WBT
Audio:
Drama
  • Drama
  • Non-Drama
Text Size

San Marcos 14 - Cora, El Nayar - 1999 Edition - Bible.is - CRNWBT

  1  Pu'uri tɨn ajna tyaja'ure'enyejsima'aca matɨ'ɨj pua'a ti'iyestyahua'a maɨjna cɨme'e canya'axɨ maj hua'acui'ini, majta maj pan cua'aca tɨ cai levaduura ranaxca. Ayaa pu tya'aturaaca hua'apua xɨcaj. Majta maɨn ɨ mej tihue'ijte'e teyujta'a, majta aɨme ɨ mej te'eyu'uxaca, aɨ mu tihuaurixaa a'ij mej ye'i aviitzi cɨn tiraateevi'i ɨ Jesús mej mi raaje'ica.   2  Ayaa mu tyú'urixaatya'acaa tɨcɨn: ―Ijii catu raatévi'ira. Aj tu ti teyan rɨni matɨ'ɨj tyu'uyestén ɨ tyaɨte. Tɨ pua'a teyan huarɨni ijii, ayaa tu hua'utajaaxaijte'esin ɨ tyaɨte. Aj mu mi huatanínyu'ucacu tyejmi jemi. Aɨj pu cɨn tamuáre'eristya'a a'ame tɨ pua'a tyaraatéevi'i tyajta. ―Ayaa mu tyu'utaxajtaca'a.   3  Meenti aɨn ɨ Jesús, aujna a'utyavaaca'a u Betania. Au pu a'utyavaaca'a a'u tɨ e'eche aɨjna ɨ a'atɨ tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Simón. Ai pu aɨn pueen ɨ mej meyan ratamua'amua tɨcɨn: Tɨ tinyajxɨ hue'ira'ara'an jetze ɨ atzaj. Tɨ'ɨj aɨn Jesús huatyacáica meesa jetze, saɨj pu ave'ere'enye. Jɨita'a pu pueen aɨjna. Aɨ pu limeeta huajajsima'a rumuajca'a jetze. Huijpitica'a aɨjna ɨ ti'itɨ. Tete limeetajra'a pu pueenya'a. Ajta aseiiti pu ava'ɨsti, nardu jetze tɨ ma'acan, ti'itɨ tu'upi. Naa pu tyáará'i aɨjna ɨ aseiiti, ajta eihua ti'inajchi. Aj pu i aɨn ɨ jɨita'a, ra'antitapua aɨjna ɨ limeeta. Tɨ'ɨqui an yá'ajtuaa aɨjna ɨ aseiiti múutze'en aɨjna ɨ Jesús.   4  Aj mu mi seica ɨ maj a'utyáuuca'a aujna, aɨ mu huatanínyu'ucacuca'a maɨjna jemi ɨ jɨita'a. Ayaa mu tyú'urixaatya'acaa tɨcɨn: ―¿A'ini een cɨn huaujhuajcaca'a amɨjna ɨ aseiiti tɨ i'icáujmeijra?   5  I'irɨ'ɨriistaca'a pu maj ráatuaaniiche'en mej mi raamué'itɨnche'e a'achu caj trescientos tumin na'ari eitze'e, tɨ'ɨj ii tyu'utyávaɨre'enche'e ɨ tumin maj hua'utavaɨre'en ɨ maj cai a'ij ti'ijviicue'i. ―Yaa mu tyu'utaxajtaca'a. Aj mu mi raatajaaxaijvi'iri'i aɨjna ɨ jɨita'a.   6  Tɨ'ɨqui Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Xaatapuá'ajta sej nínyu'ucacu. ¿A'ini een cɨn e'ita'a xu ranyinyei? Aijna tɨ cɨme'en ayan naaruu mɨ jɨita'a, tyamua'a pu naa xa'apɨ'ɨn huarɨj.   7  Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Aɨme ɨ maj cai a'ij ti'ijviicue'i, aɨ mu mauj muejmi jemi seira'a mua'aju'un tɨj na'a rusen cɨme'e. A'anaj tɨ na'a pu'i i'irɨ'ɨriista a'ame sej hua'utavaɨre'en tɨ pua'a seyan ti'ijxe'eva'a. Ma ajta inyaa, canu che'e muejmi jemi seira'a na'ame.   8  ’Aijna i jɨita'a, ayaa pu cɨn huarɨj a'achu tɨ caj tyu'utarɨ'ɨristaraca'a ɨ jemin. Nyaj cai xɨ huamɨ'ɨ, aɨ pu ayan anacai nyacameijri'i inyeetzi matɨj ti'ijrɨ'ɨre tɨ pua'a a'atɨ huamɨ'ɨni.   9  Ayej xaa nya'u ti'ayajna, ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e, a'u tɨ na'a mej tihua'uta'ixaate'en ɨ tyaɨte nyuucajtze'en ɨ Dioj, naijmi'ique'e iiyan chaanaca japua, aɨ mu majta huataxajta a'ij tɨ huarɨj aijna i jɨita'a mej mi eihua ra'utamua'aree.   10  Ajta saɨj ajtaraa a'u maj a'utyauca'a ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase. Ayaa pu antyahuaa tɨcɨn Judás Iscariote. Aɨ pu aɨn pueen ajna tɨ Jesús jetze ajtyama'acan. Ayaa pu een cɨn ajtaraa tɨ i aviitzi cɨn tyaja'uxa hua'a jamuan ɨ mej ti'ijta teyujta'a. Raxe'eva'aca'a maj naijmi'i raaxa'apɨ'ɨntare'en a'ij mej ye'i huarɨni tɨ i aɨn hua'utatuire'en ɨ Jesús.   11  Matɨ'ɨj maɨn huanamuajri'i, eecan pu rɨ'ɨ hua'uta'a. Aj mu mi tya'atyaujratziiri'i mej mi tiraanajchite'en aɨjna ɨ Judás. Tɨ'ɨqui á'uraa. Tɨ'ɨj ii raachú'eve a'anaj tɨ í'irɨni tɨ'ij hua'utatuire'en aɨjna ɨ Jesús.   12  Tɨ'ɨj tyaja'ure'enye ajna xɨcajra'a jetze, ɨ maj jetzen pan cua'aca tɨ cai cu'usti. Majta ajna xɨcajra'a jetze mahua'amuaɨ'ɨvajtacara'a ɨ canya'axɨ. Ai pu aɨn pueen ɨ tɨ anajca ɨ mej ti'iyeste. Majta maɨn ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a, aɨ mu mi meyan tiraataihua'uri'i ɨ Jesús tɨcɨn: ―¿A'uni jetze mua'araanajchi tyej a'uju'un tyej ti rɨ'ɨ tyaja'uruuren tyaɨjna cɨme'e ɨ pan tyaj raacua'ani, tyej ti ra'utamua'aree a'ij tɨ titaachaɨj ɨ Dioj, ajna xɨcajra'a jetze tɨ hua'ucuii ɨ hua'ayaujmua'a ɨ maj anáatyá'a muanúnu'eihuaca'a?   13  Tɨ'ɨqui hua'apuaca huataityaca'a maj jamuan á'ujhua'anya'a. Ayan tihue'ixaatya'a tɨcɨn: ―Sericu ajna chajta'a. Aa xu a'atɨ e'etyauni tɨ jaira'ame huatɨsin, jaj tu'urajmuaa. Aj xu si jamuan a'uju'un.   14  A'u tɨ aɨn a'utyaruti, ajna xu raahuauni chi'ira'an jetze ɨ a'atɨ. Aj xu si seyan tiraata'ixaate'en ayan tɨcɨn: “Yaa pu ti'ixa aɨjna ɨ Maeestru yee: ¿A'uni nata'aca nyaj tzajta'an tyu'ucua'ani hua'a jamuan ɨ nyetyaɨtestyamua'a?” Sajta seyan: “Tyata'aj ra'utamua'aree ajna xɨcajra'a jetze matɨ'ɨj huacuii ɨ hua'ayaujmua'a ɨ maj anáatyá'a muaanúnue'ihuaca'a.” ―Ayaa xu tiraata'ixaate'esin.   15  Tɨ'ɨqui aɨn hui amuaataseijrate'esin ánɨmɨ tɨ rujapua tivaatɨme cuaartu tɨ ve'e. Pu'uri rɨ'ɨ tyu'uruu tyamua'a naa. Au xu sij rɨ'ɨ tyauhuáruuren ɨ tyaj raacua'ani. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús.   16  Matɨ'ɨj mi u á'uju'un ɨ maj hua'apua. Ayaa pu tyaja'ure'enye naijmi'i tɨ tihua'uta'ixaa ɨ Jesús. Aj mu mi rɨ'ɨ raaru ɨ maj raacua'ani mej mi ra'utamua'aree ajna xɨcajra'a jetze tɨ Dioj hua'uchaɨj.   17  Tɨ'ɨj ari huachúmua'ancaa, aj pu i utyajrupi u chi'ita ɨ Jesús, majta ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase.   18  Matɨ'ɨj meri ti'icua'acaa meesa japua, aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa nu xaa nya'u tyaja'amue'ixaate'e. Saɨj tɨ a'amua jetze ajtyama'acan, muan mɨ saj ti'icua'a nyajamuan, aɨjna ɨ a'atɨ, aɨ pu nyeetzi cɨme'en tyu'utatuiire'esin hua'a jemi ɨ mej ti'ijta teyujta'a. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa.   19  Tɨ'ɨqui utyaavatzɨ ɨ hua'atzajta'a. Aj mu mi a'utyajhuii maj raataihua'u maɨjna ɨ Jesús, saɨj ajta saɨj. Meyan tɨcɨn: ―¿A'ataani pueen? ¿Ni qui inyaa? Ajtahua'a saɨj ayan tɨcɨn: ―¿A'ataani, ca'ɨnqui inyaa?   20  Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ai pu aɨn pueen, ɨ saɨj sajta tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase. Ai pu pan cua'a eijna jetze i tuxa'a nyajamuan.   21  Ayej xaa nya'u ti'ayajna. Ayaa pu tyaja'ure'enyejsin inyeetzi jemi nyej nyajta ɨ tyaata'a jetze airaanye a'ij tɨ ye'i te'eyu'usi'i ɨ yu'uxari jetze. Ma ajta, aɨjna tɨ nyacɨme'en tyu'utatuiire'esin hua'a jemi, ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e, ai pu huapɨ'ɨ rajpueitzi a'ame. Eitze'e pu raatyavá'ɨrihua'acache'e tɨ cai nu'eihuánche'e. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa.   22  Mauche'e mu ti'icua'acaa. Aj pu i Jesús pan tyɨ'ɨj. Aj pu i rɨ'ɨ tyu'uta'a ɨ Dioj jemi, ajta ra'antitaaraxɨ, aɨ pu hua'uraɨ'ɨpɨ'ɨ. Ayan tɨcɨn: ―Xaacua'a. Ai pu aɨn pueen i nyahue'ira'a.   23  Ajta e'eyan vaasu tijáj. Ajta rɨ'ɨ tyu'uta'a ɨ Dioj jemi, aɨ pu ajta hua'ure'ite. Naijmi'i mu ra'anti'i ɨ jaj ɨ vaasu jetze.   