Los Hechos 2

1Tɨ́'ɨj a'ájna teja'uré'enen a'ájna xɨcájra'a mej jetzen tí'iyestehua'a me'ɨ́jna jɨme'e ta'aráhua'apua i itɨeeri. Ayee mú ratamuá'amua tɨjɨ́n Pentecostés. Aj mú mi naími'i tiújseɨj a'ájna xɨcájra'a jetze a'ujna u chi'ita. 2Matɨ́'ɨj mi ráanamuajri'i tɨ ca'anín jɨ́n huatajújhua'anaca'a u júte'e. Jéihua pu té'usihuajnaca'a a'ujna u chi'ita a'u mej e'iráte'eca'a. 3Aj mú mi ti'itɨj huaseíj ayée cumu neanuri tɨ á'ataa. Ajta a'usiújtza'anixɨ cɨlié'ene'ejmé'e a'ɨ́jna ɨ́ neanuri. Tɨ'ɨquí a'ɨ́ɨn huá'a mu'úutze'en e'erávatzɨjxɨ ɨ́ tɨ ajtasiújtza'anixɨ. 4Tɨ'ɨquí huateájturaa ɨ́ xɨéjniu'ucare'ara'an ɨ́ Dios huá'a jemi ɨ́ teɨte. Matɨ́'ɨj mi autéjhuii mej tiu'uxáj seica jɨme'e ɨ́ niuucari mé caí xɨ ja'anáj jɨ́n mé'e tejá'axa. A'ɨ́ɨ pu hua'utá'a ɨ́ xɨéjniu'ucare'ara'an ɨ́ Dios mej miyen tiu'utaxáj. 5Majta seica ɨ́ teɨte me'uun a'uté'uuca'a ɨ́ mej nainjapua curé'ecɨjxɨ ɨ́ chuej japua. An mú a'uté'uuca'a a'ánna Jerusalén. Jéihua mú raxɨ́'eve'eca'a a'ɨ́ɨme ɨ́ mej me'ánna é'echejca'a, ɨ́ mej Israél jetze ajtéme'ecan mej miyen rɨjca a'ij tɨ tí'ijxe'eve'e ɨ́ Dios. 6Matɨ́'ɨj ráanamuajri'i tɨ huatajújhua'anaca'a, naíjmi'i ɨ́ mej tiújseɨj, capu a'ij huá'amitɨejte'eca'a ɨ́ huá'a tzajta'a. Jé'ecan mú a'ij pua'a te'utaseíj a'iné mehuá'anamuajraca'a mej tí'ixajtaca'a a'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ hua'aniuuca seɨj ajta seɨj. 7Jéihua mú a'ij pua'a tejá'useijraca'a. Ayee mú tiú'urihua'uraca'a tɨjɨ́n: ―A'iime i teteca i mej ti'ixa, a'úu mú hui Galilea é'eme'ecan. 8¿A'iné tiu'utárɨ'ɨristareca'a mej miyen tí'ixajta tetɨ́j iteen ti'itamuá'amua? Taniuuca mú jɨ́n ti'ixa memɨ́jna. 9Seica tu te'uun é'eme'ecan a'ujna já'ahua'a Partia, teajta seica a'ujna Media, teajta seica a'ujna Elam; teajta seica a'ujna já'ahua'a Mesopotamia. Teajta seica te'uun é'eme'ecan a'ujna Judea. Teajta seica a'ujna já'ahua'a Capadocia, teajta seica a'ujna u Ponto. Teajta seica a'ujna já'ahua'a Asia é'eme'ecan. 10- 11’Seica tu teajta te'uun é'eme'ecan a'ujna já'ahua'a Frigia, teajta seica a'ujna Panfilia. Teajta seica a'ujna já'ahua'a Egipto, teajta pua'amecɨé a'ujna u Africa, teajta naíjmi'icɨ'e a'uun mej ɨmuá te'eránamua u Cirene, teajta a'ujna u Creta, teajta a'ujna Arabia. Seica mú Roma é'eme'ecan; a'ɨ́ɨ mú majta yé tamuaare, a'ɨ́ɨme ɨ́ mej Israél jetze ajtéme'ecan, majta ɨ́ mej huateújjuriiyustaca'a. Teen tu huá'anamua a'ij mej ti'ixa i taniuuca jɨme'e. A'ɨ́j mú jɨ́n ti'ixa tɨ naa namuajre'e a'ij tɨ ye'í rɨj á'aye'i ɨ́ Dios. ―Ayee mú tihuaúrixaa. 