Los Hechos 17

1Matɨ'ɨj mi maun a'uré'enye aujna chajta'a tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Anfípolis, ajta tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Apolonia. Aj mu míjtá'ij maun a'ará'a chajta'a tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Tesalónica a'u tɨ hua'ateyuu e'eseijre'e aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan. 2Tɨj na'a ti'ijrɨ'ɨrajcaa aɨjna ɨ Pablo. Au pu a'utyajrupi hua'ateyujta'a a'anaj tɨ ayan tyaja'ure'enye aɨjna xɨcajra'a jetze matɨ'ɨj pua'a rusa'upi. Hueica iteeri tzajta'a pu tihua'uta'ixaa ɨ yu'uxari jetze. 3Ayaa pu tihue'ixaatya'acaa tɨ ayan tyu'ujxe'eva'acaa tɨ aɨn rajpueijtzi a'ara'ani aɨjna ɨ tɨ nu'u Dioj an yá'ujra ɨ ɨpuari japua. Ajta, nu'u tɨ'ɨj huamɨ'ɨn, ayaa pu tyu'ujxe'eva'acaa tɨ huatarun ajtahua'a hua'a tzajta'a ɨ mɨ'ɨchite. Ayaa pu tihue'ixaatya'acaa tɨcɨn: ―Aɨjna ɨ Jesús, aɨ pu hui aɨn pueen ɨ tɨ Dioj an yá'ujra ɨ ɨpuari japua. 4Matɨ'ɨj mi seica rá'antzaahua ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan. Aj mu mi hua'ajaahua maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas, majta mu eihua tya'antzaahua ɨ maj maɨn pueen ɨ griego ɨ maj rana'amiche'e ɨ Dioj, majta mui'itɨ ɨ juuca ɨ maj eitze'e ruxe'eve'e ɨ chajta'ana. 5Majta aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, eecan mu hua'anchueere. Aɨj mu cɨn hua'ajsaɨ seica ɨ maj a'ij pua'a ti'ityetyaɨte ɨ maj á'ujhua'anya'a ajna a'ahua'a a'u maj tyaja'atuáj mua'aye'i. Aj mu mi ca'anijra'a hua'uta'a ɨ tyaɨte mej mi huataninyu'ucacun. Eecan pu a'ij pua'a tyuju'utyaarɨ aujna ɨ chajta'a. Aj mu mi maun a'uju'un Jasón tɨ e'eche. Aɨme mu mi huáhuau ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas, mej mi hue'iravi'itɨn, majta tyu'utatuiire'en ɨ tyaɨte jemi. 6Ma majta, camu huá'utyau aɨme ɨ maj hua'apua; seica mu huatyau. Aɨj mu cɨn aɨme a'ujájpuaca'a maɨjna ɨ Jasón, majta seica ɨ ihuaamua'ame'en. Aɨ mu me huaja'ujájpuaca'a aɨme jemi ɨ mej ti'itɨj cɨn títyatatí. Majta antijíihua meyan tɨcɨn: ―Maijna i tyetyaca i maj hua'ajaaxaijte'e nainjapua ɨ tyaɨte ɨ chaanaca japua, aɨj mu cɨn majta meri meyan a'uva'aju'un. 7Ajta aijna i Jasón, ai pu hui hua'ancure'evi'itɨ ɨ ruche. Camu tya'aste ɨ ye'ira jetze ɨ tɨ tyu'utaijtaca'a aijna ɨ ta rey, aijna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn César. Ayaa mu ti'ixa tɨ nu'u hui saɨj aɨn pueen ɨ rey, aɨjna ɨ a'atɨ tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Jesús.