1 Bairo ti ñami cabusuetaro, nipetirã sacerdote majã quetiuparã, bairi aperã judío majã cabu̶toa camasĩrã cũ̶ã jĩcãrõ mena tũ̶goñarĩ Roma macããna Jesure cũ̶ na capajĩãrotipeere ãmeo ĩ bu̶su̶yuparã na majũ. 2 Bairo ĩbu̶su̶ yaparo yua, Jesús wãmorĩrẽ jiyarotiyuparã. Áti yaparo, cũ̶ neásúparã Pilato cawãmecu̶cu̶ tu̶pu̶. Pilato pu̶ame Roma macããna, Israel yepare caẽmarĩcãrã ti yepare na caroticũrĩcũ̶ gobernador majũ ãñupũ̶. 3 Mai, Judas, Jesure caĩbu̶su̶jãbuitirocaatacu̶ pu̶ame Jesure na capajĩãgaro ĩñarĩ, tũ̶goña yapapuayupu̶ roro cũ̶ caátiatajere. Bairo tũ̶goña yapapuari treinta moneda plata tiirire na tunuojoyupu̶ fariseo majã quetiuparã, bairi judío majã cabu̶toa camasĩrãrẽ. 4 Atore bairo na ĩñupũ̶: --Ñe ũnie cabuicu̶peire qũĩ bu̶su̶jãbuitirocau̶, roro majũ Dios mena yu̶ átiapu̶, bairo ácu̶ —na ĩñupũ̶ Judas. Bairo cũ̶ caĩmiatacũ̶ãrẽ, fariseo quetiuparãjãã pu̶ame cũ̶ yu̶esuparã: --Jããrã, ñe wapa maa. ¡Mu̶ majũã mu̶ baitũ̶goñaña ti wãmerẽ! —qũĩñuparã. 5 Judas pu̶ame na caĩrõ tũ̶go, tie moneda tiirire ti wii templo wiipu̶re wecũrecõãñupũ̶. Bairo áti yaparo, acoásúpu̶, cũ̶ majũã pajĩãyasiácú̶. Bairi yua, cũ̶ majũã cũ̶ wãmu̶arẽ jiyatubiyori pajĩãyasicoasupu̶. 6 Sacerdote majã quetiuparã pu̶ame Judas moneda tiiri cũ̶ cawẽcũrerijere jeri, bairo ãmeo ĩñuparã na majũ: --Atie moneda tiiri caũ̶mu̶rẽ marĩ capajĩãrocarotiataje wapa niña. Bairo cabairoi, ati wii templo macãã pata Dios rocapatare marĩ jããnemomasĩẽna —ãmeo ĩñuparã na majũ. 7 Bairo ãmeo ĩrĩ, jĩcãrõ mena tũ̶goñañuparã. Jĩcã yepa Campo del Alfarero cawãmecu̶ti yepare wapatirotiyuparã tie dinero mena, ape yepapu̶ caatíatana, marĩ ya macãpu̶ cariayasirã na rupau̶ri ãnajẽrẽ topu̶ na cayareparore bairo ĩrã. 8 Bairi camasã nipetiro bairo na caátajere tũ̶gori, ti yepare Rií Yepa wãmeticõã ninucũñama, ãme rũ̶mu̶rĩ cũ̶ãrẽ. 9 Bairo profeta Jeremías ãnacũ̶ Dios bu̶su̶rica tutipu̶ cũ̶ caĩquetibu̶ju̶ jũ̶goyeticũrĩcãrõrẽ bairo baietayuparo. Bairo ĩ quetibu̶ju̶ jũ̶goyeticũñañupĩ Jeremías: “Bairi tie moneda, treinta tiiri majũrẽ, israelita majã ‘Tocãrõã wapa borotiya,’ na caĩrĩjẽrẽ neágarãma. 