San Lucas 8

1Tɨ'ɨj ayan tyuju'urɨj, au pu á'ucha'acanya'a tɨj na'a aun maj huachaatɨme ɨ chajta'ana jetze, ajta a'ɨmɨ maj huachaatɨme. Jesús pu tihue'itiiri'i aɨjna ɨ nyuucari ɨ maj cɨn huataujtyamua'ave'esin, tɨ cɨme'en raxa ɨ Dioj tɨ nainjapua tie'ijta. Majta mu á'ujhua'anya'a aɨme ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase. 2Majta seica jamuan á'ujhua'anya'a ma juuca, ɨ tɨ Jesús tihua'uhuaa, ajta aɨme ɨ tɨ hua'a jetze tiyaaru'use huatamuari. Ai mu aɨn pueen aɨjna ɨ Mariiya, mej meyan ratamua'amua tɨcɨn Magdala tɨ e'ema'acan. Aɨjna jetze ɨ jɨita'a, aɨj mu jetze huiiraacɨ ɨ tiyaaru'use ɨ maj arahua'apua ara'ase. 3Seij pu ajta á'ucha'acanya'a tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Juana, ɨra'ara'an pu pueen aɨjna ɨ Chuza, ɨ tɨ ti'ityejvee ɨ Herodes jemi. Ajtahua'a seij, aɨjna ɨ Susana, majta eihua, ma mui'itɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a. Aɨ mu majta ravaɨra'acaa maɨjna ɨ Jesús, majta aɨme ɨ seica ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase maɨjna cɨme'e ɨ mej tí'ijchaɨca'a aɨme ɨ juuca. 4Majta ɨ tyaɨte maj a'ɨmɨ a'uchaatɨme, mauche'e mu ajtyáxɨɨrijma'acaa. Au mu a'arácɨ'ɨca'a seij chajta'ana jetze, ajtahua'a seij, ajtahua'a seij. Matɨ'ɨj mauj a'avá'acɨ'ɨca'a, Jesús pu ayan tyu'utamuaritaca'a tɨcɨn: 5―A'atɨ tɨ nu'u hui ti'ihuastyahua'a, u pu nu'u a'umej tɨ tyaja'ahuaste'en. Aa pu auma'acaa ratáhua'aná ɨ imue'eri. Seica pu nu'u juye jetze huavatzɨ́jraa. Matɨ'ɨj mi japuan huachaacajraa aɨme ɨ tyaɨte. Majta pina'ase, utya'ɨmɨ mu a'icará'arava'a. Aa ma'uráasajrá'a maráacuaa. 6’Ajta seica ɨ imue'eri, au pu nu'u hui huavatzɨ́jraa tetej tzajta'a. Tɨ'ɨj ajnyajxɨ, aj pu i huara'ataa ɨ xɨcaj cɨme'e a'ini capu huaráanajye'icaa. 7’Ajta seica ɨ imue'eri, au pu nu'u huavatzɨ́jraa a'u tɨ a'utzicare'ejmee. Ajta aɨn ɨ tzicare'e, aɨ pu nu'u huavaujse jamuan ɨ imue'eri. Capu tyu'uta'a ɨ imue'eri tɨ tye'ejnyajxɨ'ɨn. 8’Ajta seica ɨ imue'eri, aa pu nu'u huavatzɨ́jraa a'u tɨ a'uré'en ɨ chuej. Naimi'i pu hui huanyej. Eihua pu nu'u tyu'ucɨɨraca'a. Eihua pu eitze'e e'irajraa cai ɨ seica tɨ raahuaste. