San Lucas 8

1Maˉngëëꜘ heˉ ja̱ˉ, ngooꜗ Jesús läꜙka̱a̱ˉ jwɨɨˉ kaahˊ jwɨɨˉ mähˉ naˊkwayˉ juˈhmëëꜘ, gaꜙhlë̱ë̱yhꜗ dsaˉ läꜙko̱o̱ˉ jä̱ä̱ꜙ Dio dsaˉ läꜙhihꜙ kihꜗ. Hiꜙ läꜙjë̱ë̱ꜙ gyaꜙtu̱u̱ꜘ apóstole maˊ jmeeꜙ ko̱ˉjø̱hꜘ kya̱a̱yhˊ. 2Hiꜙ maˊ jmeeꜙ ko̱ˉjø̱hꜘ kya̱a̱hˊ Jesús ko̱ˉlla̱a̱ˊ dsaˉmëꜘ hi̱ˉ gaꜙhwë̱ë̱yˉ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ kihꜗ, kya̱a̱hˊ hi̱ˉ maˊ dsaahˊ kaˉlähꜘ. Jeeˊ kihˈ dsaˉmëꜘ heꜘ maˊ hä̱ä̱ˊ María hi̱ˉ maˊ tëëyh˜ Magdalena, hi̱ˉ maˊ jä̱ä̱ꜙ gye̱e̱ꜗ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ. 3Maˊ hä̱ä̱ˊ Juana kaˉlähꜘ, hiꜙ maˊ hä̱ä̱ˊ mëˊ Chusa. Chusa heꜘ maˊ kye̱ˉ miihˉ taˊ kihˈ Herode. Hiꜙ maˊ hä̱ä̱ˊ Susana, kya̱a̱hˊ jwë̱ë̱ꜘ gaˊ dsaˉmëꜘ hi̱ˉ maˊ jmeeꜙ taˊheꜗ kihꜗ Jesús. 4Jwë̱ë̱ꜘ jwërte dsaˉ hi̱ˉ yaꜙnääꜗ läꜙka̱a̱ˉ jeeˊ jwɨɨˉ kihꜗ, hi̱ˉ gaꜙku̱hꜗ jeeˊ maˊ chehˈ Jesús. Heˉja̱ˉ gaꜙsɨɨyhꜙ kya̱a̱hˊ juuˈ naˉhmääˊ laˉ: 5—Ja̱a̱ˉ dsaˉ ngooꜗ gaꜙjñeeˋ mɨˈju̱ˉ. Jeeˊ ngooyˈ jñeey˜ mɨˈju̱ˉ ja̱ˉ, gaꜙsa̱a̱ꜗ miihˉ chaˊjwëꜗ. Maˊ gaꜙngëëꜘ dsaˉ, gaꜙheeꜘ gaꜙsoyhꜗ kihꜗ mɨˈju̱ˉ ja̱ˉ, hiꜙ gaꜙjña̱a̱ꜗ ta̱ˈ hi̱ˉ hë̱ë̱ꜙ gyʉʉhˈ gaꜙkuyhˉ. 6Jyohꜘ mɨˈju̱ˉ gaꜙsa̱a̱ꜗ nëˊ gwaahˊ heˉ nøøꜘ miihˉ nëˊ ku̱u̱ˊ. Gaꜙhyaˉ baˊ mɨˈju̱ˉ ja̱ˉ, pero cha̱hꜘ baˊ gaꜙläꜙki̱i̱ꜙ kihꜗ heˉ saꜙ gyʉhꜘ gwaahˊ ja̱ˉ. 7Hiꜙ jyohꜘ kaˉlähꜘ mɨˈju̱ˉ gaꜙsa̱a̱ꜗ jeeˊ chaahˈ to̱o̱ꜘ. Gaꜙkwa̱a̱ꜗ gaˊ chaahˈ to̱o̱ꜘ ja̱ˉ, heˉja̱ˉ gaꜙu̱u̱ˉ chaahˈ kihꜗ jeeˊ naˊto̱o̱ꜘ. 8Hiꜙ jyohꜘ mɨˈju̱ˉ ja̱ˉ, gaꜙsa̱a̱ꜗ jeeˊ laˈ hwaꜗ jmahꜗ, heˉ ja̱ˉ baˊ gaꜙhɨɨꜘ, gaꜙkwaꜘ hñaˉlooꜘ mɨɨˈ läꜙko̱o̱ˉ chaahˈ. Maˊ gaꜙdsa̱a̱ꜗ juuˈ heˉ maˊ kwayꜙ ja̱ˉ, gaꜙhlëëyhꜘ ko̱o̱ˉ ki̱ˉga̱a̱ˉ, gaꜙjäyhꜘ: —Hi̱ˉ hnøøꜗ he̱e̱hꜙ juuˈ laˉ, waˊ he̱e̱yhˉ. 9Heˉja̱ˉ gaꜙngɨɨꜘ discípulo juuˈ kiyhꜗ gaꜙsɨɨyhꜙ: —¿Heeˉ hnøøꜗ jähꜙ juuˈ naˉhmääˊ heˉ maˉkwahˊ naˉ? 10Heˉja̱ˉ gaꜙjäyhꜘ: —Hnähꜘ baˊ naˉngëhˈ hnähꜘ jwëˈ läꜙkyu̱u̱h˜ hnähꜘ haˉ läꜙ jä̱ä̱ꜗ Dio hnähꜘ läꜙhihꜙ kihꜗ, heˉ saꜙ maˊ kyʉʉh˜ dsaˉ jä̱ä̱ꜗ. Pero hi̱ˉ jñahꜘ, hlë̱ë̱hnˊ kya̱a̱hˊ juuˈ naˉhmääˊ baˊ. Läꜙja̱ˉ, maꜙkeꜙ heˉ gaˊ jëëy˜, saꜙ läꜙjnäꜘ kiyhꜗ. Hiꜙ maꜙkeꜙ nuuyˉ, niꜙ läꜙja̱ˉ saꜙ läꜙngëëyꜘ. 11ʼLäꜙlaˉ hnøøꜗ jähꜙ juuˈ naˉhmääˊ ja̱ˉ. Mɨˈju̱ˉ ja̱ˉ laꜗ kwa̱a̱t˜ juuˈ kihꜗ Dio. 12Hiꜙ mɨˈju̱ˉ heˉ gaꜙsa̱a̱ꜗ chaˊjwëꜗ, laꜗ kwa̱a̱t˜ dsaˉ hi̱ˉ gaꜙnuuꜘ juuˈ kihꜗ Dio. Mahꜗ cha̱hꜘ baˊ gwa̱ꜘ hi̱ˉsaꜙllu̱ꜗ jñuuyh˜ juuˈ heˉ maˉnaˉjnääˊ nehꜙ tuhˉdsëyꜗ. Mahꜗ saꜙ läꜙhe̱e̱yꜘ juuˈ kihꜗ Dio hiꜙ läꜙja̱ˉ saꜙ lä̱ä̱yꜘ kihꜗ dsoˊkyeˉ. 13Hehꜗ mɨˈju̱ˉ heˉ gaꜙsa̱a̱ꜗ nëˊ gwaahˊ heˉ nøøꜘ miihˉ nëˊ ku̱u̱ˊ. Läꜙja̱ˉ la̱a̱ꜗ dsaˉ hi̱ˉ nuuˉ juuˈ kihꜗ Dio. Jë̱ë̱ˉ baˊ dsëyˈ läꜙ maˊ toˉnëˊ gaꜙnuuyꜘ. Hi̱ˉ heꜘ la̱a̱ꜗ läꜙko̱o̱ˉ heˉ saꜙ chaˉ jmooˈ kihꜗ. He̱e̱yhˉ ko̱ˉhwëëꜘ juuˈ kihꜗ Dio. Pero waˊraˉ jaꜗ heˉ wɨɨꜘ nëˊ kiyhˈ, be̱e̱yꜗ Dio. 14Hehꜗ mɨˈju̱ˉ heˉ gaꜙsa̱a̱ꜗ jeeˊ kihˈ chaahˈ to̱o̱ꜘ ja̱ˉ, läꜙja̱ˉ la̱a̱ꜗ dsaˉ hi̱ˉ nuuˉ juuˈ kihꜗ Dio. Pero maꜙ miihˉ läꜙja̱ˉ baˊ dsaˉläˉø̱ø̱yꜘ kihꜗ Dio. Kihꜗ heˉ kye̱ˉ gyihꜗ hʉʉˊdsëˉ läꜙchayˉ kuuˊ, hiꜙ tɨh˜ dsëyꜗ läꜙjëꜙ heˉ chaˉ jmɨˉgyʉʉꜙ laˉ. Heˉja̱ˉ niꜙ miihˉ saꜙ gaꜙjmääꜘ kiyhꜗ hehꜗ juuˈ heˉ gaꜙnuuyꜘ ja̱ˉ. 15Pero mɨˈju̱ˉ heˉ gaꜙsa̱a̱ꜗ hwaꜗ lluꜗ, läꜙja̱ˉ la̱a̱ꜗ dsaˉ hi̱ˉ nuuˉ läꜙka̱a̱ˉ tuhˉdsëꜗ, ngooꜗ bihꜗ cho̱o̱yhˉ ko̱o̱ˉ hwehˉ juuˈ heˉ gaꜙnuuyꜘ ja̱ˉ. Heˉja̱ˉ baˊ ja̱ˉ jmeeyꜗ chaˉmiihˉ taˊ lluˈ kihꜗ heˉ kwëëh˜ dsëyꜗ. 