Mark 12

1Yesu a lɔgɨ̀nə̀ ŋka ŋghaa a mbo bo nɨ mɨ̀ghàà mî nǎnaa nswoŋ mə, “Ŋù yî mɔ̀'ɔ à lɛ mbě akò mɨlù'û yi, ǹji'i ŋkya ŋ̀karɨsə ghu, ŋkɨ toŋ nɨgho nɨ nɨ̌ŋ mɨ̀lù'ù wa mûm ŋ̀kyâ, m̀bɔɔ ndânɨ̀kàŋ yìi bɨ ka kɨ tswe ghu ɨ bɛ nɨ̂ àkò ya aà. À lɛ ntɨgə nlɛnsə akò ya a mbo bə̀, m̀fɛ'ɛ ŋghɛ̀ɛ̀ yi a atoo dàŋ. 2Nòò ŋkya mɨ̀ntà mɨ ati mɨ̀lu'u mya à kù'ù mə̂ a toò ŋ̀gàŋàfà'à yì yî mɔ̀'ɔ mə tâ à ghɛɛ ŋkwɛrə mɨ̂ntà mɨ ati mɨlù'ù mya mi mɔ'ɔ a mbo bɨ̀lɛnsə bɨ akò byâ. 3Bo tswâ yi ŋ̀ghɔɔ, ntsyàsə̀ yi a bɨɨ̀ tsi'ì mbô m̀bô. 4A bû ǹtoo ŋgàŋàfà'â yì yî mɔ̀'ɔ, bə̀ bya bɨ ghɔɔ̀ àtû yi nnɨŋ ala'a ghu, ǹdɨrɨsə atû yi. 5A bû ǹtoo ŋgàŋàfa'â yi yî mɔ'ɔ, bo zwitə̀ yi. A bû ǹtoo bî mɔ'ɔ bì ghà'àtə̀, bɨ kɨ̂ ŋ̀ghɨrə nɨ̂ bo tsi'ì maa ajàŋ, ŋ̀ghɔɔ bî mɔ'ɔ, ǹzwitə bî mɔ'ɔ̂. 6Ŋù yìi mə à lɛ ntɨgə mburə ghu mbo aa, à lɛ ntɨgə mbə aa tsi'ì mû yì yìi mə a lɛ nnaŋsə ŋkɔŋ kɔ̀ŋ aà. A lɔgə̀ mû yì ma ghû ŋ̀kɨ ntoo a mbo bə̀ bya, nswoŋə nɨ mə, ‘Bo ka bɔ'ɔtə mû ghà ghû’. 7Lâ bɨ̀lɛnsə bɨ akò bya bɨ yə̀ mə mû yì wa swoŋ bo nɨ bo bə mə, “Àâ ǹjɨ̂ndâ yì à ghulà mə, nɨ̀ zi bì'inə̀ zwitə yi tǎ lɔ̀gə njoò ji tâ ɨ̀ tɨgə mbə jì'inə̀.” 8Bo lɛ ntɨgə ntswa mû wa ǹzwitə yi mmà'a a abɛɛ wa njɨ̀m ŋ̀kya mɨlù'ù. 9Yesu a betə mə, “M̀bə m̀bɔ̂ŋ àkò mɨlù'ù wa a ghɨrə aa mə akə a nu bə̀ bya lɛ? À ka ghɛ̀ɛ zwitə bɨ̂lɛnsə bɨ akò bya ɨ lɔ̀gə akò mɨlù'ù ya ɨ fa a mbo bàdàŋə̀.” 