Hechos 7

1Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ jmiˉdsaˉ jø̱ø̱hˈ heꜘ sɨɨyhꜙ: —¿Cheˊ dsooꜘ juuˈ heˉ hnɨɨ˜ dsaˉ kyahꜗ? 2Hiꜙ gaꜙjähꜘ Esteban: —Dsaˉñʉʉhˉ ø̱ø̱hnꜗ, dsaˉ maˉka̱a̱hˊ kya̱a̱nꜙ, nʉʉˉ daˊ hnähꜘ. Dio hi̱ˉ gyaꜗ gyʉʉhˈ gaꜙmiꜙjnääyˉ hñiiyꜘ kihꜗ tääˋ jnänˋ Abraham läꜙ maˊ gaꜙgyayˉ hwaꜗ Mesopotamia, ja̱ˉgaˊ dsooyˈ taꜙ Haran. 3Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Dio sɨɨhꜙ Abraham: “Yaˉhë̱ë̱ˈ goohꜘ, waˊ jä̱ꜘ baˊ hi̱ˉ cha̱a̱ˉ kyahꜗ mahꜗ gwaˉ taꜙ hwaꜗ heˉ kwëëhnꜚ hneˉ.” 4Ja̱ˉgaˊ yaꜙhë̱ë̱ꜗ Abraham hwaꜗ jeeˊ maˊ tä̱ä̱hˊ dsaˉ caldeo, ngooyꜗ naˊgyayˉ hwaꜗ Haran. Maˉngëëꜘ maˉju̱u̱ꜙ jmiiˉ Abraham, ja̱ˉgaˊ gaꜙche̱e̱ꜗ Dio Abraham taꜙ hwaꜗ laˉ, jeeˊ tøøhˊ jneˊ naˈ. 5Pero saꜙ gaꜙkwaꜘ Dio heˉ laꜗ juuˈ heˉ maˊ hyohꜙ Abraham, niꜙ jeeˊ maˊ jmeeyˈ hneꜗ kiyhꜗ saꜙ gaꜙhyoyhꜗ. Hwaꜗ laˉ gaꜙbä̱ä̱hˉ Dio hñiiꜘ maˊ kwëëyhˈ Abraham kya̱a̱hˊ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ kya̱a̱yꜗ hi̱ˉ ja̱ˉgaˊ gaꜙläꜙcha̱a̱ꜙ. Pero saꜙ gaˊ maˉcha̱a̱ˉ jo̱o̱yꜘ maˊja̱ˉ. 6Gaꜙjähꜘ Dio sɨɨhꜙ Abraham: “Dsaˉ kya̱a̱hꜗ hi̱ˉ ja̱ˉgaˊ läꜙcha̱a̱ˉ, dsaˉnääyꜗ dsaˉta̱a̱yhˋ jyohꜘ hwaꜗ gooˈ dsaˉ hi̱ˉ cha̱a̱ˉ ʉ̱ʉ̱ꜘ. Jeeˊ ja̱ˉ jmä̱ä̱hꜙ dsihꜘ taˊ läꜙ tëˉ dsëꜗ hiꜙ jmeehꜙ dsihꜘ läꜙji̱i̱hˈ tëꜗ kye̱ꜘ hñaˉlooꜘ ji̱ˉñeˉ. 7Pero maꜙraꜙ heˉ llaˋ baˊ jnäꜘ taˊ kihˈ hi̱ˉ jmeehꜙ dsaˉ kya̱a̱hꜗ. Maˉngëëꜘ heˉ ja̱ˉ, hwë̱ë̱ꜙ dsaˉ kya̱a̱hꜗ hwaꜗ Egipto, yaˉhnä̱ä̱yhˉ jnäꜘ jeeˊ laˉ.” 8Ja̱ˉgaˊ gaꜙjmeeꜘ Dio hmoohˊ kya̱a̱hˊ Abraham, gaꜙjmeeyꜘ madaꜚ heˉ ʉ̱ʉ̱hꜙ jmɨˉngoꜗ kiyhꜗ. Maˉngëëꜘ heˉ ja̱ˉ, gaꜙläꜙcha̱a̱ꜙ Isaac