San Mateo 12

1Ko̱o̱ˉ jmɨɨˊ heˉ te̱e̱hˉ dsaˉ dsëꜗ, gaꜙngëëꜘ Jesús jeeˊ maˊ naˉjnääˊ chaahˈ trigo mahꜗ jaꜗ gaꜙläꜙkya̱hꜙ jnäähˈ discípulo kya̱a̱yꜗ. Heˉja̱ˉ gaꜙløøˊ jnäähꜗ hnäˊ jnäähꜗ miihˉ saˊgwa̱hꜘ trigo mahꜗ gaꜙkihˊ jnäähꜗ. 2Maˊ gaꜙjëëꜗ dsaˉ fariseo läꜙko̱o̱ˉ maˊ jmeeˉ jnäähˈ, gaꜙjäyhꜘ: —Jëëˋ daˊ haˉ läꜙ jmeeꜙ discípulo kya̱a̱hꜗ heˉ saꜙ gaꜙtë̱ë̱ꜘ jneˊ jmeenˊ jmɨɨˊ heˉ te̱e̱hˉ dsaˉ dsëꜗ —gaꜙjäyhꜘ sɨɨyhꜙ Jesús. 3Mahꜗ gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨyhꜙ: —¿Cheˊ saꜙ maˉhehˉ hnähꜘ läꜙko̱o̱ˉ gaꜙjmeeꜘ David ko̱o̱ˉ häˊ, läꜙ maˊ jaˈ kyo̱yhꜙ kya̱a̱hˊ hi̱ˉ maˊ gaꜙnääˊ kya̱a̱yhˊ? 4Gaꜙheyꜗ nehꜙ gwahꜙ mahꜗ gaꜙkuyhˉ heˊñiihꜚ heˉ maˉnaˉjø̱ø̱ꜚ heˉ saꜙ lleˋ kihˈ maˊ kuyhꜙ hiꜙ gaꜙkwëëyhꜗ dsaˉ hi̱ˉ gaꜙnääˊ kya̱a̱yhˊ. Jëëhꜘ, maꜙlaꜙ jmiˉdsaˉ baˊ maˊ naˉngëˈ jwëˈ kuyhꜙ heˊñiihꜚ ja̱ˉ. 5¿Cheˊ saꜙ maˉhehˉ hnähꜘ läꜙko̱o̱ˉ lleˋ nëˊ ley kihꜗ Moisé? Jmɨɨˊ heˉ te̱e̱hˉ dsaˉ dsëꜗ gaꜙjmeeꜘ baˊ jmiˉdsaˉ taˊ nehꜙ gwahꜙ, pero saꜙ maˊ laˈ dsoˊkyeˉ heˉ maˊ jmeeyꜙ läꜙja̱ˉ. 6Jwë̱ë̱hn˜ hnähꜘ, jeeˊ laˉ chehꜗ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ kye̱e̱ꜘ gaˊ läꜙko̱hꜘ gaˊ gwahꜙ ja̱ˉ. 7Saꜙ ñehˊ hnähꜘ läꜙko̱o̱ˉ hnøøꜗ jähꜙ juuˈ laˉ: “Hnoonꜗ waˊ läˉñihꜘ hohꜘ hnähꜘ baˊ, saꜙ hnoonꜗ heˉ jë̱ë̱hˈ hnähꜘ jahꜘ nëˊ naˊhyooꜘ.” Waˊraˉ jähꜘ kihꜗ maˉläˉngëëhꜘ hnähꜘ juuˈ naˉ, saꜙ maˊ bä̱ä̱hˊ hnähꜘ dsooˊ, hi̱ˉ saꜙ chaˉ heˉ maˉjmeeꜘ niꜙ miihˉ. 8Heˉ läꜙja̱ˉ, Hi̱ˉgaꜙlë̱ë̱ꜗngoꜗ laˉ baˊ naˉngëˈ jwëˈ jmeeyꜗ hihꜙ, heeˉ naˉ heˉ gaꜙtë̱ë̱ꜘ jmeeꜗ dsaˉ jmɨɨˊ heˉ te̱e̱hˉ dsaˉ dsëꜗ. 9Yaꜙhë̱ë̱ꜗ Jesús jeeˊ ja̱ˉ, ngooyꜗ mahꜗ gaꜙheyꜗ nehꜙ gwahꜙ mähˉ kihꜗ dsaˉ judiu. 