Lucas 6

1Luaa tuii cwii xuee na cwita'jndyee nn'aⁿ judíos. Mawinom Jesús yuu na niom ntjom lqueeⁿ trigo. Ndo' nn'aⁿ na cwila'jomndye ñ'eⁿñê, ty'ioo'ndyena xu'lqueeⁿ. Ty'uee'ndyena joona' n'om lueena jnda̱ chii tquiina. 2Quia jo' nt'om nn'aⁿ tmaaⁿ' fariseos jluena: —¿Chiuu na cwil'a'yo' cwii na ticatsa̱'ntjomna' xuee na cwita'jndyee nn'aⁿ? 3T'o̱ Jesús, tsoom nda̱a̱na: —'O, ¿aa tyoola'naⁿ'yo' ñ'oom chiuu s'aa David quia na t'oom na ñe'jnoom'm, ndo' mati nn'aⁿ na ñ'eeⁿ ñ'eⁿñê? 4Tjaqueⁿ'eⁿ wats'om cwentaa' Ty'o̱o̱ts'om, tcaaⁿ ntyoo' na jnda̱ tqueⁿ nn'aⁿ jo nnom Ty'o̱o̱ts'om. Ndo' ntyoo'ñeeⁿ macanda̱ ntyee wanaaⁿ na nlcwa'na joona'. Sa̱a̱ tcwa' David joona' ndo' mati tquiaaⁿ na tcwa' nn'aⁿ na ñ'eeⁿ ñ'eñê. 5Quia jo' tsoom nda̱a̱na: —Ja na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ cañoom'luee waa na jndo̱ na nntsjo̱o̱ ljo' cal'a nn'aⁿ meiiⁿ xuee na cwita'jndya̱a̱ya. 6Cwiicheⁿ xuee na cwita'jndyee nn'aⁿ, tjaquiee' Jesús wats'om chjoo. Tyo'mo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nn'aⁿ. Ndo' jo' jo' m'aaⁿ cwii tsaⁿs'a na jnda̱ tjateii ts'o̱ ntyjaya. 7Ndo' nn'aⁿ na cwit'mo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio nn'aⁿ fariseos, jeeⁿ tyoqueⁿna cwenta xeⁿ na nntsein'maⁿ Jesús ts'aⁿwii' xuee na cwita'jndyeena, cha quia jo' nnda̱a̱ nñe'quiana jnaaⁿ'aⁿ. 8Sa̱a̱ mantyjeeⁿ chiuu cwila'tiuuna, jo' chii tsoom nnom ts'aⁿ na jnda̱ tjateii ts'o̱: —Quicantyja', cwintyje' quii'ntaaⁿ nn'aⁿ. Ndo' teicantyja tsaⁿ'ñeeⁿ, teintyjeeⁿ'eⁿ xcwe. 9Jnda̱ jo' tso Jesús nda̱a̱na: —Nncwax'a̱ cwii ñ'oom nda̱a̱'yo', xuee na cwita'jndya̱a̱ya, ¿aa wanaaⁿ na cateijndeii ts'aⁿ x'iaaⁿ'aⁿ na wi' matjom oo aa ticateijneiⁿ juu? ¿Aa cwji'n'maaⁿñê x'iaaⁿ'aⁿ cha ticue' oo aa ca'ñeeⁿ na cue'? 10Jnda̱ chii nty'iaaⁿ'aⁿ nda̱a̱ cha'tsondye nn'aⁿ, tsoom nnom ts'aⁿwii': —Catseiliuu' ts'o̱'. S'aa tsaⁿ'ñeeⁿ na ljo' ndo' tco'ya'ñ'eⁿna' ts'o̱o̱ⁿ. 11Jnaaⁿ' jo' jeeⁿ jla'wjeena Jesús. Ndo' tyo'maⁿna ñ'eⁿ nc'iaana ljo' nnda̱a̱ nl'ana jom. 12Joo ncuee'ñeeⁿ tjawa Jesús cwii ta naquii' jnda̱a̱ na nntseineiiⁿ nnom Ty'o̱o̱ts'om. Ndo' meiiⁿnchaa' tsjom tyotseineiiⁿ nnom. 13Quia na jnda̱ teixuee, tcwaaⁿ nn'aⁿ na cwila'jomndye ñ'eⁿñê. Quii'ntaaⁿna tjeii'ñê canchoo'wendye nn'aⁿ na seicajñoom joona apóstoles, nn'aⁿ na majñom Ty'o̱o̱ts'om ts'iaaⁿ 'naaⁿ'. 