jo̱o̱ꜘ Abraham. Maˊ gaꜙhyaˉ Isaac jñaꜗ jmɨɨˋ, gaꜙwɨ̱hꜘ jmɨˉngoꜗ kiyhꜗ. Hiꜙ läꜙja̱ˉ gaꜙjmeeꜘ Isaac kihꜗ jo̱o̱yꜘ Jacob, hiꜙ ja̱ˉbaˊ läꜙja̱ˉ gaꜙjmeeꜘ Jacob kihꜗ läꜙjë̱ë̱ꜙ gyaꜙtu̱u̱ꜘ jo̱o̱yꜘ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ. 9ʼHiꜙ läꜙjë̱ë̱ꜙ jo̱o̱ꜘ Jacob heꜘ gaꜙläꜙwɨɨꜘ dsëyꜗ kya̱a̱hˊ José ø̱ø̱yhꜚ. Gaꜙhnëëyꜗ José kihꜗ dsaˉ hi̱ˉ gaꜙnääꜗ taꜙ Egipto, mahꜗ dsaˉjmeeyꜘ taˊ läꜙjmɨɨˈ läꜙjeˉ. Pero Dio saꜙ gaꜙtʉꜗ kiyhꜗ, 10gaꜙlä̱ä̱yꜗ José kihꜗ läꜙjëꜙ nëëˈ heˉ wɨɨꜘ heˉ maˊ jëëy˜, hiꜙ gaꜙkwëëyhꜗ chaˉmiihˉ hʉʉˊdsëˉ lluꜗ hiꜙ gaꜙjmeeyꜘ gaꜙjä̱yꜘ lluꜗ chaˊnëˊ Faraón, rey kya̱a̱ꜗ dsaˉ Egipto. Heˉja̱ˉ gaꜙtɨhꜗ dsëꜗ rey heꜘ, gaꜙtooyhˉ gooˉ José heˉ gaꜙjmeeyꜘ hihꜙ kihꜗ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ Egipto hiꜙ läꜙkye̱ˉ taˊ heˉ chaˉ chaˊnehꜙ kihꜗ rey heꜘ, gaꜙheꜗ gooyˉ. 11ʼPero maˉngëëꜘ heˉ ja̱ˉ, gaꜙjëëꜗ dsaˉ hooˊ läꜙka̱a̱ˉ hwaꜗ Egipto hiꜙ läꜙja̱ˉ läꜙ gaꜙtëꜘ Canaán laˉ kaˉlähꜘ. Chaˉmiihˉ wɨɨꜘ gaꜙjëëyꜗ, kihꜗ heˉ saꜙ gaꜙjnäꜗ heˉ maˊ kuhꜙ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ. 12Läꜙ maˊ gaꜙnuuꜘ Jacob heˉ maˊ hnɨɨꜙ dsaˉ trigo hwaꜗ Egipto, gaꜙche̱e̱yꜗ jo̱o̱yꜘ taꜙ Egipto ja̱ˉ. Heˉ ja̱ˉ laꜗ toˉnëˊ heˉ naˊnääˈ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ jeeˊ ja̱ˉ. 13Läꜙ maˊ gaꜙtëꜘ to̱ꜗ ji̱i̱h˜ heˉ naˊnääyˈ taꜙ Egipto ja̱ˉ, ja̱ˉgaˊ gaꜙmiꜙjnääˉ José hñiiꜘ heˉ la̱a̱yꜗ ø̱ø̱yhꜚ dsaˉ heꜘ. Läꜙjwëꜘ ja̱ˉ gaꜙläꜙkyu̱u̱ꜙ Faraón läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ kya̱a̱ꜗ José. 14Hiꜙ gaꜙche̱e̱ꜗ José juuˈ heˉ dsaˉnääꜗ läꜙjë̱ë̱ꜙ hi̱ˉ cha̱a̱ˉ kiyhꜗ kya̱a̱hˊ jmiiyˉ Jacob taꜙ Egipto. Ko̱o̱ˉ nääꜗ dsaˉ heꜘ te̱e̱ꜗ to̱ꜙloꜙgya̱a̱ꜘ dsë˜ gyiiꜘhña̱a̱ꜘ. 15Heˉja̱ˉ ngooꜗ Jacob taꜙ Egipto. Jeeˊ ja̱ˉ gaꜙllooꜗ jmɨɨˊ gaꜙju̱u̱yꜗ hiꜙ läꜙja̱ˉ gaꜙju̱u̱ꜗ läꜙjë̱ë̱ꜙ jo̱o̱yꜘ. 16Jeeˊ läꜙjë̱ë̱ꜙ hi̱ˉ heꜘ naˊha̱a̱yˊ taꜙ hwaꜗ Siquem, ko̱o̱ˉ jwɨˊ hwaˈ jeeˊ gaꜙlaꜗ Abraham kihꜗ jo̱o̱ꜘ Hemor läꜙ kye̱e̱ꜘ mahꜗ ha̱a̱yꜗ hlɨɨꜘ kya̱a̱yꜗ. 17ʼLäꜙ maˊ ngooˈ gaꜙdsë̱ë̱ꜗ jmɨɨˊ heˉ gaꜙbä̱ä̱hˉ Dio hñiiꜘ kya̱a̱hˊ Abraham, gaꜙläꜙjwë̱ë̱ꜘ jwërte dsaˉ kya̱a̱yꜗ hwaꜗ Egipto ja̱ˉ. 18Jmɨɨˊ ja̱ˉ yaꜙhë̱ë̱ꜗ jñahꜘ rey hwaꜗ Egipto hi̱ˉ saꜙ dsooh˜ dsëꜗ kihꜗ José. 19Rey heꜘ maˊ kyʉʉyh˜ haˉ läꜙ maˊ jmeeyˈ kihꜗ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ, gaꜙjmeeyhꜙ dsaˉ jnänˋ chaˉmiihˉ. Läꜙji̱i̱hˈ gaꜙjmeeyꜘ hihꜙ heˉ ju̱u̱ꜘ läꜙjë̱ë̱ꜙ gyʉ̱ʉ̱ˉ ñʉʉhˉ kya̱a̱yꜗ mahꜗ moꜙsoꜙ läꜙjwë̱ë̱ꜘ gyihꜗ. 20Jmɨɨˊ ja̱ˉ gaꜙläꜙcha̱a̱ꜙ Moisé. Chaˉmiihˉ gaꜙtɨhꜗ dsëꜗ Dio gyʉ̱ʉ̱ˉ Moisé heꜘ. U̱u̱ˉ sɨhˉ baˊ gaꜙlɨhꜗ choˈjmiiyˉ gaꜙhmääyꜗ gyʉ̱ʉ̱ˉ heꜘ chaˊnehꜙ kiyhꜗ. 21Ja̱ˉgaˊ gaꜙlle̱e̱yˉ kaˊhneꜚ jeeˊ maˊ hiiꜘ gooˉ ju̱u̱yꜘ. Pero maˊ gaꜙjë̱ë̱ꜗ jo̱ˉmɨɨꜚ rey gyʉ̱ʉ̱ˉ heꜘ, gaꜙtëëyˉ hiꜙ gaꜙmiꜙkwa̱a̱yˉ läꜙko̱o̱ˉ jo̱o̱yꜘ baˊ. 22Jeeˊ ja̱ˉ gaꜙläꜙtë̱ë̱ꜙ Moisé läꜙjëꜙ heˉ maˊ kyʉʉh˜ dsaˉ Egipto. Läꜙjëꜙ juuˈ kiyhꜗ maˊ laˈ kya̱a̱hˊ beꜘ hiꜙ läꜙjëꜙ taˊ kiyhˈ maˊ goˉhɨɨˈ lluꜗ. 23ʼMaˊ gaꜙhyaˉ Moisé to̱ꜗlooꜗ ji̱ˉñeˉ, jaꜗ dsëyꜗ dsaˉjë̱ë̱yꜙ dsaˉ Israel dsaˉgooyˈ. 24Maˊ gaꜙllooyꜗ jeeˊ tä̱ä̱hˊ dsaˉ Israel heꜘ, gaꜙjë̱ë̱yꜗ dsaˉ Egipto maˊ kwayꜙ kihꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉ Israel. Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ gaꜙlä̱ä̱yꜗ ø̱ø̱yhꜚ heꜘ mahꜗ gaꜙjngɨɨyhꜗ kihꜗ dsaˉ Egipto. 25“Naꜗ baˊ läꜙngëëꜘ dsaˉgoon˜, Dio lä̱ä̱yꜗ taꜙlaꜙ kiꜙ jnäꜘ baˊ”, la̱a̱ꜘ Moisé. Pero saꜙ gaꜙta̱hꜘ dsëꜗ ø̱ø̱yhꜚ heˉ ja̱ˉ. 26Maˊ gaꜙjnäꜗ jyohꜘ jmɨɨˊ, gaꜙje̱e̱ˈ Moisé u̱u̱ꜗ dsaˉgooyˈ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ te̱e̱˜. Maˊ hnøøˈ Moisé maˊ lla̱a̱ˈ hniiˉ, heˉja̱ˉ gaꜙjäyhꜘ: “¿Heˉlaˈ jmeehˉ hnähꜘ läꜙnaˉ? ¿Ja̱ˈ ø̱ø̱hꜗ baˊ hnähꜘ naˉ, mahꜗ tä̱ä̱hˊ hnähꜘ te̱e̱hꜘ?” 27Dsaˉ hi̱ˉ maˊ kwaꜙ kihꜗ dsaˉkya̱a̱yhˊ heꜘ gaꜙhløøyhꜗ kihꜗ Moisé mahꜗ gaꜙsɨɨyhꜙ: “Saꜙ cha̱a̱ˉ hi̱ˉ maˉhña̱a̱ꜗ hneˉ mahꜗ jmä̱ä̱hˈ hñaahꜗ dsaˉtaˊ, jmä̱ä̱hˈ hñaahꜗ jwëëꜚ heˉ llahˈ taˊ kya̱a̱ꜗ jnäähˈ. 28¿Cheˊ hnoohˉ jngëëhˈ jnäꜘ läꜙ gaꜙjngëëhꜙ dsaˉ Egipto llooꜘ?” 29Maˊ gaꜙnuuꜘ Moisé juuˈ ja̱ˉ gaꜙkyʉ̱ʉ̱yꜗ, naˊgyayˉ taꜙ hwaꜗ Madián, la̱a̱yꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉ cha̱a̱ˉ ʉ̱ʉ̱ꜘ baˊ. Jeeˊ ja̱ˉ gaꜙläꜙcha̱a̱ꜙ u̱u̱ꜗ jo̱o̱yꜘ. 30ʼMaˉngëëꜘ to̱ꜗlooꜗ ji̱ˉñeˉ gyaꜗ Moisé hwaꜗ ki̱i̱ꜙ ja̱ˉ, maˊ gaꜙläꜙjnääꜘ ja̱a̱ˉ ángel taꜙ chaˊnëyˊ jeeˊ maˊ kooˉ ko̱o̱ˉ chaahˈ to̱o̱ꜘ nëˊ mohꜘ Sinaí. 31Peerꜙ gaꜙläꜙdsa̱a̱˜ dsëꜗ Moisé maˊ gaꜙjëëyꜗ heˉ ja̱ˉ mahꜗ ngooyꜗ naˊjëëyˉ chu̱hꜙ. Ja̱ˉgaˊ llooy˜ chu̱hꜙ, gaꜙnuuyꜘ gaꜙhlëëhꜘ Dio kya̱a̱yhˊ: 32“Jnäꜘ la̱a̱nꜗ Dio kya̱a̱ꜗ dsaˉ maˉgyu̱hˉ kya̱a̱hꜗ. La̱a̱nꜗ Dio kya̱a̱ꜗ Abraham, la̱a̱nꜗ Dio kya̱a̱ꜗ Isaac, hiꜙ Dio kya̱a̱ꜗ Jacob.” Peerꜙ gaꜙjlä̱ä̱ꜗ Moisé kihꜗ heˉ goyhꜙ, moꜙsoꜙ gaꜙtu̱u̱ˉ dsëyꜗ maˊ jëëyˈ. 33Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Dio sɨɨyhꜙ: “Jñuuhˊ looˉ heˉ häˊ tɨɨhˊ naˉ. Jëëhꜘ, jeeˊ chehˈ naˉ, laꜗ naˉjngɨɨˈ. 