24  Ajta ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Aijna tɨ urajmuaa i vaasu tzajta'a, ai pu aɨn pueen i nyaxuure'e ɨ nyaj airaxɨre'esin nyej ni hua'utavaɨre'en mui'icaca jemi, ajta tɨ ij Dioj ra'antipua'ajte'en ɨ tɨ jajcuacan cɨn tya'ataujratziiri'i rusaɨj aɨme jemi tɨ aɨn tihua'utauuni'i.   25  ’Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Ayaj xaa nya'u ti'ayajna. Ijii, canu che'e ra'anti'isin aijna i uuva a'ara'a. Ma ajta, ajna xɨcajra'a jetze tɨ'ɨj Dioj ava'ura'atya'a nainjapua ɨ chaanaca, ajna xɨcajra'a jetze nu xaa ra'anti'isin jajcuacan cɨme'e, ɨ a'ara'ara'an ɨ uuva. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa.   26  Matɨ'ɨj mi seij tyu'utachuiicaca'a chuiicari maj cɨn rɨ'ɨ tiraata'an ɨ Dioj. Matɨ'ɨj mi a'ucɨj. Aj mu maun a'ará'a Aceituunajremi, jɨri tɨ a'utacá'a.   27  Aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa pu te'eyu'usi'i ɨ yu'uxari jetze tɨ Dioj ayan tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: “Nyaa nu i nyej i'i Dioj, aɨj nu e'icatan ɨ tɨ canya'axɨ tiseíj. Majta a'ucɨ́jxɨ'ɨsin ɨ canya'axɨ.” Yaa pu'u te'eyu'usi'i. Ayaa pu ti'inyaruuren inyeetzi. Sajta muan, setyu'utatyevi'ira'ata inyeetzi jemi. Aj xu si a'ucɨ́jxɨ'ɨsin cumu ɨ canya'axɨ tɨ cai a'atɨ hua'aya'amua.   28  Me nyajta inyaa, nyatɨ'ɨj huatarun, aa nu a'uma'aj na'ame ajna Galileeya. Anacai nu nyaun a'aráiixa. Sajta e'eyan muan. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús.   29  Aj pu i aɨn Pedro ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Capu amɨn tɨ pua'a metyu'utatyévi'ira'ata mɨ seica mueetzi jemi. Canu neyan rɨni inyaa.   30  Aj pu i Jesús ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa nu ti'imue'ixaate'e. Ayaa pu te'eme ijii tɨca'a, tɨ cai xɨ huajijhua'a ɨ tyacuaara'i, hueica paj peyan naatyahue'ita yee pacai nyamua'ate.   31  Ma ajta aɨn Pedro, ca'anin pu cɨn ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Tɨ pua'a ayan ruxe'eva'a nyaj huamɨ'ɨni a jamuan canu cui'i neyan tihua'uta'ixaate'en yee canu muamua'ate. ―Yaa pu'u tyu'utaxajtaca'a. Majta ɨ seica, ayaa mu che'eta tí'ixajtacaa saɨj ajta saɨj a'ij tɨ Pedro tí'ixajtacaa.   32  Matɨ'ɨj mi a'ucɨj. Aa mu a'ará'a huastari, cɨye tɨ e'ere'evee tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Getsemaní. Aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Xa'ujra'asi muan iiyacui, meenti nyaa, nyaraatyáhuauusin ɨ Dioj jemi.   33  Tɨ'ɨj i a aurupi. Aɨme pu a'uví'itɨ aɨjna ɨ Pedro, ajta ɨ Jacobo, ajta aɨjna ɨ Juan. Tɨ'ɨqui a'ij pua'a ru'uhuata'a ɨ tzajta'an. Eecan pu uhuatyauxaamɨste ɨ tzajta'an.   34  Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―A'ij