Los Hechos 19

1Tɨ'ɨj aɨn Apolos aun a'utyavaaca'a aujna Corinto, Pablo pu anna ɨmɨ a'utyeenye mu'utzíta'a japua. Tɨ'ɨjta'i aun a'ará'a aujna Efeso. U pu huaja'utyau seica ɨ mej tya'atzaahuate'e. 2Ayaa pu tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: ―¿Ni cai huatyajturaa muejmi tzajta'a ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj satɨ'ɨj rá'antzaahua? Matɨ'ɨj mi meyan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Catu xaa tyan me'e ya'anamuajraca'a ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj. 3Aj pu i Pablo ayan tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: ―¿A'atajni nyuucajtze'e cɨn xaamuaɨ'ɨvijhuaca'a? Matɨ'ɨj mi meyan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Aɨj tu nyuucajtze'e cɨn huátamuaɨ'ɨvijhuaca'a aɨjna ɨ Juan tyaacan. 4Pablo pu ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Juan pu hui hua'umuaɨ'ɨhuaca'a ɨ tyaɨte aɨjna cɨme'e mej mi saɨque tyu'umua'ati ɨ rutzajta'a. Ma ajta, aɨ pu hué'ixaatya'acaa maj nu'u tya'antzaahuate'en jemin ɨ tɨ auj uve'enyejsin majca'i huayee. Aɨ pu hui aɨn pueenya'a a'ame ɨ Jesús, ɨ tɨ Dioj an yá'ujra ɨpuari japua. 5Matɨ'ɨj raanamuajri'i, aj mu mi huamaɨ'ɨvijhuaca'a nyuucajtze'en aɨjna ɨ Jesús. 6Ajta, cɨme'en pu'u aɨn Pablo hua'ava'amuara'axɨ an hua'amuutze'e, aj pu i aɨn xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj huataseijre hua'a tzajta'a. Matɨ'ɨj mi autyajhuii maj tyu'uxáj nyuucari cɨme'e maj cai xɨ raayɨ'ɨtɨhua'a, majta mej tyu'utaxaj ɨ Dioj jetze ma'acan. 7Ayaa mu ará'axcaa cumu tamuaamuata'a japuan hua'apua ɨ tyetyaca. 8A'ateevi'i a'achu cumu hueica maxcɨra'i tɨ aɨn Pablo á'ucha'acanya'a hua'ateyujta'a. Au pu tihue'ixaatya'acaa a'ujca'anyaacan cɨme'e. Ajta hua'atyámue'itɨjma'a ɨ tyaɨte aɨjna cɨme'e ɨ tɨ Dioj tie'ijta iiyan chaanaca japua, ajta u tajapua. 9Ma majta seica, camu cɨme'en tyu'uta'a ɨ ruxaijnyu'uca maj raanamua ɨ nyuucari tɨ cɨme'en tihue'ixaatya'acaa. Camu che'e ra'antzaahuatya'acuca'a silu ayaa mu'u a'ij pua'a tí'ixajtacaa ɨ tyaɨte tzajta'a. Tɨ'ɨqui aɨn Pablo ava'araa hua'a tzajta'a. Tɨ'ɨqui seica ɨ mej tya'atzaahuate'e, aɨme pu auvi'itɨ a'u mej tihua'amua'aten, ajna a'ahua'a chi'ira'an jetze aɨjna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Tiranno. Au pu tihue'ixaatya'acaa nain xɨcajra'a tzajta'a. 10Yaa pu tyauuma'aca a'achu cumu hua'apua ninye'ira'a tɨ aɨn Pablo ayan tihua'amua'atyajcaa. Aɨj pu cɨn naijmi'i ɨ maj maun a'uchaatɨma'acaa aujna Asia, naijmi'i mu raanamuajri'i ɨ nyuucari tɨ jetzen ra'axa ɨ tavastara'a, aɨjna ɨ Jesús, naijmi'i ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, majta ɨ mej seij chuejra'a japua e'ema'acan. 11Ajta aɨn ɨ Dioj, va'acan pu cɨn rɨ'ɨ hua'uruu ɨ tyaɨte aɨjna jetze ɨ Pablo mej mi naijmi'i naa rɨ'ɨ tya'utaseijra ɨ Dioj jemi. 12Tɨj ajta aɨjna ɨ panyuura'an aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ cɨɨxuri tɨ cɨn ava'ujrɨ'ɨque'e, tɨ pua'a nu'u a'atɨ hua'a japua an tyaja'upíitɨra'ani aɨme japua ɨ mej ti'icucui'i, aj mu nu'u mi huaruj naijmi'i, ajta nu'u hua'utamuari ɨ tiyaaru'u ɨ maj hua'a tzajta'a seijra'acaa aɨme ɨ tyaɨte. 13- 14Majta seica ɨ mej Israel jetze ajtyama'acantacaa ɨ mej á'ujhua'anya'a a'u tɨ na'a maj a'uchaatɨma'acaa, aɨ mu hua'amuaritya'acaa ɨ tiyaaru'use ɨ maj hua'a tzajta'a seijra'acaa ɨ tyaɨte. Mejxe'eva'acaa mej meyan huarɨni nyuucara'ara'an cɨme'e ɨ Jesús. Ayaa mu che'eta mana'a ti'ijxe'eva'acaa a'atɨ ti'iyaujmua'a tɨ Israel jetze ajtyama'acantacaa mej raatamuarite'en ɨ tiyaaru'u tɨ tevi tzajta'a seijra'acaa. Ayaa mu ará'axcaa araahua'apua aɨme ɨ yaujmua'ame'en aɨjna ɨ a'atɨ tɨ tihue'ijte'e ɨ mej ti'ivaɨre'e u teyujta'a. Ayaa pu antyahuaaca'a aɨjna ɨ a'atɨ tɨcɨn Esceva. Matɨ'ɨj mi maɨn yaujmua'ame'en meyan tiraatajee ɨ tiyaaru'u tɨcɨn: ―Ayaa nu hui tyaja'amue'ijte'e nyaɨjna jetze ma'acan aɨjna ɨ Jesús ɨ tɨ jetzen ma'acan ti'ixa ɨ Pablo. 15Aj pu i ayan tyu'utanyúu aɨjna ɨ tiyaaru'u tɨcɨn: ―Nyajmua'ate hui nyaɨjna ɨ Jesús, nyajta nyaɨjna ɨ Pablo. Ari muan, ¿a'atáɨnni saj pɨrɨcɨ? 16Cɨme'en pu'u ayan tyu'utaxajtaca'a, aj pu'i aɨn tiyaaru'u ca'anacan hua'a jetze rajve. Aɨj pu cɨn hua'utyaamue'itɨ. Eecan pu hua'utyaavajxɨ. Majta maɨn, ca'anacan mu huiiraacɨ, mamuámua'avijmá'a, meti'ipuéiti'ihuajmá'a. Matɨ'ɨj mi huatauruu. 17Majta ɨ maj maun e'echajca'a maujna Efeso, naijmi'i mu raamua'areeri'i a'ij tɨ ti'itɨ hua'uruu aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, majta ɨ mej seij chuejra'a japua e'ema'acan. Aɨj mu cɨn tyu'utatzɨn naijmi'i. Matɨ'ɨj mi rɨ'ɨ tiraata'a ɨ tavastara'a, aɨjna ɨ Jesús. 18Majta mui'itɨ ɨ mej tya'atzaahuate'e, aɨ mu u a'uva'aju'un mej huáujjujre'ete'en ti'itɨ cɨme'e tɨ a'ij pua'a een ɨ maj cɨn meri autyajturaa, ti'itɨ na'a ɨ mej a'ij pua'a huarɨj. 19Majta ɨ mej ti'ichyahuaara, u mu tyaja'araɨ'ɨpɨ ɨ tyu'ujyu'uxari. Aj mu mi tyu'utaij, meti'iseiraca ɨ tyaɨte. Matɨ'ɨj raate'itee a'achu tɨ na'a caj ti'inajchica'a aɨjna ɨ yu'uxari, ayaa pu ará'a a'achu cumu muaacua jetze vi'ira'a ɨ plaata. 