16ʼNiꜙ ja̱a̱ˉ saꜙ hi̱h˜ jeˉ mahꜗ jlëyꜗ kya̱a̱hˊ ko̱o̱ˉ kyaahˊ, niꜙ saꜙ chiyhꜗ nehꜙ ji̱i̱ˊ. Heˉ chiyhꜗ jeeˊ ñiiꜘ baˊ mahꜗ läꜙjnäꜘ kihꜗ läꜙjë̱ë̱ꜙ hi̱ˉ dsaˉta̱a̱hˋ chaˊnehꜙ. 17Läꜙjëꜙ heˉ naˉhmääˊ, lloo˜ ko̱o̱ˉ jmɨɨˊ läꜙjnäꜘ. Hiꜙ läꜙjëꜙ heˉ saꜙ jnäꜘ, laꜗ kwa̱a̱t˜ läꜙjnäꜘ. 18Kye̱ˉ daˊ hnähꜘ kwa̱a̱t˜ kihꜗ juuˈ heˉ nuuhˉ hnähꜘ. Jëëhꜘ, läꜙjë̱ë̱ꜙ hi̱ˉ ngëëꜘ miihˉ, hi̱ˉ heꜘ läꜙngëëꜘ chaˉgaˊmiihˉ. Läꜙjë̱ë̱ꜙ hi̱ˉ jmeeꜙ ngëëꜘ, läꜙkye̱ˉ heˉ ja̱ˉ lla̱a̱ꜙ baˊ. 19Gaꜙllaꜙnääꜗ ø̱ø̱hꜚ Jesús kya̱a̱hˊ chooyˈ jeeˊ maˊ kwayꜙ juuˈ. Pero saꜙ gaꜙlaꜗ maˊ llaˉnääyꜗ chu̱hꜙ kiyhꜗ, kihꜗ heˉ maˊ tä̱ä̱hˊ jwë̱ë̱ꜘ dsaˉ. 20Gaꜙheꜗ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ naˊjmeehˊ juuˈ kiyhꜗ, gaꜙjäyhꜘ: —Hi̱i̱ꜚ maaˋ kya̱a̱hˈ kya̱a̱hˊ ø̱ø̱hˈ tä̱ä̱hˊ kaˊhneꜚ, hnøøyꜗ jë̱ë̱yꜗ hneˉ. 21Heˉja̱ˉ gaꜙje̱e̱yhˉ kihꜗ dsaˉ heꜘ, gaꜙsɨɨyhꜙ: —Hi̱ˉ nuuˉ juuˈ kihꜗ Dio mahꜗ jmeeyꜙ heˈ, hi̱ˉ heꜘ baˊ la̱a̱ˈ maaˋ kya̱a̱nꜙ, hi̱ˉ heꜘ baˊ la̱a̱ˈ ø̱ø̱hnꜗ. 22Ko̱o̱ˉ jmɨɨˊ ja̱ˉ, gaꜙheꜗ Jesús nehꜙ ko̱o̱ˉ naˊmooꜘ kya̱a̱hˊ discípulo kya̱a̱yꜗ mahꜗ gaꜙsɨɨyhꜙ: —Waˊ ha̱a̱nˊ taꜙ hngaahˋ ko̱ˉta̱a̱ˉ jmɨˉjʉʉhˉ laˉ. Mahꜗ gaꜙnääyꜗ. 23Taˊko̱ˉji̱i̱hˈ gaꜙnääyꜗ nëˊ jmɨɨˉ ja̱ˉ, gaꜙgwɨ̱ɨ̱ˉ Jesús. Niꜙ juuˈ gaˊ saꜙ hiiꜘ maˊ jaˈ ko̱o̱ˉ lleꜘ täꜘ nëˊ jmɨɨˉ ja̱ˉ. Gaꜙhɨɨꜘ gooˉ jwërte kiyhꜗ heˉ maˊ hmääyhˈ chaˊjmɨɨˉ ja̱ˉ. 24Heˉja̱ˉ gaꜙcha̱a̱yꜗ Jesús jeeˊ maˉnaˉgwɨ̱ɨ̱yˉ, gaꜙjäyhꜘ: —Taˉjwohꜗ, taˉjwohꜗ. Ngooꜗ gaꜙju̱u̱ꜗ jneˊ jeeˊ laˉ. Maˊ gaꜙnooyˉ, gaꜙjmeeyꜘ hihꜙ gaꜙjä̱ꜘ tiiˊ lleꜘ, hiꜙ gaꜙjmeeyꜘ hihꜙ kihꜗ jmɨɨˉ kaˉlähꜘ. Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ gaꜙjä̱ꜘ tiiˊ goˉte˜. 25—Miihˉ goˉte˜ maˉläˉdsooꜘ hohꜘ hnähꜘ —gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨyhꜙ discípulo kya̱a̱yꜗ. Peerꜙ gaꜙläꜙgoyhꜙ hiꜙ gaꜙjëëꜗ dsa̱yhꜙ. Mahꜗ maˊ jäyhꜘ sɨɨyhꜙ dsaˉkya̱a̱yhˊ: —¿Heeˉ la̱a̱ꜗ dsaˉ naˉ heˉ liyhꜙ jmeeyꜗ hihꜙ kihꜗ lleꜘ hiꜙ jmeeyꜗ hihꜙ kihꜗ jmɨɨˉ, hiꜙ läꜙja̱ˉ nʉʉhˊ kiyhˈ kaˉlähꜘ? 26Ja̱ˉgaˊ gaꜙllaꜙnääyꜗ jeeˊ tä̱ä̱hˊ dsaˉ hi̱ˉ che̱e̱ˉ gadareno. Hwaꜗ kihꜗ hi̱ˉ heꜘ jä̱ꜙ taꜙ hngaahˋ jmɨɨˉ kihꜗ hwaꜗ Galilea. 27Maˊ yaꜙhë̱ë̱ꜗ Jesús nehꜙ naˊmooꜘ jeeˊ laˈ chaˊhooˊ jmɨɨˉ ja̱ˉ, jaꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉ hi̱ˉ maˊ cha̱a̱ˉ jeeˊ jwɨɨˉ ja̱ˉ gaꜙmiꜙje̱e̱yꜚ. Maˉläꜙhɨɨˋ jøøꜙ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ kiyhꜗ. Saꜙ chaˉ hmɨɨhˉ maˊ kë̱yhˉ. Saꜙ maˊ gyayˈ chaˊnehꜙ. Maˊ gyayˈ jeeˊ laˈ toˉhø̱ø̱ˉ kihꜗ hlɨɨꜘ baˊ. 28Läꜙko̱o̱ˉ maˊ gaꜙjë̱ë̱yꜗ Jesús, gaꜙhooyhꜗ ki̱i̱ˉ mahꜗ gaꜙjwä̱ä̱yꜗ hñiiyꜘ chaˊnëˊ Jesús, gaꜙhlëëyhꜘ ki̱ˉga̱a̱ˉ: —¿Heeˉ hnoohˉ jmeehˈ kinꜙ, Jesús, Jo̱o̱ꜘ Dio hi̱ˉ gyaꜗ gyʉʉhˈ? Taꜙ jmeeˉ hñaaˉ hohꜘ, taꜙ jmeehˋ jnäꜘ —gaꜙjähꜘ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ heꜘ. 29(Jëëhꜘ, maˉngëëꜘ maˉjmeeꜘ Jesús hihꜙ kihꜗ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ heꜘ jä̱ä̱ꜗ, heˉ yaˉhë̱ë̱yˈ kihꜗ dsaˉ heꜘ. Maˉläˉhɨɨˋ heeh˜ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ heꜘ wɨɨꜘ. Maꜙkeꜙ maˊ hñʉʉꜙ dsaˉ gooyˉ kya̱a̱hˊ caden˜ hiꜙ maˊ gwëy˜ tɨɨyˊ kya̱a̱hˊ jwɨˊ hmaˉ heˉ hëˊ tooˉ, heˉ maˊ hnäy˜ baˊ ja̱ˉ. Hiꜙ maˊ jøøꜙ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ kiyhꜗ taꜙ hwaꜗ ki̱i̱ꜙ jeeˊ saꜙ kwaꜙ niꜙ miihˉ.) 