14Nmeiiⁿ ncueena: Simón, tsaⁿ na seicajñoom Pedro, ñequio tyjee tsaⁿ'ñeeⁿ, Andrés, ñ'eⁿ Jacobo ñequio Juan, ñ'eⁿ Felipe ñequio Bartolomé, 15ñ'eⁿ Mateo ñequio Tomás, ñ'eⁿ Jacobo jnda Alfeo, ndo' ñ'eⁿ Simón na cwiluena cananista, 16ñ'eⁿ Judas jnda Jacobo ñequio Judas Iscariote, ts'aⁿ na tquiaa cwenta Jesús. 17Jndyocue Jesús ñequio cha'tso nn'aⁿ na cwila'jomndye ñ'eⁿñê. Ty'emeintyjee'na cwii su. Jo' jo' jnda̱ tquie'cañom nt'omcheⁿ nn'aⁿ na cwila'jomndye ñ'oom na mañequiaaⁿ ñequio jndyendye nn'aⁿ na jnaⁿ cha'waa Judea ñequio Jerusalén ñequio 'ndyoo ndaaluee na nndyoo' tsjoom Tiro ñ'eⁿ Sidón. Naⁿ'ñeeⁿ tquiona na nndyena ñ'oom na mañequiaaⁿ, ndo' na nntsein'maaⁿ joona ntycu na cwitjoomna. 18Mati sein'maaⁿ nn'aⁿ na jeeⁿ cwajndii tyoleichuu jndyetia. 19Cha'tsondye nn'aⁿ tyol'uee'ndyena chiuu ya cha nnda̱a̱ nñe'quio'na jom, ee waa najneiⁿ na nn'maⁿ ts'aⁿ xeⁿ nnda̱a̱ nñequiuu' jom. Jo' chii cha'tsondyena n'maaⁿna. 20Quia jo' nty'iaaⁿ'aⁿ nda̱a̱ nn'aⁿ na cwila'jomndye ñ'oom na mañequiaaⁿ, tsoom nda̱a̱na: —'O nn'aⁿ na nty'iaandyo', mañequiaana' na neiⁿ'yo', ee cwilaxmaⁿ'yo' cantyja na matsa̱'ntjom Ty'o̱o̱ts'om. 21’'O nn'aⁿ na cwiwe'jndo'yo' je', mañequiaana' na neiⁿ'yo' ee quia nñequiaa Ty'o̱o̱ts'om cha'cwijom na jnda̱ tjacjo'yo'. ’'O nn'aⁿ na cwityuee'yo' je', mañequiaana' na neiⁿ'yo' ee macwji' Ty'o̱o̱ts'om na chjoo' n'om'yo'. 22’Mañequiaana' na neiⁿ'yo' quia na cwila'jndoo nn'aⁿ 'o na cwilei'ntyjo̱na 'o, na cwila'jnaaⁿ'na 'o, ndo' na cwil'ana na ticuee' n'omna 'o nc'e na m'aⁿ'yo' cantyja 'naⁿ ja na cwiluiindyo̱ ts'aⁿ na jnaⁿ cañoom'luee. 23Manmeiiⁿ' tyota'wi' weloo naⁿ'ñeeⁿ profetas na tyoñequia ñ'oom' Ty'o̱o̱ts'om tandyo xuee. Jo' chii c'om'yo' na t'maⁿ n'om'yo' xuee na cwitjom'yo' nawi'meiⁿ'. Ee t'maⁿ naya 'naⁿ'yo' cwiwiwe cañoom'luee. 24’Sa̱a̱ nnt'uiiwi'na' 'o nn'aⁿ na cwiluiit'maⁿndyo' na quit'maⁿ n'om'yo' juu na tyandyo'. Ee cwe' cantyjati je' na mañequiaana' na t'maⁿ n'om'yo' na jeeⁿ l'ue m'aⁿ'yo'. 25’Nnt'uiiwi'na' 'o nn'aⁿ na cwicwa'jaacjo'yo' je'. Ee nncue'ntyjo̱ xuee na nnc'om'yo' cha'cwijom na ñejndo'yo'. ’Nnt'uiiwi'na' 'o nn'aⁿ na jeeⁿ neiⁿ'yo' je'. Ee nncue'ntyjo̱ xuee na nntyuee'yo' ndo' nla'xua'yo' na chjoo' n'om'yo'. 26’Nnt'uiiwi'na' 'o nn'aⁿ na je' jndye nn'aⁿ cwitjeii'yana 'o. Ee maluaa' ñel'a weloo naⁿ'ñeeⁿ. Tyoluena ñ'oom ya cantyja 'naaⁿ joo profetas na cwe' tyonquio'nn'aⁿ joona. 