Los Hechos 2

1Tɨ'ɨj ajna tyaja'ure'enyen aɨjna xɨcajra'a mej jetzen ti'iye'estyahua'a maɨjna cɨme'e ta'araahua'apua i iteeri. Ayaa mu ratamua'amua tɨcɨn Pentecostés. Aj mu mi naijmi'i tyujsaɨj aɨjna xɨcajra'a jetze aujna u chi'ita. 2Matɨ'ɨj mi raanamuajri'i tɨ ca'anin cɨn huatajujhua'anaca'a a ute'e. Eihua pu tyá'usihuajnaca'a aujna u chi'ita a'u maj e'irátya'acaa. 3Aj mu mi ti'itɨj huaseij yaa cumu nyanuri tɨ a'ataa. Ajta a'usújtza'anixɨ cɨle'enya'ajma'a aɨjna ɨ nyanuri. Tɨ'ɨqui aɨn hua'a muutze'e a'aravatzɨjxɨ ɨ tɨ ajtasujtza'anixɨ. 4Tɨ'ɨqui i huatyajturaa ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj hua'a jemi ɨ tyaɨte. Matɨ'ɨj mi autyajhuii mej tyu'uxáj seica cɨme'e ɨ nyuucari ma cai xɨ a'anaj cɨn me'e tyaja'axa. Aɨ pu hua'uta'a ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj mej meyan tyu'utaxaj. 5Meenti seica ɨ tyaɨte maun a'utyáuuca'a ɨ maj nain japua cura'acɨjxɨ ɨ chuej japua. An mu a'utyáuuca'a anna Jerusalén. Eihua mu raxe'eva'acaa aɨme ɨ maj manna e'echajca'a, ɨ maj Israel jetze ajtyama'acan mej meyan rɨjca a'ij tɨ ti'ijxe'eve'e ɨ Dioj. 6Matɨ'ɨj raanamuajri'i tɨ huatajujhua'anaca'a, naijmi'i ɨ maj tyujsaɨj, capu a'ij hua'amitejtya'acaa ɨ hua'a tzajta'a. Eecan mu a'ij pua'a tya'utaseij a'ini mahua'anamuajraca'a mej tí'ixajtacaa aɨjna cɨme'e ɨ hua'anyuuca saɨj ajta saɨj. 7Eihua mu a'ij pua'a tyaja'useijracaa. Ayaa mu tyu'urihua'uraca'a tɨcɨn: ―Aime i tyetyaca i mej ti'ixa, au mu hui Galileeya e'ema'acan. 8¿A'ini tyu'utarɨ'ɨristaraca'a mej meyan ti'ixajta tyatɨj ityan ti'itamua'amua? Tanyuuca mu cɨn ti'ixa mamɨjna. 9Seica tu tyaun e'ema'acan aujna a'ahua'a Partia, tyajta seica aujna Media, tyajta seica aujna Elam; tyajta seica aujna a'ahua'a Mesopotamia. Tyajta seica tyaun e'ema'acan aujna Judea. Tyajta seica aujna a'ahua'a Capadocia, tyajta seica aujna u Ponto. Tyajta seica aujna a'ahua'a Asia e'ema'acan. 10- 11’Seica tu tyajta tyaun e'ema'acan aujna a'ahua'a Frigia, tyajta seica aujna Panfilia. Tyajta seica aujna a'ahua'a Egipto, tyajta pua'amuaque aujna u Africa, tyajta naijmi'ique'e aun maj ɨmɨ tya'aranamua u Cirene, tyajta aujna u Creta, tyajta aujna Arabia. Seica mu Roma e'ema'acan; aɨ mu majta ya tamuaare, aɨme ɨ maj Israel jetze ajtyama'acan, majta ɨ maj huataujjuriiyutaca'a. Tyan tu hua'anamua a'ij mej ti'ixa i tanyuuca cɨme'e. Aɨj mu cɨn ti'ixa tɨ naa namuajre'e a'ij tɨ ye'i rɨj a'aye'i ɨ Dioj. ―Ayaa mu tihuaurixaa. 