1 Àbìintɨɨ à nɨ nàŋsə nzi annù tâ à laa nloŋ njoo jìi mə bì'inə̀ bɛ aà, a mbii njoo jìi mə kaa bì'inə̀ sɨ yə aà. 2 Ǹloŋ mə a lɛ ŋghɨrə àbìintɨɨ mə tâ Nwìŋgɔ̀ŋ à beentə bɨtsyàbɨmbìì bɨ ŋgu'u. 3 Bì'inə̀ tsya aa a njɨ̀mə àbìintɨɨ nzi mə Nwì à lɛ nnaŋsə mbi yù aa nɨ nɨ̀ghàâ ni. Ma la a bə mə njoo jìi mə bì'inə̀ yə aa, bɨ lɛ naŋsə aa nɨ̀ ǹjoo jìi mə bì'inə̀ sɨ yə aà. 4 A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ Abel à ma'a Nwî nɨ̂ àyoo mà'anwì yìi mə a lɛ mbɔ̀ŋ ǹtsya yî Kain aà. Nwìŋgɔ̀ŋ a tɨgə̀ m̀beentə yi mə à nɨ ŋù yìi mə ànnù yi a tsinə̂. Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ mbə ayefə yì ǹloŋ mə à lɛ ŋkwɛrə jìi njoo mà'anwì jya aà, ka mə à lɛ ŋkwo aa, à burə ka kɨ ghàà a njɨ̌m àbìintɨɨ̀ yi. 5 À lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə bɨ̀ lɔgə Enoch ŋkɔ'ɔ ŋghɛɛ nɨ ghu mə tâ tsuu nɨwo lǒ yə. Bɨ lɛ nlɔ̀ɔ̀ yi kaa kɨ'ɨ̀ yə nloŋ mə Nwì à lɛ nlɔgə̀ yi aà. M̀bɔŋ tâ bɨ̀ ka nlɔgə yi aa bɨ lɛ mbeentə mə à nɨ ŋù yìi mə à ghɨ̀rə̀ Nwì a dorɨtə̀. 6 Àbìintɨɨ a bə tuu bə boŋ kaa mbə ŋù tsù a wa'à ghɨ̀rə̀ tâ Nwì à dorɨtə, ǹloŋ mə ŋù tsɨ̀m yìi mə a yòŋtə̀ ŋ̀koontə nɨ a mbɛ̀ɛ Nwì aa, à tswe nɨ̀ m̀bìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à tswe ghu ntɨ̀ɨ̀ ŋkɨɨ ntəŋə nɨ bə̀ bìi mə bɨ naŋsə nlɔɔ nii aà. 7 A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ Noah à bii ajàŋ yìi mə bɨ lɛ ŋwà'àsə̀ yi ǹloŋ ɨ̀nnù jìi mə à lɛ mburə tɨ yə aa, ǹlɔgə noò ŋ̀kɔɔ abaŋə̀ yìi à lɛ ŋkuu ghu bo bɨ̀ ŋ̀kwɛ̀'ɛ̀ yì yweenə̀ aà. Ma mùu ajàŋ à lɛ ŋghɨ̀rə̀ bɨ nɨ̂ŋ ɨ̀sa'a a nû m̀bi a tɨgə̀ m̀bə ǹjɨ̂ndâ bə̀ bìi mə ànnù yaa a tsinə ntsyǎ a njɨ̀m abìintɨɨ aà. 8 A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ Àbraham à yu'unə wa noò mə Nwì à lɛ ntwoŋə yi mə tâ à ŋghɛɛ ŋkwɛrə abwenə̀nsyɛ yìi mə Nwì à lɛ ŋkà'à mə yu ka fa ghu mbo aà; à lɛ mfɛ̀'ɛ̀ ŋ̀ka ŋghɛɛ ka mə kaa à lɛ ŋkɨ'ɨ adɨgə yìi mə yu ghɛ̀ɛ̀ ghu aa zî aà. 9 A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ à tɨgə ntswe wa nɨ̂ àbwènə nsyɛ ya mə Nwì à lɛ ŋkà'à aa tsi'ì tsǒ ŋgɨ̀ɨ̀, ǹlɛ nɨ a nɨ mɨ̀ntàŋ tsǒ Isaac nɨ Yakob, bìi mə à lɛ ŋkɨ mbə bə̀ bìi mə bɨ lɛ ŋkɨ ŋka'a abwenə nsyɛ mà yù a mbo bo aà. 10 Ǹloŋ mə à lɛ sɨ lɔ̀ɔ̀ ǹjɔ̀'ɔ̀ àla'a ya yìi mə ɨ̀ tswe nɨ̂ ɨ̀tsənda, ŋù yìi mə a ghùrə̀ aa, nɨ ŋù yìi mə à nàŋsə̀ aa, a bə Nwì yumbɔŋə̀. 