10Kə̀ nɨ̀ lɛɛ̀ ŋ̀wa'ǎ a mûm àŋwà'ànə Nwì twoŋ mə, ‘Tsi'ì ŋ̀gɔ̀'ɔ̀ ya mə bɨ̀bɔɔ bɨ nda ɨ lɛ ntuu aa, ɨ̀ bə̀ŋ mə̂ ǹtɨgə ŋgɔ̀'ɔ̀ nɨ̀buu nɨ nda yì ŋ̀wè; 11a ma yû ànnù aa a ghɨ̀rə Mmà'àmbî, a bə̂ ànnù yî yɛ̌yɛrə a mbo bì'ì’ ” 12Bɨ̀tsyàsə̀ bɨ baYuda bya bɨ yù'ù mə annù ya mə Yesu à lɛ nswoŋ aa nlɔ̀ɔ̀ a ntswâ yi nloŋ mə bo lɛ nyə mə Yesu a lɛ nnaa nɨghàà nya aa nloŋ ŋgaà yàà, lâ kaa wa'ǎ ajàŋ yìi mə mbə bo tswâ yi aa zî ǹloŋ mə bo lɛ sɨ bɔ'ɔ nnɔ̀ɔ bə̂ wa mə bɨ lɛ ŋghotə ghu aà. Bo lɛ ntɨgə mma'atə yi nlo ŋghɛ̀ɛ̀ waa. 13Bɨ lɛ ntoo baFarɨsai bî mɔ'ɔ bo bɨ̀ ŋgǎnjɨ̀m Herod bî mɔ'ɔ a mbɛ̀ɛ Yesu mə ta bo zi ntswa yi nɨ nɨ̀ghàâ ni. 14Bo zî ghu mbɛ̀ɛ̀ ǹswoŋ mə, “Ǹdɨ̀'ɨ̀nnù, bì'ì zi mə annù yìi mə o dɨ̀'ɨ̀ aa à nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀, kaa wa'à nɨ̂ ǹsi ŋû liì, nloŋ mə kaa ò sɨ abwarə̀ ŋû laŋtə, lâ ǹdɨ'ɨ aa tsi'ì mânjì yìi mə Nwì a lɔ̀ɔ̀ mə tâ bə̀ ka ntswe ghu aà. A ku'unə nɨ nɔ̀ŋsə̀ yì'inə̀ a ntu tax a mbo Kaisa kə̀ ŋ̀kàŋ aa ɛ? Bì'ì ka mma'a tax kə̀ bì'ì tsuu kɨ mà'à lɛ?” 15Lâ Yesu a zî àbagɨlə̂ yaa, m̀betə waa mə, “Nɨ lɔ̀ɔ a ŋkwà'ànə a gha aa a ya aa ɛ? Fâ nɨ̌ ŋkabə̀ silba a mbo mə̀ tâ mə̀ yə lɛ.” 16Bo fâ ŋ̀kabə ya ghu mbô, a betə̀ waa mə, “A tswê àtu wo bo bɨ̀ ɨ̀kǔm wo fàa nɨ̂ ŋ̀kabə aa ɛ?” Bo kwi'i ghu mbo mə, “Aà yi Kaisa.” 17Yesu a tɨgə̀ ǹswoŋ a mbo bo mə, “Nɨ̀ ka mfa njoo jìi mə à nɨ jî Kaisa aa a mbo Kaisa ŋkɨɨ mfa nɨ̂ ǹjoo jìi mə à nɨ jî Nwî aa a mbo Nwì.” Bo yù'ù mə̂ ànnù a burə̀ ǹtsya waa tsi'ì tsyà. 18BaSadukai bìi mə bɨ swoŋə nɨ mə kaa bə̀ sɨ a nɨwo yweenə aa, bɨ lɛ nzì a mbɛ̀ɛ Yesu, m̀betə yi mə, 19“Ǹdɨ̀'ɨ̀nnù, Moses à lɛ ŋŋwà'ànə̀ ǹdɨ'ɨ a mbo bì'ì mə, m̀bə ǹdɨm ŋù a kwo mma'atə ŋgwɛ̂ yì tɨ bɔɔ, mumaà yì wa a nlɔgə̌ ŋgwɛ̂ yì wa jwe bɔɔ bo yu a mbo ǹdɨ̂m yì wâ. 20Bɔɔ bɨ ma bi mbâŋnə̀ bɨ lɛ ntswe ghu bi Sàmbaà; yì ǹtsyàmbìì a lɔgə̌ ŋgwɛ̂ yì, ŋ̀ka ŋkwo kaa wa'a bɔɔ jwî. 21Yìi mə à yòŋtə aa a lɔgə̀ mângyɛ̀ wa, lâ ŋ̀kɨ ŋkwo tsi'ì tɨ̀ bɔɔ; muma yìi mə à lɛ nywe'e bitarə aa, à lɛ ŋkɨ nyɔ'ɔ mâŋgyɛ̀ wa, ŋ̀kɨ kwo yìi ŋgaa tsi'ì tɨ bɔɔ̀. 22Bɔɔ bɨ ma bya bi Sàmbaa bɨ yɔ'ɔ̀ mâŋgyɛ̀ wa ŋkɨ ŋkwo tsi'ì bɨ̀tsɨ̀m tɨ bɔɔ̀. Màŋgyɛ̀ wa yu mbɔŋ a yî ŋ̀kɨ ŋkwo yìi ŋgaa a njɨ̀m. 23A noò yìi bə̀ ka yǐ yweenə nɨ nɨ̀wo aa tâ màŋgyɛ̀ wa tâ à bə aa ŋ̀gwɛ̂ wò, tsǒ mə bo bya bi Sàmbaa bɨ lɛ nyɔ'ɔ yi aa ɛ?” 24Yesu a kwi'i a mbo bo mə, “Nɨ̀ sɨ̀ zi mə nɨ fànsə̀ aà ànnù laà ɛ? Nɨ̀ fànsə annù aa nloŋ mə kaa nɨ̀ sɨ̌ annù yìi mə a tswe a mûm àŋwà'ànə̀ Nwî aa zi, kaa wa'ǎ mɨda'a mɨ Nwî kɨ nzi aà. 25Ǹloŋ mə nòò yìi bə̀ ka yǐ bɨɨ̀nə nɨwo aa, kaa baa yi wa'a kà nyɔ'ɔ, kaa wa'à nɨ̀ bàŋgyɛ̀ a ndâ nɨ̀yɔ'ɔ kɨɨ mfa, bɨ ka yǐ bàŋnə bə aa tso baangel a aburə. 26Lâ ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ ànnǔ nyweenə bɨ̀ku bɨ bə̂, nɨ̀ lɛɛ̀ ŋ̀wa'ǎ adɨgə ya a mûm àŋwà'ànə Moses, nloŋ atsùkə ati ya mə a lɛ sɨ khɨ aa, twoŋ ɛ? Nwì à lɛ nswoŋ a mbo Moses mə, ‘Mə̀ laa mbə Nwìŋgɔ̀ŋ Abraham, m̀bə Nwîŋgɔ̀ŋ Isaac, ŋ̀kɨ mbə Nwîŋgɔ̀ŋ Yakob.’ 27Kaa à laa ŋwa'à Nwîŋgɔ̀ŋ bɨ̀ku bɨ bə̂ bə̂. À bə̀ aa Nwîŋgɔ̀ŋ bə̀ bìi bɨ tswe bɨ̂ tɨ̀ɨ̀. Wa nɨ̀ burə mfànsə aa ànnù.” 28Ŋ̀gàŋdɨ̀'ɨ nɔ̀ŋsə̀ yî mɔ̀'ɔ à lɛ ntswe a tɨtɨ̀ɨ bo, ǹyu'u a ajàŋ yìi mə bo lɛ sɨ ghàà aà. À yə̀ mə̂ mə Yesu à kwì'i abetə̀ yaa ya tsi'ì sɨgɨ̀nə̀ aa, mbetə yi mə, “Ntsyàmbìì ǹdɨ̀'ɨ̂ Nwì ɨ̀ bə aa yuu aa ɛ?” 29Yesu a kwi'i mə, “Ǹdɨ̀'ɨ yì ǹtsyàmbìì ɨ̀ bə aa mə, “Nɨ̀ yu'u mbâ, baIsrael! M̀mà'àmbî Nwìŋgɔ̀ŋ yì'inə̀, M̀mà'àmbî à nɨ tsi'ì yù yu yî m̀fùùrə̀. 