34Manꜙ kweeˉ jëë˜ wɨɨꜘ dsaˉ kya̱a̱nꜙ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ hwaˈ Egipto. Maˉnuunꜗ kɨˉhooyh˜, heˉja̱ˉ maˉjña̱a̱nꜗ mahꜗ lä̱ä̱ˊ jnihꜘ. Naꜗ naꜙ, ñaˉ kya̱a̱hˊ jnäꜘ mahꜗ che̱e̱nꜚ hneˉ taꜙ Egipto”, gaꜙjähꜘ Dio. 35Hlëëhꜙ gaˊ Esteban kya̱a̱yhˊ: —Dsooh˜ baˊ hohꜘ hnähꜘ haˉ läꜙ gaꜙjähꜘ dsaˉgoo˜ jneˊ hi̱ˉ gaꜙjmeeꜘ hñaaˉ dsëˉ kihꜗ Moisé jä̱ä̱ꜗ, hi̱ˉ gaꜙjähꜘ: “Saꜙ cha̱a̱ˉ hi̱ˉ maˉhña̱a̱ꜗ hneˉ mahꜗ jmä̱ä̱hˈ hñaahꜗ dsaˉtaˊ, jmä̱ä̱hˈ hñaahꜗ jwëëꜚ heˉ llahˈ taˊ kya̱a̱ꜗ jnäähˈ.” Heꜘ baˊ Moisé hi̱ˉ saꜙ gaꜙta̱a̱hˉ dsaˉgoo˜ jneˊ taˊ, gaꜙche̱e̱ꜗ Dio la̱a̱yꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉtaˊ hiꜙ la̱a̱yꜗ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ lä̱ä̱˜ dsaˉ. Juuˈ laˉ gaꜙngëëꜗ ángel kihꜗ Moisé, läꜙ maˊ gaꜙläꜙjnääyꜘ jeeˊ maˊ kooˉ chaahˈ to̱o̱ꜘ ja̱ˉ. 36Moisé heꜘ gaꜙhwë̱ë̱yꜗ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ Egipto, gaꜙjmeeyꜘ chaˉmiihˉ heˉ jʉhˉga̱a̱ˉ jeeˊ ja̱ˉ hiꜙ läꜙja̱ˉ gaꜙjmeeyꜘ jeeˊ jmɨˉñeehꜚ gyʉ̱ʉ̱ꜘ, hiꜙ läꜙka̱a̱ˉ hwaꜗ ki̱i̱ꜙ jeeˊ gaꜙngëëyꜘ kaˉlähꜘ, läꜙji̱i̱hˈ gaꜙtëꜘ to̱ꜗlooꜗ ji̱ˉñeˉ. 37Moisé heꜘ gaꜙjähꜘ sɨɨyhꜙ dsaˉ Israel: “Dio jmeeꜗ yaˉhë̱ë̱ˈ jeeˊ kyahˈ hnähꜘ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ ngëëꜗ juuˈ läꜙko̱o̱ˉ jmeeꜙ jnäꜘ. Kihꜗ hi̱ˉ heꜘ baˊ nuuhꜗ hnähꜘ”, gaꜙjäyhꜘ. 