27’Sa̱a̱ matsjo̱o̱ya nda̱a̱' 'o nn'aⁿ na cwindye'yo' ñ'oom na mañequiaya: C'om'yo' na wi' n'om'yo' nn'aⁿ na jndoo 'o. Ndo' cal'a'yo' na ya nn'aⁿndyo' ñ'eⁿ nn'aⁿ na ticuee' n'om 'o. 28Cataⁿ'yo' na catio'naaⁿñe Ty'o̱o̱ts'om nn'aⁿ na cwituee' ñ'oom wi' nacjo'yo'. Ndo' calaneiⁿ'yo' nnoom cantyja 'naaⁿ nn'aⁿ na cwila'jnaaⁿ'na 'o. 29'Ñeeⁿ na mmeiⁿ' nda' ntsmaⁿ', mati cwiicheⁿ ntyja quiaa' na mmeiⁿ' nda'. Ndo' 'ñeeⁿ na nncwji' liaatco 'naⁿ', mati quiaa' cotom' na nncjaañ'oom. 30Meiⁿ'ñeeⁿcheⁿ ts'aⁿ na macaⁿ cwii 'naⁿ njom', quiaa'. Ndo' xeⁿ tjañ'oom ts'aⁿ 'naⁿ' ndo' tiñe'catseilcweeⁿ'eⁿ juuna', tintseincjoo'ndyu' na calcwe'na'. 31Cha'xjeⁿ na l'ue n'om'yo' na cal'a nn'aⁿ ñ'eⁿndyo', majo'ti cal'a' 'o ñ'eⁿndye joona. 32’Xeⁿ m'aⁿ'yo' na wi' n'om'yo' cwe' tomti nn'aⁿ na mati wi' n'om 'o, quia jo' ¿yuu waa na yaticheⁿ cwil'a'yo'? Ee nn'aⁿ na tyoola't'maaⁿ'ndyena Ty'o̱o̱ts'om m'aⁿna na wi' n'omna nc'iaana na wi' n'om joona. 33Xeⁿ cwil'a'yo' na ya nn'aⁿndyo' cwe' tomti ñ'eⁿ nn'aⁿ na mati cwil'a na ya nn'aⁿndyena ñ'eⁿndyo', ¿yuu waa na jeeⁿ ya cwil'a'yo'? Ee mati nn'aⁿ na cwila'xmaⁿ jnaⁿ majo'ti cwil'ana. 34Ndo' xeⁿ cwitei'jndei'yo' 'naⁿ nn'aⁿ na nquiu'yo' na mati joo nntei'jndeii 'o, quia jo' ¿yuu waa na yaticheⁿ cwil'a'yo'? Ee mati nn'aⁿ na cwila'xmaⁿ jnaⁿ cwitei'jndeiina 'naⁿ nda̱a̱ nc'iaana ee manquiuna na nnjoom jo'. 35Sa̱a̱ 'o je' c'om'yo' na wi' n'om'yo' nn'aⁿ na jndoo 'o. Cal'a'yo' na ya nn'aⁿndyo' ñequio cha'tsondye nn'aⁿ. Catei'jndei'yo' 'naⁿ na cwilei'ñ'om'yo' nn'aⁿ, meiiⁿ ticantyjaa' n'om'yo' na nla'lcwe'na. Quia jo' t'maⁿ naya nnda'yo' cañoom'luee. Ndo' nlaxmaⁿ'yo' ntseinda Ty'o̱o̱ts'om na m'aaⁿ nandyeticheⁿ. Ee mati jom m'aaⁿ na wi' ts'oom meiiⁿ nn'aⁿ na l'o̱ meiiⁿ mach'eeⁿ ya joona. Ndo' wi' ts'oom nn'aⁿ na wi'ndye. 36C'om'yo' na wi' n'om'yo' cha'tsondye nn'aⁿ cha'xjeⁿ nquii Tsotye'yo' m'aaⁿ na wi' ts'oom cha'tsondye nn'aⁿ. 37Tintu'xeⁿ'yo' nn'aⁿ na cwe' xjeⁿto 'o, cha meiⁿ tincu'xeⁿ Ty'o̱o̱ts'om 'o. Tintio'yo' nn'aⁿ l'o̱ nawi' cha tintioom 'o l'o̱ nawi'. Cala't'maⁿ n'om'yo' nn'aⁿ cha mati nntseit'maⁿ ts'oom 'o. 38Quia'yo' na cateijndeiina' nn'aⁿ, quia jo' mati nnto'ñoom'yo' na nnteijndeiina' 'o. Ee Ty'o̱o̱ts'om nñequiaaⁿ na nnto'ñoom'yo' cwii na canda̱a̱' tu'xeⁿna'. Jo' jo' matseijomna' cha'cwijom cwii 'naⁿ na teincwii'na', tyeⁿ ty'ecuena' hasta too' wantyjo. Ee cantyjati xjeⁿ na cwiñe'quia'yo' nda̱a̱ nn'aⁿ, majo'ti nntseilcwe' Ty'o̱o̱ts'om na cwii nnjoom nda̱a̱'yo'. 