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús. Tɨ'ɨj raatapua'ajtaca'a tɨ tyu'utaxajtaca'a, aj pu i ayan tihua'uta'ixaa ca'anin cɨme'e, tɨcɨn: ―Mɨ saj huitánajca'amua, xaanamuajri'i hui tyamua'a naa. Yaa pu'u. 9Majta aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a, aɨ mu raataihua'uri'i a'ij tɨ huataujmua'a aɨjna ɨ nyuucari tɨ raatamuaritaca'a. 10Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Dioj pu amuaata'a sej yau'eitaa xa'ara'ani ɨ tɨ ru'avaa ɨ Dioj jemi aɨjna cɨme'e a'ij tɨ aɨn tie'ijta. Ma ajta ɨ seica, canu hui a'ahuauritaacan cɨn tihua'uta'ixaate'esin, silu cueentu nu'u cɨme'en tihua'uta'ixaate'esin tɨ ij ayan tihua'uruuren tɨ ayan te'eyu'usi'i tɨcɨn: Muan xu nu'u xaa maunyéjnye'eri xa'aju'un. Aru, caxu ti'itɨj seijran. Muan xu xaa raanamua. Aru caxu hui yau'eitaa xa'ara'ani. 11’Aɨjna ɨ nyuucari nyaj raataxajtaca'a, ayaa pu hui huataujmua'a. Ɨ imue'eri, ayaa pu een tɨj ɨ nyuucari tɨ Dioj jemi e'ema'acan. 12’Ajta ɨ imue'eri tɨ huavatzɨ́jraa juye jetze, ayaa pu een matɨj aɨme ɨ maj ranamua ɨ nyuucari tɨ Dioj jemi e'ema'acan. Ajta aɨn tiyaaru'u, aɨ pu hui a'uré'enyen, tihua'ari'ira ɨ nyuucari tɨ hua'a tzajta'a huatyajturaa. Ayaa pu rɨcɨ mej mi cai rá'antzaahuate'en, tɨ ij cai Dioj hue'irajtuaani. 13’Ajta aɨjna ɨ tɨ tetej tzajta'a huavatzɨ́jraa, ayaa pu hui een matɨj aɨme ɨ maj huataujtyamua'ave matɨ'ɨj anacai raanamuajri'i. Ma majta aɨme, camu a'atzu te'eviicue'i. A'atzu mu a'atee mej tya'atzaahuate'e. Aru tɨ'ɨjta tyaja'ure'enyen ajna xɨcajra'a mej jetzen tirajpueitzi, camu che'e tya'utaviicue'i. Ca'anacan mu má rúujɨsin. 14’Ajta aɨjna ɨ imue'eri tɨ aun huavatzɨ́jraa tzicare'e tzajta'a, ayaa pu hui een matɨj aɨme ɨ maj ranamua ɨ nyuucari. Aru aɨme, meenti mauj yan huatyáuu iiyan chaanaca japua, eecan mu a'ij tya'ujmua'ate maɨjna cɨme'e ɨ tɨ hua'amuare'eriste'e na'ari aɨjna cɨme'e ɨ mej eihua tí'ijcha'ɨ ca'ɨn aɨjna cɨme'e ɨ tɨ hua'araanajchi tɨ naa seijre'e. Aɨj pu cɨn camu arauraste mej eihua rɨ'ɨ tyu'utatuiire'en ɨ Dioj jemi. 15’Ajta aɨjna ɨ imue'eri tɨ aun nu'u huavatzɨ́jraa ɨ chuej japua a'utɨ a'uré'en, ayaa pu een tɨj aɨme ɨ maj urare'enyejmee ɨ rutzajta'a, majta á'ujca'anye ruxé'evi'ira'a cɨme'e tɨ Dioj hua'utaij nain cɨme'e. Aɨ mu hui ranamua ɨ nyuucari, majta ru'utya'an ɨ rutzajta'a. Majta tya'utaviicue'i. Ayaa mu een cɨn huarɨn, eihua mu rɨ'ɨ tyu'utatuire'esin ɨ Dioj jemi. 16’¿A'ini tyajamua'amitejte'e muejmi aɨjna cɨme'en ɨ a'atɨ tɨ hui aparaatu ti'itɨ ticha'ɨ? Tɨ'ɨj rá'ajtaira, ¿a'uni jetze iya'aruuren? ¿Ni qui xa'ari tzajta'a ruutyéchajtza na'ari caama jete ye'iráchajtza? Capu xaa nya'u. A'atɨ tɨ na'a an pu ɨmɨ ya'ujchájtza mej mi atanyeere ɨ taij cɨme'e ɨ maj utyaru'ipi. 17Ajta, naijmi'i tɨj na'a maj aviitzi cɨn meyan rɨcɨ ɨ tyaɨte, capu hui ayan eenya'a a'ame. Aɨ mu xaa hui ramua'areeran tɨ'ɨj Dioj me eijre'e raataseijrata. 