10 Bairo tiere jeátí yua, ‘Alfarero’ na caĩrĩ yepare wapatigarãma, tie dinero mena marĩ Quetiupau̶ cũ̶ caĩquetibu̶ju̶cũrĩcãrõrẽ bairo,” ĩñupĩ. 11 Bairi Jesure cũ̶ neásúparã fariseo majã Pilato gobernador tu̶pu̶. Cũ̶ pu̶ame na caĩbu̶su̶pairijere tũ̶gou̶, bairo qũĩ jẽniñañupũ̶ Jesure: —¿Mu̶a, judío majã Quetiupau̶ Rey mu̶ ãniñati? Bairo cũ̶ caĩrõ, Jesús pu̶ame qũĩñupũ̶: —Mu̶ caĩrõrẽã bairo yu̶ baiya. 12 Bairo fariseo majã quetiuparã, bairi cabu̶toa camasĩrã mena Jesure nemojãñurõ cũ̶ na cabu̶su̶jã nemomiatacũ̶ãrẽ, Jesús pu̶ame na yu̶esupu̶. 13 Bairi narẽ cũ̶ cayu̶eto ĩña yua, Pilato pu̶ame atore bairo qũĩ jẽniñañupũ̶ Jesure: —¿Capee mu̶rẽ roro na caĩrĩjẽrẽ mu̶ tũ̶goetiyati? 14 Jesús pu̶ame bairo cũ̶ caĩrõ tũ̶gomicũ̶ã, jĩcã wãmeacã ũno cũ̶ yu̶esupu̶. Bairo cũ̶ cayu̶eto ĩña, bu̶tioro Pilato gobernador quetiupau̶ pu̶ame tũ̶gocõã maniásupu̶. 15 Mai, tocãnacã Pascua bose rũ̶mu̶ caãno, Pilato pu̶ame wiyonucũñupũ̶ jĩcãũ̶ preso jorica wii macããcũ̶rẽ, judío majã na cabou̶re. 16 Bairi tipau̶ caãno romano majã preso na cajoricu̶ ãñupũ̶ jĩcãũ̶, Jesús Barrabás cawãmecu̶cu̶, judío majã nipetirã na camasĩ pu̶ame. 17 Bairi Pilato pu̶ame to macããna na caneñaporo ĩñau̶, atore bairo na ĩ jẽniñañupũ̶: --¿Ni pu̶amerẽ yu̶ cawiyoro mu̶jãã boyati? ¿Jesús Barrabás, o Jesús, “Mesías” mu̶jãã caĩwãmetinucũũ̶rẽ? —na ĩ jẽniñañupũ̶. 18 Masĩcõãmiñupũ̶ Pilato Jesure qũĩñatutiri cũ̶ cayasiro na cabotũ̶goñarĩjẽrẽ. 19 Apeyera tunu Pilato ĩñabesei cũ̶ caruiropu̶ cũ̶ caruiro, cũ̶ nu̶mo pu̶ame atore bairo qũĩ joyupo: “Cũ̶, dise rorije caápeire roro cũ̶ átirotieticõãña. Ãme ñami yu̶ caqũẽgueropu̶ popiye yu̶ tũ̶goñaapũ̶ roro cũ̶rẽ na caátipeere,” qũĩ joyupo. 20 Bairi Pilato Jesure cũ̶ cawiyogamiatacũ̶ãrẽ, sacerdote majã quetiuparã, bairi cabu̶toa camasĩrã cũ̶ã bairo boesuparã. Na pu̶ame yasioroaca camasã natu̶ caãnarẽ atore bairo na ĩ rotiyuparã: “Barrabáre, Pilato cũ̶ cawiyoro jãã boya. Jesús pu̶amerẽ cũ̶ pajĩãrotiya,” na ĩbu̶su̶ awajarotiyuparã. 