30Heˉja̱ˉ gaꜙngɨɨꜘ Jesús juuˈ kiyhꜗ: —¿Heeˉ che̱e̱hˉ hneˉ? —Jwë̱ë̱ꜘ che̱e̱ˉ jnäähˈ —gaꜙjähꜘ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ heꜘ. Gaꜙjäyhꜘ läꜙja̱ˉ kihꜗ heˉ maˊ la̱a̱ˈ jwë̱ë̱ꜘ jwërte dsaˉ hlë̱ë̱hˈ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ tuhˉdsëꜗ dsaˉ heꜘ. 31Gaꜙchu̱u̱yꜘ kya̱a̱hˊ Jesús mahꜗ saꜙ maˊ che̱e̱yˈ chaˊjeˉ. 32Mohꜘ ja̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ ko̱o̱ˉ nääꜗ ñeꜗ maˊ kuhˉ nuuˉ. Heˉja̱ˉ gaꜙchu̱u̱ꜘ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ heꜘ kya̱a̱hˊ Jesús mahꜗ kwayꜗ jwëˈ dsaˉta̱a̱yhˋ kihˈ ñeꜗ heꜘ. Gaꜙkwaꜘ baˊ Jesús jwëˈ. 33Gaꜙhwë̱ë̱ˉ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ heꜘ gaꜙnääyꜗ gaꜙta̱a̱yhˋ tuhˉdsëꜗ ñeꜗ. Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ läꜙjë̱ë̱ꜙ ñeꜗ heꜘ gaꜙkyʉ̱ʉ̱ꜗ. Maˊ gaꜙtë̱ë̱yꜘ ko̱o̱ˉ lleˊ hwaˈ, ko̱ˉdsooꜘ jwëˈ baˊ gaꜙsa̱a̱yꜗ läꜙ gaꜙtëꜘ chaˊjmɨɨˉ jʉʉhˉ. Jeeˊ ja̱ˉ gaꜙju̱u̱yꜗ nehꜙ jmɨɨˉ. 34Dsaˉ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ hä̱ä̱˜ ñeꜗ heꜘ, maˊ gaꜙjëëyꜗ gaꜙlaꜗ läꜙja̱ˉ, gaꜙnääyˋ koˉchihˊ chaˉhli̱i̱yꜙ naˊjmeeyhˊ juuˈ taꜙ jeeˊ jwɨɨˉ hiꜙ läꜙka̱a̱ˉ kihꜗ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ jeeˊ nuuˉ kihꜗ. 35Heˉja̱ˉ gaꜙhwë̱ë̱ˉ dsaˉ naˊnääˈ naˊjëëyˉ haˉ läꜙ gaꜙlaꜗ. Läꜙko̱o̱ˉ maˊ gaꜙtë̱ë̱ꜘ dsaˉ chu̱hꜙ kihꜗ Jesús gaꜙjë̱ë̱yꜗ dsaˉ hi̱ˉ gaꜙhwë̱ë̱ˉ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ kihꜗ heꜘ. Maˊ gyaˈ hʉʉˊ tɨɨˊ Jesús, maˉkye̱yhˊ hmɨɨhˉ, hiꜙ maˉjä̱ꜗ kiyhꜗ. Heˉja̱ˉ gaꜙläꜙgohꜙ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ. 