―Ayaa mu tyu'utaxajtaca'a aɨme ɨ mej a'ij pua'a ti'ityetyaɨte. 8Matɨ'ɨj aɨme huanamuajri'i, eecan pu a'ij pua'a hua'uta'a ɨ hua'a tzajta'a ɨ tyaɨte, majta ɨ maj ti'itɨj cɨn títyatatí. 9Aj pu i aɨn ɨ Jasón, majta maɨjna ɨ seica, tumin mu tyu'uta'a aɨme jemi ɨ mej títyatatí mej mi hua'utatuaani cai che'e meyan hua'aruuraa matɨj hua'uruu u maj huaja'uvá'ajajpuaca'a. Majta aɨme ɨ mej títyatatí, aɨ mu hua'utatuaa. 10Matɨ'ɨj mi maɨn hua'ihuaamua'a ca'anacan hua'utaityaca'a maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas maj á'ucɨɨnye tɨca'ari tzajta'a ajna a'ahua'a chajta'a tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Berea. Cɨme'en mu'u maun a'ará'a, aj mu mi a'utyajrupi hua'ateyujta'a aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan. 11Aɨme ɨ mej Berea e'eche, eitze'e mu rɨ'ɨ naa tihua'ajeevacaa macai aɨme ɨ mej Tesalónica a'uchaatɨma'acaa. Naa mu rɨ'ɨ tira'ancura'a ɨ nyuucari. Tɨ'ɨj pu na'a nain xɨcaj tzajta'a, aɨ mu rahuauca'a ɨ yu'uxari jetze mej mi raamua'aree tɨ pua'a ayan ti'ayajna nusu cai a'ij tɨ tí'ixajtacaa aɨjna ɨ Pablo. 12Aɨj mu cɨn mui'itɨ tya'antzaahua, majta mui'itɨ ɨ maj aɨme jetze ajtyama'acan ɨ griego, aɨ mu majta tya'antzaahua, ɨ ma juuca ɨ maj rɨ'ɨ huajá'useijracaa tyamua'a naa. Ayaa mu che'eta mana'a tya'antzaahua ɨ tyetyaca. 13Majta aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, aɨme ɨ mej Tesalónica e'echajcaa, matɨ'ɨj raamua'areeri'i tɨ aɨn Pablo tihue'ixaa ɨ nyuucari tɨ jetzen ra'axa ɨ Dioj aujna Berea, matɨ'ɨj mi maun á'uju'un. Aɨ mu majta ca'anijra'a hua'uta'a ɨ tyaɨte mej mi hua'utajaaxaijvi'i. Eecan mu huá'anyu'ucastya'acaa. 14Majta maɨn ɨ hue'ihuaamua'a, aɨ mu cai a'atee; e'eyan mu raataityaca'a tɨ Pablo a'ura'ani aujna ta'avastɨmee ɨ jaj tɨ ve'e. Majta maɨn ɨ Silas, ajta ɨ Timuteeyu, aɨ mu a'utyajturaa aujna u Berea. 15Majta ɨ maj Pablo jamuan a'ucɨj, aɨ mu ya'uvi'itɨ chajta'a jetze tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Atenas. Majta e'eyan huara'acɨ. Mahua'utaitaca'a maɨjna ɨ Silas, majta maɨjna ɨ Timuteeyu maj nu'u tyujsaɨre'en ca'anacan. 16Tɨ'ɨj Pablo auche'e hua'achu'eva'acaa aujna Atenas, eecan pu tinyu'ucaca'a ɨ rujetze aɨjna cɨme'e tɨ hua'useij ɨ hua'a dioosi ɨ ma a e'ere'etya'acaa nain japua aujna chajta'ana. 17Aɨj pu cɨn aɨn Pablo tihue'ixaatya'acaa hua'a teyujta'a aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, ajta aɨme jemi ɨ griego ɨ maj Dioj na'amiche'e. Ajta tɨ'ɨj pɨ na'a nain tujca'ari tzajta'a, aɨ pu tihua'ixaatya'acaa aɨme ɨ maj maun a'utyáuuca'a ajna a'u maj tyaja'atu'araca. 