18’Rɨ'ɨ xu'u muan sej si tyamua'a naa tiraanamua, a'ini tɨ pua'a a'atɨ ti'itɨ ticha'ɨ ɨ Dioj jemi, Dioj pu eitze'e tiraata'asin. Ajta aɨn tɨ cai ti'itɨj ticha'ɨ ɨ Dioj jemi, Dioj pu hui rá'ari'ira aɨjna ɨ tɨ ayan tira'amitejte'e tɨ nu'u tí'ijcha'ɨ. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús. 19Ajta aɨn naanajra'an ɨ Jesús, majta ihuaamua'ame'en, aɨ mu e'ire'enye mej mi raaseij. Aru, capu huatarɨ'ɨristaraca'a maj ajtyaxɨɨre a vejli'i jemin a'ini eihua mu tyaɨte aityáuuca'a ta'apueerta. 20A'atɨ pu ayan tiraata'ixaa aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―Ma pua'aque mu a'utyáuu a'anaana, majta a'ihuaamua'a. Mejxe'eve'e mej muaaseij. 21Ajta aɨn Jesús, ayaa pu tyu'utanyúu tɨcɨn: ―Ai mu hui aɨn pueen ɨ ninaana, majta ɨ nye'ihuaamua'a, aɨme ɨ maj ranamua ɨ nyuucari tɨ Dioj jemi e'ema'acan, majta meyan rɨ'ɨ tira'astijre'e a'ij tɨ tyu'ujxe'eve'e. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús. 22A'anaj tɨ ayan tyuju'urɨj. Jesús pu ayan tihua'uta'ixaa aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a tɨcɨn: ―Tiche'e antacɨɨnye u jetze pujme'en a'u tɨ a'alaguun. Matɨ'ɨj mi atyaacɨ ɨ baarcu jetze. Matɨ'ɨj mi a'ucɨj. 23Mauche'e mu jaj japua huaju'ucaa, tɨ'ɨqui huatacu aɨjna ɨ Jesús. Tɨ'ɨqui huata'aacaraca'a, ajta eihua pu atyáxɨjrihua'a ɨ jaj ɨ baarcu jetze. Mu'uri tɨn a'ucaruti. 24Majta aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a, aɨ mu ya'ujɨste aɨjna ɨ Jesús. Ayaa mu tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Maeestru, Tu'uri hui tɨn á'ajamɨn. Ajta aɨn Jesús, aɨ pu ajche. Tɨ'ɨqui raata'ijmɨjri'i ɨ aaca, ajta apuutzari tɨ tyujta'ahua'a. Cɨme'en pu'u raata'ijmɨjri'i, aj pu i huatyapua'araca'a. Tɨ'ɨqui naa hue'eenya'a a'araa. 25Tɨ'ɨqui ayan tihua'utaihua'uri'i aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a tɨcɨn: ―¿A'ini een cɨn sacai tya'atzaahuate'e? Ajta aɨme jemi, eecan utyaavatzɨ ɨ hua'a tzajta'a. Eecan mu majta a'ij pua'a tira'utaseij. Ayaa mu tyu'urihua'uraca'a tɨcɨn: ―¿Ti'itaani tevijra'a pueen amɨjna? Aɨ pu hui tihue'ijte'e ɨ aaca, ajta ɨ jaj, majta hui rá'antzaahua. 