Luù 12

1Èé sɛlɛ wɔ̀lɔ́ dedí nɛ̀nù wòlíì dedí nɔɔ̀ ei gbanàìnù feé Jisɛ̀ wɔ́ dedí. Wòlíì dedí kɔ̀lɛ̀ wúlúì kowaa tɛ̀gbɛ̀lɛ̀, ŋwɔnɔ̀ wo tùmu kɛ́ɛ́lɛ́ɛ̀ ŋwùnù wò dedí yii eode nànù. Jisɛ̀ tɛmudí sɛlɛ téŋ wɔ̀lɔ́ é kàn dí wɔ jède nyɔɔ́ò sepá. Wɔ̀ nɛdí, "Nà kìi na bulu eu, e kàn Falesii sìŋgbe nyɔɔ́ò kpowú fumàì lɛ́ɛ̀, é dè wo wòlu gbǐlàì sɛ̀lɛ́ɛ̀. 2Sɛlɛ́ì gbǐn jàkì dè eodè wò yá eodè jàkì sa. Ŋwɔnɔ̀ sɛlɛ wɔ̀lɔ́ gbǐn é dè kìimu nù, è yá gbani tidì tolu. 3Sɛlɛ wɔ̀lɔ́ nàó è tɛmu ya kpindi nù, è tolu ve sànyáà ku. Nɛ̀ mùndí wɔ̀lɔ́ naó è tɛmu ya bo kalà kala jèè wò sìɤàì ve e kèlìnù e tɔlàì bò wúlú tidì. 4"Mi ŋwɔnya kàíò, mà dè e na senù, nàa ŋwààmù wòló wó gbɛ̀ na bulúì javàì, ŋwɔnɔ̀ é wolòì dɔɔ wɔi jèdè wŏ na sɛlɛ siin sún gbǐn nɛ̀nàì gbɛ̀ ye. 5A na kpiìn wòíì dè. Nà ŋwààmù wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ́ gbɛ̀ na lɔ̀ɔn fɔŋwúì júwàì wɔ mɛni nà mànɔwɔ sàáì. Ŋgàmáà bulu bulúì nù nà ŋwààmù wɔ̀! 6"Wòo ka síyákalóì wààyò kapàì sɔn saàì yɛ, ŋwɔnɔ̀ síyákalóì dòò kɔlɛn bɛ́ɛ́lɛ́ èì e dí dè mú nɛ̀ wɔ díwòò èì Ŋgàla wúlú nù dè. 7Na wúlú dùì é dè nà wúlúì e kɔlɛn kɔlɛ́ìn tèì tèì è dè Ŋgàla jɔ̀ɔ̀. Dɔɔ ŋwùnù nàa ŋwààmù. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de na sɛlɛ̀ dè gbàà e tì síyákalóò wou, èe dè ve nì bɛ́ɛ́lɛ́ wó tùmù dí tìti! 8"Nà ŋwúndè mà se nà ŋgàmáà, wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ́ ŋwúnu ve gbani tidì wɔ tɛmu è wɔ nɛ̀ wɔ̀ dè mi ŋwùnù, mà nɛ̀ ve sɛlɛ kɔlɛ́ɔ̀n wɔ̀ì Ŋgàla wɔ tedíò sǐn ku. 9Wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ́ ŋwúnù ve gbani tidì wɔ sa mì jàdè faàìn, mì pɛ́ mà sa ve wɔ̀ pɛ́ jàdè faàìn Ŋgàla wɔ tedíò sǐn ku. 10"Wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ gbǐn wɔ́ tɛmu ve sɛlɛ siìn e kàn Wòlu Fuyó Jííjíɔ̀, wò te ve wɔ tǔn dɔɔ ŋwùnù. Kɛ́ wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ́ seli ve Ŋgàla Wɔi Nyináà wɔ eodè wŏ wɔ nu tǔn te. 11"Wò kamu má na wò nyini nà Jusíò Ŋgàla sɔ̀àì boíì nù wòlu wúlú nyɔɔ́ò nɛ̀ wòló de kewu dè wò jɔ̀ɔ̀ wòlù eu jìjà sɛlɛ nu saai ŋwùnù, nàa fèdà kulu e kàn jɛ́ ná kɔ̀nàì ve na bulu nau kpedeó wòi wɔ̀lɔ́ ná tɛmu ve è. 12Dúwai dɔ̀ɔ̀ nù, Ŋgàla Wɔi Nyináà wɔ̀ wɔ̀ siya ve nà wɔ̀lɔ́ ná dè ve wòlù na tɛmu è." 13Jijì kɔlɛ̀n dedí gbaniíì tidì wɔ̀ sedí è Jisɛ̀ wɔ̀ nɛ̀, "Sɛlɛ Siya Nyɔɔ́ɔ̀, se è mì bi nà te wɔ de kìi lɛ́ɛ̀ wɔ́ te è, wɔ̀ tèì nù wɔ̀ nì miníì." 14Jisɛ̀ sìnyàdí wɔ wòì dè wɔ̀ nɛ̀, "Jijíɔ̀, wòo kàlàì mì faàn mà dè sɛlɛ tɛmu nyɔ̀ɔ̀ kpedeó lɛ nu tèì nyɔ̀ɔ̀ nà mù bíɔ̀ sɔn tidì yɛ?" 15Dɔ̀ɔ̀ wɔ̀ sedí è wòlíì wɔ̀ nɛ̀, "Nà kìi na bulu kàí fɔ́ɔ́n nàa ŋwunìì nyàŋge soo bi towò towóì e sà gbìai na kulúì nù. Wòlù wɔ lɔ̀ɔn fɔŋwúì èì wɔ dè kìi lɛ́ɛ̀ sún dè." 16Dɔ̀ɔ̀ Jisɛ̀ mɛnidí kpa wɔ̀lɔ́ wɔ̀ nɛ̀ è wò sà wɔ wòíì èì ndè. Wɔ̀ tan dí wò, "Nyàŋgè nyɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ wɔ̀ nyàŋgèdí kwá e dí tì. 17Dɔ̀ɔ̀ nyàŋgè nyɔɔ́ɔ̀ gbidí wɔ bulu bídèì wɔ̀ nɛ̀, 'Jɛ́ naà mà nɛ̀ ve? Mi gbàlɛ́ɛ̀ èì kwalai bì.' 18Dɔ̀ɔ̀ wɔ̀ tɛmaidí è kului nù wɔ̀ nɛ̀, 'Mà sì naà wɔ̀lɔ́ má nɛ̀ ve è. Mà dè mi tɔ̌ì gbǐn wàlànù, ŋwɔnɔ̀ mà tawo ve tɔ nyɔ̀ŋgai e tì dòò wou. Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má mà kwali ve mi gbàlɛ́ɛ̀ va, ma nyàŋgè mi de kìi lɛ́ì gbǐn funai va. 19Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má mà se ve è mi bulúì mà nɛ̀, Mù mù dè kìi lɛ funai nyàŋgè ya é gbɛ̀ mù jɔ̀ɔ tèì kowaa kowaa nɛ̀ì. Ko naà dè mù dè e sún lɔ̀ɔ̀n! Dè naà jìlɛ kàí jì, mù dè so namu. Nɛ̀ kului nù!' 20Kɛ́ Ŋgàla tan dí nyàŋgè nyɔɔ́ɔ̀ 'Mù nùmú fó! Kɔ̀ɔ̀nù, tɔɔlu wɔ̀lɔ́ bulu bulúì mù yá mù lɔ̀ɔn fɔŋwúì tiya jèè Ŋgàla bò! Dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má lɛ́ì gbǐn mú kìi è dè wòo jɔ̀ɔ̀ naà mù te ve è yɛ?' " 21Dɔ̀ɔ̀ Jisɛ̀ kwaladí wɔ wòíì wúlú wɔ̀ nɛ̀, "Wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wɔ́ ka nyàŋgè lɛ̀ì tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ èì gbanàì tàodè wɔ̀lɔ́ nù, sɛlɛ wɔ̀lɔ́ ka wɔ̀ nɛ̀. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de wɔ̀ì nyàŋgè Ŋgàla wɔ sɛlɛ́ì nù." 22Dɔ̀ɔ̀ Jisɛ̀ tan dí wɔ̀ jède nyɔɔ́ò wɔ̀ nɛ̀, "Dɔɔ bulu wɔ ŋwùnù mà dè na sɛlɛ wɔ̀lɔ́ senù. Nà wolo kulu de kùlàì e kàn wɔ̀lɔ́ ná jì ve è. Nà wolo kulu de kùlàì e kàn jújúì wòló ná tù ve è. 23Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de wòlù wɔ lɔ̀ɔn fɔŋwúì e sɛlɛ̀ dè gbàà e tì wɔ nùu jìlɛ́ɛ̀ eu. Wòlù wɔ jɛ́ɛ̀ sɛlɛ̀ dè gbàà mùndí e tì wɔi jújúì eu. 24Nà sà nɛ̀mu sɛjɛ kwaíò, ŋwɔnɔ̀ nà gbɛ̀ ve sɛlɛ sún kpɛìn wò jɔ̀ɔ̀. Wòo ka gbàlɛ̀ gbà ŋwɔnɔ̀ wòo ka gbàlɛ̀ èì gbanàì. Jìlɛ kwalai kpedeó tɔ̀ èì wò jɔ̀ɔ̀ dè. Kɛ́ ŋwɔnɔ̀ Ŋgàla ka wò jìlɛ̀ nì. Naníì ŋgelè na sɛlɛ̀ dè gbàà e tì nyàndáíò wou. 25Na sún gbǐn nà dè má kulu fèdànù e kàn è, e nyɔɔ́ɔ̀ gbɛ̀ bɛ́ɛ́lɛ́ wɔ lɔ̀ɔn fɔŋwúì biyo nu buwàì yɛ̀? 26È dè má nàì sɛlɛ dɔɔ biyóè nɛ̀ì gbɛ̀ de ŋwùnù naà nà dè kulu fèdànù e kpolóè ŋwùnù? 27Nà kìi nɛ̀mu kàìkáí nà kpɛn sɛlɛ sún è jɔ̀ɔ̀. Wò ka fande tálá kpedeó wó kève jújú jùwà. Mà se nà, jɛ́ bɛ́ɛ́lɛ́ Sɔlɔmɔ̀ wɔ́ nyàŋgèdí, wɔi jújúì èì dí kàí dè e tili kàìkáí wòló nù. 28È dè má Ŋgàla gbɛ̀ tíì wòì kàí nìì wɔ̀lɔ́ è dè nɔɔ̀ è dí kɔ̀ɔ̀nù, bòdí wò sɛ̀n e tɛ̀lɛ̀ wò kinya è, nà funàì jújúì Ŋgàla wɔ́ nì ve è nà ě kàí dè dí tìti e tì kàìkáí eu? Na mì funàì sɛ̀lɛ́ɛ̀ dè biyò fó! 29"Na tàodéè ná dè e nɛ̀nù, nàa dè nɔɔ̀ na nùu jìlɛ nɛ̀ namu lɛ de kìi. Nàa fèdà kulu lɛ wòló towóì ŋwùnù. 30(Wòlúò bɛ́ɛ́lɛ́ wó dè tàodéè nù wòì Ŋgàla sì wo tàodéè nù wò ka lɛ wòló de kìinù dè.) Tedé Ŋgàla bulúì wɔ̀ sì è wɔ̀ nɛ̀ nà jàvà lɛ wòló gbǐn. 31Kɛ́ nà ŋgelè nà kìi Ŋgàla wɔ kada sɛ̀lɛ́ɛ̀ sepá dè, dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ má lɛ wòló dè ve naà na bèè. 32"Na sɛlɛ̀ wolo nɔɔ̀ mùnɛ̀ bɛyai kèle biyò, kɛ́ na ŋwààmù. Èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, è Tedé Ŋgàla kulúì nù fun ya wɔ̀ nì nà ŋwúnai gbàà wɔ kada sɛ̀lɛ́ɛ̀ nù. 33Nà sa na de kìi lɛ́ì gbǐn kpóŋ sɔŋwɔ̀ nà nì e lɛkwai kómbó nyɔɔ́ò ku. Nà kìi lɛkwai kwalàì pɛ̌pɛ́ì dè wòló ě nyùmù gbǐn tàodè. Nà kìi nyàŋgéè dè é dè Ŋgàlaò jɛ wɔ̀lɔ́ èe kala dè gbǐn tàodè, èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de feé é dè ve jílè nyɔ̀ɔ̀ ě va tilìì gbɛ̀ nɛ̀ mùndí tùdúò wŏ e nyùmàì gbɛ̀. 