pu pua'a nya'ase, huapɨ'ɨ, xuee nyaj cu mɨ'ɨni. Yaa xu huatyaturan muan iiya. Sauche'e atanyéjnye'eri. ―Ayaa pu'u tihua'uta'ixaa.   35  Tɨ'ɨqui a'irájraa a'atzu ayée. Aj pu i a'araujtutzi a chuaata'a. Rajhuaviiri'i ɨ Dioj tɨ pua'a nu'u i'irɨ'ɨriistan tɨ cai ayan tyaja'ure'enyen ajna xɨcajra'a tɨ nu'u jetzen tirajpueiitzi a'ara'ani.   36  Ayaa pu aɨn tirajhuaviiri'i tɨcɨn: ―Dioj, ɨ pej niya'upua pueen, naijmi'i pu í'irɨni mueetzi jemi. Tɨ pua'a peti'ita'acare'en tɨ cai naacɨ'ɨti aijna tɨ a'ij pua'a een nyaj cɨn rajpueiitzi na'ame. Aru tɨ pua'a i'irɨ'ɨriistan, che'e cai ayen tyaja'uré'eninyeica'an nyatɨj ti'ijxe'eve'e inyaa, silu patɨj muaa ti'ijxe'eve'e.   37  Aj pu ijta'i u ya'uve'eme. Aa pu a'ará'a a'u maj a'utyáuuca'a ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a. Mu'uri i'icu'utzuca'a. Aj pu i hua'ujɨste aɨme. Aj pu'i ayan tiraata'ixaa ɨ Pedro tɨcɨn: ―Simón, ¿ni pacai te'eviicue'i paj atányeeri a'achu caj sei hora?   38  Sauche'e atanyéjnye'eri. Sajta raatyajhuauni ɨ Dioj jemi tɨ ij cai tyajamuaacɨ'ɨti ti'itɨ ɨ saj cɨn autyaturan ɨ Dioj jemi. Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Rɨ'ɨ xu títya'uhuatyáujca'anen ɨ rutzajta'a. Ma ajta cai, capu a'amuaca'anisti'i saj atanyéjnye'eri. Ayaa pu tihua'uta'ixaa.   39  Ajtahua'a pu á'umej. Ayaa pu che'eta na'a tirajhuaviiri'i ɨ Dioj tɨ cai rajpueitzi a'ara'ani.   40  Tɨ'ɨqui u a'uve'eme. Ajtahua'a pu huá'utyauu macu'utzúca'a a'ini cutzi pu hua'amue'itɨjcɨca'a eihua. Aj pu i Jesús hua'utajee. Capu a'ij hua'amityejtya'aca'a a'ij mej ye'i tiraata'ixaate'en.   41  Hueicacajretze, ajtahua'a pu á'umej. Ajta mu pu a'ure'eve tɨ pua'a meri'ijtahua'a i'icu'utzu. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―¿Ni sauj i'icu'utzu? ¿Ni saujsa'upe'e? Pu'uri auche'e. Pu'uri ajna tyaja'ure'enye mej meri nyacɨme'en tyu'utatuiire'esin, i nyej nyajta ɨ tyaata'a jetze airaanye, aɨme jemi ɨ mej a'ij pua'a ti'ityetyaɨte.   42  Xa'ajhuiixɨ'ɨ. Che'ere ticu. Pu'uri a'ave'eme aɨjna tɨ tyu'utatuire'esin inyeetzi cɨme'en aɨmej jemi ɨ mej ti'ijta.   43  Auche'e pu ti'ixáataca aɨjna ɨ Jesús, tɨ'ɨj saɨj e'ire'enye tɨ aɨme jetze ajtyama'acan ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase. Judás pu antyahuaa. Eihua mu tyaɨte a'ava'aju'ucaa jamuan aɨjna ɨ Judás. Hua'anyuucajtze'e mu cɨn huaju'uncaa maɨjna ɨ mej ti'ijta teyujta'a, majta maɨjna ɨ mej te'eyu'uxaca, majta maɨjna ɨ vaujsi.   