26Matɨ'ɨj antacɨj, au mu a'ará'a au tɨ huatacá'a u Gadara. U jetze pujme'en e'eseijre'e u Galileeya. 27Tɨ'ɨqui Jesús a'itáraa ɨ baarcu jetze. Aj pu i seij ra'antinajchaca'a. Au pu e'ema'acan ɨ chajta'ana jetze aɨjna ɨ a'atɨ. Tiyaaru'use pu tzajta'an seijre'e. Pu'uri a'atee tɨ cai tí'ityechajca aɨjna ɨ a'atɨ. Capu ajta chi'i jetze chajca'a. Au pu'u e'echajca'a a'u maj mɨ'ɨchite a'avá'anaamɨca. 28Tɨ'ɨj raaseij aɨjna ɨ Jesús, an pu a'arajve ɨɨcajra'an jetze ɨ Jesús. Eecan pu huajijhuaca'a aɨjna ɨ a'atɨ. Aj pu i ayan tiraatajee ca'anin cɨme'e tɨcɨn: ―¿A'ini ti'itɨ petyaruuren ineetzi jemi, Jesús, ɨ pej yaujra'an pɨrɨcɨ ɨ Dioj tɨ tajapua e'eseijre'e? Ayaa nu hui ti'imuahuavii. Capej hui pueijtzi naata'acare'en. 29Ayaa pu aɨn a'atɨ tiraatahuaviiri'i aɨjna ɨ Jesús aɨjna cɨme'e tɨ aɨn Jesús ari tiraataij aɨjna ɨ tiyaaru'u tɨ nu'u huiirajra'ani ɨ tevi jetze. Mu'i pu tiyaaru'u raatyeevi'i aɨjna ɨ a'atɨ. Majta aɨme ɨ tyaɨte ɨ maj aun e'echajca'a, aɨ mu ra'anajɨ'ɨquihua'a muajca'ara'ara'an jetze, majta ɨɨcajra'an jetze alaampi cɨme'e. Majta raatya'avaataca'a. Ajta aɨn ɨ tevi, tɨ'ɨj pɨ na'a pu irajtzá'ana'a a'alaampi, ajta me iyauruti a'u tɨ cai e'e ti'itɨ a'ini tiyaaru'u pu tzajta'an seijre'e. 30Tɨ'ɨqui Jesús ayan tiraataihua'uri'i tɨcɨn: ―¿A'ini pua'antyahuaa muaa? Ayaa pu tyu'utanyúu aɨjna ɨ a'atɨ tɨcɨn: ―I tyej sei vi'ira'a ara'ase. Ayaa pu tiraata'ixaa aɨjna cɨme'e ɨ maj mui'itɨ tzajta'an seijre'e ɨ tiyaaru'use. 31Majta aɨme ɨ tiyaaru'use, eihua mu rájhuaviiri'i aɨjna ɨ Jesús tɨ ij aɨn cai hua'utaite maj á'ucɨɨnye tɨ e'etyacun a'u maj a'anami'i ɨ tiyaaru'use. 32Meenti a vejli'i, tuiixute ma'acɨɨnye, aa mu tyaja'ucua'anen jɨri jetze. Majta aɨme tiyaaru'use, ayaa mu tirajhuaviiri'i maɨjna ɨ Jesús tɨ hua'uta'an mej mi tuiixute tzajta'a a'utyarute. Aj pu i hua'uta'a. 33Matɨ'ɨj huiiraacɨ ɨ tevi jetze, matɨ'ɨj mi a'uruáachajraa ca'anin cɨme'e. Matɨ'ɨj mi a'utyajrupi ɨ tuiixute tzajta'a. Majta maɨn tuiixute a'uruáachajraa. Matɨ'ɨj mi ancaavatzɨ a'u tɨ ancatee. Matɨ'ɨj mi aata'a atyáavatzɨ. Matɨ'ɨj mi a'ujamɨ. 34Majta aɨme ɨ maj hua'achaɨca'a ɨ tuiixute, matɨ'ɨj raaseij a'ij tɨ ti'itɨj huarɨj, aɨ mu a'uruáachajraa. Matɨ'ɨj mi hua'uta'ixaa ɨ tyaɨte chajta'a me e'eche, majta a'ɨmɨ maj a'uchaatɨme a'ij tɨ ti'itɨj huarɨj. 