10Jeeˊ ja̱ˉ maˊ hä̱ä̱ˊ ja̱a̱ˉ dsaˉñʉʉhˉ hi̱ˉ maˉläˉki̱i̱ꜙ ko̱o̱ˉ maˉgooˉ. Mahꜗ gaꜙngɨɨꜘ dsaˉ fariseo juuˈ kihꜗ Jesús: —¿Cheˊ naˉngëˈ jneˊ jwëˈ miˊhlä̱ä̱ꜗ jneˊ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ dsaahˊ jmɨɨˊ heˉ te̱e̱hˉ dsaˉ dsëꜗ? —gaꜙjäyhꜘ sɨɨyhꜙ Jesús. Heˉ maˊ hnooyhˉ haˉ läꜙ jeeˊ maˊ hnëëyˈ baˊ ja̱ˉ. 11Mahꜗ gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨyhꜙ: —Cherˊmahꜗ ja̱a̱ˉ hnähꜘ chehꜗ ja̱a̱ˉ borrego kihꜗ mahꜗ tä̱yhꜙ ko̱o̱ˉ chaˊsɨɨˉ jmɨɨˊ heˉ te̱e̱hˉ dsaˉ dsëꜗ, ¿cheˊ saꜙ dsooꜗ hi̱ˉ heꜘ mahꜗ dsaˉlle̱e̱yꜙ? 12¿Johꜘ gaˊ saꜙ kye̱e̱ꜘ ja̱a̱ˉ dsaˉ läꜙko̱hꜘ gaˊ ja̱a̱ˉ borrego? Kihꜗ heˉja̱ˉ, naˉngëˈ jneˊ jwëˈ jmeenˊ heˉ lluꜗ, jmɨɨˊ heˉ te̱e̱hˉ dsaˉ dsëꜗ —gaꜙjäyhꜘ sɨɨyhꜙ. 13Ja̱ˉgaˊ gaꜙsɨɨyhꜙ dsaˉdsaahˊ heꜘ: —Nɨɨhˋ daˊ maˉgoohˉ. Mahꜗ gaꜙnɨɨyhꜗ maˉgooyˉ. Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ, gaꜙjä̱ꜗ lluꜗ goˉte˜ läꜙko̱o̱ˉ maˊ laˈ jyohꜘ maˉgooyˉ. 14Maˊ gaꜙhwë̱ë̱ˉ dsaˉ fariseo heꜘ gaꜙnääˋ, gaꜙta̱a̱yhˋ juuˈ kweeˉ haˉ läꜙ jeeˊ maˊ jngëëyhˈ Jesús. 15Gaꜙläꜙliihꜚ Jesús heˉ hʉʉˊdsëˉ maˊ jmeeꜙ dsaˉ heꜘ, heˉja̱ˉ ngooyꜗ taꜙ jeeˊ jyohꜘ baˊ. Peerꜙ jwë̱ë̱ꜘ dsaˉ gaꜙllaꜙlleꜗ kaahˋ kiyhˈ. Hiꜙ maˊ miˉhlä̱ä̱yꜘ gaꜙläꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉdsaahˊ. 16Heˉja̱ˉ gaꜙsɨɨyhꜙ läꜙjë̱ë̱ꜙ hi̱ˉ gaꜙhla̱a̱ꜘ heꜘ: —Taꜙ koohꜘ hnähꜘ juuˈ kya̱a̱hˊ niꜙ ja̱a̱ˉ. 17Läꜙja̱ˉ gaꜙlaꜗ mahꜗ läꜙteꜗ juuˈ heˉ gaꜙkwaꜘ Isaía hi̱ˉ gaꜙngëëꜗ juuˈ kihꜗ Dio, läꜙ maˊ gaꜙjäyhꜘ: 18Hi̱i̱ꜚ laˉ hi̱ˉ gaꜙhña̱a̱nꜙ jmeeꜗ taˊ kinꜙ. Hi̱i̱ꜚ laˉ hi̱ˉ hnaanꜙ hi̱ˉ cha̱a̱nˉ lluꜗ kya̱a̱hˊ. Jmeenˋ jä̱ˈ jmɨˉlleꜘ kinꜙ nëˊ kiyhˈ. Mahꜗ kwayꜗ juˈdsooꜘ läꜙka̱a̱ˉ läꜙjʉhꜗ jmɨˉgyʉʉꜙ. 19Saꜙ tiˊchooyꜗ juuˈ kya̱a̱hˊ niꜙ ja̱a̱ˉ, saꜙ taˊhooyhꜗ, niꜙ saꜙ hlëëyhꜗ ki̱ˉga̱a̱ˉ chaˊjwëꜗ jʉʉhˉ. 