12Seica mu a'ij tya'utaseij. Majta seica, a'ij pua'a titya'utáujmua'ajtyaca'a. Aɨ mu mi tyu'utaurihua'uri'i tɨcɨn: ―¿Ti'itaqui a'ij rɨni? 13Majta seica hua'utáxaahuari'iri'i, ɨ mej meyan tɨcɨn: ―Nahuaj mu anti'i tɨ rú'i. Aɨj mu cɨn ta'aruu. ―Yaa mu tyu'utaxajtaca'a. 14Ajta aɨn Pedro, aɨ pu a a'utyeechaxɨ, majta ɨ maj tamuaamuata'a japuan saɨj ara'ase. Aj pu i hua'utajee ca'anin cɨme'e aɨme ɨ tyaɨte. Ayan tɨcɨn: ―Xaanamuajri'i tyamua'a naa, mɨ sej Israel jetze ajtyama'acan, sajta mɨ sej iiyan huachaatɨme Jerusalén. Niche'e a'atzu tyajamuaata'ixaate'en. 15Ayaa xu ti'ixa tɨcɨn: “Mata'aruj aɨme ɨ tyetyaca.” Camu xaa nya'u. Capu hui ayan ti'ayajna a'ini auchan pu a'ire'enyejsin ɨ xɨcaj. 16Ma ajta, ai pu aɨn pueen ɨ tɨ raaxajtaca'a aɨjna ɨ a'atɨ tyaacan tɨ ayan antyahuaaca'a tɨcɨn Joel. Aɨ pu hui aɨjna cɨn ti'ityavaaca'a ɨ Dioj jemi tɨ ij Dioj jetze ma'acan tihua'uta'ixaate'en ɨ tyaɨte. Ayaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna tɨcɨn: 17Ayaa pu nu'u ti'ixa ɨ Dioj. Ayaa pu te'eme ajna xɨcajra'a jetze tɨ'ɨj jetzen te'entipua'ari naijmi'i. Nyaxaijnyu'uca nu u a'utaiti tɨ'ɨj hua'a tzajta'a huatyaturan ɨ mej yan huachaatɨme iiyan chaanaca japua. A'amuayaujmua'a, ɨ mej tyetyaca, majta ɨ ma juuca, aɨ mu nyenyuucajtze'en tihua'utá'ixaate'esin ɨ tyaɨte. Ajta a'amuavaujsimua'a meti'imáara mu mua'aju'un aɨjna xɨcajra'a jetze. 18Nyajta nyaxaijnyu'uca u a'utaiti ta'aj huatyaturan hua'a jamuan ɨ mej ti'ivaɨre'e inyeetzi jetze ma'acan. Capu amɨn a'ij, tɨ pua'a metyetyaca nusu majuuca. Aɨ mu majta nyenyuuca cɨn tihua'utá'ixaate'esin. 19Nyaa nu ti'itɨ amuaataseijrate'esin u tajapua ɨ saj cɨn ramua'areeran a'ij tɨ ti'itɨj rɨni. Sajta raseijran ti'itɨj saj cɨn a'ij tya'utaseij va'acan japua tɨj na'a ve'e i chuej. Ti'itɨj xu seijran tɨj xuure'e, sajta taij, sajta ɨ tá'ajcɨtzu. 20Ajta ɨ xɨcaj, capu che'e airáxɨri. Ajta ɨ maxcɨra'i, ayaa pu huatyaujruurejsin tɨj xuure'e. Aj pu xaa tyaja'ure'enyejsin aɨjna xɨcajra'a jetze tɨ'ɨj aɨn tavastara'a ya va'acányen iiyan chaanaca japua. Aɨ pu nu'u ajtahua'a raajajcuare'en naijmi'i tɨj pua'amua ti'iseijre'e iiyan chaanaca japua. Naa pu nu'u ti'iseiira'a a'ame aɨjna xɨcajra'a jetze. Ajta ajna tyu'utzɨɨni'ira'a pu a'ame. 21Ma ajta a'atɨ tɨ na'a tɨ pua'a Dioj huatahuavii, aɨjna ɨ Dioj japuan pu nyuuni aɨjna ɨ a'atɨ. Ayaa pu hui tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Joel. 22’Mɨ sej Israel jetze ajtyama'acan, xaanamuajri'i saijna: xu'uri ramua'aree tɨ Dioj ra'antihuau aɨjna ɨ Jesús tɨ Nazaret e'ema'acan. Ayaa pu ti'ayajna a'ini aɨjna ɨ Jesús, eihua pu ti'itɨ cɨn ayan huarɨj tɨ huapɨ'ɨ ruxe'eve'e, aɨjna cɨme'e tɨ tihua'utaseijrate'en ɨ tyaɨte. Aɨ pu ajta rumuare'eri'ira'a cɨme'e ayan huarɨj mueetzi jemi sej si raamua'aree tɨ Dioj ra'antihuau. 23’Ayaa pu tiraaxa'apɨ'ɨntarej ɨ Dioj tɨ seij amuaatatuire'en ɨ tyaata'a. Ajta anacai pu aɨn Dioj raamua'areeri'i a'ij sej ye'i huarɨj, muan xu rá'utatai ɨ curuu jetze. Majta seica ɨ maj a'ij pua'a ti'ityetyaɨte, aɨ mu amuaatavaɨ. 