San Marcos 14

1Pu'uri tɨ́n a'ájna teja'uré'enejsime'eca matɨ́'ɨj pua'a tí'iyestehua'a me'ɨ́jna jɨme'e cáne'axɨ mej huá'acui'ini, majta mej pan cua'aca tɨ caí levadura ranaxca. Ayee pu té'aturaaca'a hua'apua xɨcaj. Majta me'ɨ́n ɨ́ mej tíhua'u'aíjte'e teyujta'a, majta a'ɨ́ɨme ɨ́ mej té'eyu'uxaca, a'ɨ́ɨ mú tihuaúrixaa a'ij mej ye'í avíitzi jɨ́n tiraatéevi'i ɨ́ Jesús mej mi raajé'ica. 2Ayee mú tí'iruixaate'eca'a tɨjɨ́n: ―Ijii catu raatévi'ira. Aj tu ti tiyen rɨni matɨ́'ɨj tiú'uyesten ɨ́ teɨte. Tɨ́ pua'a tiyen huárɨni íjii, ayée tu hua'utájaaxɨejte'esin ɨ́ teɨte. Aj mú mi huataníniu'ucacu téjmi jemi. A'ɨ́j pu jɨ́n tamuárɨ'eriste'e a'ame tɨ pua'a teraatéevi'i te'a'ájna. ―Ayee mú tiu'utaxájtaca'a. 3Meenti a'ɨ́ɨn ɨ́ Jesús, a'ujna a'utéveeca'a u Betania. A'uu pu a'utéveeca'a a'u tɨ é'eche a'ɨ́jna ɨ́ ja'atɨ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Simón. A'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een ɨ́ mej miyen ratamuá'amua tɨjɨ́n Tɨ́ tineájxɨ huá'ire'ara'an jetze ɨ́ atzaj. Tɨ́'ɨj a'ɨ́ɨn Jesús huatecaíca meesa jetze, seɨj pu ave'eré'ene. 'Ɨ́ita'a pu pú'een a'ɨ́jna. A'ɨ́ pu limeeta huajáasime'e rumuájca'a jetze. Huíjpitica'a a'ɨ́jna ɨ́ ti'itɨ́. Tetej limeetajra'a pu pu'eene'e. Ajta aceite pu avé'ejɨsti, nardu jetze tɨ me'ecan, ti'itɨ́ tu'upi. Naa pu teáarɨ́'e a'ɨ́jna ɨ́ aceite, ajta jeíhua tí'ijnajche. Aj pu i a'ɨ́ɨn ɨ́ 'ɨ́ita'a, ra'antítapua a'ɨ́jna ɨ́ limeeta. Tɨ́'ɨj jí án yá'ajtuaa a'ɨ́jna ɨ́ aceite mu'úutze'en a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. 4Aj mú mi seica ɨ́ mej a'uté'uuca'a a'ujna, a'ɨ́ɨ mú huataníniu'ucacuca'a me'ɨ́jna jemi ɨ́ 'ɨ́ita'a. Ayee mú tí'iruixaate'eca'a tɨjɨ́n: ―¿A'iné een jɨ́n huaújhuajcaca'a amɨ́jna ɨ́ aceite tɨ i'icáujmeijra? 5I'irɨ'ɨriistaca'a pu mej ráatuaanijche'en mej mi raamuá'itɨnche'e a'achú caj huaíca cientos tumin na'ari jaítze'e, tɨ́'ɨj ii tiu'utévaɨre'enche'e ɨ́ tumin mej hua'utévaɨre'en ɨ́ mej caí a'ij tí'ijviicua'i. ―Yee mú tiu'utaxájtaca'a. Aj mú mi raatájaaxɨejvi'iri'i a'ɨ́jna ɨ́ 'ɨ́ita'a. 6Tɨ́'ɨj jí Jesús ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―Xaatapuá'ajta sej níniu'ucacu. ¿A'iné een jɨ́n já'ita'a xu'uráninei? A'íjna tɨ jɨ́me'en ayén náaruu mɨ 'ɨ́ita'a, temua'a pu naa xɨ́'epɨ'ɨn huarɨ́j. 7Ayee nu tejá'amua'ixaate'e. A'ɨ́ɨme ɨ́ mej caí a'ij tí'ijviicua'i, a'ɨ́ɨ mú mú'ejmi jemi seíire'e muá'aju'u tɨ́j na'a rusén jɨme'e. Ja'anáj tɨ na'a pu'i í'irɨ'ɨriista a'ame sej hua'utévaɨre'en tɨ pua'a siyen tí'ijxe'eve'e. Mɨ́ ajta inee, canu ché'e mú'ejmi jemi seíire'e na'ame. 8’A'ijna i 'ɨ́ita'a, ayée pu huarɨ́j a'achú tɨ caj tiu'utárɨ'ɨristareca'a ɨ́ jemin. Nej caí xɨ huamɨ́'ɨ, a'ɨ́ɨ pu amuacaí necámeijri'i ineetzi matɨ́j tí'ijrɨ'ɨre tɨ pua'a ja'atɨ́ huámɨ'ɨni. 9Ayej xaa ne'u ti'ayajna, ayée nu tejá'amua'ixaate'e, a'u tɨ na'a mej tihua'utá'ixaate'en ɨ́ teɨte niuucajtze'en ɨ́ Dios, naíjmi'icɨ'e íiyen chaanaca japua, a'ɨ́ɨ mú majta huataxájta a'ij tɨ huarɨ́j a'íjna i 'ɨ́ita'a mej mi jeíhua ra'utámua'aree. 10Ajta seɨ́j ajtáraa a'u mej a'uté'uuca'a ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan hua'apua ará'ase. Ayee pu ántehuaa tɨjɨ́n Judás Iscariotes. A'ɨ́ pu a'ɨ́ɨn pú'een a'ɨ́jna tɨ Jesús jetze ajtéme'ecan. Ayee pu een jɨ́n ajtáraa tɨ i avíitzi jɨ́n tejá'uxa huá'a jamuan ɨ́ mej te'áijta teyujta'a. Raxɨ́'eve'eca'a mej naíjmi'i raaxɨ́'epɨ'ɨntare'en a'ij mej ye'í huárɨni tɨ i a'ɨ́ɨn hua'utátuiire'en ɨ́ Jesús. 11Matɨ́'ɨj me'ɨ́n huánamuajri'i, jé'ecan pu rɨ́'ɨ hua'utá'a. Aj mú mi te'ataújratziiri'i mej mi tiraanájchite'en a'ɨ́jna ɨ́ Judás. Tɨ́'ɨj jí á'uraa. Tɨ́'ɨj ji raachú'eve ja'anáj tɨ í'irɨ'ɨri tɨ́'ij hua'utátuiire'en a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. 12Tɨ́'ɨj jí teja'uré'ene a'ɨ́jna xɨcájra'a jetze, ɨ́ mej jetzen pan cua'aca tɨ caí cu'usti, ajta a'ɨ́jna xɨcájra'a mej jetzen mehuá'amuaɨ'ɨvajtacare'e ɨ́ cáne'axɨ. A'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een ɨ́ tɨ á'amuajca'a ɨ́ mej tí'iyeste. Majta me'ɨ́n ɨ́ mej jamuan á'ujujhua'ane'en, a'ɨ́ɨ mú mi miyen tiraata'íhua'uri'i ɨ́ ɨ́ Jesus tɨjɨ́n: ―¿A'uné jetze mua'aráanajche tej á'uju'un tej ti rɨ́'ɨ tejá'uruuren te'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ pan tej ráacua'ani, tej ti ra'utámua'aree a'ij tɨ titáacha'ɨɨ ɨ́ Dios, a'ɨ́jna xɨcájra'a jetze tɨ huá'ucuii ɨ́ huá'ayaujmua'a ɨ́ mej amuáatée huanúnu'ihuaca'a? 13Tɨ́'ɨj jí hua'apuaca huata'íteca'a mej jamuan á'ujujhua'ane'en. Ayen tihuá'a'ixaate'e tɨjɨ́n: ―Sericu a'ájna chajta'a. Aa xu ja'atɨ́ é'eteuni tɨ xa'ari huátɨsin, jaj tu'urájmuaa. Aj xu si jamuan á'uju'un. 14A'u tɨ a'ɨ́ɨn a'uteáruti, a'ájna xu ráahuauni chi'ira'an jetze ɨ́ ja'atɨ. Aj xu si siyen tiraata'ixaate'en ayén tɨjɨ́n: “Yee pu ti'ixa a'ɨ́jna ɨ́ Maeestru yee: ¿A'uné ne'atá'aca nej tzajta'an tiú'ucua'ani huá'a jamuan ɨ́ neteɨ́testemua'a?” Seajta siyen: “Teta'aj ra'utámua'aree a'ɨ́jna xɨcájra'a jetze matɨ́'ɨj huácuii ɨ́ huá'ayaujmua'a ɨ́ mej amuáatée huanúnu'ihuaca'a.” Ayee xu tiraatá'ixaate'esin. 15Tɨ́'ɨj jí a'ɨ́ɨn hui amuaataseíjrate'esin ánɨmua tɨ rujapua tive'éjme cuaartu tɨ ve'ée. Pu'uri rɨ́'ɨ tiú'uruu temua'a naa. A'uu xu si rɨ́'ɨ te'uhuáruuren ɨ́ tej ráacua'ani ɨ́ pan. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. 16Matɨ́'ɨj mi u á'uju'u ɨ́ mej hua'apua. Ayee pu teja'uré'ene naíjmi'i tɨ tihua'utá'ixaa ɨ́ Jesús. Aj mú mi rɨ́'ɨ ráaru ɨ́ mej ráacua'ani mej mi ra'utámua'aree a'ɨ́jna xɨcájra'a jetze tɨ Dios huá'ucha'ɨj. 17Tɨ́'ɨj ari huachúmua'ancaa, aj pu i a'uteájrupi u chi'ita ɨ́ Jesús, majta ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan hua'apua ará'ase. 18Matɨ́'ɨj meri tí'icua'acaa meesa japua, aj pu i Jesús ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu xaa ne'u tejá'amua'ixaate'e. Seɨ́j tɨ a'amua jetze ajtéme'ecan mú'een mɨ sej tí'icua'a ne jamuan, a'ɨ́jna ɨ́ ja'atɨ, a'ɨ́ɨ pu neetzi jɨme'e tiu'utátuiire'esin huá'a jemi ɨ́ mej te'áijta teyujta'a. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa. 19Tɨ́'ɨj jí utéevatzɨ́ ɨ́ huá'a tzajta'a. Aj mú mi autéjhuii mej raata'íhua'u me'ɨ́jna ɨ́ Jesús, seɨ́j ajta seɨ́j. Miyen tɨjɨ́n: ―¿A'ataani pú'een? ¿Ni qui inee? Ajtahua'a seɨ́j ayén tɨjɨ́n: ―¿A'ataani, ca'ɨ́n inee? 20Aj pu i ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―A'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een, ɨ́ seɨ́j ɨ́ sej tamuáamuata'a japuan hua'apua ará'ase. A'ii pu pan cua'a a'íjna jetze i tuxa'a ne jamuan. 21Ayej xaa ne'u ti'ayajna. Ayee pu teja'uré'enejsin ineetzi jemi nej neajta ɨ́ teáata'a jetze airáane a'ij tɨ ye'í té'eyu'usi'i ɨ́ yu'uxari jetze. ’Mɨ́ ajta, a'ɨ́jna tɨ nejɨ́me'en tiu'utátuiire'esin huá'a jemi, ayée nu tejá'amua'ixaate'e, a'ii pu huápɨ'ɨ rajpuaíjtzi a'ame. Jaítze'e pu raatévaɨre'enche'e tɨ caí nú'ihuaache'e. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa. 22Maúche'e mú tí'icua'acaa. Aj pu i Jesús pan tɨ́'ɨj. Aj pu i rɨ́'ɨ tiu'utá'a ɨ́ Dios jemi, ajta ra'antítaaraxɨ, a'ɨ́ɨ pu hua'uré'e'ɨ'ɨpɨ'ɨ. Ayen tɨjɨ́n: ―Xáacua'a. A'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een i nehuá'ira'a. 23Ajta á'iyen vaasu tijáj. Ajta rɨ́'ɨ tiu'utá'a ɨ́ Dios jemi, a'ɨ́ɨ pu ajta hua'uré'ijte. Naíjmi'i mú ra'anti'í ɨ́ jaj ɨ́ vaasu jetze. 24Ajta ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―A'ijna tɨ urajmuaa i vaasu tzajta'a, a'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een i nexuure'e ɨ́ nej ra'iráxɨre'esin nej ni hua'utévaɨre'en mu'iicáca jemi, ajta tɨ ij Dios ra'antipuá'ajte'en ɨ́ tɨ jéjcuacan jɨ́n te'ataújratziiri'i ruseɨ́j a'ɨ́mej jemi tɨ a'ɨ́ɨn tihua'utá'uuni'i. 25’Ayee nu tejá'amua'ixaate'e. Ayej xaa ne'u ti'ayajna. Ijii, canu ché'e ra'antí'isin a'íjna i uuva já'ara'a. Mɨ́ ajta, a'ɨ́jna xɨcájra'a jetze tɨ́'ɨj Dios avéura'ate'e nainjapua ɨ́ chaanaca, a'ájna xɨcájra'a jetze nu xaa ra'antí'isin jéjcuacan jɨme'e ɨ́ já'ara'ara'an ɨ́ uuva. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa. 26Matɨ́'ɨj mi seɨj tiu'utáchuiicaca'a chuiicari ɨ́ mej jɨ́n rɨ́'ɨ tiraatá'an ɨ́ Dios. Matɨ́'ɨj mi a'ucɨ́j. Aj mú me'uun a'ará'a Aceituunajemi, jɨrí tɨ a'utacá'a. 27Aj pu i Jesús ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu té'eyu'usi'i ɨ́ yu'uxari jetze tɨ Dios ayén tiu'utaxájtaca'a tɨjɨ́n: “Nee nu i nej i'i Dios, a'ɨ́j nu jé'icatan ɨ́ tɨ cáne'axɨ tiseíj. Majta a'ucɨ́jxɨ'ɨsin ɨ́ cáne'axɨ.” Yee pu'u té'eyu'usi'i. Ayee pu tí'ineruuren ineetzi. Seajta mú'een, setiu'utatévi'ira'ata ineetzi jemi. Aj xu si a'ucɨ́jxɨ'ɨsin cumu ɨ́ cáne'axɨ tɨ caí ja'atɨ́ huá'ajye'emua. 28Mɨ́ neajta inee, netɨ́'ɨj huatarún, áa nu a'umé'e na'ame a'ájna Galilea. Amuacaí nu ne'uun ará'aiixa. Seajta á'iyen mú'een. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. 29Aj pu i a'ɨ́ɨn Pedro ayén tiraata'ixaa tɨjɨ́n: ―Capu amɨ́n tɨ pua'a metiu'utatévi'ira'ata mɨ seica mú'eetzi jemi. Canu niyen rɨni inee. 30Aj pu i Jesús ayén tiraata'ixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tí'imua'ixaate'e. Ayee pu té'eme íjii tɨ́ca'a, tɨ caí xɨ huajíjhua'a ɨ́ tecuaara'i, huaíca pej piyen tiu'itéhua'ita tɨjɨ́n pecáj nemua'ate. 31Mɨ́ ajta a'ɨ́ɨn Pedro, ca'anín pu jɨ́n ayén tiraata'ixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ pua'a ayén tiú'ujxe'eve'e nej huámɨ'ɨni á jamuan, canu cui'i niyen tihua'utá'ixaate'esin yee canu muamua'ate. ―Yee pu'u tiu'utaxájtaca'a. Majta ɨ́ seica, ayée mú che'atá tí'ixajtaca'a seɨj ajta seɨj a'ij tɨ Pedro tí'ixajtaca'a. 32Matɨ́'ɨj mi a'ucɨ́j. Aa mú a'ará'a huastari tzajta'a, cɨyej tɨ e'eré'evee tɨ ayén téja'arájtehuaa tɨjɨ́n Getsemaní. Aj pu i Jesús ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―Xa'ujrá'asi mú'een iiyecuí, meenti nee, neraatéhuauusin ɨ́ Dios jemi. 33Tɨ́'ɨj i á aúurupi. A'ɨ́mej pu a'uví'itɨ́ a'ɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta ɨ́ Jacobo, ajta a'ɨ́jna ɨ́ Juan. Tɨ́'ɨj jí a'ij pua'a ru'uhuatá'a ɨ́ tzajta'an. Jé'ecan pu uhuateújxɨemɨste ɨ́ ru tzajta'a. 34Aj pu i ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―A'ij pu pua'a ne'ase, huápɨ'ɨ. Xɨee nej cuj mɨ'ɨni. Yee xu huateáturan mú'een íiye. Seuche'e atanéjne'eri. ―Ayee pu'u