21 Bairi gobernador Pilato pu̶ame atore bairo na ĩ jẽniñanemoñupũ̶ tunu: —¿Ni pu̶amerẽ yu̶ cawiyoro mu̶jãã boyati? Bairo cũ̶ caĩjẽniñarõ, bairo qũĩñuparã: —¡Barrabás roquere cũ̶ mu̶ cawiyoro jãã boya! 22 Bairo na caĩrõ, Pilato pu̶ame bairo na ĩ jẽniñanemoñupũ̶ tunu: —Bairi Jesús, Mesías cawãmecu̶cu̶re, ¿dope yu̶ caáto mu̶jãã boyati? Bairo cũ̶ caĩjẽniñarõ, bairo qũĩñuparã: —¡Yucu̶pãĩpu̶ cũ̶ papuaturotiya! 23 Tunu na ĩnemoñupũ̶ Pilato: —¿Nopẽĩrã yucu̶pãĩpu̶ cũ̶ yu̶ capapuaturotiro mu̶jãã boyati? ¿Dise ũnie carorije cũ̶ ásupari? Bairo cũ̶ caĩjẽniñamiatacũ̶ãrẽ: --¡Yucu̶pãĩpu̶ cũ̶ papuaturotiya! —jĩrĩã bu̶tioro jãñurĩ ĩ awajanemoñuparã. 24 Bairo roro na caátigarije ĩñarĩ, “Dope bairo na yu̶ quetibu̶ju̶netõmasĩẽcũ̶,” ĩ tũ̶goñañupũ̶ Pilato. Bairo ĩ tũ̶goñarĩ cũ̶ paabojari majõcu̶re ocoru̶ cũ̶ neatí rotiyupu̶, camasã yu̶ cawãmo coserijere na ĩñaáto ĩ. Bairo áti yaparo yua, atore bairo na ĩñupũ̶ Pilato nipetiro camasãrẽ: —Bairo yu̶ wãmorĩrẽ yu̶ cacoserije jũ̶gori mu̶jããrẽ ñiñoña, yu̶a, ñe yu̶ buicu̶periya ãni cũ̶ cariarije. Mu̶jãã yaye wapa rotie roque niña. 25 Bairo cũ̶ caĩrõ tũ̶go, atore bairo qũĩ yu̶yuparã to macããna: --¡Ñugaro, jãã, jãã pũnaa cũ̶ã yaye wapa rotie jeto jũ̶gori cũ̶ mu̶ pajĩãrotigu̶! —qũĩñuparã. 26 Bairo na caĩrõ tũ̶go, Pilato Barrabáre cũ̶ wiyorotiyupu̶. Bairo áti yaparo, Jesure wecu̶ asero wẽẽrĩ mena cũ̶ baperotiyupu̶. Bairo cũ̶ na caáti yaparoro, na nuniñupũ̶, Jesure yucu̶pãĩpu̶ cũ̶ na capapuatuparore bairo ĩ yua. 27 Gobernador cũ̶ carotirã soldaua pu̶ame Jesure cũ̶ neásúparã pretorio cawãmecu̶ti wii macã yepa recomacãpu̶. Topu̶ etarã, na baparãrẽ na piineñoñuparã, Jesure roro cũ̶ átiepegarã. 28 Bairo neña yaparo, cũ̶ jutirore weri, apero cajũãrõ, quetiupau̶ rey cũ̶ cajãñarõ ũnorẽ cũ̶ jããñuparã. 29 Áti yaparo, quetiupau̶ rey corona cũ̶ capesari beto ũnorẽ cũ̶ pesáto ĩrã, pota wẽẽrĩ mena juarica betore cũ̶ ru̶poapu̶ peoyuparã. Tunu bairoa, quetiupau̶ rey wãmocu̶tacu̶ ũnorẽ cũ̶ ñeáto ĩ eperã, yucu̶acarẽ cũ̶ wãmo cariape nu̶gõãpu̶ cũ̶ cũ̶gorotiyuparã. Bairo áticõã yua, cũ̶rẽ quetiupau̶re jẽnirãrẽ bairo na ru̶popaturi mena cũ̶tu̶ etanumurĩ bairo qũĩ boyeti epeyuparã: --¡Cũ̶ ãnicõã ninucũáto ãni judío majã Quetiupau̶ Rey tocãnacã rũ̶mu̶a! —qũĩ boyeti epeyuparã soldaua Jesure. 