38Moisé hi̱ˉ maˊ hä̱ä̱ˊ jeeˊ kihˈ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ hwaꜗ ki̱i̱ꜙ ja̱ˉ, heꜘ baˊ hi̱ˉ gaꜙhlëëhꜘ kya̱a̱hˊ ángel mohꜘ Sinaí, hi̱ˉ heꜘ naˉ gaꜙhyohꜗ juuˈ mahꜗ ngëëyꜗ jnänˋ heˉ jmeeꜙ cha̱a̱ˉ jneˊ kihˈ Dio. 39ʼPero dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ saꜙ gaꜙhiiꜗ maˊ nuuyˈ kihꜗ Moisé, niꜙ läꜙja̱ˉ saꜙ gaꜙta̱a̱yhˉ taˊ, maˊ hnøøyˈ maˊ dsaˉnääyˋ kaˉlähꜘ taꜙ Egipto. 40Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ dsaˉ heꜘ sɨɨhꜙ Aarón: “Jmääˋ ja̱a̱ˉ dio hi̱ˉ nooꜙ nëˊ jnänˋ, jëëhꜘ saꜙ ñeˊ jneˊ heeˉ naˉ maˉlaꜙ kihꜗ Moisé hi̱ˉ gaꜙhwë̱ë̱ꜗ jneˊ hwaˈ Egipto.” 41Heˉja̱ˉ gaꜙjmä̱ä̱ꜗ dsaˉ ja̱a̱ˉ gyʉ̱ʉ̱ˉ kyaˊ. Maˊ gaꜙla̱a̱ꜗ kyaˊ heꜘ, gaꜙjngëëyhꜗ jahꜘ mahꜗ gaꜙllayꜘ chaˊnëˊ kyaˊ hi̱ˉ gaꜙjmä̱ä̱yꜗ dio. Peerꜙ gaꜙläꜙcha̱a̱ꜙ lluꜗ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ heꜘ kihꜗ taˊ heˉ gaꜙjmeeyꜘ kya̱a̱hˊ gooyˉ. 42Heˉja̱ˉ gaꜙläꜙø̱ø̱ꜘ Dio kihꜗ dsaˉ heꜘ, gaꜙkwayꜘ jwëˈ mahꜗ jmeeyꜗ jʉʉhˉ kihꜗ nʉʉꜘ hi̱ˉ hë̱ë̱ꜙ gyʉʉhˈ. Läꜙja̱ˉ naˉsɨɨˉ jeeˊ lleˋ juuˈ heˉ gaꜙhlëëhꜘ hi̱ˉ gaꜙngëëꜗ juuˈ kihꜗ Dio. Läꜙlaˉ gaꜙjähꜘ Dio: Hnähꜘ dsaˉ Israel, ja̱ꜙ heꜘ jnäꜘ gaꜙkwë̱ë̱hˋ jahꜘ, niꜙ ja̱ꜙ kiꜙ jnäꜘ heˉ gaꜙje̱e̱hꜙ hnähꜘ jahꜘ taˊko̱ˉji̱i̱hˈ gaꜙta̱a̱hˋ hnähꜘ to̱ꜗlooꜗ ji̱ˉñeˉ hwaꜗ ki̱i̱ꜙ ja̱ˉ. 43Llaꜚ heˉ maˊ jmeehꜗ hnähꜘ läꜙja̱ˉ kinꜙ, gaꜙkye̱hˉ hnähꜘ naˊhyooꜘ kihꜗ Moloc läꜙka̱a̱ˉ jeeˊ yaꜙnäähꜗ hnähꜘ, hiꜙ läꜙja̱ˉ gaꜙjmeehˊ hnähꜘ kihꜗ nʉʉꜘ kya̱a̱ꜗ dio Refán. Gaꜙjmeehˊ hnähꜘ jʉʉhˉ kihꜗ dio hi̱ˉ naˉla̱a̱ꜚ ka̱a̱hꜙ hnähꜘ baˊ. Heˉja̱ˉ hwë̱ë̱nˊ hnähꜘ jeeˊ naˉ, mahꜗ che̱e̱nꜚ hnähꜘ taꜙ ooꜙ gaˊ miihˉ kihꜗ Babilonia, gaꜙjähꜘ Dio. 44ʼPero maˊ chaˉ baˊ gwahꜙ kihꜗ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ, jeeˊ maˊ tä̱ä̱yhˊ hwaˈ ki̱i̱ꜙ ja̱ˉ. Gwahꜙ ja̱ˉ maˊ laˈ läꜙko̱o̱ˉ gaꜙmiꜙjnääˉ Dio kihꜗ Moisé gyʉʉhˈ mohꜘ. Heˉja̱ˉ baˊ ja̱ˉ gaꜙjmeeꜘ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ ko̱o̱ˉ gwahꜙ kya̱a̱hˊ looˊ jahꜘ heˉ maˊ che̱e̱ˉ tabernáculo. Nehꜙ ja̱ˉ maˊ täähˊ ku̱u̱ˊ heˉ maˊ naˉsɨɨˉ hmoohˊ kihˈ Dio. 45Läꜙ maˉkye̱ˉ baˊ dsaˉ tabernáculo ja̱ˉ, maˊ gaꜙløøꜗ Josué gaꜙnooˉ nëˊ llaꜚ Moisé. Jmɨɨˊ ja̱ˉ gaꜙhwë̱ë̱ꜗ Dio dsaˉ hi̱ˉ cha̱a̱hˉ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ hwaˈ jeeˊ tøøhnˊ laˉ mahꜗ gaꜙta̱a̱hˋ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ kya̱a̱hˊ Josué. Hiꜙ läꜙ maˉhøøyꜙ ja̱ˉbaˊ tabernáculo ja̱ˉ, läꜙji̱i̱hˈ gaꜙgyaˉ David. 46Dio gaꜙmiꜙjä̱ä̱ꜗ David chaˉmiihˉ, heˉja̱ˉ gaꜙchu̱u̱ꜘ David kya̱a̱yhˊ mahꜗ kwayꜗ jwëˈ leꜘ ko̱o̱ˉ hneꜗ jeeˊ gyaꜙ Dio, heꜘ baˊ hi̱ˉ la̱a̱ꜗ Dio kya̱a̱ꜗ Jacob. 47Pero Salomón jo̱ˉñʉʉhꜚ bihꜗ hi̱ˉ gaꜙjmeeꜘ hneꜗ ja̱ˉ. 48ʼPero Dio Jø̱ø̱hꜗ jnänˋ saꜙ gyayꜗ gwahꜙ heˉ naˉlaꜚ kya̱a̱hˊ gooˉ dsaˉ. Ja̱ˉbaˊ läꜙja̱ˉ gaꜙjähꜘ hi̱ˉ gaꜙngëëꜗ juuˈ kihꜗ Dio: 49Gyʉʉhˈ baˊ laˈ hø̱ø̱nˈ jeeˊ jmeenꜙ hihꜙ, hwaꜗ laˉ, laꜗ jeeˊ chihnꜙ tɨɨnꜙ baˊ. ¿Haˉ läꜙja̱ˉ heˉ jmeehˈ hnähꜘ hneꜗ kinꜙ? gaꜙjähꜘ Dsaˉjø̱ø̱hˈ jnänˋ. ¿Cheˊ la̱a̱hꜘ hnähꜘ hnøøꜗ jeeˊ te̱e̱hnˊ dsënꜙ? 50¿Ja̱ˈ kya̱a̱hˊ goonꜙ gaꜙjmeenꜗ läꜙjëꜙ heˉ laˉ? gaꜙjähꜘ Dio. 51ʼHeˉ baˊ cheˉ cha̱a̱hˉ hnähꜘ —gaꜙjähꜘ Esteban—. ¿Heˉlaˈ saꜙ hii˜ läꜙngëëhꜘ hnähꜘ? Läꜙjëꜙ ji̱i̱h˜ kwahˉ hnähꜘ jmɨɨˊ kya̱a̱hˊ Jmɨˉlleꜘ Naˉjngɨɨˈ. Jmeehˉ hnähꜘ ja̱ˉbaˊ läꜙko̱o̱ˉ gaꜙjmeeꜘ dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ. 