20Jmeeyꜗ jø̱hˉ dsëyꜗ kya̱a̱hˊ dsaˉ hi̱ˉ la̱a̱ꜗ läꜙko̱o̱ˉ hmaˉtahˉ heˉ ngooꜗ dsaˉjøøꜘ, hiꜙ läꜙja̱ˉ kya̱a̱hˊ dsaˉ hi̱ˉ la̱a̱ꜗ läꜙko̱o̱ˉ waˊjeˉ heˉ maˉngooꜗ dsaˉʉʉꜙ. Läꜙja̱ˉ jmeeyꜗ läꜙji̱i̱hˈ lloo˜ jmɨɨˊ läꜙjnäꜘ heˉ lluꜗ jmahꜗ baˊ maˉlɨh˜. 21Mahꜗ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ läꜙka̱a̱ˉ hwaꜗ, ka̱ꜗ oˉjø̱hꜙ dsëˉ kiyhꜗ. 22Ja̱ˉgaˊ naˊjä̱ä̱ˉ dsaˉ chaˊnëˊ Jesús ja̱a̱ˉ dsaˉñʉʉhˉ hi̱ˉ maˊ kye̱ˉ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ. Maˊ la̱a̱yˈ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ tʉʉˊ hiꜙ maˊ ka̱a̱yˋ kaˉlähꜘ. Gaꜙmiꜙhlä̱ä̱ꜘ Jesús dsaˉ heꜘ. Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ gaꜙløøyꜗ jëëy˜ hiꜙ gaꜙløøyꜗ hlëëyhꜙ. 23Gaꜙläꜙjë̱ë̱ꜙ baˊ dsaˉ gaꜙläꜙdsa̱a̱˜ dsëꜗ. Mahꜗ maˊ ngɨɨyꜙ juuˈ kihꜗ dsaˉkya̱a̱yhˊ: —¿Cheˊ saꜙ la̱a̱ꜗ saˊju̱ˉ kihꜗ David dsaˉ naˉ? —maˊ jäyhꜘ. 24Läꜙko̱o̱ˉ maˊ gaꜙnuuꜘ dsaˉ fariseo heˉ maˊ jmä̱ä̱y˜ jø̱ø̱hˈ Jesús, gaꜙjäyhꜘ: —Dsaˉ naˉ hwë̱ë̱˜ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ kya̱a̱hˊ beꜘ kihꜗ Beelzebú, dsaˉjø̱ø̱hˈ kya̱a̱ꜗ läꜙjë̱ë̱ꜙ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ. 25Maˊ kyʉʉh˜ baˊ Jesús heˉ hʉʉˊdsëˉ maˊ jmeeꜙ dsaˉ heꜘ, mahꜗ gaꜙjäyhꜘ sɨɨyhꜙ: —Dsaˉ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ ko̱o̱ˉ hwaꜗ, cherˊmahꜗ te̱e̱y˜ kya̱a̱hˊ heꜘ baˊ dsaˉkya̱a̱yhˊ, heˉ miˉlla̱a̱yꜙ hñiiyꜘ baˊ ja̱ˉ. Läꜙja̱ˉ kaˉlähꜘ ko̱o̱ˉ jwɨɨˉ jʉʉhˉ o hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ ko̱o̱ˉ chaˊnehꜙ, cherˊmahꜗ te̱ˉjë̱ë̱yꜘ, saꜙ gwë̱ë̱yꜗ. 26Läꜙja̱ˉ kaˉlähꜘ kihꜗ Tanaˊ, cherˊmahꜗ hwë̱ë̱y˜ heꜘ baˊ hi̱ˉsaꜙllu̱ꜗ, heˉ jmeeyꜙ hniiˉ kihꜗ hñiiyꜘ baˊ ja̱ˉ. Heˉja̱ˉ, ¿haˉ läꜙja̱ˉ miˉheeyꜙ kya̱a̱hˊ taˊ kiyhˈ? 