30 Bairo áticõã, cũ̶ u̶coo eyotuepeyuparã. Tunu bairoa cũ̶ yucu̶acarẽ nerĩ, cũ̶ ru̶poare payuparã. 31 Bairo Jesure roro cũ̶ átiepe yaparo yua, cũ̶rẽ na cajãatajere cũ̶ tuweneñuparã. Cũ̶ jutii majũ pu̶amerẽ cũ̶ jããñuparã tunu. Bairo áti yaparo, cũ̶ neásúparã, yucu̶pãĩpu̶ cũ̶ papuaturáná. 32 Bairo áná, bócaetayuparã jĩcãũ̶ caũ̶mu̶, Simón cawãmecu̶cu̶, Cirene yepa macããcũ̶rẽ. Bairo Simorẽ bócaetari cũ̶ pu̶sarotiyuparã, Jesús yucu̶pãĩrẽ. 33 Bairo átí yua, Gólgota buropu̶ etayuparã. (Gólgota ĩgaro, “La Calavera” o “Ru̶poa coro buro” ĩgaro ĩña.) 34 Bairo etarã, u̶se ocore, mirra bu̶u̶rije cabairije ũnie mena asuyariquere Jesure cũ̶ tĩãmiñuparã. Jesús pu̶ame tiere etiñarĩ etigaesupu̶. 35 Bairi soldaua yucu̶pãĩpu̶ Jesure cũ̶ papuatu nu̶cõrĩ bero, número tiirire ãmeo wẽnuniñuparã. Bairo átiri, na majũ masĩñuparã Jesús jutii ãnajẽrẽ canepau̶re. 36 Bairo áti yaparo, topu̶ ruiri, Jesure qũĩña coteyuparã. 37 Tunu bairoa Jesús ru̶poa buire yucu̶pãĩ woaturicapãĩrẽ papuatuyuparã, Jesure na cũ̶ capajĩãrotirique wapare nipetiro camasã na ĩñao joroque ĩrã. Tipãĩrẽ atore bairo ĩ woaturique tusayuparo:|sc ÃNI, JUDÍO MAJÃ QUETIUPAU̶ REY NIÑAMI|r, ĩrĩqũẽ tusayuparo. 38 Bairi Jesús mena yucu̶pãĩpu̶ papuatureyuparã pu̶garã caũ̶mu̶a jerutiri majãrẽ. Jĩcãũ̶ cariape nu̶gõãrẽ, apei caãcõ nu̶gõãrẽ na papuatuyuparã. 39 Bairo yucu̶pãĩpu̶ papuaturicu̶ Jesús cũ̶ caãno yua, camasã canetõánucũrã pu̶ame Jesure qũĩroaena, na ru̶poare yureyuparã. 40 Roro majũ atore bairo qũĩñuparã: --¡Mu̶, templo wiire roca yaparori, itia rũ̶mu̶ bero ape wii cawãma wiire caqũẽnomasĩgau̶ ãnirĩ, mu̶ majũã netõña! ¡Dios Macũ̶ majũ mu̶ caãmata, yucu̶pãĩpu̶ ãnimicũ̶ã, atopu̶ ruiasá! —qũĩ epeyuparã to macããna caĩñanetõánucũrã pu̶ame. 41 Torea bairo qũĩ epeyuparã sacerdote majã quetiuparã, bairi Moisés ãnacũ̶ cũ̶ caroticũrĩqũẽrẽ cajũ̶gobueri majã, bairi cabu̶toa camasĩrã cũ̶ã. Atore bairo qũĩñuparã: 42 --Aperãrẽ na netõũpĩ. Bairo na netõmicũ̶ã, ãmerẽ cũ̶ majũã netõmasĩẽtĩñami. Israel yepare quetiupau̶ rey majũ cariapea cũ̶ caãmata, ¡cũ̶ majũã cũ̶ camasĩrĩjẽ mena atore ruiatíbujiou̶mi! Bairo cũ̶ caruiapáta, cariape marĩ tũ̶gogarã. 