'en cai ɨ saɨj. Aj mu mi utyarute naimi'i mej mi maun huatyá'a mua'ara'ani maɨjna tzajta'a ɨ tevi. Ajta e'eyan, ayan tye'iráame tɨ eitze'e a'ij pua'a eenya'a a'ara'ani aɨjna ɨ tevi cai tɨj ajmi'i eenya'a. Ayaa pu tihua'acɨ'ɨti aime i mej a'ij pua'a ti'ityetyaɨte ɨ maj u'uche ijii. 46Auche'e pu ti'ixáatacaa aɨjna ɨ Jesús matɨ'ɨj maun a'ará'a aɨjna ɨ naanajra'an, majta ɨ ihuaamua'ame'en. Aa mu a'utyahuiixɨ pua'aque. Mejxe'eva'aca'a maj tyu'utaxaj jamuan. 47Aj pu i seij ayan tiraata'ixaa aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―A mu pua'aque a'utyáu a'anaana, majta a'ihuaamua'a. Mámuahuauhuau maj nu'u tyu'uxáj a'a jamuan. 48Aj pu i ayan tyu'utanyúu aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―¿A'ataani maj pueen ninaana, nusu nye'ihuaamua'a? 49Aj pu i rumuajca'a cɨn hua'utaseijra ɨ mej a'atacáitɨmee. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ai mu aɨn pueen ɨ mej jee ninaana pueen na'ari nye'ihuaamua'a. 50Ayaa pu'u hui ti'en, a'ini a'achu maj pua'amua meyan rɨcɨ a'ij tɨ ti'ijxe'eve'e ɨ Dioj, ai mu aɨn pueen ɨ mej jee ninaana nusu nye'ihuaamua'a. Yaa pu'u.

will be added

X\