11 A lɛ ŋghɨ̀rə àjàŋ yìi mə Abraham à lɛ ntswe nɨ̂ àbìintɨɨ mə Sarah à lɛ tswe nɨ mu ka mə à lɛ mbə àfɨ̀rə̀, lɛ boŋ ɨ̀lòô ji ɨ kɨ̀ mə̂ ǹtsya aà. À lɛ mbii aa nloŋ mə à lɛ nzi mə ŋù yìi mə à lɛ ŋkà'à aa, a lə̀ə̂ ŋ̀kà'â yì aà. 12 A tɨgə̀ m̀bə ajàŋ yìi mə a nɨ ŋù yì m̀fùùrə̀ yìi à tɨ bə aa a tɨgə̀ aa a ŋkwo aa, bɨ lɛ njwe ŋgwɛ̀'ɛ̀ ghu ɨ gha'a mbə tsi'ì tsǒ mɨ̀njɔ̀ŋ mìi mə mɨ tswe a aburə kə̀ tsi'ì tsǒ àwaŋ yìi mə a tswe a aghəŋə ŋkì mɨyaa a ajàŋ mə kaa mbə bɨ wa'à səŋə aà. 13 Bə̀ ma bû bɨtsɨ̀m bɨ lɛ ŋkwokə a mûm àbìintɨɨ̀. Bo lɛ ŋkwokə a mûm àbìintɨɨ tɨ kwɛrə àyoo yìi mə bɨ lɛ ŋkà'à a mbo bo aa, lâ m̀baŋnə nyə njoo mà jya ɨ tswê a sà'a agha'à, lâ m̀bii mə bo ta'a mbə aa bɨ̀gɨ̀ɨ̀, mbə batoo faa atu nsyɛ̂. 14 Ǹloŋ mə bə̀ bìi mə bɨ ghàà ma mùu ajàŋ aa, bo ghɨrə a laa mə bo lɔ̀ɔ aa ala'a yìi mə à nɨ̂ àyaa aà. 15 Bo lɛ baa kɨ lə̀ə atû yaa kɨ wa'atə aa àbwènə nsyɛ ya mə bo lɛ mmà'àtə̀ aa boŋ bo lɛ nlɔ̀ɔ abwarə mbù m̀bɨɨ fu. 16 Lâ bo lɛ mbàŋnə̀ ǹtɛ'ɛ atû yaa bə nɨ̂ àla'a yìi mə a bɔŋ ntsyàtə ma yâ, m̀bə ala'a yìi a tswe a aburə aà. A bə ànnù yìi mə kaa Nwìŋgɔ̀ŋ à sɨ atu dɨ̀rə̀ mə mbə bɨ twoŋə yi mə à nɨ Nwì wàà ǹloŋ mə à nàŋsə njɔ'ɔ̀ àla'a yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ǹləə a mbo bo. 17 A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ Abraham à lɔgə mû yì Isaac mə yu tɔ̀ɔ mmà'à Nwî ghu, wâ noò mə Nwì à lɛ ŋkwà'ànə̀ yi aà. Nwì à lɛ nlə̀ə ŋkà'à bo Abraham lâ a kɨ̂ m̀bu mbii a ntɔ̀ɔ a njwoŋ mû yì yî mɔ̀'ɔtə a mmà'a Nwì ghu. 18 Nwì à lɛ nswoŋ ghu mbo mə, “Mə̀ ka tsyà aa a njɨ̌m Isaac ɨ fa ŋgwɛ̀'ɛ̀ yû mə mə̀ kà'à aa a mbo wò.” 19 Abraham à lɛ mbii mə Nwìŋgɔ̀ŋ mbə a yweensə̀ bə̀ nɨ nɨ̀wô ka mə bɨ kwô kwò aà. Lâ à nɨ mânjì yî mɔ'ɔ mbə bɨ swoŋ mə à lɛ ŋkɨ mbu ŋkwɛrə yi fu