43 Dios mena tũ̶goñatutuaricu̶mi. Bairi Dios pu̶ame cariapea cũ̶rẽ cũ̶ camaiata, cũ̶rẽ cũ̶ netõõgu̶mi. “Dios macũ̶ yu̶ ãniña,” marĩ ĩwĩ —qũĩ epeyuparã sacerdote quetiuparãjãã Jesure. 44 Bairi jerutiri majã, Jesús mena na capapuatuatana cũ̶ã tore bairo roro qũĩñuparã. 45 Merẽ yua, pasaribota caãno, caãno tu̶saroa naitĩãcoapu̶ ati yepa nipetiropu̶. Yoaro naitĩãwũ̶. Ñamicã, tres de la tarde caãno majũ tunu busuwu̶. 46 Tipau̶ caãno, Jesús pu̶ame bu̶su̶rique tutuaro mena atore bairo ĩñupũ̶: “Elí, Elí, ¿lema sabactani?” (Ti wãme pu̶ame ĩrã, “Yu̶ Pacu̶ Dios, yu̶ Pacu̶ Dios, ¿nopẽĩ yu̶ mu̶ aweyocoátí?” ĩgaro ĩña.) 47 Bairo cũ̶ caĩrõ tũ̶go, to macããna pu̶ame bairo ãmeo ĩñuparã na majũ: —¡Jã, tũ̶goñijate! Ãni Jesús, profeta Elías ãnacũ̶rẽ cũ̶ pii ĩñami. 48 Ĩcõã yua, na mena macããcũ̶ jĩcãũ̶ carupajitia mena u̶se oco, cajũ̶gũẽatajere yosene ásúpu̶. Bairo átícõã, yucu̶ yapapu̶ ti jitiare jiyaturi, tiere cũ̶ ñumu̶gõ joyupu̶, cũ̶ etiáto, ĩ. 49 Bairo cũ̶ caáto ĩña, aperã cũ̶tu̶ macããna pu̶ame bairo qũĩñuparã: --Bairo ápericõãña mai. Cũ̶ caĩrĩjẽrẽ tũ̶gori, ¿Elías ãnacũ̶ cũ̶ cũ̶ netõũ̶ acú̶ati? Marĩ ĩñacoteroa mai —qũĩñuparã. 50 Jesús pu̶ame bu̶su̶rique tutuaro mena ĩ wisiotu̶sa, riacoásúpu̶ yua. 51 Tipau̶ caãno, templo wii aru̶are ẽñotaricaro jutii asero carecomacã woocõã ruiásúparo. Yepa cũ̶ã bu̶tioro yuguiwu̶. Ũ̶tã rupa cũ̶ã waticoápu̶ tie majũã. 52 Camasã cariaricarã na cayarica opee cũ̶ã to majũã pããcoásuparo. Bairo pããcoa yua, cariaricarã, Dios yarã pu̶ame tunu catitunucõãma. 53 Bairo bairã, witicoámá, Jesús cariacoamiatacu̶ tunu cũ̶ cacatinemorõ bero. Tocãrõã Jerusalén caroa macãrẽ etari jããwã yua. Bairo capããrã camasã cũ̶ã ti macãrẽ na caãnorẽ ĩñawã. 54 Bairi soldaua quetiupau̶ capitán, bairi cũ̶ ũ̶mu̶a Jesure caĩñacoterã cũ̶ã yepa cayuguirijere, bairi nipetiro tie cabairijere ĩñarã, bu̶tioro uwiri atore bairo ãmeo ĩñuparã: —¡Cariapea ãni, Jesús, Dios Macũ̶ majũ nimiupĩ! 55 Bairi Jesure caju̶átinemorĩcãrã carõmia capããrã, Galileapu̶ Jesure cabapacu̶tiatíatana pu̶ame jõpũ̶ã tuari qũĩñacõã nucũñuparã. 