18Meenti maun seica a'utyáuuca'a ɨ mej tyu'ujmua'ate a'ij mej ti'ixaxa'a aɨme ɨ mej ee epicúreos, majta seica ɨ mej tyu'ujmua'ate a'ij mej ti'ixaxa'a aɨme ɨ mej meyan huataujmua'a tɨcɨn estoicos. Matɨ'ɨj mi autyajhuii mej tyu'uxáj eihua. Matɨ'ɨj mi autyajhuii maj meyan tira'ixaate'en maɨjna. Ayaa mu seica ti'ixa tɨcɨn: ―¿A'ini hui ti'ixa mɨ tɨ eihua ti'ixa? Majta seica meyan ti'ixa tɨcɨn: ―Xuee ayan hui ti'ita'ixaate'e seij cɨme'e ɨ nyuucari tɨ seij jemi e'ema'acan ɨ Dioj. Ayaa mu tyu'utaxajtaca'a a'ini Pablo pu ayan tihue'ixaatya'acaa aɨjna cɨme'e ɨ Jesús, ajta aɨjna tɨ nu'u huatarú hua'a tzajta'a ɨ mɨ'ɨchite. 19Matɨ'ɨj mi ya'uvi'itɨ anna a'u maj e'etyujsa'ɨrihua'a jɨri japua tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Areópago. Ayaa mu tiraataihua'uri'i tɨcɨn: ―¿Ni rɨ'ɨri tyaj ityan raamua'aree mɨ paj hui jajcuacan cɨn ti'itamua'ate? 20¿A'ini peti'ita'ixaate'e ti'itɨj cɨme'e tyaj cai yau'ite, tyaj cai a'anaj raanamuajri'i? Ayaa tu hui ti'ijxe'eve'e tyaj raamua'aree a'ij tɨ huataujmua'a aɨjna ɨ nyuucari. 21Ayaa mu aɨjna cɨn tiraataihua'uri'i, a'ini naijmi'i ɨ maj Atenas e'ema'acan, majta ɨ mej seij chuejra'a japua e'ema'acan ɨ mej meri maun a'uchaatɨme aujna Atenas, camu maa ti'itɨ avá'amua'areeracaa. Aɨ mu'u pɨ namuajraca'a ɨ tɨ jajcuacan cɨn tihue'ixaatya'acaa ɨ nyuucari. 22Aj pu i Pablo huatyeechaxɨ e'ita'a hua'a tzajta'a ɨ mej e'etyujsaɨra'acaa aujna Areópago. Ayan tɨcɨn: ―Muan mɨ saj tyetyaca, Atenas saj e'ema'acan, nain nu cɨn ti'iseij sej eihua hua'achue'eve'e ɨ rudiojtyamua'a. 23Ayaa nu hui tyaja'amue'ixaate'e a'ini nyatɨ'ɨj á'ucha'acanya'a nyahua'aseijraca'a a'u tɨ na'a sej ya'utyechajtza seij ɨ a'amua dioosi. Seij nu huaseij ɨpuari japua tɨ jetzen te'eyu'usi'i ayan tɨcɨn: “Tyej rɨ'ɨ tiraata'an ɨ Dioj tyaj cai ramua'ate.” Aijna saj cai ramua'ate, rɨ'ɨ xu tirata'aca. Aij nu xaa cɨn neyan tyajamuaata'ixaate'esin. 24’Aɨjna ɨ Dioj tɨ raatyataahuaca'a i chaanaca tyaj japuan seijre'e, ajta nain cɨme'e tɨ ayan ti'iseijre'e, ai pu hui aɨn pueen ɨ tɨ tie'ijta naijmi'ique'e u tajapua, ajta naijmi'ique'e iiyan chaanaca japua. Capu ayun che ɨ Dioj iiyu teyujta'a ɨ maj rá'ajtaahuaca'a ɨ tyetyaca. 