36Dsaˉ hi̱ˉ gaꜙjëëꜗ, gaꜙjmeeyhꜗ juuˈ haˉ läꜙ gaꜙlaꜗ heˉ gaꜙhla̱a̱ꜘ hi̱ˉ maˊ kye̱ˉ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ heꜘ. 37Heˉja̱ˉ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ gadareno gaꜙchu̱u̱yꜘ kya̱a̱hˊ Jesús mahꜗ waˊ lla̱a̱yhꜘ kihꜗ taꜙ jeeˊ jyohꜘ, jëëhꜘ maˊ goyhꜙ jwërte. Heˉja̱ˉ gaꜙheꜗ Jesús nehꜙ naˊmooꜘ ngaahꜗ bihꜗ. 38Dsaˉ hi̱ˉ gaꜙhwë̱ë̱ˉ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ kihꜗ heꜘ, gaꜙchu̱u̱yꜘ kya̱a̱hˊ Jesús mahꜗ maˊ kwayˈ jwëˈ maˊ dsooyˈ kya̱a̱yhˊ. Pero Jesús gaꜙjmeeꜘ madaꜚ kiyhꜗ, heˉ jä̱yꜗ baˊ. Gaꜙjäyhꜘ: 39—Gwa̱a̱hˉ chaˊnehꜙ kyahꜗ. Goˉjmeehˋ juuˈ kihꜗ dsaꜙ, haˉ ko̱o̱ˉ saꜙ jʉʉhˉ heˉ maˉjmeeꜘ Dio kya̱a̱hˊ hneˉ. Heˉja̱ˉ ngaayhꜗ, gaꜙløøyꜗ jmeeyh˜ juuˈ läꜙka̱a̱ˉ jeeˊ jwɨɨˉ haˉ ko̱hꜘ saꜙ jʉʉhˉ heˉ gaꜙjmeeꜘ Jesús kiyhꜗ. 40Maˊ gaꜙllooꜗ Jesús taꜙ hngaahˋ ko̱ˉta̱a̱ˉ, peerꜙ jwë̱ë̱ꜘ dsaˉ maˊ tä̱ä̱hˊ jä̱ä̱y˜ heˉja̱ˉ gaꜙhe̱e̱hˉ dsihꜘ läꜙka̱a̱ˉ tuhˉdsëꜗ. 41Jeeˊ ja̱ˉ gaꜙllooꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉñʉʉhˉ hi̱ˉ che̱e̱ˉ Jairo hi̱ˉ maˊ la̱a̱ˈ taˊ kihˈ gwahꜙ. Dsaˉ heꜘ gaꜙju̱u̱hꜗ jnëyˊ chaˊnëˊ Jesús, gaꜙchu̱u̱yꜘ kya̱a̱hˊ mahꜗ dsooyꜗ chaˊnehꜙ kiyhꜗ. 