12Seica mú a'ij te'utaseíj. Majta seica, a'ij pua'a tite'utaújmuajteca'a. A'ɨ́ɨ mú mi tiu'utaú'ihua'uri'i tɨjɨ́n: ―¿Ti'itaqui a'ij rɨni? 13Majta seica hua'utéxɨeehuari'iri'i, ɨ́ mej miyen tɨjɨ́n: ―Nahuáj mú anti'í tɨ ru'i. A'ɨ́j mú jɨ́n tá'aruaj. ―Ayee mú tiu'utaxájtaca'a. 14Ajta a'ɨ́ɨn Pedro, a'ɨ́ɨ pu á a'utéechaxɨ, majta ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan seɨj ará'ase. Aj pu i hua'utajé ca'anín jɨme'e a'ɨ́mej ɨ́ teɨte. Ayen tɨjɨ́n: ―Xáanamuajri'i temua'a naa, mɨ sej Israél jetze ajtéme'ecan, seajta mɨ sej íiyen a'uchéjme Jerusalén. Niché'e a'atzu tejámuaatá'ixaate'en. 15Ayee xu ti'ixa tɨjɨ́n: “Meta'aruá a'ɨ́ɨme ɨ́ teteca.” Camu xaa ne'u. Capu hui ayén ti'ayajna a'iné auchén pu a'ire'enejsin ɨ́ xɨcaj. 16Mɨ ajta, a'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een ɨ́ tɨ raaxájtaca'a a'ɨ́jna ɨ́ ja'atɨ teecan tɨ ayén ántehuaaca'a tɨjɨ́n Joel. A'ɨ́ɨ pu hui a'ɨ́jna jɨ́n ti'itéveeca'a ɨ́ Dios jemi tɨ ij Dios jetze me'ecan tihua'utá'ixaate'en ɨ́ teɨte. 17Ayee pu tiu'utaxájtaca'a a'ɨ́jna tɨjɨ́n: Ayee pu nu'u ti'ixa ɨ́ Dios. Ayee pu té'eme a'ájna xɨcájra'a jetze tɨ́'ɨj jetzen te'entipuá'ari naíjmi'i. Nexɨejniu'uca nu u a'uta'íti'i tɨ́'ij huá'a tzajta'a huateáturan ɨ́ mej yen huachéjme íiyen chaanaca japua. Á'amuayaujmua'a, ɨ́ mej teteca, majta ɨ́ mej 'uuca, a'ɨ́ɨ mú neniúucajtze'e tihua'utá'ixaate'esin ɨ́ teɨte. Ajta á'amuavaujsimua'a meti'imáara mú muá'aju'un a'ájna xɨcájra'a jetze. 18Neajta nexɨejniu'uca u a'uta'íti'i tɨ́'ij huateáturan huá'a jamuan ɨ́ mej tí'ivaɨre'e ineetzi jetze me'ecan. Capu amɨ́n a'ij tɨ pua'a méteteca nusu méjuuca. A'ɨ́ɨ mú majta neniuuca jɨ́n tihua'utá'ixaate'esin. 19Nee nu ti'itɨ́j amuaataseíjrate'esin u ta japua ɨ́ sej jɨ́n ramua'aréeren a'ij tɨ ti'itɨj rɨni. Seajta raseijran ti'itɨj sej jɨ́n a'ij te'utaseíj ve'ecán japua tɨ́j na'a ve'ée i chuej. Ti'itɨj xu seijran tɨ́j xúure'e, seajta taij, seajta ɨ́ tá'ajcɨtziu. 