27Waˊraˉ jähꜘ kihꜗ jnäꜘ hwë̱ë̱nˊ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ kya̱a̱hˊ beꜘ kihꜗ jʉʉˊ hi̱ˉsaꜙllu̱ꜗ, ¿haˉ baˊ kihˈ dsaˉkya̱a̱hˊ hnähꜘ, hi̱ˉ baˊ kihˈ beꜘ hwë̱ë̱y˜ hi̱ˉsaꜙllu̱ꜗ? Heꜘ baˊ dsaˉkya̱a̱hˊ hnähꜘ naˉ, miˉjnääyꜙ heˉ naˉhe̱e̱ꜚ hʉʉˊdsëˉ kyahꜗ hnähꜘ. 28Pero cherˊmahꜗ jnäꜘ hwë̱ë̱nˊ hi̱ˉsaꜙllu̱ꜗ kya̱a̱hˊ beꜘ kihꜗ Jmɨˉlleꜘ kihꜗ Dio, heˉ ja̱ˉ jmeeꜙ lii˜ heˉ maˉngooꜗ jmeeꜙ Dio hihꜙ jeeˊ kyahˈ hnähꜘ baˊ ja̱ˉ. 29¿Haˉ läꜙ leꜘ dsaˉheꜘ ja̱a̱ˉ dsaˉ chaˊnehꜙ kihꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉ hi̱ˉ be̱e̱ꜘ, mahꜗ hɨ̱ɨ̱yꜗ heˉ chaˉ kiyhꜗ cherˊmahꜗ saꜙ gaꜙhñu̱u̱yꜗ toˉnëˊ? Jmeeꜙ biiꜗ hñu̱u̱yꜗ, ja̱ˉgaˊ leꜘ hwëëyꜗ läꜙjëꜙ heˉ llaꜙ dsëyꜗ. 30Hi̱ˉ saꜙ jwa̱hꜘ kya̱a̱hˊ jnäꜘ, heˉ hneeyˉ kya̱a̱hˊ jnäꜘ baˊ ja̱ˉ. Hi̱ˉ saꜙ jmeeꜙ ko̱ˉjø̱hꜘ kya̱a̱hˊ jnäꜘ mahꜗ te̱e̱hnˊ dsaˉ, heˉ jmeeyꜙ dsaˉläˉø̱ø̱ꜘ dsaˉ kinꜙ baˊ ja̱ˉ. 31Heˉja̱ˉ jwë̱ë̱hn˜ hnähꜘ, jmeeꜗ baˊ Dio jø̱hˉ dsëꜗ kihꜗ läꜙjëꜙ dsoˊkyeˉ heˉ jmeeꜙ dsaˉ. Hiꜙ jmeeyꜗ jø̱hˉ dsëyꜗ kihꜗ läꜙjëꜙ juuˈ wɨɨꜘ heˉ hlëëhꜙ dsaˉ. Pero cherˊmahꜗ gaꜙhlëëhꜘ dsaˉ wɨɨꜘ kihꜗ Jmɨˉlleꜘ kihꜗ Dio, saꜙ jmeeyꜗ jø̱hˉ dsëyꜗ. 32Jmeeꜗ baˊ Dio jø̱hˉ dsëꜗ kihꜗ hi̱ˉ hlëëhꜙ wɨɨꜘ kihꜗ Hi̱ˉgaꜙlë̱ë̱ꜗngoꜗ laˉ. Pero hi̱ˉ hlëëhꜙ wɨɨꜘ kihꜗ Jmɨˉlleꜘ Naˉjngɨɨˈ, moꜙsoꜙ jmeeyꜗ jø̱hˉ dsëyꜗ kiyhꜗ, niꜙ jmɨˉgyʉʉꜙ laˉ, niꜙ jmɨˉgyʉʉꜙ heˉ naꜗ gaˊ jäꜙ. 33ʼCherˊmahꜗ gaꜙjñeeˊ jneˊ ko̱o̱ˉ chaahˈ hmaˉ lluꜗ, kwaꜗ mɨɨˈ heˉ lluꜗ. Hiꜙ cherˊmahꜗ gaꜙjñeeˊ jneˊ ko̱o̱ˉ chaahˈ hmaˉ hlɨɨhˈ, kwaꜗ mɨɨˈ heˉ hlɨɨhˈ. Mɨɨˈ kihꜗ jmeeꜙ lii˜ haˉ läꜙ laꜗ chaahˈ hmaˉ. 34Maꜙraꜙ hi̱ˉ heꜘ jo̱o̱ꜘsɨɨhˊ mɨɨhˉ la̱a̱hꜗ hnähꜘ. ¿Haˉ läꜙ leꜘ hlëëhˊ hnähꜘ juuˈ lluꜗ mahꜗ hlë̱ë̱hˈ baˊ hnähꜘ? Jëëhꜘ, heˉ naˉmahꜘ nehꜙ tuhˉdsëꜗ dsaˉ, heˉ ja̱ˉ baˊ hlëëyhꜙ. 