20Ayaa pu ca'anin cɨn ti'ijnamuajra'acaa ɨ nyuucari tɨ jetzen ra'axa ɨ tavastara'a, ajta meyee, asta nainjapua mu raamua'areeri'i. 21Tɨ'ɨj ayan tyu'urɨj. Tɨ'ɨqui Pablo raaxa'apɨ'ɨntare tɨ i u huaja'uva'amuaare aujna Macedonia, ajta aujna Acaya, ajta tɨ'ij anna á'ume'en u Jerusalén. Ajta tɨ nu'u, anna huaja'umuaaren anna Jerusalén, ruxe'eva'a pu nu'u a'ame tɨ aun á'ume'en aujna Roma. 22Aɨj pu cɨn hua'apuaca huataityaca'a ɨ maj ravaɨre'e, aɨjna ɨ Timuteeyu, ajta aɨjna ɨ Erasto mej mi á'ucɨɨnye aujna Macedonia. Ajta aɨn ɨ Pablo, au pu auche'e a'utyajturaa aujna u Asia. 23Ajna xɨcajra'a jetze, eihua mu huatanínyu'ucacuca'a ɨ tyaɨte maɨjna cɨme'e tɨ huataseijre ɨ hua'aye'ira ɨ mej tya'atzaahuate'e. 24Saɨj pu aɨn puéenya'a tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Demetrio. Aɨ pu chi'i ta'ahuaca tɨ cɨle'en tɨ plaata rumua'atɨ. Ayaa pu e'enye'en ta'ahuaacaa pu tɨj dioosi tɨ hua'achi'i. Ayaa pu antyahuaa aɨjna ɨ hua'adioj tɨcɨn Artemisa. Eihua pu hua'amue'itɨcɨ ɨ maj jamuan ti'imuara'acaa. 25Hua'ajsaɨj aɨme ɨ maj jamuan ti'imuara'acaa, ajta seica ɨ mej meyan che'eta mana'a ti'imuara'acaa ti'itɨj cɨme'e. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Múan tyetyaca, muan xu ramua'aree tyej tyamua'a naa ti'ijmue'itɨcɨ ɨ tumin tyaɨjna cɨme'e tyej ti'imɨjhuaca. 26Tyamua'a xu ti'ijmua'aree, sajta ranamua saɨjna ɨ Pablo, aɨ pu tyajá'uxajtan tɨ aɨme ɨ dioosi au ma e'eseijre'e u teyujta'a, tyetyaca mu hua'ata'ahuaca. Camu nu'u dioosi pɨrɨcɨ. Aɨj pu hui cɨn ari eihua hua'utyaamue'itɨ ɨ tyaɨte ɨ mej meyun ma'acan Efeso, ajta nainjapua aun tɨ huatacá'a tɨj na'a u Asia. 27’Eecan pu a'ij pua'a ti'iruure, a'ini ayaa pu hui tyu'utarɨ'ɨristari tyej eihua tyaja'uraini ɨ tyej cɨn ti'imɨjhuaca. Ajta aɨjna cɨme'e ɨ tatéyuu tɨ tzajta'an huiirajvee ɨ tadioj tɨ ve'e, aɨjna ɨ Artemisa, ayaa pu tyu'utarɨ'ɨristari maj hui cai che'e meyan ti'ijna'amiche'en. Majta, camu che'e raataxe'eve'esin ɨ tɨ ve'e aɨjna i diooj ɨ maj rana'amiche'e nainjapua aun tɨ huatacá'a tɨj na'a u Asia, ajta tɨj na'a iiyan chaanaca japua. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa. 28Matɨ'ɨj raanamuajri'i maɨjna, eecan mu huatanínyu'ucacuca'a. Ma'utyajhuii mej tyéjijhuajmá'a. Meyan tɨcɨn: ―Huapɨ'ɨ pu hui ve'e aɨjna ɨ Artemisa, Efeso tɨ e'ema'acan. 29Ca'anacan mu a'uvaɨjtzima'a. Matɨ'ɨj mi ruaachijma'a naijmi'i. Maun a'utyajrupi u teyujta'a. Matɨ'ɨj mi tyaɨte hua'uvívi'i aɨme ɨ maj hua'apua, aɨjna ɨ Gayo, ajta aɨjna ɨ Aristarco, ɨ maj Macedonia e'ema'acan. Aɨ mu á'ujhua'anya'a jamuan aɨjna ɨ Pablo. Matɨ'ɨj mi huaja'ujájpuaca'a aujna chi'ita a'u mej e'etyujsa'ɨrihua'a ɨ tyaɨte. 30Ajta aɨn ɨ Pablo, aɨ pu ayan ti'ijxe'eva'acaa tɨ ajta aɨn aun a'utyarute. Majta maɨn ɨ mej tya'atzaahuate'e camu tyu'uta'a tɨ utyarute. 