24Ajta Dioj pu raatatɨste ɨ xaijnyu'ucara'ara'an. Aɨ pu ajta japuan huanyúu ɨ tɨ cɨn rajpueijtzi tɨ'ɨj huamɨ'ɨ aɨjna ɨ Jesús. Ayaa pu huarɨj, a'ini'i capu huatarɨ'ɨriistaraca'a tɨ a'ateevi'in tɨ aun e'eseijra'a mɨ'ɨchite tzajta'a. 25Aɨj pu cɨn ayan tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ David tyaacan cɨme'en aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: A'anaj tɨ na'a nu raseij nyaɨjna ɨ tavastara'a tɨ ye vejli'i seijre'e nyevejripua nya'ɨrɨɨta'a. Aɨj pu cɨn cai ti'itɨ nya'ɨtziite'e. 26Aɨj nu cɨn nyetyamua'ave'e yu nyatzajta'a. Eecan nu rɨ'ɨ tirata'aca ɨ Dioj. Nyajta inyaa, canu rɨ'ɨ a'ij a'ini nyauche'e rachu'eve'en tɨ'ij aɨn ajtahua'a naatátɨsten i nyaxaijnyu'uca. 27Nyentyamua'ave'e a'ini muaa Dioj paj cai ma nyajaujɨsin aujna maj a'utyaru'ipi ɨ mɨ'ɨchite. Capaj pajta raata'asin tɨ huatepete i nyahue'ira'a inyeetzi paj eihua nyexe'eve'e. 28Pajta pajtahua'a pana'a naatátɨsten i nyaxaijnyu'uca nyata'aj ruuri na'ara'ani rusen cɨme'e. Ayaa paj naa tinaata'asin nyaj huatantyamua'ave'en ajna paj a'utyavaaca. Ayaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ David tyaacan. 29’Ne'ihuaamua'a, ayaa nu hui tyaja'amue'ixaate'e tzaahuati'ira'a cɨme'e tɨ aɨn David ari huamɨ'ɨ, majta ra'ava'ana. Auche'e pu ye seijre'e iiyan Jerusalén a'u maj ya'ava'ana. 30Ma ajta ti'itɨj pu cɨn ti'ityavaaca'a aɨjna ɨ David tyaacan. Aɨ pu rú'umua'areeracaa tɨ aɨn Dioj ayan huarɨj aɨjna cɨme'e tɨ Dioj seij a'ujyeijtza ɨ ruhuaacɨxa'a aɨjna ɨ David tyaacan aɨjna japua ɨ ɨpuari. 31A'ini aɨ pu David tyaacan rú'umua'areeracaa a'ij tɨ ti'itɨ a'ame a'anaj, aɨ pu aɨjna cɨn raataxajtaca'a tɨ aɨn Cɨriistu'u huatarujsin. Ajta tɨ cai Dioj ma rúujɨsin aujna a'u maj a'utyaru'ipi ɨ mɨ'ɨchite, capu nu'u ajta huatyejpetzi ɨ ruhue'ira'a jetze. 32’Pu'uri hui Dioj raatatɨste ɨ xaijnyu'ucara'ara'an aɨjna ɨ Jesús tɨ'ij ajtahua'a ruuri a'ara'ani. Tyan tu tyu'useij tyaijna cɨme'e. 33Pu'uri antiyeijxɨ ɨrɨɨta'an ɨ Dioj u tajapua. Ajta pu'uri ra'ancura'a aɨjna ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ tɨ Dioj cɨn ayan tya'ataujratziiri'i. Ayaa pu'icu, i sej ti'iseij ijii, ajta nain cɨme'e sej ti'inamua, au pu hui e'ema'acan u tajapua ɨ Dioj jemi. 34’Ma'acui xaa, capu tíraa u tajapua aɨjna ɨ David tyaacan. Majta ayaa pu tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: Ayaa pu aɨn tavastara'a tiraata'ixaa aɨjna ɨ nyavastara'a tɨcɨn: “Pauche'e yan ujcatii iiya nya'ɨrɨɨta'a asta nyana'a cai hua'utyamue'itɨn ɨ maj muájchaɨre'e. 35Aj mu mi muaatyavaɨre'esin mueetzi.” Ayaa pu tiraata'ixaa ɨ Dioj. 36’Aɨj mu cɨn, mata'aj seica naijmi'i ɨ maj iiyan huachaatɨme Israel, mata'aj raamua'aree tɨ ayan ti'ayajna aijna i nyuucari aɨjna ɨ Jesús saj rá'utatai, ai pu aɨn pueen ɨ tɨ Dioj ayan raatamuá'a tɨcɨn Tavastara'a, ajta Cɨriistu'u. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Pedro. 37Matɨ'ɨj raanamuajri'i ɨ tyaɨte, a'ij pu pua'a hua'uta'a ɨ hua'a tzajta'a. Aj mu mi meyan tiraataihua'uri'i maɨjna ɨ Pedro, majta ɨ seica ɨ maj tamuaamuata'a japuan saɨj ara'ase. Ayaa mu tɨcɨn: ―Casi'i, ta'ihuaamua'a, ¿a'ini tyarɨni ijii? 38Aj pu i ayan tyu'utanyúu aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn: ―Sata'aj naijmi'i saɨque ti'ihuaujmua'atziite'en saɨjna cɨme'en ɨ tɨ ruxe'eve'e ɨ Dioj jemi, sata'aj huamuaɨ'ɨvijhua nyuucajtze'en ɨ tavastara'a aɨjna ɨ Jesús. Ayaa xu saɨjna cɨn huarɨni, aj pu'i tyajamuaatauuni'ira ɨ Dioj, ajta aɨ pu raatáiti tɨ xaijnyu'ucara'ara'an huatyaturan mueetzi jemi. 39Eijna i nyuucari amuaacɨ'ɨti mueetzi, ajta a'amuayaujmua'a, ajta ɨ maj a'ɨmɨ huachaatɨme seij chuejra'a japua. Ayaa pu tihua'acɨ'ɨti naijmi'ica tɨ hua'utajeeve aɨjna ɨ tavastara'a, ɨ tɨ Dioj pueen. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Pedro. 40Seica nyuucari pu cɨn tihue'ixaa. Eihua pu hua'uta'ijmɨjri'i mej mi cai meyan a'ij pua'a titetyújchaɨ matɨj ɨ seica ɨ tyaɨte. 41Aɨme ɨ maj raanamuajri'i, aɨ mu huaujmuaɨ'ɨhuaca'a ɨ mej meyan ara'ase a'achu cumu hueica vi'ira'a. Aj mu mi aɨme jemi antyaujsaɨj ɨ seica ɨ mej tya'antzaahua. 42Majta naijmi'i mu meyan tyu'umua'atziitya'acaa, aɨ mej tihuá'amua'atyajcaa aɨme ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase. Rɨ'ɨ mu naa tí'ityechajca. Majta rujɨɨmua'a huaraurɨ'ɨpɨ'ɨtyahua'a ɨ pan seij majtahua'a mɨ seij. Majta mu ratyahuaucara'a ɨ Dioj jemi. 43Eecan mu rɨ'ɨ tityaujmua'atyajca'a ɨ maj tya'antzaahua. Majta maɨn ɨ maj tamuaamuata'a japuan hua'apua ara'ase, Dioj pu hua'utavaɨ mej mi meyan tyu'uyɨ'ɨtɨhua'an macai maa seica. 44Naijmi'i mu rɨ'ɨ tí'ityechajca ɨ maj tya'antzaahua. Majta mu naijmi'i tyu'urá'ura'a tɨj na'a a'achu tɨ caj ti'ipua'amua saɨj ajta ɨ saɨj ti'itɨ cue'ira, ajta ti'itɨ cɨɨxuri. 45Ayaa mu rɨjcaa, tɨ pua'a cai a'atɨ a'ij ti'ijviicue'ira, saɨj pu ti'itɨ tuani tɨ a'ara'an pueen, aj pu i xaa raata'asin ɨ tumin aɨjna ɨ tɨ cai a'ij ti'ijviicue'i. 46A'anaj tɨ na'a nain tujca'ari tzajta'a mu tyujsa'ɨrihua'a u teyujta'a. Majta mu maun tyujsa'ɨrihua'a a'u mej e'eche mej mi huara'urɨ'ɨpɨ'ɨte'en saxuijme'en seij majta seij. Naijmi'i mu ti'icua'acaa. Eecan mu rutyamua'ava'acaa ɨ rutzajta'a. 47Rɨ'ɨ mu tirata'acara'a aɨjna ɨ tavastara'a. Majta seica naa mu tiyau'eitaa mua'araa. Tɨ'ɨj pɨ na'a nain xɨcaj tzajta'a, Dioj pu ca'anijra'a hua'ata'acara'a aɨme ɨ tyaɨte mej mi jajcuacan cɨn tya'antzaahuate'en. Aɨj mu cɨn eitze'e huatamui'iraca'a.

will be added

X\