35Dsaˉ llu̱u̱ꜗ hlëëyhꜙ heˉ lluꜗ heˉ naˉmahꜘ nehꜙ tuhˉdsëyꜗ. Dsaˉ hi̱ˉ hlë̱ë̱hˈ, hlëëyhꜙ heˉ hlɨɨhˈ heˉ naˉmahꜘ nehꜙ tuhˉdsëyꜗ. 36Heˉja̱ˉ jwë̱ë̱hn˜ hnähꜘ, waˊraˉ gaꜙtëꜘ jeeˊ jmeeˈ Dio jwiz˜, ngɨɨyhꜗ kwa̱a̱t˜ kihꜗ dsaꜙ kihꜗ läꜙjëꜙ juuˈ heˉ saꜙ jmääꜗ taˊ heˉ hlëëyhꜙ taˊko̱ˉji̱i̱hˈ tä̱ä̱yhˊ jmɨˉgyʉʉꜙ laˉ. 37Kya̱a̱hˊ ja̱ˉbaˊ juuˈ heˉ hlëëhˊ, yaˉhë̱ë̱hˈ llu̱u̱ꜗ o yaˉhë̱ë̱hˈ kya̱a̱hˊ dsoˊjwɨɨꜘ. 38Ja̱ˉgaˊ gaꜙjähꜘ ko̱ˉlla̱a̱ˊ taˉjwohꜗ kya̱a̱ꜗ ley kya̱a̱hˊ dsaˉ fariseo gaꜙsɨɨyhꜙ Jesús: —Taˉjwohꜗ, hnøøˉ jnäähˈ jëëˊ jnäähꜗ jmeehˈ ko̱o̱ˉ heˉ jʉhˉga̱a̱ˉ. 39Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨyhꜙ: —Heˉ baˊ cheˉ hlë̱ë̱hˈ hnähꜘ dsaˉ hi̱ˉ cha̱a̱ˉ naꜗ, saꜙ miˉtehˋ hnähꜘ kihꜗ Dio mahꜗ ngɨɨhˊ hnähꜘ jmeenˋ ko̱o̱ˉ heˉ jʉhˉga̱a̱ˉ. Heˉ jʉhˉga̱a̱ˉ läꜙko̱hꜘ gaꜙlaꜗ kihꜗ Joná hi̱ˉ gaꜙngëëꜗ juuˈ kihꜗ Dio, maꜙlaꜙ heˉ ja̱ˉ baˊ heehnꜚ hnähꜘ. 40Jëëhꜘ, ja̱ˉbaˊ läꜙko̱o̱ˉ gaꜙjä̱ꜘ Joná hnëˉ jmɨɨˊ hnëˉ hwëˈ nehꜙ tuhˉ hmoohˉ jø̱ø̱hˈ heꜘ, läꜙja̱ˉ kaˉlähꜘ Hi̱ˉgaꜙlë̱ë̱ꜗngoꜗ laˉ jä̱ꜗ hnëˉ jmɨɨˊ hnëˉ hwëˈ naˉha̱a̱ˈ nehꜙ hwaꜗ. 41Waˊraˉ gaꜙtëꜘ jeeˊ jmeeˈ Dio jwiz˜ kyahꜗ hnähꜘ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ naˈ, maˊja̱ˉ nooˉ dsaˉ Nínive jeeˊ tä̱ä̱yhˊ mahꜗ bä̱ä̱yhꜙ hnähꜘ dsooˊ. Jëëhꜘ, gaꜙje̱e̱yh˜ kya̱a̱hˊ Dio maˊ gaꜙnuuyꜘ juuˈ heˉ naˊkwaˉ Joná hiꜙ jeeˊ kyahˈ hnähꜘ laˉ, cha̱a̱ˉ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ jø̱ø̱hˈ gaˊ läꜙko̱hꜘ gaˊ Joná. 42Läꜙja̱ˉ kaˉlähꜘ, waˊraˉ gaꜙtëꜘ jeeˊ jmeeˈ Dio jwiz˜ kyahꜗ hnähꜘ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ naˈ, jmɨɨˊ ja̱ˉ dsaˉmëꜘ hi̱ˉ maˊ jmeeꜙ hihꜙ hwaꜗ taꜙ kye̱ꜗ, nooyꜙ jeeˊ gyayˈ mahꜗ bä̱ä̱yhꜙ hnähꜘ dsooˊ. Jëëhꜘ, dsaˉmëꜘ heꜘ jaꜗ ʉ̱ʉ̱ꜘ jwërte mahꜗ maˊ nuuyˈ haˉ läꜙ laꜗ heˉ maˊ kyʉʉh˜ Salomón, hiꜙ jeeˊ kyahˈ hnähꜘ laˉ, cha̱a̱ˉ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ jø̱ø̱hˈ gaˊ läꜙko̱hꜘ gaˊ Salomón. 