44  Aɨjna ɨ Judás, tɨ hua'utatuiire'esin ɨ Jesús, aɨ pu tya'ataujratziiri'i aɨjna cɨme'e tɨ ayan huarɨni mej mi raamua'aree a'atɨ tɨ pɨrɨcɨ aɨjna ɨ Jesús. Ayan tɨcɨn: ―Aɨjna ɨ nyaj ru'ityevisiitɨmua'asin, ajta ɨ nyaj raatataujte'esin, ai pu aɨn pɨrɨcɨ. Sata'aj raatyeevi'i, sajta ra'anján, anajɨ́'ɨqui'ihuacan tyamua'a naa. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Judás.   45  Cɨme'en pu'u a'ará'a, aj pu i ajtyáxɨɨraca'a a'u tɨ a'utyavaaca'a aɨjna ɨ Jesús. Tɨ'ɨj i ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Maeestru. Aɨ pu ayan huataujseijrataca'a tɨj amiincura'an pueen aɨjna ɨ Jesús. Ayan tɨcɨn: ―Maeestru. Ajta ru'ityévisiitɨmua.   46  Majta maɨn ɨ tyaɨte, aɨ mu raatyeevi'i.   47  Saɨj pu ajta ajna huatyavaaca'a. Aɨ pu ruchuun huijcupi. Aj pu i ra'ajtaveijchaca'a ɨ naxaira'an jetze ɨ tɨ ravaɨre'e aɨjna tɨ tihue'ijte'e ɨ mej ti'imɨjhuaca teyujta'a. Aɨ pu tiraapueij.   48  Tɨ'ɨqui Jesús ayan tihua'utaihua'uri'i aɨmej ɨ tyaɨte tɨcɨn: ―¿A'ini een cɨn ya sava'aju'un? ¿A'ini sej si cɨye ti'ivaɨ'ɨsin, sajta tyapuusti'i chuumira'a? ¿Ni qui nahua'ari nyaj pueen sej si seyan tinaateví'ira?   49  Nain tujca'ari tzajta'a nu tyajá'amuamua'atyahua'a nya'aye'i aujna teyujta'a. Caxu a'anaj naatyeevi'i aujna, a'ini ayaa xu nyaruuren tɨ ij aráurasten a'ij tɨ ye'i te'eyu'usi'i ɨ yu'uxari jetze. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús.   50  Majta maɨn ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a, aɨ mu huatauruu. Aa mu yáurai naimi'i.   51  Ajta saɨj pu raavájrajma'a cujta'an ɨ Jesús. Tyamueij pu pueen tɨ saavana cɨn a'ire'echajca'a tɨ jetzen a'ira'acaitɨ cú'ucutzu. Seica ɨ tyaɨte mu raatyeevi'i aɨjna ɨ tyamueij.   52  Ajta aɨn, aɨ pu a'iraujchua. A yaúhua'axɨ aɨjna ɨ rucɨɨxu. Aj pu i mu e'ij huarupi. A'utaichajraa mua'avi'i.   53  Matɨ'ɨj mi ya'uvi'itɨ aɨjna ɨ Jesús aɨjna jemi ɨ tɨ tihue'ijte'e naijmi'ica ɨ mej ti'imɨjhuaca u teyujta'a. Naijmi'i mu tyujsaɨj, ɨ mej ti'imɨjhuaca u teyujta'a, majta ɨ mej te'eyu'uxaca, majta ɨ hua'avaujsimua'a.   54  Ajta aɨn ɨ Pedro, a pu auma'acaa a'atzu ɨmɨ hua'acujta'an aɨme ɨ maj ya'uvi'itɨ ɨ Jesús. Aa pu a'ará'a a'u tɨ e'eche aɨjna tɨ tihue'ijte'e ɨ mej ti'imɨjhuaca teyujta'a. Au pu utyajrupi e'ita'a tɨ a'aráyaujta'a. Aj pu i a'ujyeijxɨ hua'a jamuan ɨ xantaaru'u. A pu a'utacái a'araa. Rucɨxáitya'aca'a ɨ taij jetze.   