30Tɨgə ŋkɔ̀ŋə Mmà'àmbî Nwìŋgɔ̀ŋ ghò nɨ̂ ǹtɨɨ̀ ghô tsɨ̀mə̀, nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yô ɨ̀ tsɨ̀m, nɨ mɨ̀tsyɛ̌ mo mɨ̀tsɨ̀m, nɨ mɨ̀dà'â mo mɨ̀tsɨ̀mə̀.” 31Yìi mə ɨ̀ yòŋtə aa, ɨ̀ bə mə, “Tɨgə ŋkɔ̀ŋə̀ a ndɨ̂m ghò tsǒ ɨ̀bɨ̀ɨ nû ghô. Kaa ǹdɨ'ɨ yì dàŋ kaa ɨ̀ sɨ ghu bû ǹtswe mə ɨ̀ tsyàtə ma jû ji baà.” 32Ŋ̀gàŋdɨ̀'ɨ nɔ̀ŋsə̀ wa a swoŋ ghu mbo mə, “Ǹdɨ̀'ɨ̀nnù, Ò swòŋ aa ànnù yìi mə a ku'unə̀, Ò swòŋ aa tsi'ì ànnù nɨ̂ŋkoŋ mə Mmà'àmbi Nwìŋgɔ̀ŋ à nɨ aa tsi'ì yù yu yî m̀fùùrə̀, kaa yì dàŋ kaa a wa'à ghu bû ǹtswe ntsyatə yi. 33A ŋka ŋkòŋə̀ nii nɨ̂ ǹtɨɨ̀ ghô tsɨ̀m, nɨ mɨ̀tsyɛ̌ mo mɨ̀tsɨ̀m, nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̂ mo mɨ̀tsɨ̀m, a ŋka ŋkɨɨ ŋkòŋə̀ nɨ̂ ǹdɨ̂m ghò tsô ɨ̀bɨ̀ɨ̀ nû gho, a nlə̀ə ǹdɨ'ɨ ma jû, a burə mbɔ̀ŋ ǹtsyatə a mfa nnaà tâ bɨ̀ tɔɔ ɨ tsɨ̀m mmà'à Nwî ghu, kə̌ njoo mmà'a Nwì jî mɔ'ɔ tsi'ì tsɨ̀mə̀.” 34Yesu à yə̀ mə ajàŋ yìi mə à kwì'î sɨgɨ̀nə̀ aa nswoŋ ghu mbo mə, “Kaa àgha'a a sɨ̀ bû ǹsa'atə a mbo wò a ŋkuu a mûm ànnù nɨfɔ̀ Nwî.” Ǹlɔgɨnə maà noò kaa ŋù tsù kaa a wa'à bù ǹywe'etə a mbetə Yesu nɨ̂ àbetə̀. 35Yesu à lɛ ŋka ndɨ'ɨ nɨ̂ ànnù Nwì a mûm ǹdâmà'anwì, m̀betə mə, “Mbə̂ ŋ̀gǎŋdɨ̀'ɨ̂ nɔ̀ŋsə̀ ɨ swoŋ mə Àyɔ'ɔ̀ Nwì à nɨ mu David aa mə akə aa ɛ? 36Àzwì yî Laa a lɛ ntintə David yumbɔŋ a ghaà swoŋ mə: ‘M̀mà'àmbi a swoŋ a mbô M̀mà'àmbî ghà mə: Tswe a mbɛ̀ɛ nɨ̀kwɛɛ mə̀ nî mà'à, ǹywe'e a noò yìi mə mə̀ ka yǐ nɔ̀ŋsə ŋgàŋkɨ̀bàâ jò a nji'i mɨkòrə̂ wò aà.’ 37M̀bə David yumbɔŋ a ka ntwoŋə yi nɨ̂ M̀mà'àmbi, a tɨgə̀ m̀bu ntsyà