20Ajta ɨ́ xɨcaj, capu ché'e airáxɨri. Ajta ɨ́ máxcɨra'i, ayée pu huataújruurejsin tɨ́j xúure'e. Aj pu xaa teja'uré'enejsin a'ájna xɨcájra'a jetze tɨ́'ɨj a'ɨ́ɨn tavástara'a yé ve'ecáanen íiyen chaanaca japua. A'ɨ́ɨ pu nu'u ajtahua'a raajéjcuare'en naíjmi'i tɨ́j pua'amé tí'iseijre'e íiyen chaanaca japua. Naa pu nu'u ti'iseíire'e a'ame a'ájna xɨcájra'a jetze. Ajta, a'ájna tiú'utziɨɨni'ire'e pu a'ame. 21Mɨ ajta, ja'atɨ tɨ na'a tɨ pua'a Dios huatáhuavii, a'ɨ́jna ɨ́ Dios japuan pu niuuni a'ɨ́jna ɨ́ ja'atɨ. Ayee pu hui tiu'utaxájtaca'a a'ɨ́jna ɨ́ Joel. 22’Mɨ́ sej Israél jetze ajtéme'ecan, xáanamuajri'i se'ɨ́jna: Xu'uri ramua'aree tɨ Dios ra'antíhua'u a'ɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ Nazarét é'eme'ecan. Ayee pu ti'ayajna a'iné a'ɨ́jna ɨ́ Jesús, jeíhua pu ti'itɨ jɨ́n ayén huarɨ́j tɨ huápɨ'ɨ ruxe'eve'e, a'ɨ́jna jɨme'e tɨ tihua'utaseíjrate'en ɨ́ teɨte. A'ɨ́ɨ pu ajta rumuárɨ'eri'ire'ara'an jɨme'e ayén huarɨ́j mú'ejmi jemi sej si ráamua'aree tɨ Dios ra'antíhua'u. 23’Ayee pu tiraaxɨ́'epɨ'ɨntare ɨ́ Dios tɨ seɨ́j amuaatátuiire'en ɨ́ teáata'a. Ajta amuacaí pu a'ɨ́ɨn Dios ráamua'areeri'i sej ye'í huarɨ́j, mú'een xu rá'utatai ɨ́ cúruu jetze. Majta seica ɨ́ mej a'ij pua'a tí'iteteɨte, a'ɨ́ɨ mú amuaatévaɨ. 24Ajta Dios pu raatatɨ́ste ɨ́ xɨéjniu'ucare'ara'an. A'ɨ́ɨ pu ajta japuan huaniú ɨ́ tɨ jɨ́n rajpuaíjtzi tɨ́'ɨj huamɨ́'ɨ a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee pu huarɨ́j, a'iné capu huatárɨ'ɨristareca'a tɨ á'ateevi'in tɨ a'uun é'eseijre'e mɨ'ɨchite tzajta'a. 25’A'ɨ́j pu jɨ́n ayén tiu'utaxájtaca'a a'ɨ́jna ɨ́ David teecan a'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: Ja'anáj tɨ na'a nu raseíj ne'ɨ́jna ɨ́ tavástara'a tɨ yé vejli'i seijre'e ne vejli'ipua nerɨ'ɨríinta'a. A'ɨ́j pu jɨ́n caí ti'itɨ́j né'ɨtziite'e. 26A'ɨ́j nu jɨ́n netémua'ave'e yú ne tzajta'a. Jé'ecan nu rɨ́'ɨ tiratá'aca ɨ́ Dios. Neajta inee, canu rɨ́'ɨ a'ij a'iné naúche'e rachú'eve'en tɨ́'ij a'ɨ́ɨn ajtahua'a naatátɨsten i nexɨejniu'uca. 27Néntemua'ave'e a'iné mú'ee Dios pej caí mé nejaúujɨsin a'ujna mej a'uteáru'ipi ɨ́ mɨ'ɨchite. Capej pajta raatá'asin tɨ huatépete i nehuá'ira'a ineetzi pej jeíhua nexɨ́'eve'e. 28Pajta pajtáhua'a pena'a naatátɨsten i nexɨejniu'uca neatá'aj ruuri ná'ara'ani rusén jɨme'e. Ayee pej naa tinaatá'asin nej huatántemua'ave'en a'ujna pej a'utéveeca. Ayee pu tiu'utaxájtaca'a a'ɨ́jna ɨ́ David teecan. 