35Matɨ'ɨj mi aɨme ɨ tyaɨte, au mu e'ire'enye mej mi raaseij. Matɨ'ɨj aun e'ire'enye a'u tɨ Jesús a'utyavaaca'a, au mu yá'utyau aɨjna ɨ a'atɨ ɨ mej jetzen huiiraacɨ aɨme ɨ tiyaaru'use. Au pu a'utácatii ɨ Jesús jemi. Pu'uri tí'ityechajca. Capu che'e rutɨmue'iraca'a. Matɨ'ɨj mi tyu'utatzɨn tyamua'a eihua. 36Majta aɨme ɨ maj raaseij, aɨ mu tihua'uta'ixaa ɨ tyaɨte a'ij tɨ Jesús tiraahuaa aɨjna ɨ a'atɨ tiyaaru'use maj tzajta'an seijra'acaa. 37Matɨ'ɨj mi naimi'i ɨ maj aun a'uchaatɨme tɨj na'a tɨ aun huatacá'a u Gadara, aɨ mu rájhuaviiri'i aɨjna ɨ Jesús, tɨ nu'u a'ura'ani a'ini eihua mu tyu'utatzɨn. Aɨj pu cɨn Jesús atyajraa ɨ baarcu jetze. Tɨ'ɨqui á'uraa. 38Ajta aɨn ɨ a'atɨ tiyaaru'use maj jetzen huiiraacɨ, eihua pu rájhuaviiri'i aɨjna ɨ Jesús tɨ raata'an tɨ jamuan a'ura'ani. Ma ajta i cai, capu raata'a tɨ jamuan a'ura'ani. 39Ayaa pu tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Pata'aj hui huara'ara'ani a'u pej e'eche pata'aj hua'uta'ixaate'en a'ij tɨ muaaruu ɨ Dioj, aɨjna cɨme'e tɨ huapɨ'ɨ ruxe'eve'e. Aj pu i á'uraa aɨjna ɨ a'atɨ. Tɨ'ɨqui nainjapua tɨj na'a aun tɨ huatacá'a ɨ chajta'ana jetze, aɨ pu hua'uta'ixaa a'ij tɨ ti'itɨ raaruu tɨ huapɨ'ɨ ruxe'eve'e aɨjna ɨ Jesús. 40Tɨ'ɨj Jesús huara'araa yu jetze pujme'en, eihua mu tyaɨte ra'ancure'evi'itɨ. Muaataujtyamua'ave a'ini aɨ mu rachu'eva'acaa. 41- 42Cɨme'en pu'u Jesús aun a'ará'a, aj pu i saɨj ɨ a'atɨ á'ajtunutaca'a a vejli'i jemin ɨ Jesús. Ayaa pu antyahuaa tɨcɨn Jairo. Aɨ pu tie'ijta u teyujta'a. Tɨ'ɨqui aɨn raatahuaviiri'i tɨ Jesús a'uré'enyen jemin chajnan a'ini pu'uri nu'u a'ame'ere ɨ yaujra'an. Ajta aɨ pu'u caj pɨti'ijyauj jɨitacan. Ajta aɨjna ɨ yaujra'an, ayaa pu rajcha'ɨ a'achu cumu tamuaamuata'a japuan hua'apua ninye'ira'a. Tɨ'ɨqui Jesús á'uraa jamuan. Majta ɨ tyaɨte, eihua mu ajtyáxɨɨraca'a jemin. Tyamua'a mu tityá'acataca'a. 43Meenti aɨn jɨita'a, aa pu ajta a'utyavaaca'a. Pu'uri a'atee a'achu cumu tamuaamuata'a japuan hua'apua ninye'ira'a tɨ ayan aɨjna cɨn ti'icui'i aɨjna cɨme'e tɨ ti'ira'asacara'a ɨ xuure'e. Capu ma'a a'atɨjca'a tɨ raayɨ'ɨtɨhua'a tɨ tiraahuaate'en. 44Tɨ'ɨqui aɨn jɨita'a, huarita'an a'uré'enye. Aj pu i ra'ajtamuárej ɨ cɨɨxura'ara'an jetze. Cɨme'en pu'u ra'ajtamuárej, aj pu i huatyapua'araca'a tɨ uva'amɨ'ɨye ɨ xuure'e. 45Tɨ'ɨqui Jesús ayan tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: ―¿A'ataani hui na'ajtamuarej? Naimi'i mu meyan tyu'utanyúu tɨcɨn: ―Canu inyaa. Matɨ'ɨj meyan tyu'utaxajtaca'a, aɨjna ɨ Pedro, aɨ pu ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Maeestru, eihua mu ajtyaxɨɨri ɨ tyaɨte mueetzi jemi. Majta á'ujtajche. 