31Majta seica ɨ mej tie'ijta aujna Asia, ɨ Pablo tɨ hue'ihuaara'a, aɨ mu meyan tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: ―Che'e nu'u cai a'utyaru'ipiche'en aujna chi'ita. 32Meenti aɨme ɨ tyaɨte, ayaa mu mauj titétejijhuajmá'a. Seica mu saɨque tí'itejijhuaca'a. Majta seica saɨque. Majta e'ita'a mu ará'axcaa ɨ maj cai ramua'areeraca'a a'ij mej een cɨn tyéjijhuajmá'a, majta camu ramua'areeraca'a a'ij mej een cɨn tyujsaɨj. 33Majta maɨn ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, seica mu meyan ca'anijra'a mu ayan tiraata'a tɨ maɨjna ɨ Alejandro tɨ tihua'uta'ixaate'en ɨ tyaɨte. Matɨ'ɨj mi seica ayauutáxɨ a'u maj a'avé'enyejnye'e ɨ tyaɨte. Majta seica meyan tira'araajee a'ij tɨ ye'i huarɨni. Ajta aɨn ɨ Alejandro, aɨ pu rumuajca'a cɨn hua'uta'ijmɨjri'i maj cai che'e ti'ixajta. Aɨ pu ayan ti'ijxe'eva'acaa tɨ hua'a japua huatanyuuni aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan. 34Ma majta ɨ tyaɨte, matɨ'ɨj raamua'areeri'i tɨ aɨn Israel jetze ajtyama'acan, naijmi'i mu jijhuaca'a a'achu cumu hua'apua hora. Meyan tɨcɨn: ―Huapɨ'ɨ pu ve'e, aɨjna ɨ Artemisa tɨ Efeso e'ema'acan. 35Ajta aɨn ɨ ti'iyu'uxaca, aɨ pu xaa hua'uta'ijmɨjri'i maj nu'u cai che'e ti'ixajta. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa ɨ tyaɨte tɨcɨn: ―Muan tyetyaca, Efeso sej e'ema'acan, naijmi'i ɨ tyaɨte ɨ maj iiyan chaanaca japua seijre'e, naijmi'i mu hui ramua'aree tyaj ityan antitamua'aree taɨjna cɨme'e tyaj ráachaɨn ɨ teyuu tɨ tzajta'an urajca ɨ diooj tɨ ve'e, aɨjna ɨ Artemisa, ajta aɨjna ɨ tetej tɨ u e'icajve u tajapua. 36Capu a'ij ti'irɨ'ɨri tɨ a'atɨ ra'axaahuari'ira aɨjna. Xaatapuá'ajta mɨ sej tyéjijhua. Caxu hui ti'itɨj mua'aree a'ij sej ti'itɨj ruure. 37’Muan xu ya huave'evi'itɨ saɨme ɨ tyetyaca iiyu chi'ita, saɨjna ɨ Gayo, sajta saɨjna ɨ Aristarco. Majta maɨn, camu hui a'anaj tyu'unáhua u teyujta'a, camu majta a'ij pua'a ti'ixa ɨ tadioj jemi. 38’Tɨ pua'a hui aɨn Demetrio, majta ɨ maj jamuan ti'imuare'e, tɨ pua'a a'atɨ huá'ajaaxaijvi'ira, tya'antacuuni aujna ɨ jueesi mej e'iraati. Miche'e maɨn maun a'ahuaujnyuuste'en. 39Ajta tɨ pua'a muan ti'itɨj cɨn setyu'ujchaɨra'a, rujɨɨmua'a xu raaxa'apɨ'ɨntare'en a'ij tɨ ti'itɨj cɨn ti'ita'aca ɨ yu'uxari jetze. 40Ayajna tyatɨj een, ayaa pu hui tyu'utacɨ'ɨpe mej tejmi jetze tya'ujpuá'ajte'en maɨjna cɨme'e, a'ij tyaj ti'itɨj huáruu iiya chajta'a tyej teyan ti'ita'ɨtziite'e. Tɨ pua'a meyan maɨjna cɨn tejmi jetze tya'ujpuá'ajte'en, capu ti'itɨ ma'a a'ahua'a tyej teyan tyu'uta'an ɨ maj cɨn taatatuaani.―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna tɨ ti'iyu'uxaca. 41Tɨ'ɨj antipua'araca'a tɨ ti'ixa, aɨ pu hue'iré'ityaca'a ɨ tyaɨte.

will be added

X\