55  Majta maɨn ɨ mej tihue'ijte'e ɨ mej ti'imɨjhuaca teyujta'a, majta hua'ajueesi, aɨ mu ti'ihua'uca'a mej mi raatyauni ti'itɨj ɨ maj cɨn jetzen tya'ujpuá'ajte'en, ti'itɨj ɨ maj cɨn raaje'ica aɨjna ɨ Jesús. Camu ti'itɨj huátyau.   56  Ai mu'u huátyau: Maj eihua raahué'itaca'a ɨ tyaɨte. Ma ajta, camu ramua'areeraca'a ɨ seica, majta ɨ seica, ti'itɨj ɨ́ maj xajtaca'a.   57  Seica mu huatyahuiixɨ. Hue'itzi mu cɨn tyu'utaxajtaca'a aɨjna jetze ɨ Jesús. Meyan tɨcɨn:   58  ―Ayaa tu tiraanamuajri'i tɨ ayan ti'ixa tɨ cɨme'en yee: “Nyaa nu raatyáuuna eijna i teyuu tetyaca maj rá'ajtaahuaca'a. Hueica xɨcaj tzajta'a nu seij ajtaahua teyuu maj nu'u cai ra'ajtaahua ɨ tetyaca.” Ayaa pu yeehui tyu'utaxajtaca'a amɨjna mɨ Jesús. ―Ayaa mu tí'ixajtacaa maɨjna.   59  Ma ajta maɨn, camu ramua'areeraca'a ɨ seica, majta ɨ seica, ti'itɨj ɨ maj xajtaca'a.   60  Aj pu i saɨj ajchá hua'a tzajta'a. Ai pu aɨn pueen ɨ tɨ tihue'ijte'e naijmi'ica ɨ mej ti'imɨjhuaca teyujta'a. Aj pu i aɨn ayan tiraataihua'uri'i aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―¿Ni pacai huatanyuusin aɨjna cɨme'en ɨ mej mueetzi jetze ti'ipua'ajte'e? ¿Ti'itajni cɨn pa'utyajturaa ɨ Dioj jemi maj mi meyan ti'imuahue'ita?   61  Ajta aɨn Jesús, capu ti'itɨ huataxajtaca'a. A'atee a'atzu tɨ ayan cai te'eve'enyuuca'a. Aj pu ijta aɨn tɨ tihue'ijte'e ɨ mej ti'imɨjhuaca teyujta'a, ajtahua'a pu ayan tiraataihua'uri'i tɨcɨn: ―¿Ni muaa paɨn pueen ɨ Cɨriistu'u, ɨ tɨ yaujra'an pueen ɨ tyej rɨ'ɨ tiraata'an ityan? ―Yaa pu tiraataihua'uri'i.   62  Aj pu i Jesús ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Nyaa nu nyaɨn pueen. Ajta xu nyeseij i nye nyajta jetzen airaanye ɨ tyaata'a. An nu a'acacai na'ame ɨrɨɨta'an ɨ tɨ nain cɨn antyujmua'aree. Sajta muan xu nyeseijran nyatɨ'ɨj e'icaame'en jaitɨri tzajta'a. ―Ayaa pu tyu'utaxajtaca'a.   63  Tɨ'ɨqui aɨn tɨ tihue'ijte'e ɨ maj ti'imɨjhuaca teyujta'a, aɨ pu ra'antisujtza'an ɨ rusiicu'u mej mi raamua'aree tɨcɨn aɨ pu huatanyu'ucaca'a. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ma'acui xaa nya'u. ¿Ni cai nya'u icu? Capu che'e ruxe'eve'e tɨ a'atɨ cɨme'en tyá'anxajta.   64  Muan xu seri raanamuajri'i tɨ a'ij pua'a tyu'uxajtaca'a ɨ Dioj jemi. ¿A'ini tyajamua'amitejte'e muejmi? ¿Ti'itajni ayan tiraavijte'e? ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa. Aj mu mi naijmi'i tyu'uta'a tɨ huamɨ'ɨni aɨjna ɨ Jesús.   