34Feé wòlù gbǐn wɔ dè kìi lɛ́ɛ̀ dè va wɔ kulúì ka dè. 35"Nà jíví na jogbóì dè nà mùwà è jèè jòwo ŋwùnù, nà tù na lámbóì eu, 36mùnɛ̀ jɛ́ jòwò nyɔɔ́ò ka ko wo dè wo wòlu nyɔɔ́ɔ̀ jàde tuwà wɔ̀ wolo nyinɔ tɔla gbǐdíì nù. Ŋwɔnɔ̀ wo gbǐn wo kulu dè a kùláà ka dè wò kali bóè wɔ̀ ku wɔ̀ kàmá nɔɔ̀ jì feyàà wɔ kùlù è. 37Kulu de tili gbàà dè ve jòwò nyɔɔ wòló jɔ̀ɔ̀ wo wòlu nyɔɔ́ɔ̀ jì ve wɔ jèì wo sǐn sɛ̀lɛ̀. Nà ŋwúndè mà se nà sɛlɛ̀, wɔ̀ mùwà ve wɔ jogbóè jèè wɔ jòwò wò. 38Wo kulu de tili tili è dè ve tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ gbàà wɔ̀ jèì má wò nyɔìŋ. Wɔ̀ɔ jì ve nì bɛ́ɛ́lɛ́ tɔɔlù tidì kpedeó sàn tidì. 39E deo má wɔ̀ sì jíle nyɔɔ́ɔ̀ ji dúwáì, wɔ̀ɔ jio è ŋwuni dɔ̀ɔ̀ wàlà wɔ bóè ŋwɔu. 40Nà pɛ́ nà yá na bulùì nyàŋgè nɛ̀ èì dè soolo sɛ̀lɛ̀ de, Wòlu Fuyó Jííjíɔ̀ dè ji jìnù dúwáì nù na kulu ě wɔ jì sɛ̀lɛ̀ èì dè." 41Dɔ̀ɔ̀ Pitɛ̀ tan dí Jisɛ̀ wɔ̀ nɛ̀, "Wòlu Nyɔɔ́ɔ̀, kpa wɔ̀lɔ́ mú mɛni è è kàn nà pɛ́ kpedeó è dè wòlù gbǐn ŋwùnù?" 42Dɔ̀ɔ̀ Jisɛ̀ tan dí wɔ̀, "È dè má wòlù dè e dí wòlù gbɛ̀ wɔu faan funàì wɔ bì mùndí keleɤele wɔ wòlu nyɔɔ́ɔ̀ ŋwúna má wɔ̀ wɔ̀ bàde jòwò nyɔɔ́ò gbǐn ku; wɔ̀ nɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nì wɔ̀ bàde jòwò nyɔɔ́ò wo sànyà kɔlɛn kɔlɛin nu jìlɛ́ɛ̀ dúwáì bulu bulúì nù wó ka è sa sànyà gbǐn nù, 43jòwo nyɔɔ́ɔ̀ dɔ̀ɔ̀ wɔ wòlu nyɔɔ́ɔ̀ jèì má wɔ̀ wɔ̀ dè sɛlɛ dɔɔ nɛ̀nù, è dè ve kulu de tili gbàà jòwò nyɔɔ dɔɔ ŋwùnù! 44Ŋgàmáà nù bo nyɔɔ́ɔ̀ ŋwúnà ve wɔ̀ wɔ de kìi lɛ́ì gbǐn eu jìjà. 45Kɛ́ jòwò nyɔɔ́ɔ̀ tɛmai má è kulùì nù wɔ̀ nɛ̀ mi wòlu nyɔɔ́ɔ̀ wɔ̀ì ji bùwà dè wɔ gbì naà wɔ̀ bàde jòwò nyɔɔ́ò bìlìì e jijì pɛ́ nyinɔ̀ pɛ́, wɔ dè jìlɛ́ì jì wɔ dè so namu e sìɤàìnù e kamu wɔ̀, 46sànyáà nù jòwò nyɔɔ dɔ̀ɔ̀ wɔ kulu èì wɔ wòlu nyɔɔ́ɔ̀ jì sɛ̀lɛ̀ èì dè, e sànyáà nù wɔ̀ jì ve. Ŋwɔnɔ̀ wɔ̀ wòlu nyɔɔ́ɔ̀ jèì má wɔ̀ wɔ̀ sa ve wɔ̀ ku sɛlɛ̀ kàí fɔ́ɔ́n wɔ tiya wɔ̀ feé sɛlɛ kamu sòlì nyɔɔ́ò dè. 47"Jòwo nyɔɔ wɔ̀lɔ́ wɔ́ sì wɔ̀lɔ́ wɔ wòlu nyɔɔ́ɔ̀ jàvá wɔ́ nɛ̀ è, ŋwɔnɔ̀ wɔ̀ì wɔ bulúì nyàŋgè nɛ̀ e jòwo ŋwùnù, wò bìlì ve wɔ̀ dí tìti. 48Kɛ́ jòwò nyɔɔ wɔ̀lɔ́ wɔ̀ì wɔ̀lɔ́ sì wɔ wòlu nyɔɔ́ɔ̀ jàvá wɔ́ nɛ̀ è, ŋwɔnɔ̀ wɔ nɛ̀ sɛlɛ sún é ŋwùwà wɔ́ sà bìlì e ŋwùnù, wɔni bìlíì ě gbàà dè. Wɔ̀lɔ́ Nyɔɔ́ɔ̀ wó ka wɔ̀ nyɔkɔin tɛ̀gbɛ̀lɛ̀ nì wò ka lɛ tɛ̀gbɛ̀lɛ soò bala wɔ̀ jɔ̀ɔ̀. Ŋwɔnɔ̀ wɔ̀lɔ́ nyɔɔ́ɔ̀ wó ka wɔ̀ nyɔkɔin dí tìti gbàà ni, wò ka wɔ bala sa gbàà." 49Dɔ̀ɔ̀ Jisɛ̀ tan dí wòlíì, "Mà ja mà mɛni kan tàodéè nù. Mà jàvá nɔɔ̀ wó nɛ̀ è dè ve naà kinù! 50Kɛ́ mà yá mànɔwɔ dí tìti sa, ŋwɔnɔ̀ mi kulúì ě dè ko kɛní má kɔ̀ìn ve sɛlɛ wɔ̀lɔ́ nù ma tɔla e wúlú! 51Na kulu de kùláà dè na senù mi ji wúlíì dè mà nyìnì kulu lɔ̀mù tàodéè nù? Kpede! Nà ŋwúndè mà se nà sɛlɛ̀, jìíì má jìì è dè nu tèì sɛ̀lɛ nyìni jìnù wòlíì tidì. 52É wolo naà kɔ̀ɔ̀nù eu wòlìì wààyò dè má bò kɔlɛ̀n nù nu tèì sɛ̀lɛ̀ dè ve naà va. Taáòn wŏ sɔ́òn jàvà, sɔ́òn ŋwɔnɔ̀ wŏ taáòn jàvà. 53Wo gbǐn wo wòì ě nù kɔlɛ̀n dè, jííjíɔ̀ nɛ̀ wɔ̀ téɔ̀ sɔn wò dè ve dàn wòlù, nyíínɔ́ɔ̀ ŋwɔnɔ̀ nɛ̀ wɔ̀ núɔ̀ sɔn wo dè dàn wòlù. Jííji kɔ̀mà núɔ̀ nɛ̀ wɔ jí sɔ̀nɔ́ɔ̀ sɔn wò dè ve dàn wòlù." 54Dɔ̀ɔ̀ Jisɛ̀ tan dí gbaniíì nu nyɔɔ́ò, "Nà kàmá ní dɔdɔ́ɛ̀ sa e wolàì kùlu bɛ̀ai nà ka è tɛmu nà nɛ̀ 'Níì dè ve jìnù,' Ŋwɔnɔ̀ níì ka jàvà. 55Ŋwɔnɔ̀ fìvíɔ̀ wolàì má kèì wúlú faàn eu, nà ka tan, 'Dè tumu yá kɔ̀ɔ̀nù,' ŋwɔnɔ̀ na wòì ka eu kànàì. 56Nà ka Ŋgàla sɛ̀lɛ́ɛ̀ làwò sɛ̀lɛ̀ júwàì. Sàlìn sàn má nà ka sǐn dè kùlà na tɛmu jɛ́ jìjàìndéè kùlà ve sànya dɔ̀ɔ̀ nù. De ŋwùnù sɛlɛ wòló é dè naà nɛ̀nù na dè e dí sà nàì e nu saáì si yɛ? 57"De ŋwùnù na bulúì nàì kului nu júwàì gbɛ̀ e kàn wɔ̀lɔ́ é ŋwùwá ná nɛ̀ è yɛ? 58Wòlù júwà má mùí jàkùn nà wɔ sɔn na dè bɛ̀ sɛlɛ tɛmu kadáà bò, kewu dè nà sìɤàì gbulúì eodè nà nyàŋgè tidì nù na kìyá va tili. Mùì má dɔ̀ɔ̀ nɛ̀, wɔ̀ kòàì ve mù dè wɔ bɛ̀nì mù sɛlɛ tɛmu kadáà bò. Dɔ̀ɔ̀ ŋwɔnɔ̀ wɔ̀ júwà ve mù wɔ tù mù wɔ sɛ́njɛlɛ́ɔ̀ jɔ̀ɔ̀ wɔ mɛni ve mù kpindi bò nù. 59Nà ŋwúndè mà se è nà ŋgàmáà, dɔ̀ɔ̀ kàmá nɛ̀ wŏ mù dè ti ye e sìɤàìnù mu nì lɛkwa dɔɔ gbǐn ŋwɔnɔ̀ kɔlɛ̀n bɛ́ɛ́lɛ́ ě jèè te."

will be added

X\