46Ma ajta aɨn Jesús, ayaa pu tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: ―A'atɨ pu xaa na'ajtamuarej. Nyaa nu hui raamua'areeri'i tɨ'ɨj nyamuare'eri'ira'a huirajraa. ―Ayaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Jesús. 47Ajta aɨn ɨ jɨita'a, aɨ pu raamua'areeri'i tɨ cai rɨ'ɨri tɨ huatauravaa. Tɨ'ɨqui e'ire'enye. Ruviváa. Aj pu i á'ajtunutaca'a jemin ɨ Jesús. Tɨ'ɨqui ayan tyu'utaxajtaca'a a'ini een cɨn ra'ajtamuárej me eijre'e majséiraca ɨ tyaɨte. Ajta ayaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna cɨme'e tɨ huaruj. 48Aj pu i Jesús ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Niyauj, papu'uri hui huarúj paɨjna cɨme'e pej tya'atzaahuate'e. Aricu, a'ura'a axaahua. 49Auche'e pu ti'ixáatacaa tɨ'ɨj saɨj e'ire'enye tɨ hua'a jetze ajtyama'acan ɨ maj aun e'eche ɨ Jairo jemi, aɨjna tɨ tie'ijta u teyujta'a. Ayaa pu tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Pu'uri huamɨ'ɨ a'ayauj. Aɨj paj hui cɨn cai che'e tira'antyú'uuni'ira'an mɨ maestru. 50Tɨ'ɨj Jesús ayan tiraanamuajri'i, ayaa pu tiraata'ixaa aɨjna ɨ Jairo tɨcɨn: ―Capaj ti'itzɨɨnya'a. Pata'aj tya'antzaahuate'en pana'a. Auche'e pu hui rujni. ―Ayaa pu tiraata'ixaa. 51Matɨ'ɨj mi a'ucɨj. Matɨ'ɨj maun a'ará'a Jairo tɨ e'eche. Matɨ'ɨj maun a'uré'enye, capu hua'uta'a ɨ tyaɨte maj aun a'utyarute u chi'ita. Aɨme pu'u huata'a aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan, ajta aɨjna ɨ Jacobo. Ajta aɨme ɨ vaujsimua'ame'en ɨ tɨ huamɨ'ɨ, aɨme pu ajta huata'a. 52Meenti maɨn ɨ tyaɨte a pua'aque maj a'utyáuuca'a, naimi'i mu ca'anin cɨn ruyeinyaca'a. Maujxaamɨstya'acaa micu. Ajta aɨn Jesús, ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Caxu ruyeinya. Capu hui mɨ'ɨchi. Cutzu pu'u. 53Matɨ'ɨj mi raatya'atzájraa a'ini májmua'areeraca'a tɨcɨn huamɨ'ɨ. 54Tɨ'ɨqui Jesús ra'ajtamuárej ɨ pa'arɨ'ɨ ɨ muajca'ara'ara'an jetze. Ayaa pu tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Niyauj, ájchesi. 55Tɨ'ɨqui xaijnyu'ucara'ara'an huara'araa ɨ jemin. Cɨme'en pu'u huara'araa ɨ jemin, aj pu i ajche. Tɨ'ɨqui Jesús ayan tihua'utaij ɨ vaujsimua'ame'en maj nu'u tiraamín. 56Eecan mu naa rɨ'ɨ tira'utaseij ɨ vaujsimua'ame'en. Ajta aɨn Jesús, aɨ pu hua'uta'ijmɨjri'i maj cai a'atɨ ixaatya'a a'ij tɨ ti'itɨj huarɨj.

will be added

X\