tihua'utá'ixaa. 35Tɨ́'ɨj jí a'irájraa a'atzu 'á'ayee. Aj pu i aicaújtutzi á chuaata'a. Rájhuaviiri'i ɨ́ Dios tɨ pua'a nu'u í'irɨ'ɨristan tɨ caí ayén teja'uré'enen a'ɨ́jna xɨcájra'a tɨ nu'u jetzen tirajpuaíitzi á'ara'ani. 36Ayee pu a'ɨ́ɨn tirájhuaviiri'i tɨjɨ́n: ―Dios, ɨ́ pej niyá'upua pú'een. Naíjmi'i pu í'irɨ'ɨri mú'eetzi jemi. Tɨ́ pua'a peti'itá'acare'en tɨ caí náacɨ'ɨti a'íjna tɨ a'ij pua'a een nej jɨ́n rajpuaíitzi na'ame. Aru tɨ pua'a í'irɨ'ɨristan, ché'e caí ayén teja'uré'enineica'an netɨ́j tí'ijxe'eve'e inee, sino patɨ́j mú'ee tí'ijxe'eve'e. ―Yee pu'u. 37Aj pu ijtá'i u ya'uvé'eme. Aa pu a'ará'a a'u mej a'uté'uuca'a ɨ́ mej jamuan á'ujujhua'ane'e. Mu'uri í'icu'utzuca'a. Aj pu i hua'ujɨ́ste a'ɨ́ɨme. Tɨ́'ɨj jí ayén tiraata'ixaa ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―Simón, ¿ni pecáj té'eviicua'i pej atáneere a'atzu caj sei hora? 38Seuche'e atanéjne'eri. Seajta raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi tɨ ij caí tejamuáacɨ'ɨti ti'itɨ́ ɨ́ sej jɨ́n auteáturan ɨ́ Dios jemi. Ayee nu tejá'amua'ixaate'e. Rɨ́'ɨ xu títe'uhuateújca'anen ɨ́ ru tzajta'a. Mɨ́ ajta caí, capu á'amuaca'anisti'i sej atanéjne'eri. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa. 39Ajtahua'a pu á'ume. Ayee pu che'atá na'a tirájhuaviiri'i ɨ́ Dios tɨ caí rajpuaíjtzi á'ara'ani. 40Tɨ́'ɨj jí u a'uvé'emej. Ajtahua'a pu huá'uteu mecu'utzúca'a a'iné cutzi pu hua'amua'itɨ́jcɨ́ca'a jeíhua. Aj pu i Jesús hua'utajé. Capu a'ij huá'amitɨejte'eca'a a'ij mej ye'í tiraata'ixaate'en. 41Huaícaca tzajta'a, ajtahua'a pu á'ume. Ajtahua'a pɨ́ a'uré'eve tɨ pua'a meri'ijtáhua'a í'icu'utzu. Aj pu i ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni seuj í'icu'utzu? ¿Ni seújse'upe'e? Pu'uri aúche'e. Pu'uri a'ájna teja'uré'ene mej meri nejɨ́me'en tiu'utátuiire'esin, i nej neajta ɨ́ teáata'a jetze airáane, a'ɨ́mej jemi ɨ́ mej a'ij pua'a tí'iteteɨte. 42Xá'ajhuiixɨ'ɨ. Che'eré ticu. Pu'uri e'evé'eme a'ɨ́jna tɨ tiu'utátuiire'esin ineetzi jɨ́me'en a'ɨ́mej jemi ɨ́ mej te'áijta. 43Aúche'e pu ti'ixáataca'a a'ɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨ́'ɨj seɨ́j e'iré'ene tɨ a'ɨ́mej jetze ajtéme'ecan ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan hua'apua ará'ase. Judás pu ántehuaa. Jeíhua mú teɨte e'evé'eju'uca'a jamuan a'ɨ́jna ɨ́ Judás. Huá'aniuucajtze'e mú jɨ́n huajú'ucaa me'ɨ́jna ɨ́ mej te'áijta teyujta'a, majta me'ɨ́jna ɨ́ mej té'eyu'uxaca, majta me'ɨ́jna ɨ́ vaujsi. 