a ntsǔ nɨ̀wô. 20 A lɛ ghɨrə abìintɨɨ mə tâ Isaac à nɨŋ mbɔɔnə a nu Yakob bo Esau ǹloŋ ɨnnù jìi mə ɨ lɛ mburə tɨ zì aà. 21 a lɛ ghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ Yakob à nɨŋ mbɔɔnə a nu bɔɔ bɨ Joseph wa noò mə à lɛ sɨ kwo aa, ntɨgə ntuŋnə ntswa atî yi mmii Nwî. 22 A lɛ ghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ Joseph à ghaa annù ajàŋ mə baIsrael ka yǐ fɛ̀'ɛ ala'a Egipto a noò yìi mə à lɛ sɨ kwo aa, ŋkɨ mfa ndɨ'ɨ ajàŋ yìi mə bɨ ka yǐ twiŋə yi aà. 23 A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ ta bɨ̀ Moses bo Ǹdè yì tâ bɨ̀ lɔ'ɔsə yi nɨ bɨ̀sàŋ bi tarə a noò yìi mə bɨ lɛ njwe yi aà. Bo lɛ nyə mə, a ŋkɨrə, mu wa à lɛ mbə mbɔ̀ŋ mû, kaa ŋkɨ'ɨ̌ nɔ̂ŋsə̀ m̀fɔ̀ wa bù m̀bɔ'ɔ. 24 A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ Moses à tuu yi mə tâ bɨ̀ tsuu yi nɨ mu mû M̀fɔ̀ Pharoah yî màŋgyɛ̀ kɨ twoŋə a noò yìi mə à lɛ ŋkwi aà. 25 À lɛ mbàŋnə̀ tsɔ'ɔ mə yu ka kɨɨ bii ŋgɨ'ɨ yìi mə bɨ lɛ sɨ dɨ a nu bə̀ bɨ Nwî aà, ǹtsyatə a yu'u ɨbɔ̀ŋ yìi mə ɨbɨ zì nɨ ghu, ɨ bə̂ ɨ̀bɔ̀ŋ yìi ɨ tsyǎ tsyà aà. 26 À lɛ mbeentə mə a bɔŋtə a nyə ŋgɨ'ɨ bo bɨ̀ àdɨ̀rə atu nloŋ Ayɔ'ɔ̀ Nwì à nɨ̂ àfù'ù yìi a tsyatə njoo àtɨ̀ndùu ala'a Egipto nloŋ mə à lɛ ntɛ'ɛ mi'ì mi a nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mìi mə mɨ ka yǐ zì aà. 27 A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə Moses à ma'atə ala'a Egipto kaa kɨ'ɨ̌ alwintɔŋə Mfɔ̀ wa bɔ'ɔ̀; ǹloŋ mə à lɛ ntswe nɨ̂ àtaŋəntɨɨ ŋ̀hɛɛ nɨ̂ m̀bìì tsi'ì tsò ŋù yìi à lɛ sɨ yə nɨ̂ Nwîŋgɔ̀ŋ yìi mə kaa bɨ sɨ yə aà. 28 A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ à lɔgɨnə annù Passa, ǹswoŋ mə tâ bɨ̀ tswerɨsə aləə ya a nɨ mɨ̀ntsù mɨ nda mə tâ Angel nɨwo wa tâ tsuu bɨtsyà bɨ mbìì bɨ bɔɔ baIsrael bi mbâŋnə̀ lǒ zwitə. 29 A lɛ ghɨ̀rə abììntɨɨ mə tâ baIsrael tâ bɨ̀ too Ŋ̀kì mɨyaa yî bagɨtə wa tsi'ì tsǒ bɨ too aa nɨ̂ ǹsyɛ yì nyoorə̂. Nòò yìi mə baEgipto lɛ nywiŋtə mə bɨ kɨɨ too aa, ŋ̀kì wa ɨ sɨgə ŋkoŋsə waa. 30 A lɛ ghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ ɨ̀wùgə ala'a Jericho jya tâ ɨ̀ wokə a noò yìi mə baIsrael lɛ mben ŋkarɨsə ala'a ya ǹjwi ji sàmbaà. 