LUˇKA ̭ 9

1Zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g'aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ kuˇ uiˬ-awˇ, neh ̭ teh doˆ nya-eu baoˬ hawˇ-eu naˇ gawˇ laˆ taˬ nya-eu baoˬ bi ̭ nehˬ-euˬ meh. 2K'oeˇ naˇ, Miˬyehˇ Miˇk'ahˬ gaˇ kawˆ dawˬ mehˬ mehˬ-eu g'aˇ duˬ hawˇ-eu, naˇ gawˇ laˆ saˆ-eu g'aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ k'ehˇ g'eh-euˬ meh. 3Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ gaˇ ma doˆ-iˇ ngeh, tiˬ jeˬ-iˬ maˬ yuˇ ni iˇ-awˬ. Gawˬ yoeˬ maˬ ehˇ, pehˇ tahˬ maˬ ehˇ, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ maˬ ehˇ, pyuˇ maˬ ehˇ, mehˬ tsoeˬ dzeh paˇ maˬ ehˇ, tiˬ jeˬ-iˬ maˬ yuˇ ni iˇ-awˬ. 4Naw ma ̭ nymˇ tiˬ nymˇ-ahˇ nymˇ daˆ daˆ leˇ shaw naˇ, jawˇ duˬ k'oeˇ tsahˇ-ahˇ k'aˇ jawˇ k'oeˇ keuˆ ni, nymˇ daˆ taˬ daˆ paˇ. 5Naw ma ̭-ahˇ maˬ k'aˇ ha geu ̭ nehˬ la ̭-eu meuˬ deuˬ-ahˇ neh naw ma ̭ doˆ-iˇ ngeh, aˬ kuiˇ pehˬ zaˬ-ahˇ leh ̭-eu k'aˬ lehˇ sawˆ k'aˇ nehˬ ya ̭-awˬ. K'oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ yaw lehˬ siˬ leˇ ni mˇ-eu saˇ kiˇ meh." 6Zaˬ lahˇ deuˬ tiˬ pu saˇ-iˬ tiˬ pu dawˬ mehˬ mehˬ-iˇ-awˇ, yawˬ gaˇ na lu ̭ naˇ gawˇ laˆ taˬ nehˬ-euˬ meh. 7Gaˇ kawˆ k'oeˇ deuˬ-ahˇ Gaˬliˬlehˇ miˇ k'ahˬ-ahˇ uˆ lahˇ lu ̭-eu Heˬloˆ ya gaˬ ngeh, zahˬ leˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ g'o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ ngaˇ" lehˇ, tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ ja lu ̭-eu meh. 8Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, "Eˇliˇyaˆ doˆ le-euˬ ngaˇ" lehˇ ehˇ-awˇ, tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, "Aˇ hu ba-euˬ Miˬyehˇ g'aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ na g'o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ ngaˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. 9Heˬloˆ ehˇ-eu, "Yoˇhaˬ-ahˇ ngaˬ neh uˬ duˬ toˆ tsehˆ-euˬ ma tawˇ. Aˬ suˇ g'aˬ-euˬ gaˇ kawˆ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ paˇ gaˬ le ta." K'oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ ya mawˇ ni aˬ yaw ̭ leh jeh-euˬ meh. 10G'aˬ k'ehˇ deuˬ g'o ̭ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh mˇ ya ̭ shaˇ ya ̭-euˬ gaˇ kawˆ Yeˬsuˇ-ahˇ dzawˇ nehˬ laˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ sheuˬ ceuˆ doˆ-awˇ, Behˬdzeˇdaˬ meuˬ-ahˇ sheuˬ g'eh-euˬ meh. 11Gaˇ kawˆ k'oeˇ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma ya siˬ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh g'eh-euˬ meh. Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma-ahˇ aˬ yaw ̭ ha geu ̭-awˇ, Miˬyehˇ Miˇk'ahˬ gaˇ kawˆ ja mehˬ-awˇ, naˇ gawˇ laˆ taˬ nehˬ paˬ-ehˇ g'eh-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ laˆ taˬ nehˬ-euˬ meh. 12Nahˇ ma ga ahˇ maw ̭ laˇ ngeh, zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g'aˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ ehˇ-eu, "Dawˬ peh jaˆ-eu pu deuˬ hawˇ-eu deh ma doe ni iˇ-awˇ, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ hawˇ-eu naˬ duˬ jawˇ duˬ bi shaˇ poˆ-iˇ-eu g'aˇ duˬ, tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ pyehˬ nehˬ yamˬ tsaˬ laˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, jawˇ duˬ heu tsahˇ-aˬ, pu-ahˇ gaˇ mahˇ kaˬ-eu meh." 13Ehˇ k'aw ̭, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ tiˬ jeˬ paˬ bi ̭-awˇ bi dzaˬ-awˬ." Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Nga ma ̭ kaˬ muˇ ngaˬ siˬ hawˇ-eu ngaˬ shaˬ nyiˬ mawˇ ahˇ-eu teh ̭ ma. Tsawˇ haˬ heu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ g'aˇ duˬ dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ zeuˇ laˬ-iˇ-awˬ loˇ." 14K'oeˇ gaˇ jawˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ k'oeˇ deuˬ, ngaˬ heˇ g'aˬ ehˇ g'aˬ ni byah-eu meh. Yeˬsuˇ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Tsawˇ haˬ teu deuˬ-ahˇ, tiˬ muˇ-euˬ ngaˬ tseˇ g'aˬ byah ni, aˇ muˇ aˇ muˇ-ehˇ bi nuiˇ-awˬ." 15Aˬ yaw ̭ neh k'aˇ ehˇ-euˬ lo ̭-ehˇ zaˬ lahˇ deuˬ jahˇ-awˇ, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ bi nuiˇ taˬ-euˬ meh. 16Kaˬ muˇ k'oeˇ ngaˬ siˬ hawˇ-eu ngaˬ shaˬ k'oeˇ nyiˬ mawˇ-ahˇ Yeˬsuˇ yuˇ-awˇ, mˬ paw g'awˇ leuˇ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-euˬ meh. K'oeˇ naˇ, ngawˬ pyehˬ-awˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ bi ̭-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ bi biˇ nehˬ-euˬ meh. 17Aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ tiˬ dehˆ dzaˬ g'aˬ-awˇ, maˬ dzaˬ jiˇ coeˇ-ehˇ dzeˇ laˇ-euˬ deuˬ g'oˆ uiˬ ngeh, k'aˆ puˬ tseˇ nyi ̭ puˬ byah laˇ-euˬ meh. 18Tiˬ poˆ-aˬ, Yeˬsuˇ tiˬ g'aˬ teh ̭-ehˇ guiˬ lahˬ shaˇ lu ̭ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ-euˬ meh. Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Aˬ cawˬ ngaˬ-ahˇ aˬ suˇ g'aˬ nga lehˇ ehˇ lu ̭ ta." 19Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ nawˬ-ahˇ Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇ haˬ nga lehˇ ehˇ-eu meh. Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, Eˇliˇyaˆ nga lehˇ ehˇ-awˇ, tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, aˇ hu baˬ-euˬ Miˬyehˇ g'aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ na paˇ g'o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ ngaˇ lehˇ ehˇ-eu meh." 20Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ toe. Ngaˇ aˬ suˇ g'aˬ nga lehˇ ehˇ nmˇ." Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Nawˇ-aˬ, Miˬyehˇ neh bi oe-euˬ Ka li meh." 21Gaˇ kawˆ k'oeˇ aˬ cawˬ tiˬ g'aˬ-ahˇ-iˬ maˬ dzawˇ mehˬ nehˬ-eu g'aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ dawˬ yaw k'aˆ k'aˆ-ehˇ bi ̭-euˬ meh. 22Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, g'awˬ mya jeˬ-ahˇ ya daˬ dui dui-awˇ, tsawˇ mawˬ tsawˇ k'aˆ deuˬ, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu, Zahˇ dawˬ k'o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ neh bi byehˇ dzeh teh ̭-a. Aˬ cawˬ neh bi seh ̭ gaˇ keuˆ ni ya daˬ teh ̭-a. Ehˇ k'aw ̭, smˬ nah byah laˇ naˇ, Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ paˇ bi g'o ̭ deh ̭ laˇ teh ̭-a." 23K'oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Tsawˇ haˬ aˬ geu g'aˬ maˬ kaˬ, ngaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh laˇ maw ̭ naˇ, yawˬ ha-euˬ nui k'ahˇ ya byehˇ dzeh-awˇ, yawˬ nah na lu ̭ yawˬ ha-euˬ la ̭ ya ̭ ba ̭-awˇ ngaˬ-euˬ mehˬ nah ya laˇ meh. 24Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, yawˬ ha-euˬ sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ ka k'o ̭-eu lehˇ k'aˇ leh jeh-eu