39Mati seineiⁿ Jesús nda̱a̱na cwii ñ'oom na tjañoom', tsoom: —¿Aa nnda̱a̱ nncjaañ'oom tsaⁿnchjaaⁿ' cwiicheⁿ tyjenchjaaⁿ'aⁿ? ¿Aa nchii wendyena nntiomna' ts'om tsue'tsjoom? 40Xocats'aana' na ts'aⁿ na matsei'naaⁿ' cwiluiit'maⁿñetyeeⁿ, nchiiti ts'aⁿ na ma'mo̱ⁿ nnoom. Sa̱a̱ quia na jnda̱ sei'naaⁿ'ñ'eeⁿ cha'tso na t'mo̱ⁿ tsaⁿ'ñeeⁿ nnoom, quialjo'cheⁿ nntseijomna' jom cha'na ts'aⁿ na t'mo̱ⁿ nnoom. 41’¿Chiuu na jeeⁿ ndo' jnda̱ na njom ts'omnnom x'ia', sa̱a̱ tiqueⁿ' cwenta ts'oom tscaa' na njom ts'omnjom' nncu'? 42¿Chiuu na jeeⁿ ñe'catseijndaa'ndyu' jnaaⁿ' x'ia'? ¿Aa nntsu'yu' nnoom: “Cwa 'u nn'aⁿya, quiaa' na nncwjii'a ntquioo' jnda̱ na njom ts'omnjom'”, sa̱a̱ manncu' tiqueⁿ' cwenta ts'oom tscaa' na njom ts'omnjom'? 'U ts'aⁿ na mache' na matseicanda̱a̱'ndyu' cha canty'iaa nn'aⁿ, najndyee cwji' ts'oom tscaa' na njom ts'omnjom' nncu', quia jo' tquio'ya' na nncwji' ntquioo' jnda̱ ts'omnnom x'ia'. 43’Ticwii cwii ts'oom na ya xocats'aana' ta̱ na tis'a. Ndo' ts'oom na tis'a meiⁿ xocats'aana' ta̱ na ya. 44Ticwii cwii ts'oom, ta̱a̱'na' ma'mo̱ⁿna' ljo' ts'oom juuna'. Ee tijoom nntseicjoo ts'aⁿ ta̱ higo ts'oom nioom. Meiⁿ tijoom nntseicjoo ts'aⁿ ta̱uva cwii ts'o̱o̱ nioom. 45Maluaa' matseijomna' nn'aⁿ cha'na n'oom ntjom. Juu ts'aⁿ na ya ts'aⁿñe, mach'eeⁿ yuu na ya, ee naquii' ts'oom cwinaⁿ na ya na matseitioom. Sa̱a̱ ts'aⁿ na wi'ñe, mach'eeⁿ yuu na tis'a, ee naquii' ts'oom cwinaⁿ nawi' na matseitioom. Ticwii cwii ts'aⁿ cantyjati na matseitiuu naquii' ts'om, maxjeⁿ jo' matseineiⁿ. 46’¿Chiuu na cwindu'yo' na Ta ja quia na cwi'maⁿ'yo' ja ndo' tiñe'calacanda̱'yo' ñ'oom na matsjo̱o̱ nda̱a̱'yo'? 47Ticwii cwii ts'aⁿ na macwjee'cañoom ja na mandii ñ'oom na matsjo̱o̱ nmeiiⁿ, ndo' matseicanda̱ joona', m'mo̱o̱ⁿya nda̱a̱'yo' chiuu matseijomna' tsaⁿ'ñeeⁿ. 48Matseijomna' jom cha'cwijom cwii ts'aⁿ na jndo̱' ts'om na s'aa waa'. Tyoca'ñeeⁿ njoom, tyeⁿ tqueeⁿ tsiaⁿtsjo̱' cha jndeii w'aa. Quia na tyjee' jndaa, tco̱o̱na' tyuaatcwii, jndeii tyocjaacameiiⁿ'ñena' ndaa w'aa'ñeeⁿ. Sa̱a̱ tîcats'eiina' ee na tyeⁿ tjaluiina' nacjoo' tsiaⁿtsjo̱'ñeeⁿ. 49Sa̱a̱ juu ts'aⁿ na cwe' mandii ñ'oom na matsjo̱o̱ ndo' titseicanda̱ joona', tsaⁿ'ñeeⁿ matseijomna' cha'cwijom cwii ts'aⁿ na tijndo̱' ts'om na s'aa waa' na cwe' jnaⁿtona' nomtyuaa. Tjaa'naⁿ niaⁿljo̱' tuii. Quia na tyjee' jndaa ndo' jndeii tyocjaacameiiⁿ'ñena' w'aa'ñeeⁿ, mantyja tmeiⁿ'na' juuna'. Ndo' t'maaⁿ' tsuu cantyja 'naaⁿ'na'.

will be added

X\