44A'ɨ́jna ɨ́ Judás, tɨ hua'utátuiire'esin ɨ́ Jesús, a'ɨ́ɨ pu te'ataújratziiri'i a'ɨ́jna jɨme'e tɨ ayén huárɨni mej mi ráamua'aree ja'atɨ́ tɨ pɨ́rɨcɨ a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―A'ɨ́jna ɨ́ nej ru'itépɨ'ɨtze'e, ajta ɨ́ nej raatateújte'esin, a'ii pu a'ɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ. Setá'aj raatéevi'i, seajta ra'anján, amuajɨ́'ɨcɨ'ihuacan temua'a naa. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Judás. 45Jɨ́me'en pu'u a'ará'a, aj pu i ajteáxɨɨreca'a a'u tɨ a'utéveeca'a a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́'ɨj jí ayén tiraata'ixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru. A'ɨ́ pu ayén huataújseijrataca'a tɨ́j ɨ́ tɨ rajaahua a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―Maeestru. Ajta ru'itépɨ'ɨtze'e. 46Majta me'ɨ́n ɨ́ teɨte, a'ɨ́ɨ mú raatéevi'i. 47Seɨ́j pu ajta a'ájna huatéveeca'a. A'ɨ́ pu ruchun huíjcupi. Aj pu i ra'ajtaveíjcheca'a ɨ́ naxaira'an jetze ɨ́ tɨ ravaɨ́re'e a'ɨ́jna tɨ tíhua'u'aíjte'e ɨ́ mej tí'imɨjhuaca teyujta'a. A'ɨ́ pu tiraapuaíj. 48Tɨ́'ɨj jí Jesús ayén tihua'uta'íhua'uri'i a'ɨ́mej ɨ́ teɨte tɨjɨ́n: ―¿A'iné een jɨ́n yé sevé'eju'u? ¿A'iné sej si yé cɨyej ti'ivé'ɨ'ɨsin, seajta tepúusti'i chuumira'a? ¿Ni qui nahua'ari nej pú'een sej si siyen tinaateví'ira? 49Nain tújca'ari tzajta'a nu tejá'amuamua'atehua'a ná'aye'i a'ujna teyujta'a. Caxu ja'anáj naateevi'i a'ujna, a'iné ayée xu neruuren tɨ ij araúrasten a'ij tɨ ye'í té'eyu'usi'i ɨ́ yu'uxari jetze. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. 50Majta me'ɨ́n ɨ́ mej jamuan á'ujujhua'ane'e, a'ɨ́ɨ mú huataúruu. Aa mú yaúurɨe naími'i. 51Ajta seɨ́j pu raavájrajme'e cujta'an ɨ́ Jesús. Temuaij pu pú'een tɨ saavana jɨ́n a'iré'echejca'a tɨ jetzen a'iré'eca'itɨ́ cú'ucutzu. Seica ɨ́ teɨte mú raatéevi'i a'ɨ́jna ɨ́ temuaij. 52Ajta a'ɨ́ɨn, a'ɨ́ɨ pu a'iréujchui. A yaúuhua'axɨ a'ɨ́jna ɨ́ rucɨɨxu. Aj pu i mú a'ij huárupi. A'utɨéechejraa mua'avi'i. 53Matɨ́'ɨj mi ya'uví'itɨ́ a'ɨ́jna ɨ́ Jesús a'ɨ́jna jemi ɨ́ tɨ tíhua'u'aíjte'e naíjmi'ica ɨ́ mej tí'imɨjhuaca u teyujta'a. Naíjmi'i mú tiújseɨj, ɨ́ mej tí'imɨjhuaca u teyujta'a, majta ɨ́ mej té'eyu'uxaca, majta ɨ́ huá'avaujsimua'a. 54Ajta a'ɨ́ɨn ɨ́ Pedro, á pu aumé'ecaa a'atzu ɨmuá huá'acujta'an a'ɨ́ɨme ɨ́ mej ya'uví'itɨ́ ɨ́ Jesús. Aa pu a'ará'a a'u tɨ é'eche a'ɨ́jna tɨ tíhua'u'aíjte'e ɨ́ mej tí'imɨjhuaca teyujta'a. A'uu pu a'uteájrupi já'ita'a tɨ e'eráyaujta'a. Aj pu i a'ujyeíjxɨ huá'a jamuan ɨ́ xantaaru'u. A pu a'utacái já'araa. A'ujpɨ́ste'e pu já'araa ɨ́ taij jɨme'e. 55Majta me'ɨ́n ɨ́ mej tíhua'u'aíjte'e ɨ́ mej tí'imɨjhuaca teyujta'a, majta hua'ajueesi, a'ɨ́ɨ mú tí'ihua'uca'a mej mi ráateuni ti'itɨ́j ɨ́ mej jɨ́n jetzen te'ujpuá'ajte'en, ti'itɨ́j ɨ́ mej jɨ́n raajé'ica a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. Camu ti'itɨ́j huáteu. 56A'ii mu'u huáteu: Mej jeíhua raahuá'itaca'a ɨ́ teɨte. Mɨ́ ajta, camu ramua'areereca'a ɨ́ seica, majta ɨ́ seica, ti'itɨ́j ɨ́ mej xajtaca'a. 57Seica mú huatéhuiixɨ. Hua'itzi mú jɨ́n tiu'utaxájtaca'a a'ɨ́jna jetze ɨ́ Jesús. Miyen tɨjɨ́n: 58―Ayee tu tiráanamuajri'i tɨ ayén ti'ixa tɨ jɨ́me'en yee: “Nee nu raaté'uuna a'íjna i teyuu teteca mej rá'ajtaahuaca'a. Huaica xɨcaj tzajta'a nu seɨj ájtaahua teyuu mej nu'u caí rá'ajtaahua ɨ́ teteca.” Ayee pu yeehui tiu'utaxájtaca'a amɨ́jna mɨ Jesús. ―Ayee mú tí'ixajtaca'a me'ɨ́jna. 59Mɨ́ ajta me'ɨ́n, camu ramua'areereca'a ɨ́ seica, majta ɨ́ seica, ti'itɨ́j ɨ́ mej xajtaca'a. 60Aj pu i seɨj ájchee huá'a tzajta'a. A'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een ɨ́ tɨ tíhua'u'aíjte'e naíjmi'ica ɨ́ mej tí'imɨjhuaca teyujta'a. Aj pu i a'ɨ́ɨn ayén tiraata'íhua'uri'i a'ɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Ni pecáj huatániuusin a'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ mej mú'eetzi jetze tí'ijpua'ajte'e? ¿Ti'itájni jɨ́n pa'uteájturaa ɨ́ Dios jemi mej mi miyen tí'imuahua'ita? 61Ajta a'ɨ́ɨn Jesús, capu ti'itɨ́ huataxájtaca'a. Á'atee a'atzu tɨ ayén caí te'evé'eniuuca'a. Aj pu ijta a'ɨ́ɨn tɨ tíhua'u'aíjte'e ɨ́ mej tí'imɨjhuaca teyujta'a, ajtahua'a pu ayén tiraata'íhua'uri'i tɨjɨ́n: ―¿Ni mú'ee pe'ɨ́n pú'een ɨ́ Cɨríistu'u, ɨ́ tɨ yaujra'an pú'een ɨ́ tej rɨ́'ɨ tiraatá'an iteen? ―Yee pu tiraata'íhua'uri'i. 62Aj pu i Jesús ayén tiraata'ixaa tɨjɨ́n: ―Nee nu ne'ɨ́n pú'een. Ajta xu neseij i nej neajta teáata'a jetze airáane. An nu e'ecacaí na'ame rɨ'ɨríinta'a ɨ́ tɨ nain jɨ́n antiújmua'aree. Seajta, mú'een xu neseijran netɨ́'ɨj a'icaamé'en jaitɨri tzajta'a. ―Ayee pu tiu'utaxájtaca'a. 63Tɨ́'ɨj jí a'ɨ́ɨn tɨ tíhua'u'aíjte'e ɨ́ mej tí'imɨjhuaca teyujta'a, a'ɨ́ɨ pu ra'antisiújtza'an ɨ́ rusiicu'u mej mi ráamua'aree tɨjɨ́n a'ɨ́ɨ pu huataniú'ucaca'a. Aj pu i ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―Me'ecui xaa ne'u. ¿Ni caí ne'u icu? Capu ché'e ruxe'eve'e tɨ ja'atɨ jɨ́me'en te'anxájta. 64Mú'een xu seri ráanamuajri'i tɨ a'ij pua'a tiu'uxájtaca'a ɨ́ Dios jemi. ¿A'iné tejamuá'amitɨejte'e mú'ejmi? ¿Ti'itájni ayén tiraavíjte'e? ―Ayee pu tihua'utá'ixaa. Aj mú mi naíjmi'i tiu'utá'a tɨ huámɨ'ɨni a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. 