29’Ne'ihuáamua'a, ayée nu hui tejá'amua'ixaate'e tzáahuati'ira'a jɨme'e tɨ a'ɨ́ɨn David ari huamɨ́'ɨ, majta ra'avá'ana. Aúche'e pu yé seijre'e íiyen Jerusalén a'u mej ye'avá'ana. 30Mɨ ajta ti'itɨj pu jɨ́n ti'itéveeca'a a'ɨ́jna ɨ́ David teecan. A'ɨ́ɨ pu rú'umua'areereca'a tɨ a'ɨ́ɨn Dios ayén huarɨ́j a'ɨ́jna jɨme'e tɨ Dios seɨ́j a'ujyeíjtza ɨ́ ruhuáacɨxa'a a'ɨ́jna ɨ́ David teecan a'ɨ́jna japua ɨ́ ɨpuari. 31A'iné a'ɨ́ɨ pu David teecan rú'umua'areereca'a a'ij tɨ ti'itɨ a'ame ja'anáj, a'ɨ́ɨ pu a'ɨ́jna jɨ́n raataxájtaca'a tɨ a'ɨ́ɨn Cɨríistu'u huatarújsin. Ajta tɨ caí Dios mé rúujɨsin a'ujna a'u mej a'uteáru'ipi ɨ́ mɨ'ɨchite, capu nu'u ajta huatejpetzi ɨ́ ruhuá'ira'a jetze. 32’Pu'uri hui Dios raatatɨ́ste ɨ́ xɨéjniu'ucare'ara'an a'ɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ́'ij ajtahua'a ruuri á'ara'ani. Teen tu tiu'uséij te'íjna jɨme'e. 33Pu'uri a'ujyeíjxɨ rɨ'ɨríinta'a ɨ́ Dios u ta japua. Ajta pu'uri ra'ancuré'a a'ɨ́jna ɨ́ xɨéjniu'ucare'ara'an ɨ́ tɨ Dios jɨ́n ayén te'ataújratziiri'i. Ayee pu 'i cuj, i sej tí'iseij íjii, ajta nain jɨme'e sej tí'inamua, a'úu pu hui é'eme'ecan u ta japua ɨ́ Dios jemi. 34’Me'ecui xaa, capu tíraa u ta japua a'ɨ́jna ɨ́ David teecan. Majta ayée pu tiu'utaxájtaca'a tɨjɨ́n: Ayee pu a'ɨ́ɨn tavástara'a tiraata'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ nevástara'a tɨjɨ́n: “Paúche'e yen újcatii íiye nerɨ'ɨríinta'a ajta nena'a caí hua'utémua'itɨn ɨ́ mej muájcha'ɨɨre'e. 35Aj mú mi muaatévaɨre'esin mú'eetzi.” Ayee pu tiraata'ixaa ɨ́ Dios. 36’A'ɨ́j mú jɨ́n, matá'aj seica naími'i ɨ́ mej íiyen a'uchéjme Israél, matá'aj ráamua'aree tɨ ayén ti'ayajna a'íjna i niuucari a'ɨ́jna ɨ́ Jesús sej rá'utatai, a'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een ɨ́ tɨ Dios ayén raatamuá'a tɨjɨ́n Tavástara'a, ajta Cɨríistu'u. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Pedro. 37Matɨ́'ɨj ráanamuajri'i ɨ́ teɨte, a'ij pu pua'a hua'utá'a ɨ́ huá'a tzajta'a. Aj mú mi miyen tiraata'íhua'uri'i me'ɨ́jna ɨ́ Pedro, majta ɨ́ seica ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan seɨj ará'ase. Ayee mú tɨjɨ́n: ―Casi'i, ta'ihuaamua'a, ¿a'iné terɨni íjii? 38Aj pu i ayén tiu'utaniú a'ɨ́jna ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―Setá'aj naíjmi'i seɨcɨé tihuaújmua'atziite'en se'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ tɨ ruxe'eve'e ɨ́ Dios jemi, setá'aj huámuaɨ'ɨvijhua niuucajtze'en ɨ́ tavástara'a a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee xu se'ɨ́jna jɨ́n huárɨni, aj pu'i tejámuaatá'uuni'ira ɨ́ Dios, ajta a'ɨ́ɨ pu raata'íti tɨ xɨéjniu'ucare'ara'an huateáturan mú'ejmi jemi. 39A'íjna i niuucari á'amuacɨ'ɨti mú'ejmi, ajta ruyaujmua'a, ajta ɨ́ mej a'ɨmuá a'uchéjme seɨ́j chuéjra'a japua. Ayee pu tihuá'acɨ'ɨti naíjmi'ica tɨ hua'utájeeve a'ɨ́jna ɨ́ tavástara'a, ɨ́ tɨ Dios pú'een. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Pedro. 40Seica niuucari pu jɨ́n tihuaú'ixaa. Jéihua pu hua'utá'ijmɨijri'i mej mi caí miyen a'ij pua'a titetiújcha'ɨɨ matɨ́j ɨ́ seica ɨ́ teɨte. 41A'ɨ́ɨme ɨ́ mej ráanamuajri'i, a'ɨ́ɨ mú huaújmuaɨ'ɨhuaca'a ɨ́ mej miyen ará'ase a'achú cumu huaíca vi'ira'a. Aj mú mi a'ɨ́mej jemi antéujseɨj ɨ́ seica ɨ́ mej té'antzaahua. 42Majta naíjmi'i mú miyen tiú'ujmua'atziite'eca'a, a'ɨ́ɨ mú tihuá'amua'atejca'a a'ɨ́ɨme ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan hua'apua ará'ase. Rɨ́'ɨ mú naa ti'itéchejca'a. Majta rujɨ́ɨmua'a huaréurɨ'ɨpɨ'itehua'a ɨ́ pan seɨ́j majtáhua'a mɨ seɨ́j. Majta mú ratéhuaucare'e ɨ́ Dios jemi. 43Jé'ecan mú rɨ́'ɨ titeújmua'atejca'a ɨ́ mej té'antzaahua. Majta me'ɨ́n ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan hua'apua ará'ase, Dios pu hua'utévaɨ mej mi miyen tiu'uyɨ́'ɨtɨhua'an mecaí máàj seica. 44Naíjmi'i mú rɨ́'ɨ ti'itéchejca'a ɨ́ mej té'antzaahua. Majta mú naíjmi'i tiu'uré'ura'a tɨ́j na'a a'achú tɨ caj ti'ipua'amé seɨj ajta ɨ́ seɨj ti'itɨ cua'ira, ajta ti'itɨ cɨ́ɨxuri. 45Ayee mú rɨjcaa, tɨ pua'a caí ja'atɨ a'ij tí'ijviicua'ira, seɨj pu ti'itɨ́j tuaani tɨ á'are'ara'an pú'een, aj pu i xaa raatá'asin ɨ́ tumin a'ɨ́jna ɨ́ tɨ caí a'ij tí'ijviicua'i. 46Ja'anáj tɨ na'a nain tújca'ari tzajta'a mú tiújse'ɨrihua'a u teyujta'a. Majta mú me'uun tiújse'ɨrihua'a a'u mej é'eche mej mi huaré'urɨ'ɨpɨ'ite'en seexu'ijmé'en seɨj majta seɨj. Naíjmi'i mú tí'icua'acaa. Jé'ecan mú rútemua'ave'eca'a ɨ́ ru tzajta'a. 47Rɨ́'ɨ mú tiratá'acare'e a'ɨ́jna ɨ́ tavástara'a. Majta seica naa mú tiyaú'itɨée muá'araa. Tɨ́j na'a nain xɨcaj tzajta'a, Dios pu ca'aníjra'a hua'atá'acare'e a'ɨ́mej ɨ́ teɨte mej mi jéjcuacan jɨ́n té'antzaahuate'en. A'ɨ́j mú jɨ́n jaítze'e huatámu'iireca'a.

will be added

X\