43ʼWaˊraˉ yaꜙhë̱ë̱ꜗ ja̱a̱ˉ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ kihꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉ, dsooyꜗ läꜙka̱a̱ˉ jeeˊ laˈ hwaꜗ ki̱i̱ꜙ dsaˉhnøøyhꜙ haˉ jeeˊ te̱e̱yhꜙ dsëyꜗ mahꜗ saꜙ jnøøyhˈ. 44Ja̱ˉgaˊ jmeeyˈ hʉʉˊdsëˉ: “Naahnꜚ chaˊnehꜙ kinꜙ jeeˊ yaꜙhë̱ë̱nꜗ.” Hiꜙ waˊraˉ gaꜙlla̱a̱yhꜗ jeeˊ ja̱ˉ, saꜙ cha̱a̱ˉ niꜙ ja̱a̱ˉ, naˉhyahˊ hiꜙ naˉlɨɨˊ lluˈ. 45Ja̱ˉgaˊ dsooy˜ dsaˉhnääyhꜙ jñahꜘ gaˊ gye̱e̱ˈ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ hi̱ˉ hlë̱ë̱hˈ gaˊ läꜙko̱hꜘ gaˊ hñiiyꜘ mahꜗ dsaˉta̱a̱yhˋ ko̱ˉjø̱hꜘ jeeˊ ja̱ˉ. Hlɨɨhˈ gaˊ leꜘ kihꜗ dsaˉ heꜘ läꜙko̱hꜘ gaˊ heˉ maˊ la̱a̱yˈ jä̱ä̱ꜗ. Läꜙja̱ˉ leꜘ kaˉlähꜘ kihꜗ dsaˉ hi̱ˉ hlë̱ë̱hˈ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ naˈ. 46Chehꜗ gaˊ Jesús kwayꜙ juuˈ kihꜗ dsaˉ heꜘ, maˊ gaꜙllooꜗ chooyꜗ kya̱a̱hˊ ø̱ø̱yhꜚ, maˊ hnøøyˈ maˊ hlëëyhˈ kya̱a̱hˊ Jesús. Pero kaˊhneꜚ baˊ gaꜙjø̱ø̱yꜗ. 47Ja̱a̱ˉ hi̱ˉ maˊ chehˈ jeeˊ ja̱ˉ, naˊjmeeyhˊ juuˈ kihꜗ Jesús: —Hi̱i̱ꜚ maaˋ kya̱a̱hˈ kya̱a̱hˊ ø̱ø̱hˈ tä̱ä̱hˊ kaˊhneꜚ, hnøøyꜗ llayꜗ juuˈ kya̱a̱hˊ hneˉ. 48Mahꜗ gaꜙje̱e̱yhˉ kihꜗ hi̱ˉ gaꜙjmeehꜗ juuˈ heꜘ: —¿Hi̱i̱ˉ naˉ, hi̱ˉ la̱a̱ꜗ maaˋ kya̱a̱nꜙ? ¿Hi̱i̱ˉ naˉ, hi̱ˉ la̱a̱ꜗ ø̱ø̱hnꜗ? 49Mahꜗ gaꜙjmeeyꜘ lii˜ kya̱a̱hˊ gooyˉ jeeˊ maˊ tä̱ä̱hˊ discípulo kya̱a̱yꜗ mahꜗ gaꜙjäyhꜘ: —Hi̱ˉ laˉ baˊ heꜘ maaˋ kya̱a̱nꜙ, hi̱ˉ laˉ baˊ heꜘ ø̱ø̱hnꜗ. 50Jëëhꜘ, läꜙjë̱ë̱ꜙ hi̱ˉ jmeeꜙ läꜙ hyohˉ dsëꜗ Tääˋ kya̱a̱nꜙ hi̱ˉ gyaꜗ gyʉʉhˈ, hi̱ˉ heꜘ baˊ dsaˉmëꜘ ø̱ø̱hnꜗ, dsaˉñʉʉhˉ ø̱ø̱hnꜗ, hiꜙ maaˋ kya̱a̱nꜙ.

will be added

X\