tsawˇ haˬ aˬ geu g'aˬ maˬ kaˬ, sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ smˬ-iˇ teh ̭-a. Ehˇ k'aw ̭, ngaˬ-euˬ g'aˇ duˬ yawˬ ha-euˬ sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ smˬ-iˇ-euˬ tsawˇ haˬ aˬ geu g'aˬ maˬ kaˬ, sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ za teh ̭-a. 25Tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ miˇ tsaˬ tahˬ k'awˇ heu dawˬ tawˆ lu ̭ za jiˇ-euˬ k'aw ̭, sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ smˬ naˇ, aˬ yaw ̭ g'aˇ duˬ aˬ jeˬ jiˇ jeuˬ paˇ ahˇ ta. 26Tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ na, ngaˬ-ahˇ maˬ ehˇ, ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, sha ̭ dawˇ naˇ, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ k'aw ̭, aˬ yaw ̭ Aˬda-euˬ yaw sheh ̭ k'ahˇ sehˇ dm-awˇ muiˬ-eu shawˇ-eu mˬ taˆ g'aˬ k'ehˇ deuˬ nehˬ-ehˇ za ̭ le ngeh, tsawˇ haˬ k'oeˇ g'aˬ-ahˇ sha ̭ dawˇ teh ̭-a. 27Heu gaˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ maˬ shiˇ dzeuˇ jiˇ mi naˆ-ehˇ, Miˬyehˇ Miˇk'ahˬ-ahˇ ya mawˇ teh ̭-a lehˇ, ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma." 28Yeˬsuˇ k'oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g'aˬ-awˇ yeh ̭ nah byah laˇ ngeh, Beˬtuˆluˆ, Yoˇhaˬ, Yaˬkoˆ aˬ ha smˇ g'aˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ sheuˬ-awˇ, gawˬ jawˬ-ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ leˇ-euˬ meh. 29Aˬ yaw ̭ guiˬ lahˬ shaˇ lu ̭ ngeh, a yaw ̭-euˬ myaˆ pyawˬ paˇ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ tsoeˬ pyuˇ deuˬ ni g'eh-awˇ, naˇ guiˇ guiˇ laˇ-eu meh; 30K'oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ nyiˬ g'aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ lu ̭-eu meh. Moˇseˬ hawˇ-eu Eˇliˇyaˆ aˬ nya ̭ meh. 31Aˬ yaw ̭ nya ̭ mˬ taˆ-euˬ yaw sheh ̭ k'ahˬ sehˇ la ̭ k'oeˇ oe-awˇ, g'awˬ myahˇ maˬ g'eh-ehˇ Yeˬsuˇ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ ya shiˇ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ nui k'ahˇ byah laˇ ni ya mˇ-eu gaˇ kawˆ, Yeˬsuˇ nehˬ-ehˇ ja cawˬ lu ̭-eu meh. 32Beˬtuˆluˆ aˬ ha ma ̭ yu ̭ k'aˆ jiˇ taˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ noeˬ laˇ ngeh, Yeˬsuˇ-euˬ yaw sheh ̭ k'ahˬ sehˇ-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ yaw ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ nyiˬ g'aˬ-ahˇ maˬ ehˇ, ya mawˇ-euˬ meh. 33Tsawˇ haˬ k'oeˇ nyiˬ g'aˬ Yeˬsuˇ-ahˇ g'awˬ-iˇ ngeh, Beˬtuˆluˆ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, aˬ dui ma ̭ heu gaˇ jawˇ-eu aˇ naˆ ni muiˬ-eu nga. Nga ma ̭ sehˬ g'awˆ smˬ g'awˆ g'awˆ ma. Nawˬ-euˬ g'aˇ duˬ tiˬ g'awˆ, Moˇseˬ g'aˇ duˬ tiˬ g'awˆ, Eˇliˇyaˆ g'aˇ duˬ tiˬ g'awˆ g'awˆ ma." Beˬtuˆluˆ-aˬ, yawˬ ha neh ehˇ-euˬ jeˬ-ahˇ yawˬ ha maˬ siˬ nya-a. 34Beˬtuˆluˆ k'oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ lu ̭ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ mˬ dmˇ joe shmˇ le-euˬ meh. Mˬ dmˇ k'oeˇ oe tehˬ le ̭ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ guˆ-euˬ meh. 35Mˬ dmˇ la ̭ k'oeˇ ehˇ doˆ la ̭-eu, "Heu-aˬ, ngaˬ neh tseˇ doˆ-euˬ ngaˇ gaˬ dui dui-eu ngaˬ-euˬ Zaˬmaˇ ma. Aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-awˬ." 36K'oeˇ lo ̭-ehˇ ngehˬ doˆ laˇ ngeh, Yeˬsuˇ tiˬ g'aˬ teh ̭-ehˇ jawˇ lu ̭ gaˇ aˬ ha smˇ g'aˬ ya mawˇ-euˬ meh. K'oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh ya mawˇ-euˬ gaˇ kawˆ k'oeˇ, aˇ nah aˇ yamˬ k'oeˇ yamˬ la ̭ k'oeˇ aˬ cawˬ tiˬ g'aˬ-ahˇ-iˬ maˬ ehˇ nehˬ ni, ciˬ cuˇ ni jawˇ-euˬ meh. 37Yawˬ nah yawˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ gawˬ jawˬ-ahˇ neh g'o ̭ ka le ngeh, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ laˇ-euˬ meh. 38Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ la ̭ k'oeˇ Yeˬsuˇ-ahˇ tiˬ g'aˬ guˇ guˇ-ehˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, ngaˬ li-ahˇ tiˬ poˆ haw nehˬ la ̭ lehˇ shaˇ-eu ma. Ngaˇ zaˬ heu tiˬ g'aˬ jawˇ-eu teh ̭ ma. 39Aˬ yaw ̭-ahˇ neh ̭ uˇ-iˇ ngeh, yaw k'aˆ-ehˇ guˇ doˆ laˇ-awˇ, k'aˬ meh-ahˇ buiˇ meu ̭ doˆ le ngeh keuˆ ni shaˬ guˬ shaˬ caˆ g'eu g'eu-ehˇ bi teuˆ-awˇ, yaw k'aˆ-ehˇ laˆ tahˬ laˆ naˇ nehˬ-eu uˬ ta ̭, yaw awˬ-ehˇ maˬ doˆ-iˇ-a. 40Neh ̭ k'oeˇ mawˇ teh doˆ nehˬ la ̭ lehˇ nawˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ ngaˇ shaˇ-euˬ k'aw ̭, maˬ teh doˆ nehˬ la ̭ nya-a." 41Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Jah-eu nui ma maˬ ahˇ-eu naˬ lehˬ lehˬ-eu ziˇ heu ziˇ-ahˇ deh ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-oˇ, naw ma ̭ nehˬ-ehˇ ngaˇ aˇ myah keuˆ ni paˇ ya jawˇ ta. Naw ma ̭-ahˇ ngaˇ aˇ myah keuˆ ni paˇ ya oˇ ta. Nawˬ li-ahˇ heu gaˇ sheuˬ la ̭-awˬ." 42Aˬ li k'oeˇ li laˇ lu ̭ ngeh, neh ̭ k'oeˇ mawˇ aˬ yaw ̭-ahˇ nyeh ̭ lah-awˇ, shaˬ guˬ shaˬ caˆ bi g'eu-euˬ meh. Neh ̭ yaw jaw ̭ k'oeˇ mawˇ-ahˇ Yeˬsuˇ dehˬ-awˇ, aˬ li k'oeˇ li-ahˇ laˆ taˬ nehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ da-ahˇ a k'o ̭ nehˬ-euˬ meh. 43K'oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ Miˬyehˇ-euˬ baoˬ hui dui dui gaˇ zahˬ leˇ-euˬ meh. Yeˬsuˇ neh k'aˇ mˇ k'aˇ shaˇ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ tsawˇ haˬ k'oeˇ deuˬ zahˬ leˇ-awˇ jawˇ lu ̭ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 44"Dawˬ heu dawˬ-ahˇ naˬ bawˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ ciˬ k'mˇ taˬ de. Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ aˬ cawˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k'oeˇ a nehˬ teh ̭-a." 45Ehˇ k'aw ̭, dawˬ k'oeˇ dawˬ-euˬ dawˬ tsui ̭-ahˇ zaˬ lahˇ deuˬ maˬ g'oˆ shaw nya-a. Dawˬ k'oeˇ dawˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ g'oˆ shaw nya ni za ̭ taˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭-ahˇ k'aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tsui ̭ maˬ naˇ haˬ peuˬ-a. 46Aˬ yaw ̭ ma ̭ la ̭ k'oeˇ aˬ geu g'aˬ aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu gaˇ kawˆ, zaˬ lahˇ deuˬ tsawˇ pyehˇ pyehˇ-eu meh. 47Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ nui noeˬ Yeˬsuˇ haw mawˇ-euˬ miˇ neh, zaˬ yaw nyiˇ tiˬ g'aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ peh sheuˬ taˬ-awˇ, 48aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ zaˬ yaw nyiˇ heu g'aˬ-ahˇ k'aˇ ha geu ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ ha geu ̭ gaˇ duˇ-eu meh. Ngaˬ-ahˇ k'aˇ ha geu ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ k'ehˇ g'eh le ̭-eu ̭ g'aˬ-ahˇ k'aw ̭ ha geu ̭ gaˇ duˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭ la ̭ k'oeˇ aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ nyiˇ dzehˬ-eu g'aˬ-aˬ, aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu g'aˬ pyeu ̭-eu meh." 49Yoˇhaˬ ehˇ-eu, "Saˬlaˬ-oˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ nawˬ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ neh ̭ teh doˆ lu ̭ gaˇ nga ma ̭ ya mawˇ-awˇ, k'oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ bi jahˇ ni laˆ tsoeˬ nehˬ-euˬ ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-aˬ, aˬ dui aˇ muˇ mehˬ nah caw teh-eu tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ-a." 50Ehˇ k'aw ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Tsawˇ haˬ k'oeˇ g'aˬ-ahˇ taˬ laˆ tsoeˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭-ahˇ muiˇ-eu deuˬ jawˇ paw maˬ pyawˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, naw ma ̭ jawˇ paw pyawˬ-eu tsawˇ haˬ meh." 51Yeˬsuˇ-ahˇ mˬ k'oeˇ taˆ bi ha k'o ̭ daˇ le ̭-eu aˇ yamˬ dawˬ peh peh laˇ ngeh, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ le-eu g'aˇ duˬ aˬ yaw ̭ noeˬ tsehˆ-euˬ meh. 52Aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ hu tsawˇ haˬ tiˬ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ k'ehˇ g'eh-euˬ meh. Tsawˇ haˬ k'oeˇ deuˬ aˬ yaw ̭-euˬ g'aˇ duˬ yu ̭ zaˇ jawˇ zaˇ laˆ saˆ taˬ leˇ-eu lehˇ, Saˬmaˬliˆ tsawˇ haˬ-euˬ pu tiˬ pu-ahˇ uˇ leˇ-euˬ meh. 53Ehˇ k'aw ̭, aˬ yaw ̭ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ le lu ̭-eu miˇ neh, pu zaˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ ha geu ̭-a. 54Aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ Yaˬkoˆ hawˇ-eu Yoˇhaˬ aˬ nya ̭ k'oeˇ gaˇ ya mawˇ ngeh, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Sahˬ paˬ-oˇ, mˬ k'oeˇ taˆ neh miˬ dzaˬ bi ga le-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ puiˆ dzaˬ jiˇ ni nga nya ̭ jahˇ-awˬ loˇ." 55Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ nya ̭ jawˇ paw ciˬ pyawˇ-awˇ dehˬ-euˬ meh. 56K'oeˇ naˇ, yawˬ pu yawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ le-euˬ meh. 57Aˬ yaw ̭ ma ̭ gaˇ pehˇ-ahˇ le lu ̭ ngeh, tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ k'aˇ iˇ gaˇ nawˬ-euˬ mehˬ nah ngaˇcaw teh ma." 58Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Byaˬ hiˇ-aˬ, bahˬ baw meh. Aˇ jiˇ k'aw ̭ bahˬ baw meh. Ehˇ k'aw ̭, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, uˬ duˬ ba ̭ daˇ-awˇ naˬ k'aˇ tiˬ gaˇ-iˬ maˬ za-a." 59K'oeˇ naˇ, yawˬ g'aˬ yawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh laˇ-awˬ." Ehˇ k'aw ̭, tsawˇ haˬ k'oeˇ g'aˬ, Ehˇ k'aw ̭, tsawˇ haˬ k'oeˇ g'aˬ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, ngaˬ da shiˇ-euˬ jeˬ huˬ bi ba ̭ pahˬ-iˇ la ̭-awˬ." 60Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ shiˇ-euˬ deuˬ neh bi ba ̭ pahˬ lu ̭-uˇ. Ehˇ k'aw ̭, nawˇ-aˬ, Miˬyehˇ Miˬk'ahˬ gaˇ kawˆ mehˬ-iˇ-awˬ." 61Yawˬ g'aˬ yawˬ paˇ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˬ-euˬ mehˬ nah ngaˇ caw teh laˇ ma. Ehˇ k'aw ̭, ngaˬ-ahˇ tiˬ poˆ bi g'o ̭-iˇ la ̭-awˇ, ngaˬ- euˬ nymˇ k'ahˬ zaˬ deuˬ-ahˇ dawˬ tsa ̭ dawˬ dzawˇ tiˬ poˆ bi mˇ-iˇ la ̭." 62Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nyoˬ tsehˬ la ̭ yoeˬ-ahˇ tuˆ tehˬ-awˇ nahˇ g'o ̭ g'o ̭ haw-eu tsawˇ haˬ-aˬ, Miˬyehˇ Miˇk'ahˬ-ahˇ maˬ geuˇ-a."

will be added

X\