31 A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ bɨ̀ tsuu akwàrə̀ Rahab bo bɨ̀ bə̀ bìi mə bɨ lɛ ntɨ̀ɨ atu a mbo Nwì aa zwitə, nloŋ mə à lɛ ŋkwɛrə bɨ̂tswɛ̀rə̀ bɨ baIsrael nɨ̂ m̀bɔɔnə̂ aà. 32 Mà bu ŋghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì ŋ̀ka nsəŋtə aa ɛ? Kaa Nòò à sɨ̀ tswê a mbo mə̀ a ŋghàâ ànnù nloŋ Gideon, Barak, Samson, Jephah, David, Samuel, bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋntoo Nwì. 33 Ǹloŋə àbìintɨɨ bo lɛ mmà'a ntsò bo bɨ̀ ɨ̀too ɨtoo ntsya waa. Bo lɛ ŋghɨ̀rə annù yìi mə a tsinə aa, ŋkɨ ŋkwɛrə annù yìi mə Nwì à kà'à aà. Bo lɛ ŋkutə mɨ̂ntsù mɨ naàŋgwyɛ̀, 34 m̀bwɛtə mɨ̂mɔ'ɔ mî tɨ̀ɨ̀, ŋkɨ ŋkhə kaa bɨ wa'à waa nɨ munwî ǹtsò zwitə̀. Bo lɛ mbə ɨbɔrəkə njoò lâ ǹtɨgə mbəŋ mbə bɨtɨ̀ɨ̀ bɨ bə̂ ǹtɨgə mbə tsi'ì ŋ̀gǎŋmà'â ǹtsò jî tɨ̀ɨ̀, ŋ̀gha'a ntsǔ ntsǒ ɨtoò. 35 Ǹtsya a njɨ̀mə abìintɨɨ bɨ lɛ nyweensə bɨlɨm bɨ bâŋgyɛ̀ bìi mə bɨ lɛ ŋkwokə aa mfa a mbo bo. Bǐ mɔ'ɔ bɨ lɛ sɨ yə ŋgɨ'ɨ bɨ ghə bɨ mà'àtə̀ waa bo tuu tâ ɨ kwo a mûm ŋ̀gɨ'ɨ ɨ yǐ tɨgə bǔ yweenə ɨ tswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ bɔ̌ŋ ntsyàtə̀ aà. 36 Bɨ lɛ sɨ wyɛ̀ nɨ̀ bǐ mɔ'ɔ, ŋ̀ghɔɔ nɨ bǐ mɔ'ɔ, ŋ̀koo bi mɔ'ɔ nɨ̀ àtsaŋ, nlɔ̀gə̀ ŋ̀ghɛɛ nɨ bu a ndâtsaŋə̀. 37 Bɨ lɛ ntumntə bîmɔ'ɔ nɨ̂ ŋ̀gɔ̀'ɔ̀, ŋ̀kwyɛ bî mɔ'ɔ ɨ̀tɨɨ baa, ǹzwitə bî mɔ'ɔ nɨ̀ munwî ǹtsò. Bǐ mɔ'ɔ bɨ karə̀ ŋ̀wɛ'ɛ nɨ̂ ŋ̀gùu mbînjə̀rə̀ bo bɨ̀ jǐ mbindɔŋ. M̀bə ŋgàŋâmfumə, bɨ tsɔ'ɔ̀ nɨ̂ àkòrə̂ yaa, ǹdɨ nɨ̂ ŋ̀gɨ'ɨ a nu bo. 38 Kaa m̀bi yù ɨ̀ lɛ ŋwa'ǎ a mbo bo ku'ùnə̀. Bo tɨgə̀ ŋ̀ghaa ntsɨŋə ŋkarə nɨ a nta'a mɨwɛ̀ɛ̀ mɨ wɛ̀ɛ̀ tsi'ì tsǒ bə̀ bìi bɨ ŋkhə ntsò. Ǹlɛ nɨ a ɨtu mɨ̂nta'a bo bɨ̌ a mum ɨ̀bù'u ŋgoo bo bɨ̀ mɨ̀mborə a nsyɛ̂. 39 Ma buù bə̀ bɨ lɛ mbeentə waa mə bɨ lɛ nluu nɨ̂ abììntɨɨ̀, la kaa bo lɛ ŋwa'ǎ ɨ̀nnù jìi mə Nwì à lɛ ŋkà'à a mbo bo aa kwɛrə̀ 40 ǹloŋ mə Nwì à lɛ ntaŋtə ataŋtə̀ yìi mə a bu mbɔ̀ŋ ǹtsya ma ya aa a mbo bì'inə̀, mə bo ka yǐ kɨɨ kɔ'ɔ luu tsi'ì bì'inə̀ nɨ̀bò bɨtsɨ̀mə̀.