56 Jĩcãõ na mena macããcõ ãñupõ María Magdalena cawãmecu̶co. Apeo, María, Santiago bairi José paco ãñupõ. Apeo Zebedeo pũnaa paco ãñupõ. 57 Bairo ti rũ̶mu̶ canaioatípau̶ caãno José cawãmecu̶cu̶, Arimatea macã macããcũ̶ etayupu̶. Cũ̶ pu̶ame pairo apeyere cacũ̶gou̶ ãmi. Tunu bairoa Jesús yaye bu̶su̶riquere catũ̶gou̶sau̶ ãmi. 58 Bairi yua, Pilato tu̶pu̶ átí, Jesús rupau̶ri ãnajẽrẽ yarocagu̶, cũ̶ jẽniásúpu̶. Pilato pu̶ame bairo cũ̶ caĩjẽnirõ tũ̶go, “Jau̶” ĩ, Jesús rupau̶ri ãnajẽrẽ cũ̶ ũ̶mu̶arẽ Josére ruio rotiyupu̶. 59 Bairo cũ̶ caĩrõ bero, José pu̶ame Jesús rupau̶ri ãnajẽrẽ lino jutii asero, cau̶gueri mani asero mena cũ̶ ũmañupũ̶. 60 Bairo átiri bero, cawãma ũ̶tã ope, na cayesearica opepu̶ Jesús rupau̶ri ãnajẽrẽ cũñupũ̶. Áti yaparo, ũ̶tãpãĩ mena ti opere tubiatoyupu̶. Bairo tubiato yaparo, acoásúpu̶ José. 61 Bairo José cũ̶ caámiatacũ̶ãrẽ, María Magdalena bairi apeo María cawãmecu̶co cũ̶ã topu̶ tuari Jesure cũ̶ carocatato riape ruicõãñuparã. 62 Bairo ti rũ̶mu̶ bero, yerijãrĩcã rũ̶mu̶ pu̶amerẽ sacerdote majã quetiuparã, bairi fariseo majã mena jĩcãrõ tũ̶ni ásúparã Pilato tu̶pu̶. 63 Bairo cũ̶tu̶ eta, atore bairo qũĩñuparã: --Jãã Quetiupau̶, jãã tũ̶goñabocaapu̶ Jesús, caĩtopai ãnacũ̶ cũ̶ caĩrĩqũẽrẽ. “Cariacoatacu̶ nimicũ̶ã, itia rũ̶mu̶ bero yu̶ catigu̶ tunu,” jãã ĩtowĩ. 64 Bairi atore bairo mu̶ caáto ñuña: Mu̶ ũ̶mu̶arẽ cũ̶ ãnacũ̶ rupau̶ri na cacũrocaatapau̶re itia rũ̶mu̶ majũ na coterotiya, Jesús cũ̶ cabuerã ñamipu̶ yasiori cũ̶ rupau̶ ãnajẽrẽ na canerutietiparore bairo ĩrã. Bairo cũ̶ cabuerã bairo na caápata, cabero camasãrẽ, “Merẽ catiupi,” na ĩtobujiorãma. Bairo na caĩtoata, jõpu̶ame roro baibujioro cũ̶ caĩtojũ̶gorique netõjãñurõ ati yepapu̶re —qũĩñuparã sacerdote quetiuparãjãã Pilatore. 65 Pilato pu̶ame bairo na ĩñupũ̶: --Ãnoa soldauare na neánája. Cũ̶ ãnacũ̶rẽ na carocaatapau̶re caroaro mu̶jãã carotiro cãrõ na coteáto —na ĩñupũ̶. 66 Bairo cũ̶ caĩrõ tũ̶go, sacerdote quetiuparãjãã acoásúparã Jesús rupau̶ri ãnajẽrẽ na cacũrocaatapau̶pu̶. Topu̶ etarã, ũ̶tã, capairi tii na catubiatori tii buire caroaro ju̶gobiacõãñuparã, “Aperã na capãata, marĩ ĩñamasĩbujiorã,” ĩrã. Bairo átiri, soldauare na cũñuparã.