25Capu ayan tyu'ujxe'eve'e maj raatyavaɨre'en ti'itɨj cɨme'e tɨ tira'aturaate'e a'ini aɨ pu rusaɨj hua'ata'aca naijmi'ica ɨ tyetyaca maj ruuri mua'ara'ani, maj ucajyaatɨye'ican, ajta hua'ata'aca naijmi'ica tɨj na'a ti'itɨ tɨ hua'aturaate'e. 26’Ayaa pu Dioj raaruu mej seij jetze huanyej ɨ tyaata'a naijmi'i ɨ tyaɨte mej mi nain japua seijre'e iiyan chaanaca japua. Ajta, aɨ pu hui raaxa'apɨ'ɨntare a'achu maj á'atɨjtɨ'ɨren, ajta a'u maj a'uchaatɨme'eni. 27Ayaa pu Dioj aɨjna cɨn huarɨj mej mi raahuauni maɨjna, mej mi meyan eenye'eque'e raatyauuni. Me ajta aɨn, capu a'achu a'ɨmɨ me'e e'eseijre'e ityejmi jemi. 28’Ayaa pu'u na'a ti'en a'ini aɨj tu jetze ruuri ɨ Dioj, tyej ti teyan e'enya'a me tya'ujhua'anye'en, tyej ti teyan huatyauuca. Majta maɨn ɨ mej tí'ichuicaca muejmi tzajta'a, seica mu majta meyan che'eta mana'a tyu'utaxajtaca'a a'ij nyej inyaa tyaja'amue'ixaate'e. Majta meyan tɨcɨn: “Tyan tu tyajta yaujmua'ame'en pueen ɨ Dioj.” 29’A'ini tyan tu yaujmua'ame'en pueen ɨ Dioj, capu hui ayan tiraavijte'e tyej teyan ti'imuajca tɨ Dioj ayan een tɨj ti'itɨ tɨ taavijhua ooro cɨme'e, nusu i plaata cɨme'e, nusu tetej cɨme'e. Capu ayan een tɨj ti'itɨ ɨ maj raatyataahuaca'a ɨ tyaɨte a'ij mej ye'i tirajtyau maɨjna cɨme'e ɨ rumua'atziira'a. 30- 31’A'anajɨmɨ, camu ramua'areeraca'a ɨ tyaɨte a'ij tɨ ti'ijxe'eve'e ɨ Dioj tɨj na'a tɨ yu e'ire'enye. Ajta aɨn ɨ Dioj, capu a'anaj hua'uxɨjte ajna'ɨmɨ. Ma ajta, ijii pu xaa, aɨ pu ti'ihue'ijte'e naijmi'ique'e maj nu'u saɨque tyu'umua'ati ɨ tyaɨte, aɨjna cɨme'e, tɨ Dioj ari ayan tiraaxa'apɨ'ɨntarej seij xɨcajra'a jetze tɨ jetzen hua'uxɨjte'en naijmi'ica ɨ maj yan huachaatɨme iiyan i chaanaca japua. Aɨ pu hui hua'axɨjte'en aɨjna ɨ a'atɨ tɨ Dioj ra'antihuau. Dioj pu ari hua'utaseijra naijmi'ica ɨ tyaɨte tɨ ayan ti'ayajna aɨjna cɨme'e tɨ ra'ajjáj hua'a tzajta'a ɨ mɨ'ɨchite aɨjna ɨ a'atɨ.―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Pablo. 32Matɨ'ɨj raanamuajri'i tɨ Dioj ra'ajjáj ɨ mɨ'ɨchite tzajta'a aɨjna ɨ Jesús, seica mu ra'axaahuari'iracaa. Majta seica meyan tɨcɨn: ―Ayaa tu ti'ijxe'eve'e paj pajtahua'a tita'ixaate'en paɨjna cɨme'e. 33Aj pu i ajtaraa ɨ Pablo hua'a jetze. 34Aru mauche'e mu seica ɨ tyaɨte á'ujhua'anya'a jamuan, mara'antzaahua micu. Ai mu aɨn pueen, ɨ maj hua'a tzajta'a a'utyáuuca'a aɨjna ɨ Dionisio, ɨ tɨ hua'a jetze ajtyama'acantacaa aujna Areópago, ajta seij ɨ jɨita'a tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Dámaris, majta seica mu majta tya'antzaahua.

will be added

X\