aa la mbə mu David aa ɛ? Àkùrə̀ bə̂ yî ghà'à ŋ̀gha'a yìi mə a lɛ bòòntə̀ a mbɛ̀ɛ Yesu aa a lɛ ŋkɔ̀ŋ a nyu'u ànnù yìi mə à lɛ sɨ swoŋə aa. 38Yesu à kà mə̂ aa ndɨ'ɨ nɨ̂ ànnù Nwî a mbo bo, ǹswoŋ mə, “Nɨ̀ ka ntsyɛsə ghuu nloŋ ŋgǎŋndɨ̀'ɨ nɔ̀ŋsə̀; bo kɔ̂ŋə̀ nɨ̂ ŋ̀wɛ̀'ɛ̂ ǹdàŋə ɨtsə̀'ə̀ ŋ̀karə nɨ ju, ŋ̀kɨɨ ŋkɔŋə nɨ mə tâ bə̀ ka ntsa'atə nɨ̂ waa nɨ àghu'usə̀ a mɨtaa. 39Bo kɨɨ ŋkɔŋə nɨ̂ ǹtswe nɨ̂ ɨ̀lə̀ŋ jìi mə ɨ tswe a mbìì a mûm ǹdâŋghòtə aà, ŋ̀kɔŋə nɨ̂ ǹtswe a nɨ̂ ɨ̀lə̀ŋ jìi ɨ kɔ'ɔnə aa a ɨdɨgə àdina. 40Bo nɨ̀'ɨ̀ nɨ bɨ̀Kwì'ì bɨ bâŋgyɛ̀, ŋ̀kwɛrə nɨ̂ ǹjoò jyaa nɨ mɨ̀la'à myaa, m̀bagɨlə ntsa'atə nɨ̂ Nwî nɨ̂ ɨ̀daŋə mɨghàà. Wâ ŋ̀gɨ'ɨ yìi ɨ̀ ka yǐ kuu a nu bo aa ɨ̀ ka yǐ swèrə̀!” 41Yesu à lɛ ntswe a mbɛ̀ɛ̀ ŋ̀kòm ǹnɨ̌ŋ ŋkabə̀ ǹtsà'àtə Nwì, nlii nɨ̂ àjàŋ yìi mə bə̀ lɛ sɨ nɨŋə nɨ̂ ŋ̀kabə wa mûm ŋ̀kom aà. Ŋ̀gǎŋkabə jì ghà'àtə̀ ɨ lɛ sɨ nɨŋə nɨ̂ ŋ̀kabə yì ŋ̀wè wa mûm ŋ̀kòmə̀. 42Ŋ̀kwì'i màŋgyɛ̀ yî mɔ̀'ɔ yìi mə à lɛ mbə ŋgàŋàfùm aa, à lɛ nzì ǹnɨŋ ɨbà'atə ŋkabə copper ji baà, ǹdùû yi ɨ bə tsǒ kabà yî m̀fùùrə̀. 43Yesu a twôŋ ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji bo zî ghu mbɛ̀ɛ̀, a swoŋ a mbo bo mə, “Mə̀ swòŋ a mbo bù tsi'ì ànnù nɨ̂ŋkoŋ mə ŋ̀kwì'i màŋgyɛ̀ ghû mə à nɨ ŋgàŋàfum aa, à nɨ̌ŋ ŋkabə fàa mûm ŋ̀kòm ǹtsyâtə̀ bə̂ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ ma'à ŋ̀kabə̀ ntsà'àtə Nwì ghu aà. 44Ŋ̀loŋ mə bo swatə aa tsi'ì mûntsirə̀ a nɨ̂ ŋ̀kabə yìi bo luu nɨ yu aa mma'a Nwî ghu, lâ màŋgyɛ̀ ghû mə à nɨ ŋgàŋàfum aa, à kɔ̀ɔ̀ntə aa ŋ̀kabə̀ ǹtsɨ̀m yìi mə à tswe nɨ yu aa mfa, à sɔ̀rətə aa ǹdâ yì.

will be added

X\