52Dsaˉ maˉgyu̱hˉ jnänˋ, läꜙhiiꜘnëˊ baˊ gaꜙjmeeyhꜙ dsaˉ hi̱ˉ gaꜙngëëꜗ juuˈ kihꜗ Dio. Hiꜙ gaꜙjngëëyhꜗ ko̱ˉlla̱a̱ˊ hi̱ˉ gaꜙhlëëhꜘ heˉ jäꜙ gaˊ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ llu̱u̱ꜗ goˉte˜. Hiꜙ maˊ jaˈ hi̱ˉ llu̱u̱ꜗ heꜘ, gaꜙjmeehˋ hnähꜘ hiꜙ gaꜙjngëëhꜙ hnähꜘ kaˉlähꜘ. 53Maˉnʉʉhˉ baˊ hnähꜘ haˉ läꜙ laꜗ ley kihꜗ Dio, heˉ gaꜙngëëꜗ ángel kihꜗ Moisé, mahꜗ saꜙ gaꜙmiꜙtehˋ hnähꜘ. 54Läꜙ maˊ gaꜙnuuꜘ dsaˉ heꜘ heˉ gaꜙhlëëhꜘ Esteban läꜙja̱ˉ, gaꜙläꜙlle̱e̱yꜘ ngaayhˊ, läꜙji̱i̱hˈ gaꜙjʉ̱ʉ̱yꜗ chaˉja̱yˊ, kihꜗ heˉ gaꜙyaꜙjë̱ë̱ˈ dsëyꜗ kya̱a̱yhˊ. 55Pero Esteban maˊ kye̱ˉ chaˉmiihˉ beꜘ kihꜗ Jmɨˉlleꜘ Naˉjngɨɨˈ. Gaꜙchooyhꜗ nëyˊ taꜙ gyʉʉhˈ, gaꜙjëëyꜗ gaꜙta̱hꜗ jmëëꜗ jeeˊ gyaˈ Dio hiꜙ gaꜙjë̱ë̱yꜗ Jesús chehꜗ jwooˈ raˉllu̱u̱ꜗ kihꜗ Dio. 56Heˉja̱ˉ gaꜙjäyhꜘ: —Jëëˋ daˊ hnähꜘ, hi̱i̱ꜚ jnäꜘ jëën˜ gyʉʉhˈ naˉhñaaˈ läꜙjë̱ë̱ˉ, jë̱ë̱nꜙ Hi̱ˉgaꜙlë̱ë̱ꜗngoꜗ cheyhꜗ jwooˈ raˉllu̱u̱ꜗ kihꜗ Dio. 57Maˊ gaꜙnuuꜘ dsaˉ heꜘ juuˈ ja̱ˉ, gaꜙjneyꜘ toˉgwayˊ, gaꜙtaˊ gaꜙhooyhꜗ ki̱ˉga̱a̱ˉ, ko̱o̱ˉ mɨɨˈ baˊ gaꜙjmeeyꜘ gaꜙsa̱a̱yhꜗ Esteban. 58Gaꜙsë̱ë̱yhˉ läꜙ gaꜙtëꜘ chʉʉhˊ jwɨɨˉ ja̱ˉ. Hiꜙ läꜙjë̱ë̱ꜙ hi̱ˉ gaꜙhnɨɨꜗ kiyhꜗ gaꜙlle̱e̱yꜗ hmɨɨhˉ heˉ maˊ naˉlä̱ä̱yˉ mahꜗ gaꜙhøøꜘ ja̱a̱ˉ chihˉ hi̱ˉ maˊ che̱e̱ˉ Saulo. Mahꜗ gaꜙløøyꜗ tey˜ ku̱u̱ˊ kihˈ Esteban. 59Taˊko̱ˉji̱i̱hˈ te˜ dsaˉ ku̱u̱ˊ kiyhˈ, gaꜙhlëëhꜘ Esteban kya̱a̱hˊ Dio, gaꜙjäyhꜘ: —Jesús Dsaˉjø̱ø̱hˈ kya̱a̱nꜙ, he̱e̱hˋ jmɨˉlleꜘ kinꜙ. 60Gaꜙju̱u̱yhꜗ jnëyˊ mahꜗ gaꜙhlëëyhꜘ ko̱o̱ˉ ki̱ˉga̱a̱ˉ: —Dio kya̱a̱nꜙ, taꜙ jmeeˉ kwa̱a̱t˜ kihꜗ heˉ hlɨɨhˈ heˉ jmeeꜙ dsaˉ kinꜙ. Maˉlaꜙ maˉhlëëyhꜘ läꜙja̱ˉ, gaꜙju̱u̱yꜗ.

will be added

X\