Los Hechos 1

1Nineuusi Teófilo, seɨj jetze ɨ́ yu'uxari ɨ́ tɨ amuájca, a'ɨ́j nu jetze neri ra'uyú'uxaca'a nain a'ij tɨ huarɨ́j a'ɨ́jna ɨ́ Jesús, neajta nain jɨme'e a'ij tɨ tihua'utá'ixaa ɨ́ teɨte. 2Ajta, a'ɨ́ɨn ɨ́ Jesús, hua'ajtávi'itɨ a'ɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan seɨj mej ará'ase. Tɨ́'ɨj tihua'uta'aíjte'esime'e nain jɨme'e, a'ɨ́jna ɨ́ xɨéjniu'ucare'ara'an ɨ́ Dios, a'ɨ́ɨ pu raatá'a tɨ Jesús tíhua'uta'aíjte'en a'ij mej ti'itɨ huáruuren tɨ́j na'a tɨ yú auca'itɨ́ a'ame. Tɨ'ɨquí xaa á'uvi'itɨchi'ihuaca'a a'ɨ́jna ɨ́ Jesús u ta japua. 3Amuacaícan, tɨ́'ɨj huamɨ́'ɨ ɨ́ Jesús ajta á'iyen huatarúj huá'a tzajta'a ɨ́ mɨ'ɨchite, tɨ'ɨqui a'ɨ́mej jemi huataseíjre ɨ́ mej jamuan á'ujujhua'ane'e. Hua'apuate xɨcaj pu á'atee tɨ ayén ti'itásiseirihua'a a'ɨ́mej jemi. Jéihua pu tíhua'utaseíjrate ti'itɨ jɨme'e ɨ́ mej jɨ́n ráamua'aree tɨjɨ́n ayén ti'ayajna tɨ ari ajtahua'a huatarúj huá'a tzajta'a ɨ́ mɨ'ɨchite. Ajta ayén tihua'utá'ixaate'eca'a a'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ Dios tɨ nainjapua tí'aijta. 4A'ɨ́jna tɨ a'uun a'utéveeca'a huá'a jamuan, ajta auj tí'icua'acare'e huá'a jamuan. Ayee pu tihua'utá'ijmɨijri'i mej nu'u caí huirácɨ'ɨca'an me'újna u Jerusalén. Ayee pu tihua'utá'ixaa mej raachú'eve'en tɨ mi'i araúrasten ɨ́ tɨ jɨ́n ari amuacaícan te'ataújratziiri'i ɨ́ huá'aya'upua ɨ́ tɨ ta japua é'eseijre'e. Ayen tɨjɨ́n: ―A'ii pu a'ɨ́ɨn pú'een ɨ́ nej neri amuá'ixaa. 5A'ɨjna ɨ́ Juan, a'ɨ́ɨ pu hui huá'amuaɨ'ɨhuacare'e jaj jɨme'e. Mɨ ajtá'i ruijmua'a, aaruijmua'a, a'ɨ́ɨ pu yé ve'ecánejsin ɨ́ xɨéjniu'ucare'ara'an ɨ́ Dios. A'ɨ́ɨ pu hui huateáturaasin mú'eetzi jemi. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. 6Matɨ́'ɨj mi tiújseɨj. Matɨ́'ɨj mi miyen tiraata'íhua'uri'i tɨjɨ́n: ―Tavastara'a, ¿ni qui ari teja'uré'ene a'ɨ́jna xɨcájra'a jetze pej taatá'asin tej títetaté'en íiyen Israél? A'ɨ́ɨ pu a'ɨ́ɨn pú'een ɨ́ tɨ amuacaícan jɨ́n ari te'ataújratziiri'i ɨ́ tej rájya'upua tɨ ta japua é'eseijre'e. 7Aj pu i ayén tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―Capu a'amua jetze ruxe'eve'e sej ráamua'aree ja'anáj tɨ ayén tiraaxɨ́'epɨ'ɨntare ɨ́ tej rájya'upua. Capu ajta a'amua jetze ruxe'eve'e ja'anáj tɨ teja'uré'enejsin. 8Mɨ seajta mú'een, tɨ́'ɨj yé ve'ecáanen a'ɨ́jna ɨ́ xɨéjniu'ucare'ara'an ɨ́ Dios, a'ɨ́ɨ pu hui amuaatá'asin ɨ́ tɨ jɨ́n amú'uca'anisti'iraj a'ame. Aj xu si ne jetze me'ecan tihua'utá'ixaate'esin a'ɨ́mej ɨ́ mej yen a'uchéjme íiyen Jerusalén, seajta a'ɨ́mej ɨ́ mej me'uun a'uchéjme u Samaaria. Aj xu sijta a'ɨ́mej ɨ́ mej a'ɨmuá antachéejmee seɨ́j chuéjra'a japua, tɨ́j na'a ve'etɨ́ yen seijre'e íiyen ɨ́ chaanaca. 9Jɨ́me'en pu'u ayén tihua'utá'ixaa, aj pu'i á'uvi'itɨchi'ihuaca'a u ta japua, mej seíiraca'a ɨ́ teɨte. Aj pu i jaitɨri raaté'avaata. 10Maúche'e mú júte'e a'unéjne'erica'a matɨ́'ɨj mi jíye'itzi jɨ́n hua'apua huataseíjre ɨ́ teteca a'ɨ́mej jemi. Naa mú cuaiínavi'in te'ucaviɨ́tɨmé'ecaa. 11Ayee mú tihua'utá'ixaa tɨjɨ́n: ―Mɨ sej Galilea é'eche, ¿a'iné 'een jɨ́n júte'e sé'ujnejne'e? A'ɨjna ɨ́ Jesús, ɨ́ tɨ á'uvi'itɨchi'ihuaca'a u ta japua, a'ɨ́ɨ pu hui che'atá na'a ayén yé ve'ecánejsin ayajna setɨ́'ɨj seri tiraaseíj a'ij tɨ ye'í tejá'uvi'itɨchi'ihuaca'a. ―Ayee mú tihua'utá'ixaa. 12A'uu mú a'uté'uuca'a a'ujna Aceituunajemi, jɨrí jete tɨ á vejli'i a'utacá'a u Jerusalén. Ayee pu huatátee a'achú mej caj tihua'atá'acare'e tɨ ja'atɨ mé tanén a'ájna xɨcájra'a mej jetzen ruse'upi. Aj mú mi u e'eráacɨ me'újna Aceituunajemi. 13Aj mú mi me'ánna a'ujnéj u Jerusalén. Matɨ́'ɨj mi a'uteájrupi u chi'ita tɨ rujapua tivéeme. An mú anticɨ́j ta'antiteájtɨ japua ɨ́ chi'ij. A'uun mú a'uteájrupi cuaartu tzajta'a, a'u mej e'iráaté'e muá'aye'i. A'ɨ́ɨ mú me'uun e'iráte'eca'a a'ɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta ɨ́ Juan, ajta a'ɨ́jna ɨ́ Santiago, ajta a'ɨ́jna ɨ́ Andrés. A'ɨ́ɨ pu ajta a'ɨ́ɨn a'utéveeca'a a'ɨ́jna ɨ́ Felipe, ajta ɨ́ Tomás, ajtahua'a a'ɨ́jna ɨ́ Bartolomé, ajta ɨ́ Mateo, ajta seɨj tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Santiago, yaujra'an a'ɨ́jna ɨ́ Alfeo. A'ɨ́ɨ pu ajta a'uun a'utéveeca'a a'ɨ́jna ɨ́ Simón mej miyen ratamuá'amua tɨjɨ́n tɨ a'ujca'anéecan jɨ́n ayén rɨni. Ajta a'ɨ́jna ɨ́ Judás tɨ yaujra'an pú'een a'ɨ́jna ɨ́ Santiago. 14Seica mú majta me'uun a'uté'uuca'a ɨ́ ihuáamua'ame'en ɨ́ Jesús. Majta seica mej 'uuca pú'een. Ajta a'ɨ́jna ɨ́ María, náànajra'an a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. Naíjmi'i mú tiújseɨj mej mi raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi. Naíjmi'i mú ramua'areereca'a mej rá'uviicua'i me'ɨ́jna jɨme'e mej ra'ará'astijre'en ɨ́ tavástara'a. 15Yee pu ja'anáj tiuju'urɨ́j matɨ́'ɨj naíjmi'i tiújseɨre'eca'a a'achú cumu anxɨ́te japuan seité ɨ́ mej ru'ihuaamua'a mej huaújmuajteca'a me'ájna. Aj pu i a'ɨ́ɨn Pedro, á a'utéechaxɨ tɨ i tihua'utá'ixaate'en. Ayen tɨjɨ́n: 16―Ne'ihuaamua'a, ruxe'eve'eca'a tɨ a'ɨ́ɨn araúrasten a'ij tɨ ye'í té'eyu'usi'i ɨ́ yu'uxari jetze a'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ Judás. A'ɨ́ɨ pu ayén tiu'utaúra'a tɨ hua'utátuiire'en avíitzi'i jɨme'e a'ɨ́mej ɨ́ teɨte ɨ́ Jesús mej mi raatéevi'i. A'ɨjna jetze ɨ́ yu'uxari, ajta a'ɨ́ɨn xɨéjniu'ucare'ara'an ɨ́ Dios, a'ɨ́ɨ pu raatévaɨ a'ɨ́jna ɨ́ David teecan tɨ́'ij a'ɨ́ɨn amuacaícan raataxáj a'ij tɨ ye'í ti'itɨ́j raruuren a'ɨ́jna ɨ́ Judás. 17’Judás pu hui ajta ta jetze ajtéme'ecan. Ayee pu che'atá na'a ti'itɨj jɨ́n ti'itéveeca'a tetɨ́j iteen. 18Ayee pu xaa ne'u tiráaruu. A'ɨjna ɨ́ Judás, a'ɨ́ɨ pu hui chuej huánanai a'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ tumin mej raatá'a me'ɨ́jna jɨme'e tɨ hua'utátuii a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajta á'iyen caújcua'imi'in. Tɨ'ɨquí nu'u acáatza ɨ́ caujnari. Aj pu i á chuaata'a á é'ejve. Temua'a pu'i te'utasiújtza'an, ayée pu éene'eca'a te'iráacua ɨ́ tí'ixayaara'an. 19Majta me'ɨ́n ɨ́ mej me'uun huachéjme a'ánna u Jerusalén, naíjmi'i mú tiú'unamuajri'i a'ij tɨ ti'itɨ́j ráaruu a'ɨ́jna ɨ́ Judás. A'ɨ́j mú jɨ́n miyen raatamuá'a me'ɨ́jna ɨ́ chuej tɨjɨ́n Acéldama. Ayee pu huataújmua'a a'íjna i niuucari tɨjɨ́n Chuej tɨ nu'u Xúure'eme'e. 20’Ayee pu'u xaa ne'u ti'ayajna. Me'ecui xaa, pu'uri ayén teja'uré'ene a'ij tɨ́j té'eyu'usi'i a'ɨ́jna jetze ɨ́ yu'uxari tɨ ayén huataújmua'a tɨjɨ́n ɨ́ Tí'ichuiicare'ara'an tɨ jɨ́me'en yee: Ché'e nu'u huateáturan ɨ́ chi'ira'an. Ché'e nu'u caí ja'atɨ utéeme'en. Ajta ayén tɨjɨ́n: Ché'e seɨj te'enteárute a'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ tɨ jɨ́n ti'itéveeca'a a'ɨ́jna ɨ́ ja'atɨ. 21’A'ɨ́j pu jɨ́n ruxe'eve'e tej seɨ́j avé'evi'itɨn, ɨ́ tɨ ta jamuan á'uche'ecane'e, seɨj tɨ nain xɨcaj tzajta'a yé huatéveeca'a tɨ́'ɨj auj Jesús ta jamuan seijre'eca'a. 22’Ja'atɨ́ tɨ ta jamuan á'uche'ecane'e tɨ́j na'a tɨ Juan ráamuaɨ'ɨhuaca'a ɨ́ Jesús, ajta tɨ́j na'a tɨ a'ɨ́ɨn Jesús á'uvi'itɨchi'ihuaca'a u ta japua. Ruxe'eve'e tɨ seɨj tɨ ta jamuan á'uche'ecane'e tɨ i ajta ayén tihua'utá'ixaate'en ɨ́ teɨte tɨ ari huatarúj a'ɨ́jna ɨ́ Jesús. ―Ayee pu tihua'utá'ixaa a'ɨ́jna ɨ́ Pedro. 23Aj mú mi hua'apuaca avé'evi'itɨ: a'ɨ́jna ɨ́ José Justo, mej majta miyen ratamuá'amua tɨjɨ́n Barsabás, majta me'ɨ́jna ɨ́ Mateo. 24- 25Aj mú mi raatáhuaviiri'i ɨ́ Dios. Aj mú mi miyen tɨjɨ́n: ―Tavastara'a, mú'ee pej rú'umua'aree a'ij tɨ ye'í tí'imua'atze ɨ́ ru tzajta'a seɨj ajta ɨ́ seɨj. Taataseíjrate'e a'íjna ɨ́ mej hua'apua'a mú'ee pej seɨ́j avé'evi'itɨn tɨ́'ij a'ɨ́ɨn te'enteárute a'ɨ́jna jɨme'e ɨ́ tɨ jɨ́n ti'itéveeca'a a'ɨ́jna ɨ́ Judás teecan. A'ɨ́ɨ pu hui airájraa tɨ́'ij á'ura'ani a'u tɨ ayén tiye'uvíjte'e. 26Aj mú mi raatáruureajxɨ me'ɨ́jna ɨ́ xa'ari ɨ́ mej tzajta'an ru'utéehua'axɨ ɨ́ tetej. Aj pu i seɨ́j huiitáavej a'ɨ́jna jɨme'e tɨ huataniú a'ɨ́jna ɨ́ Mateo. Aj mú mi raatá'a tɨ tiu'utévaɨre'en huá'a jamuan ɨ́ mej tamuáamuata'a japuan seɨj ará'ase.

will be added

X\