1 GAWˇLIˬTU 7

1Nymˬ-mˇ jawˇ poˆ-aˬ, naw ma ̭ neh ngaˬ-ahˇ sahˬ bo ̭ bo ̭ ahˇ la ̭-awˇ naˇ haˬ-euˬ gaˇ kawˆ k'oeˇ ehˇ ma. K'aˬ dzeˇ zaˬ-aˬ, miˬ zaˬ maˬ sheuˬ ni jawˇ nya naˇ muiˬ meh. 2Ehˇ k'aw ̭, aˬ cawˬ nehˬ-ehˇ joe ni muˇ juˇ juˇ-eu jeˬ jaˆ myaˬ-eu miˇ neh, k'aˬ dzeˇ zaˬ yawˬ g'aˬ na lu ̭ miˬ zaˬ baw-eu tsaˬ-awˇ, zaˬ miˬ zaˬ yawˬ g'aˬ na lu ̭ k'aw ̭ k'aˬ dzeˇ zaˬ baw-eu tsaˬ meh. 3K'aˬ dzeˇ zaˬ g'aˬ yawˬ ha-euˬ g'awˇ mawˇ miˬ zaˬ g'aˬ-ahˇ bi ̭-awˇ, miˬ zaˬ g'aˬ k'aw ̭ yawˬ ha-euˬ g'awˇ mawˇ k'aˬ dzeˇ zaˬ g'aˬ-ahˇ bi ̭-eu la ̭ k'oeˇ, tiˬ g'aˬ tiˇ g'aˬ nui k'ahˇ mˇ byah-eu tsaˬ meh. 4Miˬ zaˬ g'aˬ yawˬ ha-euˬ g'awˇ mawˇ-ahˇ yawˬ haˇ yawˬ ha maˬ uˆ lahˇ ni, k'aˬ dzeˇ zaˬ g'aˬ neh ya bi uˆ lahˇ meh. K'oeˇ gaˇ duˇ ni, k'aˬ dzeˇ zaˬ g'aˬ k'aw ̭, yawˬ ha-euˬ g'awˇ mawˇ-ahˇ yawˬ haˇ yawˬ ha maˬ uˆ lahˇ ni, miˬ zaˬ g'aˬ neh ya bi uˆ lahˇ meh. 5Tiˬ k'ehˬ tiˬ yamˬ la ̭ k'oeˇ maˬ yu ̭ ta ̭ ni guiˬ lahˬ shaˇ-eu g'aˇ duˬ nyiˬ g'aˬ lu ̭ nui ma tsaˬ-awˇ ehˇ tsehˆ taˬ-euˬ aˇ yamˬ la ̭ k'oeˇ maˬ ngeuˇ naˇ, tiˬ g'aˬ tiˇ g'aˬ maˬ yu ̭ ta ̭ lehˇ ehˇ-eu maˬ tsaˬ-a. Aˇ yamˬ k'oeˇ dzeuˇ naˇ, tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ paˇ yu ̭ paˇ jawˇ ta ̭-awˬ. K'oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ jahˇ naˇ, naw ma ̭ yawˬ ha-euˬ nui ma-ahˇ maˬ g'aˬ leˇ-eu miˇ neh, neh ̭ Saˬdaˬ muˇ juˇ juˇ gaˇ maˬ dzeuˇ-iˇ nya-a. 6Ngaˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu heu-aˬ, ngaˇ k'aˇ ehˇ-eu lo ̭-ehˇ maˬ geu ̭-ehˇ maˬ g'eh nya-a lehˇ dawˬ bi ̭-eu jeˬ-ehˇ ehˇ-eu maˬ ngeuˇ. Ngaˬ neh ehˇ-euˬ lo ̭-ehˇ mˇ-eu g'aˇ duˬ aˬ kawˬ-aˬ bi ̭-eu jeˬ-ehˇ ehˇ-eu ma. 7Maˇ maˇ ni ya ehˇ naˇ, naw ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ ngaˬ lo ̭-ehˇ bi deh ̭ maw ̭ miˇ-a. Ehˇ k'aw ̭, tsawˇ haˬ yawˬ g'aˬ na lu ̭-ahˇ aˬ cawˬ-ahˇ bi ̭-euˬ gaˇ maˬ duˇ-eu la ̭ sawˬ Miˬyehˇ bi ̭ taˬ-awˇ, tiˬ g'aˬ tiˬ jeˬ za taˬ-euˬ meh. 8Miˬ zaˬ maˬ sheuˬ-eu deuˬ hawˇ-eu miˬ coeˬ miˬ ma deuˬ-ahˇ, ngaˇ lo ̭-ehˇ cawˬ maˬ shaˇ baw ni jawˇ nya naˇ muiˬ meh lehˇ ehˇ maw ̭ miˇ-a. 9Ehˇ k'aw ̭, yawˬ ha-euˬ nui ma-ahˇ maˬ g'aˬ leˇ naˇ, cawˬ shaˇ baw-eu tsaˬ dzehˬ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, yu ̭ ta ̭ jawˇ ta ̭ maw ̭-eu nui k'ahˇ-ahˇ dzahˬ tehˬ taˬ-eu naˆ maˬ tseˇ, cawˬ shaˇ baw-awˇ jawˇ-eu muiˬ dzehˬ meh. 10Sheuˬ dahˬ dzaˬ-euˬ miˬ zaˬ yo zaˬ-ahˇ ngaˇ heu lo ̭-ehˇ dawˬ bi ̭-eu ma. Ngaˬ-euˬ dawˬ maˬ ngeuˇ. Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ meh. Miˬ zaˬ tiˬ g'aˬ yawˬ ha-euˬ k'aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ maˬ ya g'awˬ-a. 11Maˬ g'awˬ-ehˇ maˬ juˬ naˇ, yawˬ zahˇ yawˬ maˬ iˇ paˇ ni tiˬ g'aˬ teh ̭-ehˇ ya jawˇ meh. Maˬ ngeuˇ naˇ, yawˬ ha-euˬ k'aˬ dzeˇ zaˬ nehˬ-ehˇ laˆ tsaˬ laˆ tsahˇ-awˇ paˇ jawˇ k'o ̭-eu tsaˬ meh. K'aˬ dzeˇ zaˬ deuˬ k'aw ̭, miˬ zaˬ maˬ ya k'o ̭-a lehˇ ngaˇ ehˇ-eu ma. 12Nui deuˬ-ahˇ ngaˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu ma. Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-euˬ dawˬ ma. Ka li zaˬ tiˬ g'aˬ Ka li zaˬ maˬ ngeuˇ-eu miˬ zaˬ sheuˬ-awˇ, miˬ zaˬ k'oeˇ g'aˬ aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ deh ̭ daˆ le ̭ maw ̭-eu nui ma ahˇ naˇ, maˬ ya k'o ̭ nehˬ-a. 13Ka li zaˬ tiˬ g'aˬ, Ka li zaˬ maˬ ngeuˇ-eu k'aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ dahˬ dzaˬ-iˇ-awˇ, k'aˬ dzeˇ zaˬ k'oeˇ g'aˬ aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ deh ̭ daˆ le ̭ maw ̭-eu nui ma ahˇ naˇ, maˬ ya k'o ̭ nehˬ-a. 14Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Ka li-ahˇ maˬ jah-eu k'aˬ dzeˇ zaˬ k'oeˇ g'aˬ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ miˬ zaˬ-ahˇ ta ̭ leˇ-eu la ̭ k'oeˇ, Miˬyehˇ ha geu ̭ nya-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. Ka li-ahˇ maˬ jah-eu miˬ zaˬ k'oeˇ g'aˬ k'aw ̭, Ka li-ahˇ jah-eu aˬ yaw ̭-euˬ k'aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ ta ̭ leˇ-euˬ la ̭ k'oeˇ, Miˬyehˇ ha geu ̭ nya-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. K'oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ jahˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ zaˬ deuˬ lawˇ ci ̭ zaˬ-euˬ zaˬ deuˬ-ahˇ duˇ teh ̭-a. K'oeˇ lo ̭-ehˇ jahˇ naˇ, zaˬ k'oeˇ deuˬ Miˬyehˇ ha geu ̭ nya-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ teh ̭-a. 15Ehˇ k'aw ̭, miˬ zaˬ yo zaˬ yaw kaˬ Ka li-ahˇ maˬ jah-eu g'aˬ g'awˬ maw ̭-eu nui ma ahˇ naˇ, g'awˬ lu ̭-uˇ. K'oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ ngeh, miˬ zaˬ yo zaˬ la ̭ k'oeˇ Ka li zaˬ pyeu ̭-eu g'aˬ-aˬ, pa ̭ taw ̭ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ ya buˬ ya law-iˇ-euˬ gaˇ duˇ-eu meh. Naw ma ̭ nui saˇ o ̭-eu la ̭ k'oeˇ ya deh ̭ ni Miˬyehˇ kuˇ-euˬ gaˇ duˇ-eu meh. 16Ka li zaˬ pyeu ̭-eu aˬ cawˬ-euˬ miˬ zaˬ deuˬ-oˇ, nawˬ-euˬ k'aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ nawˇ maˬ ka k'o ̭ nya-aˇ lehˇ ehˇ nya te loˇ. Ka li zaˬ pyeu ̭-eu aˬ cawˬ-euˬ k'aˬ dzeˇ zaˬ deuˬ-oˇ, nawˬ-euˬ miˬ zaˬ-ahˇ nawˇ maˬ ka k'o ̭ nya-aˇ lehˇ ehˇ nya te loˇ. 17Yawˬ g'aˬ na lu ̭ Miˬyehˇ neh k'aˇ biˇ o ̭ nehˬ-euˬ lo ̭-ehˇ deh ̭-awˇ, Miˬyehˇ neh bi kuˇ ngeh k'aˇ pyeu ̭ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ deh ̭ g'eh-eu tsaˬ meh. 18Baˆ k'oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ Miˬyehˇ neh kuˇ-euˬ jeˬ-ahˇ ha geu ̭ g'aˬ naˇ, baˆ k'oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ g'aˬ-euˬ k'oeˇ-ahˇ laˆ byoˆ-eu maˬ tsaˬ-a. Baˆ k'oˆ mehˬ dzaˬ maˬ yehˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ Miˬyehˇ neh kuˇ-euˬ jeˬ-ahˇ ha geu ̭ g'aˬ naˇ, baˆ k'oˆ mehˬ dzaˬ paˇ yehˬ-eu maˬ tsaˬ-a. 19Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, baˆ k'oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ-euˬ maˬ ehˇ, maˬ yehˬ-euˬ maˬ ehˇ, beu gaˇ duˬ maˬ jaˆ-a. Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ k'o ̭ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-eu teh ̭-ehˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu meh. 20Yawˬ g'aˬ na lu ̭ Miˬyehˇ neh kuˇ-euˬ jeˬ-ahˇ ha geu ̭ ngeh k'aˇ pyeu ̭ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ deh ̭ g'eh-eu tsaˬ meh. 21Miˬyehˇ nawˬ-ahˇ kuˇ ngeh, nawˇ aˬ cawˬ-euˬ zaˬ k'aˆ geu ̭ lu ̭ te loˇ. Tiˬ jeˬ-iˬ maˬ ngeuˇ-aˇ. Ehˇ k'aw ̭, nawˇ aˬ cawˬ-euˬ zaˬ k'aˆ maˬ paˇ ya geu ̭ ni buˬ-iˇ-eu a kawˬ-aˬ za nya naˇ, muiˬ teh ̭-a. 22Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ neh kuˇ-euˬ zaˬ k'aˆ tiˬ g'aˬ-aˬ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ buˬ-iˇ-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. K'oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, Ka li neh bi kuˇ-euˬ buˬ-iˇ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g'aˬ-aˬ, Ka liˬ-euˬ zaˬ k'aˆ pyeu ̭-eu meh. 23Miˬyehˇ neh naw ma ̭-ahˇ aˇ poeˬ bi ̭-awˇ zeuˇ tsehˆ g'aˬ-euˬ meh. K'oeˇ miˇ neh, tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ zaˬ k'aˆ taˬ paˇ bi pyeu ̭. 24Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, yawˬ g'aˬ na lu ̭ Miˬyehˇ kuˇ ngeh k'aˇ pyeu ̭ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ Miˬyehˇ mehˬ shi deh ̭ g'eh-awˬ. 25Naw ma ̭ neh ngaˬ-ahˇ bo ̭ naˇ haˬ la ̭-euˬ smˇ miˇ maˬ iˇ ni jawˇ-eu zaˬ miˬ zaˬ deuˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ ngaˇ maˬ za-aˬ. Ehˇ k'aw ̭, Miˬyehˇ guiˬ lahˬ baˬ da neh jah coeˇ paˬ-ehˇ g'eh-eu ngaˬ-euˬ nui noeˬ naw ma ̭-ahˇ bi ̭-eu ma. 26Nymˬ-mˇ keuˆ le lu ̭-eu shaˬ-eu zahˬ-eu aˇ yamˬ heu-ahˇ shaˇ sawˇ haw naˇ, tsawˇ haˬ aˬ geu g'aˬ maˬ kaˬ yawˬ ha k'aˇ pyeu ̭ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ deh ̭ g'eh-eu tsaˬ meh lehˇ ngaˇ noeˬ-eu ma. 27Miˬ zaˬ sheuˬ-euˬ ngeuˇ naˇ, byehˇ-eu taˬ paˇ leh jeh. Maˬ sheuˬ-euˬ ngeuˇ naˇ k'aw ̭, sheuˬ-eu taˬ paˇ leh jeh. 28Nawˇ miˬ zaˬ sheuˬ naˇ, sheuˬ-euˬ k'oeˇ iˬ baˇ mˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. K'aˬ dzeˇ zaˬ maˬ baw-eu zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g'aˬ smˇ miˇ iˇ naˇ k'aw ̭, smˇ miˇ iˇ-euˬ k'oeˇ iˬ baˇ mˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. Ehˇ k'aw ̭, g'eh nya naˇ, sheuˬ dahˬ dzaˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ miˇ tsaˬ heu k'oeˇ taˆ ya tahˬ puˬ-eu shaˬ zahˬ k'oeˇ deuˬ naw ma ̭ k'oeˇ taˆ maˬ bi keuˆ le maw ̭ nya. 29Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, ngaˇ ehˇ maw ̭-eu-aˬ, heu lo ̭-ehˇ ma. Aˇ saˬ saˬ-eu aˇ yamˬ keuˆ le-eu g'awˬ myahˇ ni maˬ paˇ ca meh. Iˬ nah ta ̭ naˇ, miˬ zaˬ baw-eu tsawˇ haˬ deuˬ k'aw ̭, miˬ zaˬ maˬ baw-eu tsawˇ haˬ deuˬ lo ̭-ehˇ jawˇ-awˬ. 30Tsawˇ ngoeˇ ngoeˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ k'aw ̭, maˬ noeˬ shaˬ-eu lo ̭-ehˇ jawˇ-awˬ. Uiˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ k'aw ̭, laˬ k'aˬ maˬ cehˇ-eu lo ̭-ehˇ jawˇ-awˬ. 31Miˇ tsaˬ shiˬ shaˬ jiˇ-ahˇ ta ̭ leˇ-eu gaˇ mˇ-eu deuˬ k'aw ̭, tiˬ byah tiˬ lo ̭ maˬ mˇ ni jawˇ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, miˇ tsaˬ heu-euˬ shehˆ dzeu ̭ aˇ g'ehˇ byoˆ le lu ̭ meh. 32Naw ma ̭-euˬ nui ma la ̭ k'oeˇ k'ahˬ lahˇ-eu jeˬ maˬ bi ahˇ maw ̭ nya. Miˬ zaˬ maˬ baw-eu tsawˇ haˬ-aˬ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ-ahˇ k'ahˇ k'o ̭-eu nui ma ahˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ nui k'ahˇ shiˇ-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ mˇ maw ̭-eu meh. 33Ehˇ k'aw ̭, miˬ zaˬ baw-eu tsawˇ haˬ-aˬ, miˇ tsaˬ shiˬ shaˬ jiˇ gaˇ kawˆ-ahˇ k'ahˇ k'o ̭-eu nui ma ahˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ miˬ zaˬ nui k'ahˇ shiˇ-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ mˇ maw ̭-eu meh. 34K'oeˇ miˇ neh, nui noeˬ nyiˬ jeˬ neh bi g'eu taw taˬ-euˬ gaˇ duˇ-eu meh. K'aˬ dzeˇ zaˬ maˬ baw-eu zaˬ miˬ zaˬ, maˬ ngeuˇ naˇ zaˬ miˬ aˬ buˇ zaˬ guˬ-aˬ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ-ahˇ k'ahˇ k'o ̭-eu nui ma ahˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ nyiˬ jeˬ maˬ noeˬ ni, nui ma g'awˇ mawˇ dawˬ tawˆ lu ̭ Miˬyehˇ-ahˇ a nehˬ maw ̭-eu meh. Ehˇ k'aw ̭, k'aˬ dzeˇ zaˬ baw-eu zaˬ miˬ zaˬ-aˬ, miˇ tsaˬ shiˬ shaˬ jiˇ gaˇ kawˆ-ahˇ k'ahˇ k'o ̭-eu nui ma ahˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ k'aˬ dzeˇ zaˬ nui k'ahˇ shiˇ-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ mˇ maw ̭-eu meh. 35Naw ma ̭ g'aˇ duˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ ni ngaˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu ma. Naw ma ̭-ahˇ kaˬ naˬ-eu maˬ ngeuˇ. Naw ma ̭-ahˇ tsaˬ-eu muiˬ-eu jeˬ bi mˇ maw ̭-awˇ, nui ma g'awˇ mawˇ dawˬ tawˆ lu ̭ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ g'aˇ duˬ tiˬ byah tiˬ lo ̭ a nehˬ nya ni ehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu ma. 36Tsawˇ haˬ nyiˬ g'aˬ ngehˬ cawˬ tsehˆ g'aˬ taˬ-euˬ k'aw ̭, maˬ sheuˬ dahˬ dzaˬ ni byehˇ-euˬ ehˇ-awˬ. K'aˬ dzeˇ zaˬ g'aˬ zaˬ miˬ zaˬ k'oeˇ g'aˬ-ahˇ maˬ sheuˬ nehˬ-euˬ gaˇ noeˬ k'ahˇ mahˇ-eu uˬ ta ̭, aˬ yaw ̭-euˬ nui loˆ-ahˇ aˬ yaw ̭ maˬ g'aˬ leˇ-ehˇ sheuˬ maw ̭-eu nui ma ahˇ naˇ, sheuˬ-eu tsaˬ teh ̭-a. K'oeˇ lo ̭-ehˇ sheuˬ-euˬ k'oeˇ-aˬ, iˬ baˇ mˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. 37Ehˇ k'aw ̭, k'aˬ dzeˇ zaˬ g'aˬ aˬ cawˬ neh maˬ kaˬ naˬ nehˬ-euˬ gaˇ, nui ma zi ̭ dah ni noeˬ tsehˆ-eu uˬ ta ̭, yawˬ ha-euˬ nui loˆ-ahˇ yawˬ ha g'aˬ leˇ-eu la ̭ k'oeˇ, zaˬ miˬ zaˬ k'oeˇ g'aˬ-ahˇ maˬ sheuˬ ma lehˇ ngeuˇ naˇ, aˬ yaw ̭ jahˇ-eu k'oeˇ tsaˬ meh. 38K'oeˇ miˇ neh, miˬ zaˬ sheuˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yaw muiˬ jeˬ mˇ gaˇ duˇ-eu meh. Ehˇ k'aw ̭, miˬ zaˬ maˬ sheuˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, k'oeˇ naˆ maˬ tseˇ muiˬ-eu jeˬ mˇ gaˇ duˇ-eu meh. 39K'aˬ dzeˇ zaˬ baw-eu zaˬ miˬ zaˬ-aˬ, yawˬ ha-euˬ k'aˬ dzeˇ zaˬ k'aˇ deh ̭ k'oeˇ keuˆ ni yawˬ zahˇ yawˬ maˬ ya iˇ paˇ-a. K'aˬ dzeˇ zaˬ shiˇ dzeuˇ naˇ, yawˬ ha k'aˇ dahˬ dzaˬ-iˇ maw ̭ gaˇ dahˬ dzaˬ-iˇ nya meh. Ehˇ k'aw ̭, Ka li zaˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ ya dahˬ dzaˬ-iˇ meh. 40Ngaˬ neh noeˬ-euˬ lo ̭-ehˇ ya ehˇ naˇ, maˬ dahˬ dzaˬ-iˇ ni jawˇ-eu-aˬ, aˬ yaw ̭ g'aˇ duˬ zaˬ dzehˬ meh. Ngaˬ neh noeˬ-euˬ heu Miˬyehˇ-euˬ Yaw sahˇ-ahˇ tsaˬ ma lehˇ ngaˇ jah-eu ma.

will be added

X\