65Matɨ́'ɨj mi seica autéjhuii mej ra'atétzijmua'axɨ'ɨn, majta ra'utanán. Majta ru'itéva'ara'a rumuájca'an jɨme'e. Miyen tɨjɨ́n: ―Huataxáj, ¿a'atani mu'itéjvee? ―Yee mú tiraata'ixaa. Majta me'ɨ́n ɨ́ xantaaru'u, a'ɨ́ɨ mú majta ru'itéevajxɨ. 66Ajta a'ɨ́ɨn Pedro, a'ɨ́ɨ pu u a'utéveeca'a a'ujna já'ita'a tɨ e'eráyaujta'a u chi'ita. Aj pu i seɨj a'uteájrupi tɨ ravaɨ́re'e ɨ́ tɨ tíhua'u'aíjte'e mej tí'imɨjhuaca u teyujta'a. 'Ɨ́ita'a pu pɨ́rɨcɨ a'ɨ́jna. 67A'ɨ́ pu a'uteájrupi a'u tɨ anú'ujcatii a'ɨ́jna ɨ́ Pedro a'u tɨ á'ujpɨste'eca'a ɨ́ taij jetze. Tɨ́'ɨj a'ɨ́ɨn raaseíj, áa pu'u a'utéechaxɨ rajseíira'ajraa. Aj pu i ayén tiraata'ixaa tɨjɨ́n: ―Peajtá pej mú'ee á'uche'ecane'e jamuan Jesús tɨ Nazarét é'eme'ecan. ―Ayee pu tiu'utaxájtaca'a a'ɨ́jna ɨ́ 'ɨ́ita'a. 68Aj pu i seɨcɨé tiraataxájtaca'a a'ɨ́jna ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―Canu ramua'ate. Canu neajta ramua'aree a'ij pej ye'í tí'ine'ixaate'e mú'ee. Aj pu i a'ɨ́ɨn huirájraa. Aa pu a'itéechaxɨ á tɨ e'iténine'i. Aj pu i tecuaara'i huajíjhuaca'a. 69Tɨ́'ɨj i ajtahua'a a'ɨ́ɨn 'ɨ́ita'a raaseíj. Aj pu i ayén tihuá'itixaa a'ɨ́mej ɨ́ mej e'eré'ete'ecaa a'ujna. Ayen tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna mɨ ja'atɨ, a'ii pu seɨ́j pú'een tɨ huá'a jetze ajtéme'ecan ɨ́ mej jamuan á'ujujhua'ane'e. 70Ajtahua'a seɨcɨé tiraata'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Pedro. A'atzu á'ateevi'ica matɨ́'ɨj e'eré'ete'ecaa, majtáhua'a miyen tiraata'ixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa ne'u ti'ayajna, mú'ee pe a'ɨ́ɨn pú'een ɨ́ Galilea pej é'eme'ecan. Ayee pej tí'ixaxa'a matɨ́j a'ɨ́ɨme ɨ́ mej a'uun a'uhuachéjme. ―Yee mú tiraata'ixaa. 71Aj pu i Pedro a'utéjche tɨ niuucajtze'en ɨ́ Dios ayén tihuá'a'ixaate'en tɨjɨ́n capu ramua'ate. Ajta, tɨ pua'a nu'u caí ayén ti'ayájnaca'a, ché'e nu'u Dios raatá'an ɨ́ puaíjtzi. Ayee pu tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―Canu a'atzu ramua'ate a'ɨ́jna ɨ́ ja'atɨ sej raxa. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa. 72Jɨ́me'en pu'u ayén tiu'utaxájtaca'a, aj pu i hua'apuaca jetze huajíjhuaca'a ɨ́ tecuaara'i. Tɨ́'ɨj jí Pedro ra'utámua'areeri'i a'ij tɨ tiraata'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: “Tɨ́ caí xɨ hua'apuaca jetze huajíjhua ɨ́ tecuaara'i, mú'ee pe huaícacajetze piyen tiraataxáj yee pecáj nemua'ate.” Ayee pu tiraatá'ixaate'eca'a a'ɨ́jna. Aj pu i a'ij pua'a raatá'a, tiujyeínejraa huápɨ'ɨ a'ɨ́jna ɨ́ Pedro.

will be added

X\