65  Matɨ'ɨj mi seica autyajhuii maj ra'atyetzi'itzica'imua'axɨ'ɨn, majta ra'utanáa. Majta ru'ityavá'ara'a rumuajca'a cɨme'e. Meyan tɨcɨn: ―Huataxaj, ¿a'ataani mu'itejvee? ―Yaa mu tiraata'ixaa. Majta maɨn ɨ xantaaru'u, aɨ mu majta ru'ityáavajxɨ.   66  Ajta aɨn Pedro, aɨ pu unu'uhuatyavaaca'a aujna e'ita'a tɨ a'aráyaujta'a u chi'ita. Aj pu i saɨj utyajrupi tɨ ravaɨre'e ɨ tɨ tihue'ijte'e mej ti'imɨjhuaca u teyujta'a. Jɨita'a pu pɨrɨcɨ aɨjna.   67  Aɨ pu utyajrupi a'u tɨ anu'ujcatii aɨjna ɨ Pedro a'u tɨ á'ujcɨxaitya'aca'a taij cɨme'e. Tɨ'ɨj aɨn raaseij, aa pu'u a'uteechaxɨ rajseíra'ajraa. Aj pu i ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Pajta paj muaa á'ucha'acanya'a jamuan Jesús tɨ Nazaret e'ema'acan. ―Ayaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ jɨita'a.   68  Aj pu i saɨque tiraataxajtaca'a aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn: ―Canu ramua'ate. Canu nyajta ramua'aree a'ij pej ye'i ti'inye'ixaate'e muaa. Aj pu i aɨn huirajraa. Aa pu a'iteechaxɨ a tɨ a'apueerta. Aj pu i tyacuaara'i huajijhuaca'a.   69  Tɨ'ɨj i ajtahua'a aɨn jɨita'a raaseij. Aj pu i ayan tihué'itixaa aɨmej ɨ maj e'ere'etya'acaa aujna. Ayan tɨcɨn: ―Amɨjna mɨ a'atɨ, ai pu saɨj pueen tɨ hua'a jetze ajtyama'acan ɨ maj jamuan a'uhua'anya'a.   70  Ajtahua'a saɨque tiraata'ixaa aɨjna ɨ Pedro. A'atzu a'ateevi'ica matɨ'ɨj e'ere'etya'acaa, majtahua'a meyan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Ayej xaa nya'u ti'ayajna, muaa pa aɨn pueen ɨ Galileeya paj e'ema'acan. Ayaa pej ti'ixaxa'a matɨj aɨme ɨ maj aun a'uchaatɨme. ―Yaa mu tiraata'ixaa.   71  Aj pu i Pedro autyejche tɨ nyuucajtze'en ayan tihue'ixaate'en ɨ Dioj tɨcɨn capu ramua'ate. Ajta, tɨ pua'a nu'u cai ayan ti'ayajnaca'a, che'e nu'u Dioj raata'an ɨ pueijtzi. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Canu a'atzu ramua'ate aɨjna ɨ a'atɨ saj raxa. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa.   72  Cɨme'en pu'u ayan tyu'utaxajtaca'a, aj pu i hua'apuacajretze huajijhuaca'a ɨ tyacuaara'i. Tɨ'ɨqui Pedro ra'utamua'areeri'i a'ij tɨ tiraata'ixaa aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: “Tɨ cai xɨ hua'apuacajretze huajijhua ɨ tyacuaara'i, muaa pa hueicacajretze peyan tiraataxaj yee capaj nyamua'ate.” Ayaa pu tiraata'ixaatya'aca'a aɨjna. Aj pu i a'ij pua'a raata'a, tyujyeinyajraa huapɨ'ɨ aɨjna ɨ Pedro.