42Maˊ cha̱a̱ˉ ja̱a̱ˉ jo̱ˉmɨɨyꜚ hi̱ˉ maˊ la̱a̱ˈ gyʉ̱ʉ̱ˉ ko̱o̱ˉ mëëˈ kya̱a̱yꜗ. Chihˉmëꜘ heꜘ maˊ hä̱ä̱ˊ ko̱o̱ˉ gyaꜙto̱ꜘ ji̱ˉñeˉ. Hi̱ˉ heꜘ naˉ kya̱a̱ˈ ngooꜗ gaꜙju̱u̱ꜗ. Jeeˊ hä̱ä̱ˊ Jesús jwëˈ ngooꜗ kya̱a̱hˊ Jairo, peerꜙ naˉlä̱ä̱˜ naˉjlë̱ë̱˜ bihꜗ dsaˉ, jëëhꜘ jwë̱ë̱ꜘ jwërte dsaˉ hi̱ˉ gaꜙnääꜗ kya̱a̱yhˊ. 43Jeeˊ kihˈ dsaˉ heꜘ maˊ hä̱ä̱ˊ ja̱a̱ˉ dsaˉmëꜘ hi̱ˉ maˉhyaˉ gyaꜙto̱ꜘ ji̱ˉñeˉ dsaahˊ dsooˊ kihˈ. Dsaˉmëꜘ heꜘ gaꜙmiꜙllaˉ läꜙjëꜙ goˉteˈ heˉ maˊ chaˉ kiyhꜗ, gaꜙhe̱e̱yꜗ kya̱a̱hˊ tëꜙmë˜. Pero niꜙ ja̱a̱ˉ tëꜙmë˜ saꜙ gaꜙlɨhꜗ maˊ jmeeˈ më˜ kiyhꜗ. 44Gaꜙllooyꜗ taꜙ kaˊluuˊ Jesús mahꜗ gaꜙsu̱yꜗ miihˉ chaˊgooyˉ chaˊhooˊ saˊhmɨɨhˉ kiyhꜗ. Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ gaꜙhnaꜘ heˉ maˊ jëëy˜ dsooˊ kiyhˈ. 45Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Jesús: —¿Hi̱i̱ˉ naˉ hi̱ˉ maˉsu̱ꜗ chaˊhooˊ saˊhmɨɨhˉ kinꜙ? Pero niꜙ ja̱a̱ˉ saꜙ gaꜙbä̱ä̱hˉ hñiiꜘ. Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Peeˊ kya̱a̱hˊ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉkya̱a̱yhˊ: —Taˉjwohꜗ, jwë̱ë̱ꜘ dsaˉ hi̱ˉ dsaˉkyaˉ dsaˉjnaahꜗ hneˉ mahꜗ jwahꜘ: “¿Hi̱i̱ˉ naˉ maˉsu̱ꜗ chaˊhooˊ saˊhmɨɨhˉ kinꜙ?” 46Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Jesús: —Cha̱a̱ˉ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ maˉsu̱ꜗ saˊhmɨɨhˉ kinꜙ. Jëëhꜘ maˉläˉliihnꜚ hehꜗ beꜘ kinꜙ maˉmiˉhlä̱ä̱ꜘ ja̱a̱ˉ dsaˉ. 47Maˊ gaꜙläꜙjnääꜘ dsaˉmëꜘ heꜘ, gohꜙ bihꜗ ngooyꜗ naˊju̱u̱yhˊ jnëyˊ chaˊnëˊ Jesús. Gaꜙjmeeyhꜗ juuˈ chaˊnëˊ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ, heˉ kihꜗ ja̱ˉ heˉ gaꜙtë̱ë̱yꜘ chaˊhooˊ hmɨɨhˉ kihꜗ Jesús. Hiꜙ gaꜙjmeeyhꜗ juuˈ heˉ gaꜙjä̱ꜗ kiyhꜗ läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ. 48Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨyhꜙ: —Maˉhla̱a̱hꜘ baˊ hneˉ heˉ maˊ dsa̱a̱hˊ, läꜙlluꜗ heˉ maˉläˉdsooꜘ hohꜘ. Gwa̱a̱hˉ baˊ hneˉ kyahꜗ läꜙka̱a̱ˉ tuhˉhohꜘ. 49Läꜙ maˉchehꜗ baˊ Jesús hlëëhꜙ, maˊ gaꜙllooꜗ ja̱a̱ˉ moz˜ kya̱a̱ꜗ hi̱ˉ maˊ la̱a̱ˈ taˊ kihˈ gwahꜙ, mahꜗ gaꜙjmeeyhꜗ juuˈ kihꜗ Jairo, gaꜙsɨɨyhꜙ: —Maˉju̱u̱ꜙ baˊ gyʉ̱ʉ̱ˉ mëꜘ kya̱a̱hꜗ. Moꜙtoꜙ kwaˉ gaˊ taˊ kihˈ Taˉjwohꜗ naˉ. 50Maˊ gaꜙnuuꜘ Jesús juuˈ heˉ maˉkye̱ˉ dsaˉ heꜘ, gaꜙsɨɨyhꜙ Jairo: —Taꜙ ka̱ˉ hʉʉˊdsëˉ. Jmeeˊ dsooꜘ hohꜘ baˊ. Mahꜗ jëëhˈ läꜙji̱i̱hˊ baˊ chihˉmëꜘ kya̱a̱hꜗ. 51Maˊ gaꜙheꜗ Jesús chaˊnehꜙ kihꜗ Jairo, saꜙ gaꜙkwayꜘ jwëˈ maˊ dsaˉta̱a̱hˋ jñahꜘ dsaˉ. Maꜙlaꜙ Peeˊ kya̱a̱hˊ Jacobo kya̱a̱hˊ Jwa̱a̱ꜚ hiꜙ kya̱a̱hˊ choˈjmiiˉ chihˉmëꜘ hi̱ˉ maˉnaˉju̱u̱ˊ heꜘ baˊ gaꜙta̱a̱hˋ. 52Gaꜙläꜙjë̱ë̱ꜙ baˊ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ jeeˊ ja̱ˉ maˊ kɨˉhooh˜ kihꜗ chihˉmëꜘ heꜘ. Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨyhꜙ: —Taꜙ hoohˋ hnähꜘ. Chihˉmëꜘ naˉ saꜙ naˉju̱u̱yˊ, heˉ naˉgwɨ̱ɨ̱yˉ baˊ naˉ. 53Gaꜙmiꜙkwa̱hꜗ baˊ dsaˉ kihꜗ Jesús maˊ gaꜙnuuyꜘ juuˈ ja̱ˉ. Jëëhꜘ, ñeˉ bihꜗ heˉ maˊ naˉju̱u̱ˊ goˉte˜ baˊ chihˉmëꜘ heꜘ. 54Mahꜗ gaꜙso̱o̱hꜗ Jesús gooˉ chihˉmëꜘ heꜘ, gaꜙhlëëyhꜘ ki̱ˉga̱a̱ˉ, gaꜙjäyhꜘ: —Chihˉmëꜘ, nooˉ. 55Heˉja̱ˉ johꜗ kaˉlähꜘ jmɨˉlleꜘ kiyhꜗ. Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ gaꜙläꜙji̱i̱yhˋ, mahꜗ gaꜙnooyˉ. Ja̱ˉgaˊ gaꜙjmeeꜘ Jesús madaꜚ kwëëyhꜗ heˉ kuyhꜙ. 56Peerꜙ gaꜙjëëꜗ dsa̱hꜙ choˈjmiiˉ chihˉmëꜘ heꜘ. Hiꜙ gaꜙjmeeꜘ Jesús madaꜚ mahꜗ saꜙ kooyhꜗ juuˈ kya̱a̱hˊ niꜙ ja̱a̱ˉ heˉ gaꜙlaꜗ läꜙja̱ˉ.

will be added

X\